ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.41.1
ततः परानीकभिदं व्यूहमप्रतिमं महत् ।
समीक्ष्य कर्णः पार्थानां धृष्टद्युम्नाभिरक्षितम् ॥ ८.४१.१ ॥
ଏବେ କର୍ଣ୍ଣ ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା, ଅତୁଳନୀୟ ସେଇ ମହାବ୍ୟୂହକୁ ଦେଖିଲେ; ତାହା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
8.41.2
प्रययौ रथघोषेण सिंहनादरवेण च ।
वादित्राणां च निनदैः कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ८.४१.२ ॥
ରଥର ଘୋଷ, ସିଂହନାଦ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ସହ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯେପରି ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଉଥିଲେ।
8.41.3
वेपमान इव क्रोधाद्युद्वशौण्डः परन्तपः ।
प्रतिव्यूह्य महातेजा यथावद्भरतर्षभ ॥ ८.४१.३ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ଥରିଥାଏ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ, ଶତ୍ରୁପୀଡ଼କ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କର୍ଣ୍ଣ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଧିମତେ ନିଜ ବ୍ୟୂହ ରଚିଲେ।
8.41.4
व्यधमत्पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव ।
युधिष्ठिरं चाभ्यहनदपसव्यं चकारह ॥ ८.४१.४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁରସେନାକୁ ଯେପରି ବିଦାରିଲେ, ସେପରି ସେ ପାଣ୍ଡବସେନାକୁ ବିଦାରିଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କରି ତାଙ୍କୁ ଅପସବ୍ୟ କଲେ।
8.41.5
कर्णस्य रथघोषेण मौर्वीनिष्पेषणेन च ।
सुसङ्ग्राहेण रश्मीनां समकम्पन्त सृञ्जयाः ॥ ८.४१.५ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରଥର ଘୋଷ, ଧନୁର ଟଙ୍କାର ଓ ଲଗାମର ଦୃଢ଼ ଧରଣରେ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସମସ୍ତେ କମ୍ପିଉଠିଲେ।
8.41.6
तानि सर्वाणि सैन्यानि कर्ण दृष्ट्वा विशाम्पते ।
बभूवुः सम्प्रहृष्टानि तावकानि युयुत्सया ॥ ८.४१.६ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁମ ସେଇ ସମସ୍ତ ସେନା ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
8.41.7
अश्रूयन्त ततो वाचस्तावकानां विशाम्पते ।
कर्णार्जुनमहायुद्धमेतदद्य भविष्यति ॥ ८.४१.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା: ଆଜି କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେବ।
8.41.8
अद्य दुर्योधनो राजा हतामित्रो भविष्यति ।
अद्य कर्णं रणे दृष्ट्वा फल्गुनो विद्रविष्यति ॥ ८.४१.८ ॥
ଆଜି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ହେବେ; ଆଜି ରଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଫଲ୍ଗୁନ ପଳାଇବେ।
8.41.9
अद्य तावद्वयं युद्धे कर्णस्यैवानुगामिनः ।
कर्णबाणमयं भीमं युद्धं द्रक्ष्याम संयुगे ॥ ८.४१.९ ॥
ଆଜି ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ହେବୁ; କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବୁ।
8.41.10
चिरकालेप्सितमिदमद्येदानीं भविष्यति ।
अद्य द्रक्ष्याम सङ्ग्रामं घोरं देवासुरोपमम् ॥ ८.४१.१० ॥
ବହୁ କାଳରୁ ଇଚ୍ଛିତ ଏହା ଆଜି ଏବେ ହେବ; ଆଜି ଦେବ-ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୀଷଣ ସଂଗ୍ରାମ ଦେଖିବୁ।
8.41.11
अद्येदानीं महद्युद्धं भविष्यति भयानकम् ।
अद्येदानीं जयो नित्यमेकस्यैकस्य वा रणे ॥ ८.४१.११ ॥
ଆଜି ଏବେ ମହାନ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ; ଆଜି ଏବେ ରଣରେ ଜଣକର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।
8.41.12
अर्जुनं किल राधेयो वधिष्यति महारणे ।
अथवा कं नरं लोके न स्पृशन्ति मनोरथाः ॥ ८.४१.१२ ॥
ରାଧାର ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବେ; ଅଥବା ଜଗତରେ କେଉଁ ମଣିଷକୁ ମନୋରଥ ଛୁଏଁ ନାହିଁ?
