മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.4.1
मामकस्यास्य सैन्यस्य हृतोत्सेकस्य स़ञ्जय ।
अवशेषं न पश्यामि ककुदे मृदिते सति ॥ ८.४.१ ॥
സഞ്ജയാ, എന്റെ ഈ സേനയുടെ അഹങ്കാരം നഷ്ടപ്പെട്ടു. പ്രധാനി തകർക്കപ്പെട്ടശേഷം ശേഷിക്കുന്നതൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
8.4.2
तौ हि वीरौ महेष्वासौ मदर्थे कुरुसत्तमौ ।
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा कोन्वर्थो जीवितेन मे ॥ ८.४.२ ॥
എനിക്കുവേണ്ടി പോരാടിയ ആ രണ്ടു വീരന്മാർ, മഹാധനുർധരന്മാർ, കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠർ. ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ടശേഷം എന്റെ ജീവിതത്തിന് എന്ത് അർത്ഥം?
8.4.3
न च मृष्यामि राधेयं हतमाहवशोभिनम् ।
यस्य बाह्वोर्बलं तुल्यं कुञ्जराणां शतं शतम् ॥ ८.४.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശോഭിച്ചവനും, നൂറു നൂറ് ആനകൾക്കു തുല്യമായ ബാഹുബലമുള്ളവനുമായ രാധേയൻ കർണ്ണൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് ഞാൻ സഹിക്കില്ല.
8.4.4
हतप्रवरसैन्यं मे यथा शंससि सञ्जय ।
अहतानपि मे शंस येऽत्र जीवन्ति केचन ॥ ८.४.४ ॥
സഞ്ജയാ, എന്റെ ശ്രേഷ്ഠസേന വധിക്കപ്പെട്ടതു നീ വിവരിക്കുന്നതുപോലെ, ഇവിടെ ജീവനോടെയിരിക്കുന്നവരെയും വധിക്കപ്പെടാത്തവരെയും എന്നോടു പറയൂ.
8.4.5
एतेषु हि मृतेष्वद्य ये त्वया परिकीर्तिताः ।
येऽपि जीवन्ति ते सर्वे मृता इति मतिर्मम ॥ ८.४.५ ॥
ഇന്ന് നീ പേരെടുത്തുപറഞ്ഞവർ ഇവരെപ്പോലെ വധിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. ജീവനോടെയിരിക്കുന്നവരെല്ലാം എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ മരിച്ചവരാണ്.
8.4.6
यस्मिन्महास्त्राणि समर्पितानि ।
चित्राणि शुभ्राणि चतुर्विधानि।
दिव्यानि राजन्विहितानि चैव ।
द्रोणेन वीरे द्विजसत्तमेन ॥ ८.४.६ ॥
രാജാവേ, ഏത് വീരന് ദ്വിജരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ നാലുതരം തിളക്കമുള്ള, അദ്ഭുതകരമായ, ദിവ്യമായ മഹാസ്ത്രങ്ങൾ വിധിപ്രകാരം നൽകിയോ.
8.4.7
महारथः कृतिमान्क्षिप्रहस्तो ।
दृढायुधो दृढमुष्टिर्दृढेषुः।
स वीर्यवान्द्रोणपुत्रस्तरस्वी ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.७ ॥
മഹാരഥനും കൃതിമാനും ക്ഷിപ്രഹസ്തനും ദൃഢായുധനും ദൃഢമുഷ്ടിയും ദൃഢേഷുവുമായ ആ വീര്യവാനായ ദ്രോണപുത്രൻ വേഗവാനായി, നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
8.4.8
आनर्तवासी हृदिकात्मजोऽसौ ।
महारथः सात्वतानां वरिष्ठः।
स्वयं भोजः कृतवर्मा कृतास्त्रो ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.८ ॥
ആനർത്തദേശവാസിയും ഹൃദികന്റെ പുത്രനും സാത്വതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മഹാരഥനുമായ അദ്ദേഹം, സ്വയം ഭോജനായ കൃതവർമ്മാവ്, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പരിശീലനം നേടിയവൻ, നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
8.4.9
आर्तायनिः समरे दुष्प्रकम्प्यः ।
सेनाग्रणीः प्रथमस्तावकानाम्।
यः स्वस्रीयान्पाण्डवेयान्विसृज्य ।
सत्यां वाचं स्वां चिकीर्षुस्तरस्वी ॥ ८.४.९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇളക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ആർത്തായനി, നിങ്ങളുടെ സേനയുടെ ഒന്നാമത്തെ നായകൻ, സഹോദരീപുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരെ വിട്ടുകളഞ്ഞ് തന്റെ സത്യവചനം പാലിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്ന വേഗവാൻ.
