ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.4.1
मामकस्यास्य सैन्यस्य हृतोत्सेकस्य स़ञ्जय ।
अवशेषं न पश्यामि ककुदे मृदिते सति ॥ ८.४.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ଏହି ସେନାର ଗର୍ବ ହରଣ ହୋଇଛି। ପ୍ରଧାନ ବୀର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମୁଁ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଖେ ନାହିଁ।
8.4.2
तौ हि वीरौ महेष्वासौ मदर्थे कुरुसत्तमौ ।
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा कोन्वर्थो जीवितेन मे ॥ ८.४.२ ॥
ମୋ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ମହାଧନୁର୍ଧର, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି ମୋ ଜୀବନର ଅର୍ଥ କଣ?
8.4.3
न च मृष्यामि राधेयं हतमाहवशोभिनम् ।
यस्य बाह्वोर्बलं तुल्यं कुञ्जराणां शतं शतम् ॥ ८.४.३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ, ଯାହାର ବାହୁବଳ ଶହ ଶହ ହାତୀ ସମାନ, ସେହି ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହତ୍ୟା ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ।
8.4.4
हतप्रवरसैन्यं मे यथा शंससि सञ्जय ।
अहतानपि मे शंस येऽत्र जीवन्ति केचन ॥ ८.४.४ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନା ହତ ହେଲା ବୋଲି ତୁ ଯେମିତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛୁ, ସେମିତି ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କୁହ।
8.4.5
एतेषु हि मृतेष्वद्य ये त्वया परिकीर्तिताः ।
येऽपि जीवन्ति ते सर्वे मृता इति मतिर्मम ॥ ८.४.५ ॥
ଆଜି ତୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ନେଲୁ, ସେମାନେ ଏମାନଙ୍କ ପରି ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଜୀବିତ, ମୋ ମତରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୃତ।
8.4.6
यस्मिन्महास्त्राणि समर्पितानि ।
चित्राणि शुभ्राणि चतुर्विधानि।
दिव्यानि राजन्विहितानि चैव ।
द्रोणेन वीरे द्विजसत्तमेन ॥ ८.४.६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ବୀରଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଦ୍ଭୁତ, ଦିବ୍ୟ ମହାଅସ୍ତ୍ର ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
8.4.7
महारथः कृतिमान्क्षिप्रहस्तो ।
दृढायुधो दृढमुष्टिर्दृढेषुः।
स वीर्यवान्द्रोणपुत्रस्तरस्वी ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.७ ॥
ମହାରଥୀ, କୁଶଳୀ, କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ, ଦୃଢ଼ ଆୟୁଧ, ଦୃଢ଼ ମୁଷ୍ଟି ଓ ଦୃଢ଼ ଶରଯୁକ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବେଗବାନ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
8.4.8
आनर्तवासी हृदिकात्मजोऽसौ ।
महारथः सात्वतानां वरिष्ठः।
स्वयं भोजः कृतवर्मा कृतास्त्रो ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.८ ॥
ଆନର୍ତ ଦେଶବାସୀ, ହୃଦିକଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାରଥୀ, ସ୍ୱୟଂ ଭୋଜ କୃତବର୍ମା, ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
8.4.9
आर्तायनिः समरे दुष्प्रकम्प्यः ।
सेनाग्रणीः प्रथमस्तावकानाम्।
यः स्वस्रीयान्पाण्डवेयान्विसृज्य ।
सत्यां वाचं स्वां चिकीर्षुस्तरस्वी ॥ ८.४.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚଳ ଆର୍ତାୟନି, ଆପଣଙ୍କ ସେନାର ପ୍ରଥମ ନାୟକ, ଯିଏ ଭଉଣୀ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜର ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ସେ ବେଗବାନ।
8.4.10
तजोवधं सूतपुत्रस्य सङ्ख्ये ।
प्रतिश्रुत्याजातशत्रोः पुरस्तात्।
दुराधर्षः शक्रसमानवीर्यः ।
शल्यः स्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିବା, ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଶଲ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
