Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.41

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

8.41.1

ततः परानीकभिदं व्यूहमप्रतिमं महत् ।
समीक्ष्य कर्णः पार्थानां धृष्टद्युम्नाभिरक्षितम् ॥ ८.४१.१ ॥

അപ്പോൾ കർണൻ ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്നതും അതുല്യവുമായ ആ മഹാവ്യൂഹം കണ്ടു; അത് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനാൽ സംരക്ഷിതമായിരുന്നു.

8.41.2

प्रययौ रथघोषेण सिंहनादरवेण च ।
वादित्राणां च निनदैः कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ८.४१.२ ॥

രഥഘോഷത്തോടും സിംഹനാദത്തോടും വാദ്യനാദങ്ങളോടും കൂടി അവൻ മുന്നോട്ടുപോയി; ഭൂമിയെ വിറപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.

8.41.3

वेपमान इव क्रोधाद्युद्वशौण्डः परन्तपः ।
प्रतिव्यूह्य महातेजा यथावद्भरतर्षभ ॥ ८.४१.३ ॥

ക്രോധത്താൽ വിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ അഭിമാനിയായ, ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന മഹാതേജസ്വിയായ കർണൻ, ഭരതർഷഭാ, യഥാവിധി തന്റെ വ്യൂഹം ഒരുക്കി.

8.41.4

व्यधमत्पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव ।
युधिष्ठिरं चाभ्यहनदपसव्यं चकारह ॥ ८.४१.४ ॥

ഇന്ദ്രൻ അസുരസേനയെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ പാണ്ഡവസേനയെ ചിതറിച്ചു; യുധിഷ്ഠിരനെയും പ്രഹരിച്ച് അപസവ്യനാക്കി.

8.41.5

कर्णस्य रथघोषेण मौर्वीनिष्पेषणेन च ।
सुसङ्ग्राहेण रश्मीनां समकम्पन्त सृञ्जयाः ॥ ८.४१.५ ॥

കർണന്റെ രഥഘോഷംകൊണ്ടും വില്ലിന്റെ ഞാണൊലികൊണ്ടും കടിഞ്ഞാണുകളുടെ ദൃഢമായ പിടിത്തംകൊണ്ടും സൃഞ്ജയർ എല്ലാവരും വിറച്ചു.

8.41.6

तानि सर्वाणि सैन्यानि कर्ण दृष्ट्वा विशाम्पते ।
बभूवुः सम्प्रहृष्टानि तावकानि युयुत्सया ॥ ८.४१.६ ॥

വിശാംപതേ, കർണനെ കണ്ട് നിന്റെ ആ സൈന്യങ്ങളെല്ലാം യുദ്ധേച്ഛയാൽ അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.

8.41.7

अश्रूयन्त ततो वाचस्तावकानां विशाम्पते ।
कर्णार्जुनमहायुद्धमेतदद्य भविष्यति ॥ ८.४१.७ ॥

ഓ രാജാവേ, അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സൈനികരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു: ഇന്ന് കർണ്ണാർജ്ജുനന്മാരുടെ മഹായുദ്ധം തന്നെ നടക്കും.

8.41.8

अद्य दुर्योधनो राजा हतामित्रो भविष्यति ।
अद्य कर्णं रणे दृष्ट्वा फल्गुनो विद्रविष्यति ॥ ८.४१.८ ॥

ഇന്ന് രാജാവായ ദുര്യോധനൻ ശത്രുക്കളെ വധിച്ചവനാകും; ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ കണ്ട് ഫല്ഗുനൻ ഓടിപ്പോകും.

8.41.9

अद्य तावद्वयं युद्धे कर्णस्यैवानुगामिनः ।
कर्णबाणमयं भीमं युद्धं द्रक्ष्याम संयुगे ॥ ८.४१.९ ॥

ഇന്ന് നാം യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ മാത്രം അനുഗമിക്കുന്നവരായിരിക്കും; കർണ്ണന്റെ ബാണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭീകരമായ യുദ്ധം കാണും.