8.41.13
इत्युक्त्वा विविधा वाचः कुरवः कुरुनन्दन ।
आजघ्नुः पटहांश्चैव तूर्यांश्चैव सहस्रशः ॥ ८.४१.१३ ॥
ଏହିପରି ନାନାବିଧ ବାକ୍ୟ କହି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, କୌରବମାନେ ହଜାର ହଜାର ଢୋଲ ଓ ତୂରୀ ବଜାଇଲେ।
8.41.14
भेरीनादांश्च विविधान्सिंहनादांश्च पुष्कलान् ।
मुरजानां महाशब्दानानकानां महारवान् ॥ ८.४१.१४ ॥
ବିବିଧ ଭେରୀ ନାଦ, ପ୍ରଚୁର ସିଂହନାଦ, ମୁରଜର ମହାଶବ୍ଦ ଓ ଆନକର ମହାରବ।
8.41.15
नृत्यमानाश्च बहुशस्तर्जमानाश्च मारिष ।
अन्योन्यमभ्ययुर्युद्धे युद्धरङ्गगता नराः ॥ ८.४१.१५ ॥
ହେ ମାରିଷ, ବାରମ୍ବାର ନାଚି ଓ ଧମକାଇ ଯୁଦ୍ଧରଙ୍ଗଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
8.41.16
तेषां पदाता नागानां पादरक्षाः समन्ततः ।
पट्टसासिधराः शूराश्चापबाणमुसुण्ठिनः ॥ ८.४१.१६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପଦାତିକ, ହାତୀଙ୍କ ପାଦରକ୍ଷକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଥିଲେ; ଖଡ୍ଗ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧାରଣକାରୀ ଶୂରମାନେ, ଧନୁ, ବାଣ ଓ ମୁସୁଣ୍ଠି ଧାରୀ।
8.41.17
भिण्डिपालधराश्चैव शूरलहस्ताः सुचक्रिणः ।
तेषां समागमो घोरो देवासुररणोपमः ॥ ८.४१.१७ ॥
ଭିଣ୍ଡିପାଳ ଧାରଣକାରୀ, ଶୂରହସ୍ତ, ସୁଚକ୍ରଧାରୀ; ସେମାନଙ୍କ ସମାଗମ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
8.41.18
कथं सञ्जय राधेयः प्रत्यव्यूहत पाण्डवान् ।
धृष्टद्युम्नमुखान्सङ्ख्ये भीमसेनाभिरक्षितान्।
सर्वानेव महेष्वासानजय्यानमरैरपि ॥ ८.४१.१८ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ସମସ୍ତ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲା?
8.41.19
के च प्रपक्षौ पक्षौ वा मम सैन्यस्य सञ्जय ।
प्रविभज्य यथान्यायमवतस्थुः सुदंशिताः ॥ ८.४१.१९ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ସୈନ୍ୟର କେଉଁ ପ୍ରପକ୍ଷ ଓ ପକ୍ଷ ଯଥାନ୍ୟାୟ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଭଲ ଭାବେ କବଚ ପିନ୍ଧି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ?
8.41.20
कथं पाण्डुसुताश्चापि प्रत्यव्यूहन्त मामकान् ।
कथं चैतन्महद्युद्धं प्रावर्तत सुदारुणम् ॥ ८.४१.२० ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ମୋ ଲୋକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କିପରି ବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ? ଏହି ମହା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହେଲା?
8.41.21
क्व च बीभत्सुरभवद्यत्कर्णोऽयाद्युधिष्ठिरम् ।
को ह्यर्जुनस्य सान्निध्ये शक्तो जेतुं युधिष्ठिरम् ॥ ८.४१.२१ ॥
ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) କେଉଁଠି ଥିଲେ ଯେ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଲା? ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ କିଏ ସକ୍ଷମ?
8.41.22
सर्वभूतानि यो ह्येकः खाण्डवे जितबान्पुरा ।
कस्तमन्यस्तु राधेयात्प्रतियुध्येज्जिजीविषुः ॥ ८.४१.२२ ॥
ପୂର୍ବରେ ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ଏକାକୀ ଯେ ସବୁ ଭୂତଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲା, ତାହା ସହ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟତୀତ ଜୀବନେଚ୍ଛୁ ଆଉ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ?
