Mahābhārata · Adhyāya 8.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.38.1
इति शल्य विजानीहि हन्त भूयो ब्रवीमि ते ।
उन्यमानं मया सम्यक्त्वमेकाग्रमनाः शृणु ॥ ८.३८.१ ॥
Así, Śalya, comprende. Ahora te lo digo de nuevo: escucha con la mente concentrada lo que yo te digo cabalmente.
8.38.2
ब्राह्मणः किल नो गेहमध्यगच्छत्पुराऽतिथिः ।
आचारं तत्र सम्प्रेक्ष्य प्रीतो वचनमब्रवीत् ॥ ८.३८.२ ॥
Antaño un brahmán llegó como huésped a nuestra casa; al ver allí nuestra conducta, complacido, pronunció estas palabras.
8.38.3
मया हिमवतः शृङ्गमेकेनाध्युषितं चिरम् ।
दृष्टाश्च बहवो देशा नानाधर्मसमावृताः ॥ ८.३८.३ ॥
He habitado solo durante mucho tiempo en una cumbre del Himālaya, y he visto muchas tierras cubiertas de diversos dharmas.
8.38.4
न च केन च धर्मेण विरुध्यन्ते प्रजा इमाः ।
सर्वाश्चाप्याचरन्धर्मं यदुक्तं वेदपारगैः ॥ ८.३८.४ ॥
Estos pueblos no entran en conflicto con ningún dharma; todos practican el dharma que proclamaron los maestros de los Vedas.
8.38.5
अटता तु मया देशान्नानाधर्मसमाकुलान् ।
आगच्छता महाराज बाह्लीकेषु निशामितम् ॥ ८.३८.५ ॥
Oh gran rey, al andar errante por tierras llenas de diversos dharmas y regresar, lo escuché entre los Bāhlīkas.
8.38.6
तत्र वै ब्राह्मणो भूत्वा पुनर्भवति क्षत्रियः ।
वैश्यः शूद्रश्च बाह्लीकस्ततो भवति नापितः ॥ ८.३८.६ ॥
Allí, quien era brahmán vuelve a ser kṣatriya; también se convierte en vaiśya y en śūdra; y entre los Bāhlīkas luego se vuelve barbero.
8.38.7
नापितश्च ततो भूत्वा पुनर्भवति ब्राह्मणः ।
द्विजो भूत्वा च तत्रैव पुनर्दासोऽभिजायते ॥ ८.३८.७ ॥
Tras ser barbero, vuelve a nacer allí como brahmín; tras ser dvija, nace de nuevo allí como siervo.
8.38.8
भवन्त्येककुले विप्राः शिष्टा ये कामचारिणः ।
गान्धारा मद्रकाश्चैव बाह्लीकाश्चाप्यतेजसः ॥ ८.३८.८ ॥
Los brahmanes nacidos en una misma familia, que son doctos pero actúan a su antojo; los gandharas, los madrakas y también los bahlikas carecen de esplendor.
8.38.9
एतन्मया श्रुतं तत्र धर्मसङ्करकारकम् ।
कृत्स्नामटित्वा पृथिवीं बाह्लीकेषु विपर्ययः ॥ ८.३८.९ ॥
Esto lo escuché allí, lo que causa confusión del dharma: tras recorrer toda la tierra, entre los bahlikas hay inversión.
8.38.10
इति शल्य विजानीहि हन्त भूयो ब्रवीमि ते ।
यदप्यन्योऽब्रवीद्वाक्यं बाह्लीकानां विकुत्सितं ॥ ८.३८.१० ॥
Sabe esto, oh Śalya; y te digo de nuevo las palabras censurables que otro pronunció sobre los bahlikas.
8.38.11
आनीयेहाक्षता काचिदारट्टात्किल दस्युभिः ।
अधर्मतश्चोपयाता सा तानभ्यशपत्ततः ॥ ८.३८.११ ॥
Una mujer intacta, traída aquí desde Āraṭṭa por ladrones, que había llegado a ellos de forma inicua, entonces los maldijo.
8.38.12
बालां बन्धुमतीं यन्मामधर्मेणोपगच्छथ ।
तस्मात्कुमार्यः स्वैरिण्यो भविष्यन्ति कुलेषु वः ॥ ८.३८.१२ ॥
"Puesto que os acercasteis a mí, una joven con parientes, de forma inicua, por eso vuestras doncellas en vuestras familias serán libertinas."
8.38.13
न चैवास्मात्प्रमोक्षध्वं घोराच्छापान्नराधमाः ।
तस्मात्तेषां भागहरः कथं धर्मान्वदिष्यसि ॥ ८.३८.१३ ॥
Y ni siquiera de esta terrible maldición os liberaréis, oh los más viles de los hombres. Entonces, siendo partícipe de su parte, ¿cómo hablarás del dharma?