8.41.10

चिरकालेप्सितमिदमद्येदानीं भविष्यति ।
अद्य द्रक्ष्याम सङ्ग्रामं घोरं देवासुरोपमम् ॥ ८.४१.१० ॥

ദീർഘകാലമായി ആഗ്രഹിച്ചത് ഇതാണ്; ഇന്നുതന്നെ ഇപ്പോൾ ഇത് സംഭവിക്കും. ഇന്ന് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിന് തുല്യമായ ഘോരസംഗ്രാമം കാണും.

8.41.11

अद्येदानीं महद्युद्धं भविष्यति भयानकम् ।
अद्येदानीं जयो नित्यमेकस्यैकस्य वा रणे ॥ ८.४१.११ ॥

ഇന്ന് ഇപ്പോൾ മഹത്തും ഭയാനകവുമായ യുദ്ധം നടക്കും; ഇന്ന് ഇപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ഒരാൾക്കോ മറ്റൊരാൾക്കോ വിജയം ഉറപ്പ്.

8.41.12

अर्जुनं किल राधेयो वधिष्यति महारणे ।
अथवा कं नरं लोके न स्पृशन्ति मनोरथाः ॥ ८.४१.१२ ॥

രാധയുടെ പുത്രനായ കർണ്ണൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനനെ വധിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ ലോകത്തിൽ ഏത് മനുഷ്യനെയാണ് മോഹങ്ങൾ സ്പർശിക്കാത്തത്?

8.41.13

इत्युक्त्वा विविधा वाचः कुरवः कुरुनन्दन ।
आजघ्नुः पटहांश्चैव तूर्यांश्चैव सहस्रशः ॥ ८.४१.१३ ॥

ഇങ്ങനെ പലവിധം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞിട്ട്, ഹേ കുരുനന്ദനാ, കൗരവർ ആയിരക്കണക്കിന് ഭേരികളും കാഹളങ്ങളും മുഴക്കി.

8.41.14

भेरीनादांश्च विविधान्सिंहनादांश्च पुष्कलान् ।
मुरजानां महाशब्दानानकानां महारवान् ॥ ८.४१.१४ ॥

വിവിധമായ ഭേരീനാദങ്ങളും ധാരാളം സിംഹനാദങ്ങളും മുരജങ്ങളുടെ മഹാശബ്ദങ്ങളും ആനകങ്ങളുടെ മഹാരവങ്ങളും.

8.41.15

नृत्यमानाश्च बहुशस्तर्जमानाश्च मारिष ।
अन्योन्यमभ्ययुर्युद्धे युद्धरङ्गगता नराः ॥ ८.४१.१५ ॥

ഹേ മാരിഷ, പലതവണ നൃത്തം ചെയ്തും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും യുദ്ധരംഗത്ത് എത്തിയ മനുഷ്യർ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.

8.41.16

तेषां पदाता नागानां पादरक्षाः समन्ततः ।
पट्टसासिधराः शूराश्चापबाणमुसुण्ठिनः ॥ ८.४१.१६ ॥

അവരുടെ കാലാളുകൾ, ആനകളുടെ കാൽ രക്ഷകർ എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടായിരുന്നു; വാളും പട്ടസവും ധരിച്ച വീരന്മാർ, വില്ലും അമ്പും മുസുണ്ഠിയും ഉള്ളവർ.

8.41.17

भिण्डिपालधराश्चैव शूरलहस्ताः सुचक्रिणः ।
तेषां समागमो घोरो देवासुररणोपमः ॥ ८.४१.१७ ॥

ഭിണ്ഡിപാലം ധരിച്ചവരും, ശൂരകരങ്ങളുള്ളവരും, നല്ല ചക്രമുള്ളവരും; അവരുടെ സംഗമം ദേവാസുരയുദ്ധം പോലെ ഭയങ്കരമായിരുന്നു.

8.41.18

कथं सञ्जय राधेयः प्रत्यव्यूहत पाण्डवान् ।
धृष्टद्युम्नमुखान्सङ्ख्ये भीमसेनाभिरक्षितान्।
सर्वानेव महेष्वासानजय्यानमरैरपि ॥ ८.४१.१८ ॥

ഹേ സഞ്ജയാ, രാധേയൻ കർണ്ണൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ മുൻനിർത്തിയ, ഭീമസേനൻ കാക്കുന്ന, ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാനാവാത്ത എല്ലാ മഹാവില്ലാളികളായ പാണ്ഡവരെയും യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ എതിരിട്ട് വ്യൂഹം ചമച്ചു?