8.41.23
शृणु व्यूहस्य रचनामर्जुनश्च यथा गतः ।
परिवार्य नृपान्सर्वान्सङ्ग्रामश्चाभवद्यथा ॥ ८.४१.२३ ॥
ବ୍ୟୂହର ରଚନା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଅର୍ଜୁନ କିପରି ଗଲେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଘେରି ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା ତାହା।
8.41.24
कृपः शारद्वतो राजन्मागधाश्च तरस्विनः ।
सात्वतः कृतवर्मा च दक्षिणं पक्षमाश्रिताः ॥ ८.४१.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ, ବେଗବାନ ମାଗଧମାନେ ଏବଂ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା ଦକ୍ଷିଣ ପକ୍ଷ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
8.41.25
तेषां प्रपक्षे शकुनिरुलूकश्च महारथः ।
सादिभिर्विमलप्रासैस्तदानीमभ्यरक्षताम् ॥ ८.४१.२५ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରପକ୍ଷରେ ଶକୁନି ଓ ଉଲୂକ, ଦୁଇ ମହାରଥୀ, ସେହି ସମୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଶାଧାରୀ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
8.41.26
गान्धारैश्चाप्यसम्भ्रान्तैः पार्वतीयैश्च दुर्जयैः ।
शलभानामिव व्रातैः पिशाचैरिव दुर्दृशैः ॥ ८.४१.२६ ॥
ଅବିଚଳିତ ଗାନ୍ଧାରମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦୁର୍ଜୟ ପର୍ବତୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶଳଭ ପଲ ପରି ଓ ପିଶାଚ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ।
8.41.27
चतुर्विंशत्सहस्राणि रथानामनिवर्तिनाम् ।
संशप्तका युद्वशौण्डा वामपाश्वमपालयन् ॥ ८.४१.२७ ॥
ପଛକୁ ନ ଫେରିବା ଚବିଶ ହଜାର ରଥ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ ସଂଶପ୍ତକମାନେ — ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
8.41.28
समन्वितास्तव सुतैः कृष्णार्जुनजिघांसवः ।
तेषां प्रपक्षाः काम्भोजाः शकाश्च यवनैः सह ॥ ८.४१.२८ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ — ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରପକ୍ଷରେ କାମ୍ବୋଜ, ଶକ ଓ ଯବନମାନେ ଥିଲେ।
8.41.29
निदेशात्सूतपुत्रस्य सरथाश्वेभपत्तयः ।
आह्वयन्तोऽर्जुनं तस्थुः केशवं च महाबलम् ॥ ८.४१.२९ ॥
ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ହାତୀ ଓ ପଦାତିକ ସହିତ ସେମାନେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ମହାବଳ କେଶବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଠିଆ ହେଲେ।
8.41.30
ततः सेनामुखे कर्णोऽप्यवातिष्ठत दंशितः ।
चित्रवर्माङ्गदः स्रग्वी पालयन्वाहिनीमुखम् ॥ ८.४१.३० ॥
ତା'ପରେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ — ବିଚିତ୍ର କବଚ, ବାଜୁବନ୍ଧ ଓ ମାଳା ଧାରଣ କରି, ସେନାମୁଖ ରକ୍ଷା କରି।
8.41.31
रक्षमाणैः सुसंरब्धैः पुत्रैः शस्त्रभृतां वरः ।
वाहिनीं प्रमुखे वीरः सम्प्रकर्षन्नशोभत ॥ ८.४१.३१ ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ବୀର, କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ସେନାକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇ ସେନାର ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରେ ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ।
8.41.32
अशोकस्तु महाबाहुः सूर्यवैश्वानरप्रभः ।
महाद्विपस्कन्धगतः पिङ्गाक्षः प्रियदर्शनः।
दुःशासनो वृतः सैन्यैः स्थितो व्यूहस्य पृष्ठतः ॥ ८.४१.३२ ॥
ମହାବାହୁ ଅଶୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ; ବିଶାଳ ହାତୀର ସ୍କନ୍ଧରେ ବସିଥିବା ସେ ପିଙ୍ଗଳ ନୟନ ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଥିଲେ। ଦୁଃଶାସନ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ ବ୍ୟୂହର ପଛରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
8.41.33
तन्मध्ये स महाबाहुः स्वयं दुर्योधनो नृपः ।