8.4.11
शारद्वतो गौतमश्चापि राज… ।
न्महाबाहुचित्रास्त्रयोधी।
धनुश्चित्रं सुमहद्भावरसाहं ।
व्यवस्थितो योद्वुकामः प्रगृह्य ॥ ८.४.११ ॥
ଶାରଦ୍ବତ ଓ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ, ରାଜା… । ମହାବାହୁ, ବିଚିତ୍ରାସ୍ତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା। ଅତି ମହାନ ବିଚିତ୍ର ଧନୁ… । ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହୋଇ, ତାହା ଧରି।
8.4.12
गान्धारराजः ससुतश्च राज… ।
न्दुर्द्यूतदेवी कलहप्रियश्च।
गान्धारमुख्यैर्यवनैश्च राज… ।
न्व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१२ ॥
ଗାନ୍ଧାରରାଜ ନିଜ ପୁତ୍ର ସହିତ, ରାଜା… । ଦ୍ୟୂତପ୍ରିୟ, କଳହପ୍ରିୟ। ଗାନ୍ଧାର ମୁଖ୍ୟ ଓ ଯବନମାନଙ୍କ ସହିତ, ରାଜା… । ତୁମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହେଲା।
8.4.13
महारथः केकयराजपुत्रः ।
सदश्वयुक्तं च पताकिनं च।
रथं समारुह्य कुरुप्रवीर ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१३ ॥
ମହାରଥୀ, କେକୟ ରାଜପୁତ୍ର, ଭଲ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିତ ଓ ପତାକାଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ହେ କୁରୁବୀର, ତୁମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହେଲା।
8.4.14
तथा सुतस्ते ज्वलनार्कवर्णं ।
रथं समास्थाय कुरुप्रवीरः।
व्यवस्थितः पुरुमित्रो नरेन्द्र ।
व्यभ्रे सूर्यो भ्राजमानो यथा खे ॥ ८.४.१४ ॥
ସେହିପରି ତୁମ ପୁତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୁରୁବୀର ପୁରୁମିତ୍ର, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ଠିଆ ହେଲା; ମେଘହୀନ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଦୀପ୍ତି ଦିଏ।
8.4.15
दुर्योधनो नागकुलस्य मध्ये ।
व्यवस्थितः सिंह इवाबभासे।
रथेन जाम्बूनदभूषणेन ।
व्यवस्थितः समरे योत्स्यमानः ॥ ८.४.१५ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହାତୀ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହେଲା, ସିଂହ ପରି ଦେଖାଯାଉ, ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ରଥରେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲା।
8.4.16
स राजमध्ये पुरुषप्रवीरो ।
रराज जाम्बूनदचित्रवर्मा।
पद्मप्रभो वह्निरिवाल्पधूमो ।
मेघान्तरे सूर्य इव प्रकाशः ॥ ८.४.१६ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ବୀର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରିତ କବଚ ଧାରଣ କରି ପଦ୍ମସମ ପ୍ରଭାରେ, ଅଳ୍ପ ଧୂଆଁଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭିଲେ।
8.4.17
तथा सुषेणोऽप्यसिचर्मपाणि… ।
स्तवात्मजः सत्यसेनश्च वीरः।
व्यवस्थितौ चित्रसेनेन सार्धं ।
हृष्टात्मानौ समरे योद्धकामौ ॥ ८.४.१७ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଷେଣ ମଧ୍ୟ ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ହାତରେ… ଏବଂ ବୀର ସତ୍ୟସେନ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହେଲେ।
8.4.18
हीनिषेवो भारतराजपुत्र ।
उग्रायुधः श्रुतवर्मा जयश्च।
शलश्च सत्यव्रतदुःशलौ च ।
व्यवस्थिताः सहसैन्या नराग्र्याः ॥ ८.४.१८ ॥
ହୀନିଷେବ, ଭରତରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଉଗ୍ରାୟୁଧ ଶ୍ରୁତବର୍ମା, ଜୟ ଓ ଶଳ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ଦୁଃଶଳ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପେ ଠିଆ ହେଲେ।
8.4.19
कैतव्यानामधिपः शूरमानी ।
रणेरणे शत्रुहा राजपुत्रः।
रथी हयी नागपत्तिप्रयायी ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१९ ॥