8.41.19

के च प्रपक्षौ पक्षौ वा मम सैन्यस्य सञ्जय ।
प्रविभज्य यथान्यायमवतस्थुः सुदंशिताः ॥ ८.४१.१९ ॥

സഞ്ജയാ, എന്റെ സൈന്യത്തിലെ ഏതെല്ലാം പ്രപക്ഷങ്ങളും പക്ഷങ്ങളും യഥാന്യായം വിഭജിക്കപ്പെട്ട് നന്നായി കവചമണിഞ്ഞ് നിന്നു?

8.41.20

कथं पाण्डुसुताश्चापि प्रत्यव्यूहन्त मामकान् ।
कथं चैतन्महद्युद्धं प्रावर्तत सुदारुणम् ॥ ८.४१.२० ॥

പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ എന്റെ ആളുകൾക്കെതിരെ എങ്ങനെ വ്യൂഹം ചമച്ചു? ഈ മഹാഘോരയുദ്ധം എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു?

8.41.21

क्व च बीभत्सुरभवद्यत्कर्णोऽयाद्युधिष्ठिरम् ।
को ह्यर्जुनस्य सान्निध्ये शक्तो जेतुं युधिष्ठिरम् ॥ ८.४१.२१ ॥

ബീഭത്സു (അർജുനൻ) എവിടെയായിരുന്നു, കർണൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേർക്ക് പോയല്ലോ? അർജുനന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരനെ ജയിക്കാൻ ആർക്കാണ് കഴിയുക?

8.41.22

सर्वभूतानि यो ह्येकः खाण्डवे जितबान्पुरा ।
कस्तमन्यस्तु राधेयात्प्रतियुध्येज्जिजीविषुः ॥ ८.४१.२२ ॥

മുൻപ് ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ തനിച്ച് സർവഭൂതങ്ങളെയും ജയിച്ചവനെ, രാധേയനായ കർണനല്ലാതെ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റാരാണ് എതിർക്കുക?

8.41.23

शृणु व्यूहस्य रचनामर्जुनश्च यथा गतः ।
परिवार्य नृपान्सर्वान्सङ्ग्रामश्चाभवद्यथा ॥ ८.४१.२३ ॥

വ്യൂഹത്തിന്റെ ഘടന കേൾക്കുക; അർജുനൻ എങ്ങനെ പോയി, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും വളഞ്ഞ് യുദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നു എന്നും.

8.41.24

कृपः शारद्वतो राजन्मागधाश्च तरस्विनः ।
सात्वतः कृतवर्मा च दक्षिणं पक्षमाश्रिताः ॥ ८.४१.२४ ॥

രാജാവേ, ശാരദ്വതനായ കൃപരും, വേഗമുള്ള മാഗധന്മാരും, സാത്വതനായ കൃതവർമ്മാവും വലത്തെ പക്ഷം ആശ്രയിച്ചു.

8.41.25

तेषां प्रपक्षे शकुनिरुलूकश्च महारथः ।
सादिभिर्विमलप्रासैस्तदानीमभ्यरक्षताम् ॥ ८.४१.२५ ॥

അവരുടെ പ്രപക്ഷത്തിൽ ശകുനിയും ഉലൂകനും എന്ന മഹാരഥന്മാർ അന്നു തിളങ്ങുന്ന കുന്തങ്ങളുള്ള കുതിരപ്പടയാളികളോടൊപ്പം കാത്തുനിന്നു.

8.41.26

गान्धारैश्चाप्यसम्भ्रान्तैः पार्वतीयैश्च दुर्जयैः ।
शलभानामिव व्रातैः पिशाचैरिव दुर्दृशैः ॥ ८.४१.२६ ॥

കലങ്ങാത്ത ഗാന്ധാരന്മാരോടും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത പർവതവാസികളോടും, വെട്ടുക്കിളിക്കൂട്ടം പോലെയും പിശാചുക്കളെപ്പോലെയും ഭയാനകമായി കാണുന്നവരോടും.