8.38.14
कुरवः सहपाञ्चालाः साल्वा मात्स्याः सनैमिशाः ।
कोसलाः काशपौण्ड्राश्च कालिङ्गा मागधास्तथा ॥ ८.३८.१४ ॥
Los kurus junto con los pañcālas, los sālvas, los matsyas y los naimiśas, los kosalas, los kāśis y pauṇḍras, y asimismo los kāliṅgas y los māgadhas.
8.38.15
चेदयश्च महाभागा धर्मं जानन्ति शाश्वतम् ।
नानादेशेष्वसन्तश्च प्रायो बाह्यालयानृते ॥ ८.३८.१५ ॥
Los cedis también, muy afortunados, conocen el dharma eterno; pero los malvados de diversas tierras, en su mayoría, salvo los que viven fuera.
8.38.16
आमत्स्येभ्यः कुरुपाञ्चालसाल्वा ।
आनैमिशाच्चेदयो ये विशिष्टाः।
धर्मं पुराणमुपजीवन्ति सन्तो ।
मद्रानृते पाञ्चनदांश्च जिह्मान् ॥ ८.३८.१६ ॥
Desde los matsyas hasta los kurus, pañcālas y sālvas, y desde los naimiśas hasta los cedis, aquellos excelentes hombres justos que viven según el dharma antiguo, excepto los madras y los torcidos pañcanadas.
8.38.17
एवं विद्वान्धर्मकथासु राजं… ।
स्तूष्णींभूतः शल्य भवेः सदा त्वम्।
त्वं तस्य गोप्ता च जनस्य राजा ।
षड्भागहर्ता शुभदुष्कृतस्य ॥ ८.३८.१७ ॥
Sabiéndolo así, en las discusiones sobre el dharma, el rey… Oh Śalya, debes permanecer siempre en silencio. Eres su protector y rey del pueblo, quien toma la sexta parte de las buenas y malas acciones.
8.38.18
अथवा दुष्कृतस्य त्वं हर्ता तेषामरक्षिता ।
रक्षिता पुण्यभाग्राजा प्रजानां त्वं ह्यपुण्यभाक् ॥ ८.३८.१८ ॥
O bien eres el partícipe de sus malas acciones, por no protegerlos; el rey que protege a sus súbditos comparte el mérito, pero tú ciertamente compartes el demérito.
8.38.19
पूज्यमाने पुरा धर्मे सर्वदेशेषु शाश्वते ।
धर्मं पाञ्चनदं दृष्ट्वा धिगित्याह पितामहः ॥ ८.३८.१९ ॥
Hace tiempo, cuando el dharma eterno era honrado en todas las tierras, el abuelo, al ver la costumbre de los pañcanadas, dijo: «¡Vergüenza!»
8.38.20
व्रात्यानां दाशकीयानां कृतेऽप्यशुभकर्मणाम् ।
ब्रह्मणा निन्दितान्धर्मान्कश्चित्सिद्धात्मकोऽब्रवीत् ॥ ८.३८.२० ॥
Acerca de las costumbres de los proscritos vrātya y dāśakīya, condenadas por Brahmā por sus malas obras, algún sabio perfeccionado dijo:
8.38.21
इति पाञ्चनदं धर्मवमेने पितामहः ।
स्वधर्मस्थेषु वर्णेषु सोऽप्येतान्नाभ्यपूजयत् ॥ ८.३८.२१ ॥
Así, el abuelo despreció el dharma de los pañcanadas, y tampoco los honró entre los varṇas que permanecían en su propio dharma.
8.38.22
इति शल्य विजानीहि हन्त भूयो ब्रवीमि ते ।
कल्माषपादः सरसि निमज्जन्राक्षसोऽब्रवीत् ॥ ८.३८.२२ ॥
Sabe esto, Śalya. Ahora te lo diré de nuevo: el rākṣasa Kalmāṣapāda, hundiéndose en el lago, dijo:
8.38.23
क्षत्रियस्य मलं भैक्ष्यं ब्राह्मणस्याश्रुतं मलम् ।
मलं पृथिव्या बाह्लीकाः स्त्रीणां कौतूहलं मलम् ॥ ८.३८.२३ ॥
Mendigar es la impureza del kṣatriya; la ignorancia es la impureza del brāhmaṇa; los Bāhlīka son la impureza de la tierra; la curiosidad es la impureza de las mujeres.
8.38.24
निमज्जमानमुद्धृत्य कश्चिद्राजा निशाचरम् ।
अपृच्छत्तेन चाख्यातं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ ८.३८.२४ ॥
Un cierto rey levantó al niśācara que se hundía y le preguntó; lo que él le contó, escúchalo, oh señor de los hombres.