କୈତବ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ନିଜ ବୀରତ୍ୱରେ ଗର୍ବିତ, ପ୍ରତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ ରାଜକୁମାର, ରଥୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ହସ୍ତୀ ଓ ପଦାତି ସହିତ ଅଗ୍ରସର, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହେଲେ।
8.4.20
वीरः श्रुतायुश्च धृतायुधश्च ।
चित्राङ्गदश्चित्रसेनश्च वीरः।
व्यवस्थिता योद्वुकामा नराग्र्याः ।
प्रहारिणो मानिनः सत्यसन्धाः ॥ ८.४.२० ॥
ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁ ଓ ଧୃତାୟୁଧ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ବୀର ଚିତ୍ରସେନ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହେଲେ; ସେମାନେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରହାରକାରୀ, ମାନୀ ଓ ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଥିଲେ।
8.4.21
कर्णात्मजः सत्यसन्धो महात्मा ।
व्यवस्थितः समरे योद्वुकामः ॥ ८.४.२१ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟସନ୍ଧ, ମହାତ୍ମା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇ ଲଢ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।
8.4.22
अथापरौ कर्णसुतौ वरास्त्रौ ।
व्यवस्थितौ लघुहस्तौ नरेन्द्र।
बले महत्युल्बणसत्ववीर्यौ ।
समास्थितौ योद्वुकामौ त्वदर्थे ॥ ८.४.२२ ॥
ଏବେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଚଞ୍ଚଳ ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟ, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ବିଶାଳ ସେନାରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସାହସ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ ସହ ଠିଆ ହେଲେ, ତୁମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ।
8.4.23
एतैश्च मुख्यैरपरैश्च राज… ।
न्योधप्रवीरैरमितप्रभावैः।
व्यवस्थितो नागकुलस्य मध्ये ।
यथा महेन्द्रः कुरुराजो जयाय ॥ ८.४.२३ ॥
ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ, ରାଜ…, ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ପରି ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହ, ଅପରିମିତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀମାନଙ୍କ ସହ, ହାତୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ଜୟ ପାଇଁ କୁରୁରାଜ ଠିଆ ହେଲେ।
8.4.24
आख्याता जीवमाना ये परे सैन्या यथायथम् ।
इतीदमवगच्छामि व्यक्तमर्थाभिपत्तितः ॥ ८.४.२४ ॥
ଜୀବିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ସେନାମାନେ ଯଥାକ୍ରମେ କୁହାଯାଇଛି; ଏହିପରି, କଥିତ ଅର୍ଥରୁ ମୁଁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝୁଛି।
8.4.25
एवं ब्रुवन्नेव तदा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
हतप्रवीरं भूयिष्ठं किञ्चिच्छेषं स्वकं बलम्।
श्रुत्वा व्यामोहमागच्छच्छोकव्याकुलितेन्द्रियः ॥ ८.४.२५ ॥
ଏହିପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ନିଜ ସେନାର ଅଧିକାଂଶ ବୀର ହତ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଶୁଣି, ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହ ମୋହ ପାଇଲେ।
8.4.26
व्याकुलं मे मनस्तात श्रुत्वा सुमहदप्रियम् ।
मनो मुह्यति चाङ्गानि न च शक्नोमि धावितुम्।
इत्येवमुक्त्वा वचनं धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
भ्रान्तचित्तस्ततः सोऽथ बभूव जगतीपतिः ॥ ८.४.२६ ॥
ହେ ତାତ, ଅତି ଅପ୍ରିୟ ସଂବାଦ ଶୁଣି ମୋ ମନ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଛି; ମନ ମୂର୍ଛିତ ହେଉଛି, ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇଛି, ମୁଁ ଦୌଡ଼ି ପାରୁନାହିଁ। ଏହିପରି କହି ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସେ ଭୂପତି, ତେବେ ଭ୍ରାନ୍ତଚିତ୍ତ ହେଲେ।