8.41.27

चतुर्विंशत्सहस्राणि रथानामनिवर्तिनाम् ।
संशप्तका युद्वशौण्डा वामपाश्वमपालयन् ॥ ८.४१.२७ ॥

പിന്തിരിയാത്ത ഇരുപത്തിനാലായിരം രഥങ്ങൾ — യുദ്ധത്തിൽ അഭിമാനികളായ സംശപ്തകർ — ഇടത്തെ പാർശ്വം കാത്തു.

8.41.28

समन्वितास्तव सुतैः कृष्णार्जुनजिघांसवः ।
तेषां प्रपक्षाः काम्भोजाः शकाश्च यवनैः सह ॥ ८.४१.२८ ॥

നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരോടു ചേർന്ന്, കൃഷ്ണനെയും അർജുനനെയും കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ — അവരുടെ പ്രപക്ഷങ്ങൾ കാംബോജരും ശകരും യവനരും.

8.41.29

निदेशात्सूतपुत्रस्य सरथाश्वेभपत्तयः ।
आह्वयन्तोऽर्जुनं तस्थुः केशवं च महाबलम् ॥ ८.४१.२९ ॥

സൂതപുത്രനായ കർണ്ണന്റെ കല്പനപ്രകാരം രഥങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും കാലാൾപ്പടയും ചേർന്ന്, അർജുനനെയും മഹാബലനായ കേശവനെയും വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട് നിന്നു.

8.41.30

ततः सेनामुखे कर्णोऽप्यवातिष्ठत दंशितः ।
चित्रवर्माङ्गदः स्रग्वी पालयन्वाहिनीमुखम् ॥ ८.४१.३० ॥

അപ്പോൾ സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ കർണ്ണനും കവചമണിഞ്ഞ് നിന്നു — വിചിത്ര കവചം, ഭുജാഭരണം, മാല ധരിച്ച്, സേനാമുഖം കാത്തുകൊണ്ട്.

8.41.31

रक्षमाणैः सुसंरब्धैः पुत्रैः शस्त्रभृतां वरः ।
वाहिनीं प्रमुखे वीरः सम्प्रकर्षन्नशोभत ॥ ८.४१.३१ ॥

ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ വീരൻ, രോഷം നിറഞ്ഞ പുത്രന്മാരാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, സേനയെ മുന്നോട്ടു നയിച്ചുകൊണ്ട് സേനാമുഖത്ത് ശോഭിച്ചു.

8.41.32

अशोकस्तु महाबाहुः सूर्यवैश्वानरप्रभः ।
महाद्विपस्कन्धगतः पिङ्गाक्षः प्रियदर्शनः।
दुःशासनो वृतः सैन्यैः स्थितो व्यूहस्य पृष्ठतः ॥ ८.४१.३२ ॥

മഹാബാഹുവായ അശോകൻ സൂര്യാഗ്നികളുടെ പ്രഭയോടെ തിളങ്ങി; വലിയ ആനയുടെ തോളിലിരുന്ന അവൻ പിംഗാക്ഷനും കാണാൻ ഇമ്പമുള്ളവനുമായിരുന്നു. ദുഃശാസനൻ സൈന്യങ്ങളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് വ്യൂഹത്തിന്റെ പിന്നിൽ നിന്നു.

8.41.33

तन्मध्ये स महाबाहुः स्वयं दुर्योधनो नृपः ।
चित्राश्वैश्चित्रसन्नाहैः सोदर्यैरभिरक्षितः ॥ ८.४१.३३ ॥

അവരുടെ മധ്യത്തിൽ മഹാബാഹുവായ രാജാവ് ദുര്യോധനൻ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു; വർണ്ണാഭമായ കുതിരകളും വർണ്ണാഭമായ കവചങ്ങളും ധരിച്ച സഹോദരന്മാരാൽ അവൻ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

8.41.34

रक्ष्यमाणो महावीर्यैः सहितैर्मद्रकेकयैः ।
अशोभत महाराज देवैरिव शतक्रतुः ॥ ८.४१.३४ ॥

മഹാവീര്യരായ മദ്രരും കേകയരും ചേർന്ന് അവനെ സംരക്ഷിച്ചു; മഹാരാജാവേ, ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ ശോഭിച്ചു.