8.38.25
मानुषाणां मलं म्लेच्छा म्लेच्छानां मुष्टिका मलम् ।
मुष्टिकानां मलं षण्ढाः षण्ढानां राजयाजकाः ॥ ८.३८.२५ ॥
La basura de los hombres son los bárbaros; la basura de los bárbaros son los Muṣṭikas; la basura de los Muṣṭikas son los eunucos; la basura de los eunucos son los sacerdotes sacrificiales del rey.
8.38.26
राजयाजकयाज्यानां मद्रकाणां च यन्मलम् ।
तद्भवेद्वै तव मलं यद्यस्मान्न विमुञ्चसि ॥ ८.३८.२६ ॥
La basura de los sacerdotes sacrificiales del rey y de aquellos por quienes ellos sacrifican, y la basura de los madrakas, esa será en verdad tu basura, si no te liberas de ella.
8.38.27
इति रक्षोपसृष्टेषु विषवीर्यहतेषु च ।
विद्वद्भिर्भेषजं दृष्टं संसिद्धवचनोत्तरम् ॥ ८.३८.२७ ॥
Así, para los poseídos por rakṣas y los abatidos por la fuerza del veneno, los sabios han hallado un remedio, tomando como última palabra la de los perfectos.
8.38.28
ब्राहयाः पञ्चालाः कौरवेयास्तु धर्म्याः ।
सत्या मत्स्याः शूरसेनाश्च याज्याः।
प्राच्या दासा वृषला दाक्षिणात्याः ।
स्तेना बाह्लीकाः सङ्कार वै सुराष्ट्राः ॥ ८.३८.२८ ॥
Los bāhyas, los pañcālas y los kauravas son justos; los satyas, los matsyas y los śūrasenas son dignos de sacrificio. Los pueblos del este son siervos y de baja cuna; los del sur son ladrones; los bāhlīkas son de sangre mezclada, y también los surāṣṭras.
8.38.29
कृतघ्नता परवित्तापहारो ।
मद्यपानं गुरुदारावमर्दः।
वाक्पारुष्यं गोवधो रात्रिचर्या ।
बहिर्गेहं परवस्त्रोपभोगः ॥ ८.३८.२९ ॥
La ingratitud, robar la riqueza ajena, beber licor, deshonrar a la esposa del maestro, el habla dura, matar vacas, vagar de noche, vivir fuera de la propia casa y usar las vestiduras de otro.
8.38.30
शिष्टान्धर्मानुपजीवन्ति वृद्धाः ॥ ८.३८.३० ॥
Los ancianos viven según las leyes de los virtuosos.
8.38.31
प्राचीं दिशं श्रिता देवा जातवेदःपुरोगमाः ।
दक्षिणा पितृभिर्गुप्ता यमेन शुभकर्मणा ॥ ८.३८.३१ ॥
Los dioses, con Jātavedas (Agni) a la cabeza, se han refugiado en el cuadrante oriental; el sur está protegido por los antepasados y por Yama, el que obra rectamente.
8.38.32
प्रतीचीं वरुणः पाति पालयन्नसुरान्बहून् ।
उदीचीं भगवान्सोम ब्रह्मा च ब्राह्मणैः सह ॥ ८.३८.३२ ॥
Varuṇa protege el oeste, sometimes dominando a muchos asuras; el norte lo protegen el bienaventurado Soma y Brahmā junto con los brahmanes.
8.38.33
रक्षःपिशाचान्हिमवान्गुह्यकान्गन्धमादनः ।
ध्रुवं सर्वाणि भूतानि विष्णुः पाति सुरोत्तमः ॥ ८.३८.३३ ॥
El Himālaya protege a los rākṣasas y piśācas, Gandhamādana a los guhyakas; y ciertamente Viṣṇu, el mejor de los dioses, protege a todos los seres.
8.38.34
इङ्गितज्ञाश्च मगधाः प्रेक्षितज्ञाश्च कोसलाः ।
अर्धोक्ताः कुरुपाञ्चालाः सर्वोक्ता दाक्षिणापथाः ॥ ८.३८.३४ ॥
Los magadhas entienden por un gesto, los kosalas por una mirada; los kurus y pāñcālas necesitan solo media palabra, mientras que a los del Decán hay que decírselo todo.
8.38.35
पार्वतीयाश्च विषया यथैव गिरयस्तथा ।
सर्वज्ञा यवना राजञ्शूराश्चैव विशेषतः।
म्लेच्छाः स्वसंज्ञानियता नानुक्तमितरे जनाः ॥ ८.३८.३५ ॥
Los territorios montañosos son como las mismas montañas. Los yavanas, oh rey, lo saben todo y son especialmente valientes; los mlecchas se atienen a sus propios signos, y los demás pueblos no entienden lo que no se dice.