8.4.10
तजोवधं सूतपुत्रस्य सङ्ख्ये ।
प्रतिश्रुत्याजातशत्रोः पुरस्तात्।
दुराधर्षः शक्रसमानवीर्यः ।
शल्यः स्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ സൂതപുത്രനെ വധിക്കുമെന്ന് അജാതശത്രുവിന്റെ മുന്നിൽ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത, ആർക്കും തോൽപ്പിക്കാനാകാത്ത, ഇന്ദ്രസമാനമായ വീര്യമുള്ള ശല്യൻ നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
8.4.11
शारद्वतो गौतमश्चापि राज… ।
न्महाबाहुचित्रास्त्रयोधी।
धनुश्चित्रं सुमहद्भावरसाहं ।
व्यवस्थितो योद्वुकामः प्रगृह्य ॥ ८.४.११ ॥
ശാരദ്വതനും ഗൗതമനും, രാജാവ്… । മഹാബാഹു, വിചിത്രാസ്ത്ര യോദ്ധാവ്। അതിമഹത്തായ വിചിത്ര ധനുസ്സ്… । യുദ്ധേച്ഛയോടെ നിന്ന്, അത് ഏന്തി.
8.4.12
गान्धारराजः ससुतश्च राज… ।
न्दुर्द्यूतदेवी कलहप्रियश्च।
गान्धारमुख्यैर्यवनैश्च राज… ।
न्व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१२ ॥
ഗാന്ധാരരാജാവ് പുത്രനോടൊപ്പം, രാജാവ്… । ചൂതാട്ടപ്രിയൻ, കലഹപ്രിയൻ. ഗാന്ധാരപ്രധാനികളോടും യവനരോടും കൂടി, രാജാവ്… । നിനക്കുവേണ്ടി യുദ്ധേച്ഛയോടെ നിന്നു.
8.4.13
महारथः केकयराजपुत्रः ।
सदश्वयुक्तं च पताकिनं च।
रथं समारुह्य कुरुप्रवीर ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१३ ॥
മഹാരഥൻ, കേകയരാജപുത്രൻ, നല്ല കുതിരകൾ പൂട്ടിയ കൊടികളുള്ള രഥത്തിൽ കയറി, കുരുവീരാ, നിനക്കുവേണ്ടി യുദ്ധേച്ഛയോടെ നിന്നു.
8.4.14
तथा सुतस्ते ज्वलनार्कवर्णं ।
रथं समास्थाय कुरुप्रवीरः।
व्यवस्थितः पुरुमित्रो नरेन्द्र ।
व्यभ्रे सूर्यो भ्राजमानो यथा खे ॥ ८.४.१४ ॥
അതുപോലെ നിന്റെ പുത്രൻ, അഗ്നിയുടെയും സൂര്യന്റെയും വർണമുള്ള രഥത്തിൽ കയറി, കുരുവീരൻ പുരുമിത്രൻ, നരേന്ദ്രാ, നിന്നു; മേഘമില്ലാത്ത ആകാശത്ത് സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ.
8.4.15
दुर्योधनो नागकुलस्य मध्ये ।
व्यवस्थितः सिंह इवाबभासे।
रथेन जाम्बूनदभूषणेन ।
व्यवस्थितः समरे योत्स्यमानः ॥ ८.४.१५ ॥
ദുര്യോധനൻ ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്നു, സിംഹത്തെപ്പോലെ തോന്നിച്ച്, സ്വർണാഭരണമണിഞ്ഞ രഥത്തിൽ; യുദ്ധത്തിൽ പോരാടാൻ സജ്ജനായി നിന്നു.
8.4.16
स राजमध्ये पुरुषप्रवीरो ।
रराज जाम्बूनदचित्रवर्मा।
पद्मप्रभो वह्निरिवाल्पधूमो ।
मेघान्तरे सूर्य इव प्रकाशः ॥ ८.४.१६ ॥
രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ പുരുഷപ്രവീരനായ ആ വീരൻ സ്വർണ്ണചിത്രകവചം ധരിച്ച് താമരപ്രഭയോടെ, കുറഞ്ഞ പുകയുള്ള അഗ്നിപോലെയും മേഘങ്ങൾക്കിടയിലെ സൂര്യനെപ്പോലെയും പ്രകാശിച്ചു.
8.4.17
तथा सुषेणोऽप्यसिचर्मपाणि… ।
स्तवात्मजः सत्यसेनश्च वीरः।
व्यवस्थितौ चित्रसेनेन सार्धं ।
हृष्टात्मानौ समरे योद्धकामौ ॥ ८.४.१७ ॥
അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ സുഷേണനും വാളും പരിചയും കയ്യിലേന്തി… വീരനായ സത്യസേനനും ചിത്രസേനനോടൊപ്പം സന്തോഷമനസ്സോടെ യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് നിന്നു.
8.4.18
हीनिषेवो भारतराजपुत्र ।
उग्रायुधः श्रुतवर्मा जयश्च।
शलश्च सत्यव्रतदुःशलौ च ।
व्यवस्थिताः सहसैन्या नराग्र्याः ॥ ८.४.१८ ॥
ഹീനിഷേവനും ഭാരതരാജപുത്രനും, ഉഗ്രായുധനായ ശ്രുതവർമ്മാവും, ജയനും, ശലനും, സത്യവ്രതനും ദുഃശലനും തങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം നിന്നു; അവർ നരശ്രേഷ്ഠന്മാരായിരുന്നു.