8.41.35

अश्वत्थामा कुरूणां च ये प्रवीरा महारथाः ।
नित्यमत्ताश्च मातङ्गाः शूरैर्म्लेच्छैः समन्विताः।
अन्वयुस्तद्रथानीकं क्षरन्त इव तोयदाः ॥ ८.४१.३५ ॥

അശ്വത്ഥാമാവും കൗരവരിലെ മഹാരഥന്മാരായ വീരന്മാരും, എപ്പോഴും മദിച്ച ആനകളും, ശൂരരായ മ്ലേച്ഛരോടൊപ്പമുള്ളവരും ആ രഥസേനയെ പിന്തുടർന്നു; മഴ ചൊരിയുന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ അവർ ഒഴുകി.

8.41.36

ते ध्वजैर्वैजयन्तीभिर्ज्वलद्भिः परमायुधैः ।
सादिभिश्चास्थिता रेजुर्द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ८.४१.३६ ॥

വൈജയന്തി പതാകകളും, ജ്വലിക്കുന്ന ഉത്തമായുധങ്ങളും, കുതിരപ്പടയാളികളുമായി അവർ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പർവതങ്ങൾപോലെ ശോഭിച്ചു.

8.41.37

तेषां पदातिनागानां पादरक्षाः सहस्रशः ।
पट्टसासिधराः शूरा बभूवुरनिवर्तिनः ॥ ८.४१.३७ ॥

അവരുടെ കാലാൾപ്പടയുടെയും ആനപ്പടയുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് അംഗരക്ഷകർ, പട്ടിശവും വാളും ഏന്തിയ ശൂരന്മാർ, പിന്തിരിയാത്തവരായി.

8.41.38

सादिभिः स्यन्दनैर्नागैरधिकं समलङ्कृतैः ।
स व्यूहराजो विबभौ देवासुरचमूपमः ॥ ८.४१.३८ ॥

കുതിരപ്പടയും രഥങ്ങളും ആനകളും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ വ്യൂഹരാജൻ ദേവാസുരസേനയ്ക്കു തുല്യമായി തിളങ്ങി.

8.41.39

बार्हस्पत्यः सुविहितो नायकेन विपश्चिता ।
नृत्यतीव महाव्यूहः परेषां भयमादधत् ॥ ८.४१.३९ ॥

ബൃഹസ്പതിയുടെ നീതിപ്രകാരം നന്നായി ഒരുക്കപ്പെട്ട, ജ്ഞാനിയായ നായകൻ വിന്യസിച്ച ആ മഹാവ്യൂഹം നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം ജനിപ്പിച്ചു.

8.41.40

तस्य पक्षप्रपक्षेभ्यो निष्पतन्ति युयुत्सवः ।
हस्त्यश्वरथमातङ्गाः प्रावृषीव बलाहकाः ॥ ८.४१.४० ॥

അതിന്റെ പക്ഷങ്ങളിൽനിന്നും ഉപപക്ഷങ്ങളിൽനിന്നും യുദ്ധമോഹികൾ പുറപ്പെടുന്നു — ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനപ്പാപ്പാന്മാരും, മഴക്കാലത്തെ മേഘങ്ങൾ പോലെ.

8.41.41

ततः सेनामुखे कर्णं दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।
धनञ्जयममित्रघ्नमेकवीरमुवाच ह ॥ ८.४१.४१ ॥

അപ്പോൾ സേനാമുഖത്ത് കർണ്ണനെ കണ്ട രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ശത്രുഘ്നനും ഏകവീരനുമായ ധനഞ്ജയനോട് പറഞ്ഞു.

8.41.42

पश्यार्जुन महाव्यूहं कर्णेन विहितं रणे ।
युक्तं पक्षैः प्रपक्षैश्च परानीकं प्रकाशते ॥ ८.४१.४२ ॥

അർജ്ജുനാ, കാണുക, കർണ്ണൻ രണഭൂമിയിൽ വിന്യസിച്ച ഈ മഹാവ്യൂഹം. പക്ഷങ്ങളും ഉപപക്ഷങ്ങളുമായി ചേർന്ന ശത്രുസേന തിളങ്ങുന്നു.

8.41.43

तत्समीपगतं ह्येतत्प्रत्यमित्रं महद्बूलम् ।
यथा नाभिभवत्यस्मांस्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ८.४१.४३ ॥

അടുത്തുനിൽക്കുന്ന ഈ മഹാശത്രുസൈന്യം നമ്മെ അതിജീവിക്കാതിരിക്കത്തക്ക ഒരു തന്ത്രം ആവിഷ്കരിക്കണം.