चित्राश्वैश्चित्रसन्नाहैः सोदर्यैरभिरक्षितः ॥ ८.४१.३३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବାହୁ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜେ ଥିଲେ; ବିଚିତ୍ର ଅଶ୍ୱ ଓ ବର୍ଣ୍ଣବିଚିତ୍ର କବଚଧାରୀ ସହୋଦରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଚାରିପାଖରୁ ରକ୍ଷିତ ଥିଲେ।
8.41.34
रक्ष्यमाणो महावीर्यैः सहितैर्मद्रकेकयैः ।
अशोभत महाराज देवैरिव शतक्रतुः ॥ ८.४१.३४ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ମଦ୍ର ଓ କେକୟମାନଙ୍କ ସହିତ ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ହେ ମହାରାଜ, ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ସେ ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ।
8.41.35
अश्वत्थामा कुरूणां च ये प्रवीरा महारथाः ।
नित्यमत्ताश्च मातङ्गाः शूरैर्म्लेच्छैः समन्विताः।
अन्वयुस्तद्रथानीकं क्षरन्त इव तोयदाः ॥ ८.४१.३५ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଓ କୌରବଙ୍କ ପ୍ରବୀର ମହାରଥୀମାନେ, ସଦା ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ଓ ଶୂର ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଲୋକେ ସେହି ରଥସେନାର ଅନୁସରଣ କଲେ; ବର୍ଷା ଢାଳୁଥିବା ମେଘ ପରି ସେମାନେ ବହିଲେ।
8.41.36
ते ध्वजैर्वैजयन्तीभिर्ज्वलद्भिः परमायुधैः ।
सादिभिश्चास्थिता रेजुर्द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ८.४१.३६ ॥
ବୈଜୟନ୍ତୀ ପତାକା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ବୃକ୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲେ।
8.41.37
तेषां पदातिनागानां पादरक्षाः सहस्रशः ।
पट्टसासिधराः शूरा बभूवुरनिवर्तिनः ॥ ८.४१.३७ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପଦାତିକ ଓ ହସ୍ତୀ ସୈନ୍ୟର ସହସ୍ର ସହସ୍ର ପାଦରକ୍ଷକ, ପଟ୍ଟିଶ ଓ ଖଡ୍ଗଧାରୀ ବୀରମାନେ ଅନିବର୍ତୀ ହେଲେ।
8.41.38
सादिभिः स्यन्दनैर्नागैरधिकं समलङ्कृतैः ।
स व्यूहराजो विबभौ देवासुरचमूपमः ॥ ८.४१.३८ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁସଜ୍ଜିତ ସେ ବ୍ୟୂହରାଜ ଦେବାସୁର ସେନା ସଦୃଶ ଶୋଭିଲା।
8.41.39
बार्हस्पत्यः सुविहितो नायकेन विपश्चिता ।
नृत्यतीव महाव्यूहः परेषां भयमादधत् ॥ ८.४१.३९ ॥
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନୀତି ଅନୁସାରେ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସେ ମହାବ୍ୟୂହ ନାଚୁଥିବା ପରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା।
8.41.40
तस्य पक्षप्रपक्षेभ्यो निष्पतन्ति युयुत्सवः ।
हस्त्यश्वरथमातङ्गाः प्रावृषीव बलाहकाः ॥ ८.४१.४० ॥
ତାହାର ପକ୍ଷ ଓ ଉପପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ବୀରମାନେ ବାହାରି ଆସୁଛନ୍ତି — ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ମାହୁତ, ବର୍ଷା ଋତୁର ମେଘ ପରି।
8.41.41
ततः सेनामुखे कर्णं दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।
धनञ्जयममित्रघ्नमेकवीरमुवाच ह ॥ ८.४१.४१ ॥
ତା'ପରେ ସେନାମୁଖରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶତ୍ରୁନାଶକ ଏକବୀର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
8.41.42
पश्यार्जुन महाव्यूहं कर्णेन विहितं रणे ।
युक्तं पक्षैः प्रपक्षैश्च परानीकं प्रकाशते ॥ ८.४१.४२ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଦେଖ, କର୍ଣ୍ଣ ରଣରେ ରଚିଥିବା ଏହି ମହାବ୍ୟୂହ — ପକ୍ଷ ଓ ଉପପକ୍ଷରେ ଯୁକ୍ତ ଶତ୍ରୁସେନା ଝଲସୁଛି।
8.41.43
तत्समीपगतं ह्येतत्प्रत्यमित्रं महद्बूलम् ।
यथा नाभिभवत्यस्मांस्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ८.४१.४३ ॥
ଏହି ମହାନ ଶତ୍ରୁସେନା ନିକଟରେ ଅଛି; ସେ ଆମକୁ ପରାଭୂତ ନ କରୁ ଏପରି ନୀତି ସ୍ଥିର କରାଯାଉ।
8.41.44