8.38.36
प्रतिरब्धास्तु बाह्लीका न च केचन मद्रकाः ।
स त्वमेतादृशः शल्य नोत्तरं वक्तुमर्हसि ॥ ८.३८.३६ ॥
Los bāhlīkas están contenidos, y ninguno de los madrakas lo está; tú, Śalya, eres de ese tipo, y por tanto no debes responder.
8.38.37
एवं ज्ञात्वा जोषमास्स्व प्रतीपं ।
मा स्म क्रुद्धः पापभृतां वरिष्ठ।
पूर्वं हत्वा त्वां सपुत्रं बलैश्च ।
पश्चाद्धंस्ये वासुदेवार्जुनौ च ॥ ८.३८.३७ ॥
Sabiendo esto, siéntate en silencio y no te opongas. Mejor de los pecadores, no te enfurezcas. Primero te mataré a ti, a tu hijo y a tus fuerzas; después mataré a Vāsudeva y a Arjuna.
8.38.38
आतुराणां परित्यागः स्वदारसुतविक्रयः ।
अङ्गे प्रवर्तते कर्ण येषामधिपतिर्भवान् ॥ ८.३८.३८ ॥
El abandono de los enfermos y la venta de la propia esposa e hijos ocurren en Aṅga, oh Karṇa, cuyo señor eres tú.
8.38.39
रथातिरथसङ्ख्यायां यत्त्वां भीष्मस्तदाब्रवीत् ।
तान्विदित्वाऽत्मनो दोषान्निर्मन्युर्भव मा क्रुधः ॥ ८.३८.३९ ॥
Conociendo las faltas tuyas que Bhīṣma dijo de ti entonces, en el cómputo de los guerreros de carro y de los grandes guerreros de carro, sé libre de ira; no te enfurezcas.
8.38.40
सर्वत्र ब्राह्मणाः सन्ति सन्ति सर्वत्र क्षत्रियाः ।
वैश्याः शूद्रास्तथा कर्ण स्त्रियः साध्व्यश्च सुव्रताः ॥ ८.३८.४० ॥
Hay brāhmaṇas en todas partes, y kṣatriyas en todas partes, oh Karṇa; igualmente vaiśyas y śūdras; y mujeres virtuosas de votos firmes están en todas partes.
8.38.41
रमन्ते चोपहासेन पुरुषाः पुरुषैः सह ।
अन्योन्येन रताः क्षीबा देशेदेशे च मैथुनम् ॥ ८.३८.४१ ॥
Los hombres se deleitan en la broma con otros hombres, embriagados y entregados el uno al otro, y la unión sexual ocurre en cada tierra.
8.38.42
परवाच्येषु निपुणः सर्वो भवति सर्वदा ।
आत्मवाच्यं न जानीते जानन्नपि च मुह्यति ॥ ८.३८.४२ ॥
Cada cual es siempre diestro en hablar de las faltas ajenas; no conoce las suyas propias, y aun conociéndolas se confunde.
8.38.43
सर्वत्र सन्ति राजनः स्वंस्वं धर्ममनुव्रताः ।
दुर्मनुष्यान्निगृह्णन्ति सन्ति सर्वत्र धार्मिकाः ॥ ८.३८.४३ ॥
En todas partes hay reyes que siguen cada uno su propio dharma. En todas partes hay también hombres justos que refrenan a los malvados.
8.38.44
न कर्ण देशसामान्यात्सर्वः पापं निषेवते ।
यादृशाः स्वस्वभावेन देशांस्तांस्तादृशान्विदुः ॥ ८.३८.४४ ॥
Karṇa, no todos cometen pecado solo por el carácter general de una región. Las gentes conocen las regiones tal como ellas son, según su propia naturaleza.
8.38.45
तततो दुर्योधनो राजा कर्णशल्याववारयत् ।
सखिभावेन राधेयं शल्यं सौजन्यकेन च ॥ ८.३८.४५ ॥
Entonces el rey Duryodhana, por amistad y cortesía, contuvo a Karṇa y a Śalya.
8.38.46
ततो निवारितः कर्णो धार्तराष्ट्रेण मारिष ।
प्हहस्य तत्र राजेन्द्रं यादि शल्येत्यचोदयत् ॥ ८.३८.४६ ॥
Entonces Karṇa, detenido por el hijo de Dhṛtarāṣṭra, rió allí mismo y urgió al señor de los reyes: «Śalya, vayamos.»