8.4.19
कैतव्यानामधिपः शूरमानी ।
रणेरणे शत्रुहा राजपुत्रः।
रथी हयी नागपत्तिप्रयायी ।
व्यवस्थितो योद्वुकामस्त्वदर्थे ॥ ८.४.१९ ॥
കൈതവ്യരുടെ അധിപൻ, സ്വന്തം ശൗര്യത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവൻ, ഓരോ യുദ്ധത്തിലും ശത്രുക്കളെ വധിക്കുന്ന രാജകുമാരൻ, രഥിയും അശ്വാരൂഢനും, ആനയും കാലാളുമായി മുന്നേറുന്നവൻ, നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് നിന്നു.
8.4.20
वीरः श्रुतायुश्च धृतायुधश्च ।
चित्राङ्गदश्चित्रसेनश्च वीरः।
व्यवस्थिता योद्वुकामा नराग्र्याः ।
प्रहारिणो मानिनः सत्यसन्धाः ॥ ८.४.२० ॥
വീരനായ ശ്രുതായുസ്സും ധൃതായുധനും ചിത്രാംഗദനും വീരനായ ചിത്രസേനനും യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് നിന്നു; അവർ നരശ്രേഷ്ഠന്മാരും പ്രഹരിക്കുന്നവരും അഭിമാനികളും സത്യസന്ധരുമായിരുന്നു.
8.4.21
कर्णात्मजः सत्यसन्धो महात्मा ।
व्यवस्थितः समरे योद्वुकामः ॥ ८.४.२१ ॥
കർണ്ണന്റെ പുത്രൻ, സത്യസന്ധൻ, മഹാത്മാവ്, യുദ്ധത്തിൽ അണിനിരന്ന് പോരാടാൻ ആഗ്രഹിച്ചവൻ.
8.4.22
अथापरौ कर्णसुतौ वरास्त्रौ ।
व्यवस्थितौ लघुहस्तौ नरेन्द्र।
बले महत्युल्बणसत्ववीर्यौ ।
समास्थितौ योद्वुकामौ त्वदर्थे ॥ ८.४.२२ ॥
പിന്നെ കർണ്ണന്റെ മറ്റ് രണ്ട് പുത്രന്മാർ, ശ്രേഷ്ഠ അസ്ത്രവിദഗ്ധർ, വേഗമുള്ള കൈകളുള്ളവർ, ഹേ നരേന്ദ്രാ, വലിയ സേനയിൽ ഉഗ്രമായ ധൈര്യവും വീര്യവുമായി നിന്നു, നിനക്കുവേണ്ടി പോരാടാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
8.4.23
एतैश्च मुख्यैरपरैश्च राज… ।
न्योधप्रवीरैरमितप्रभावैः।
व्यवस्थितो नागकुलस्य मध्ये ।
यथा महेन्द्रः कुरुराजो जयाय ॥ ८.४.२३ ॥
ഈ പ്രധാനികളും മറ്റുള്ളവരുമൊത്ത്, രാജ…, ന്യഗ്രോധം പോലുള്ള വീര യോദ്ധാക്കളോടൊപ്പം, അളവില്ലാത്ത പ്രഭാവമുള്ളവരോടൊപ്പം, ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, വിജയത്തിനായി കുരുരാജൻ നിന്നു.
8.4.24
आख्याता जीवमाना ये परे सैन्या यथायथम् ।
इतीदमवगच्छामि व्यक्तमर्थाभिपत्तितः ॥ ८.४.२४ ॥
ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരായി പറയപ്പെട്ട മറ്റ് സേനകൾ ക്രമപ്രകാരം പറയപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ, പറഞ്ഞ അർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് ഇത് ഞാൻ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കുന്നു.
8.4.25
एवं ब्रुवन्नेव तदा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
हतप्रवीरं भूयिष्ठं किञ्चिच्छेषं स्वकं बलम्।
श्रुत्वा व्यामोहमागच्छच्छोकव्याकुलितेन्द्रियः ॥ ८.४.२५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾത്തന്നെ, അംബികയുടെ പുത്രനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ, തന്റെ സേനയിലെ വീരന്മാരിൽ ഏറെപ്പേരും കൊല്ലപ്പെട്ടു, അല്പം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു എന്നു കേട്ട്, ദുഃഖത്താൽ വിഷമിച്ച ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടെ മോഹത്തിലായി.
8.4.26
व्याकुलं मे मनस्तात श्रुत्वा सुमहदप्रियम् ।
मनो मुह्यति चाङ्गानि न च शक्नोमि धावितुम्।
इत्येवमुक्त्वा वचनं धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
भ्रान्तचित्तस्ततः सोऽथ बभूव जगतीपतिः ॥ ८.४.२६ ॥
പ്രിയനേ, അത്യന്തം അപ്രിയമായ വാർത്ത കേട്ട് എന്റെ മനസ്സ് വ്യാകുലമായിരിക്കുന്നു; മനസ്സ് മയങ്ങുന്നു, അംഗങ്ങൾ തളരുന്നു, എനിക്ക് ഓടാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അംബികയുടെ പുത്രനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ആ ഭൂപതി, അപ്പോൾ ഭ്രാന്തചിത്തനായി.