एवमुक्तोऽर्जुनो राज्ञा प्राञ्जलिर्नृपमब्रवीत् ॥ ८.४१.४४ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ଅର୍ଜୁନ କର ଯୋଡି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
8.41.45
यथा यथा भवानाह तत्तथा न तदन्यथा ।
यत्तस्य विहितं कार्यं तत्करिष्यामि सुव्रत।
प्रधानमथ चैवास्य विनाशं च करोम्यहम् ॥ ८.४१.४५ ॥
ଆପଣ ଯେପରି କହୁଛନ୍ତି, ସେପରି ହିଁ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ହେ ସୁବ୍ରତ, ତାହା ପାଇଁ ବିହିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁଁ କରିବି; ଏବଂ ତାର ପ୍ରଧାନକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବିନାଶ କରିବି।
8.41.46
तस्मात्त्वं जहि राधेयं भीमसेनः सुयोधनम् ।
वृषसेनं च नकुलः सहदेवोऽपि सौबलम् ॥ ८.४१.४६ ॥
ତେଣୁ ତୁମେ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କର; ଭୀମସେନ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ, ନକୁଳ ବୃଷସେନଙ୍କୁ, ଏବଂ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ସୌବଳଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତୁ।
8.41.47
दुःशानं शतानीको हार्दिक्यं शिनिपुङ्गवः ।
धृष्टद्युम्नो द्रोणसुतं स्वयं योत्स्याम्यहं कृपम् ॥ ८.४१.४७ ॥
ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ଶତାନୀକ, ହାର୍ଦ୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ (କୃତବର୍ମା) ଶିନି ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ସାତ୍ୟକି), ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ବଧ କରନ୍ତୁ; କୃପଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
8.41.48
द्रौपदेया धार्तराष्ट्राञ्शिष्टान्सह शिखण्डिना ।
ते ते च तांस्तानहितानस्माकं घ्न्तु मामकाः ॥ ८.४१.४८ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସହିତ ଅବଶିଷ୍ଟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୋ ଲୋକମାନେ ଆମର ସେହି ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତୁ।
8.41.49
इत्युक्तो धर्मराजेन तथेत्युक्त्वा धनञ्जयः ।
व्यादिदेश स्वसैन्यानि स्वयं चागाच्चमूमुखम् ॥ ८.४१.४९ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଏହା କହିବାରୁ ଧନଞ୍ଜୟ 'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି ନିଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ନିଜେ ସୈନ୍ୟମୁଖକୁ ଗଲେ।
8.41.50
धनञ्जयो महाराज दक्षिणं पक्षमास्थितः ।
भीमसेनो महाबाहुर्वामं पक्षमुपाश्रितः ॥ ८.४१.५० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଧନଞ୍ଜୟ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏବଂ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
8.41.51
सात्यकिर्द्रौपदेयाश्च स्वयं राजा च पाण्डवः ।
व्यूहस्य प्रमुखे तस्थुः स्वेनानीकेन संवृताः ॥ ८.४१.५१ ॥
ସାତ୍ୟକି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ନିଜ ସେନାରେ ଘେରାଯାଇ ବ୍ୟୂହର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହେଲେ।
8.41.52
स्वबलेनारिसैन्यं तत्प्रत्यवस्थाप्य पाण्डवः ।
प्रत्यव्यूहत्पुरस्कृत्य धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ८.४१.५२ ॥
ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ବଳରେ ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ।
8.41.53
तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसङ्कुलम् ।
धृष्टद्युम्नमुखं घोरमशोभत महद्बलम् ॥ ८.४१.५३ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ହସ୍ତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦାତି ଓ ରଥରେ ସଂକୁଳ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯାହାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିଲେ — ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାସୈନ୍ୟ ଶୋଭା ପାଇଲା।