8.41.44

एवमुक्तोऽर्जुनो राज्ञा प्राञ्जलिर्नृपमब्रवीत् ॥ ८.४१.४४ ॥

രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അർജുനൻ കൈകൂപ്പി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

8.41.45

यथा यथा भवानाह तत्तथा न तदन्यथा ।
यत्तस्य विहितं कार्यं तत्करिष्यामि सुव्रत।
प्रधानमथ चैवास्य विनाशं च करोम्यहम् ॥ ८.४१.४५ ॥

അങ്ങ് എങ്ങനെ പറയുന്നുവോ അങ്ങനെതന്നെ; മറിച്ചല്ല. ഹേ സുവ്രതാ, അവനുവേണ്ടി വിധിക്കപ്പെട്ട കർത്തവ്യം ഞാൻ ചെയ്യും; അവന്റെ പ്രധാനിയെയും ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.

8.41.46

तस्मात्त्वं जहि राधेयं भीमसेनः सुयोधनम् ।
वृषसेनं च नकुलः सहदेवोऽपि सौबलम् ॥ ८.४१.४६ ॥

അതിനാൽ നീ രാധേയനായ കർണ്ണനെ വധിക്കുക; ഭീമസേനൻ സുയോധനനെയും നകുലൻ വൃഷസേനനെയും സഹദേവനും സൗബലനെയും വധിക്കട്ടെ.

8.41.47

दुःशानं शतानीको हार्दिक्यं शिनिपुङ्गवः ।
धृष्टद्युम्नो द्रोणसुतं स्वयं योत्स्याम्यहं कृपम् ॥ ८.४१.४७ ॥

ദുഃശാസനനെ ശതാനീകൻ, ഹാർദിക്യനെ (കൃതവർമ്മാവ്) ശിനിവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ (സാത്യകി), ദ്രോണപുത്രനെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വധിക്കട്ടെ; കൃപരുമായി ഞാൻ തന്നെ യുദ്ധം ചെയ്യും.

8.41.48

द्रौपदेया धार्तराष्ट्राञ्शिष्टान्सह शिखण्डिना ।
ते ते च तांस्तानहितानस्माकं घ्न्तु मामकाः ॥ ८.४१.४८ ॥

ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ ശേഷിച്ച ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ ശിഖണ്ഡിയോടൊപ്പം വധിക്കട്ടെ; എന്റെ ഭടന്മാർ നമ്മുടെ ആ ഓരോ ശത്രുക്കളെയും വധിക്കട്ടെ.

8.41.49

इत्युक्तो धर्मराजेन तथेत्युक्त्वा धनञ्जयः ।
व्यादिदेश स्वसैन्यानि स्वयं चागाच्चमूमुखम् ॥ ८.४१.४९ ॥

ധർമ്മരാജൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ 'അങ്ങനെതന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞ് തന്റെ സേനകൾക്ക് ആജ്ഞ നൽകി, താനും സേനാമുഖത്തേക്ക് പോയി.

8.41.50

धनञ्जयो महाराज दक्षिणं पक्षमास्थितः ।
भीमसेनो महाबाहुर्वामं पक्षमुपाश्रितः ॥ ८.४१.५० ॥

മഹാരാജാവേ, ധനഞ്ജയൻ വലതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു; മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനൻ ഇടതുപക്ഷം സ്വീകരിച്ചു.

8.41.51

सात्यकिर्द्रौपदेयाश्च स्वयं राजा च पाण्डवः ।
व्यूहस्य प्रमुखे तस्थुः स्वेनानीकेन संवृताः ॥ ८.४१.५१ ॥

സാത്യകിയും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും പാണ്ഡവരാജാവ് തന്നെയും സ്വന്തം സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വ്യൂഹത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്ത് നിലകൊണ്ടു.

8.41.52

स्वबलेनारिसैन्यं तत्प्रत्यवस्थाप्य पाण्डवः ।
प्रत्यव्यूहत्पुरस्कृत्य धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ८.४१.५२ ॥

പാണ്ഡവൻ തന്റെ സേനകൊണ്ട് ശത്രുസൈന്യത്തെ എതിരിട്ടു നിർത്തി, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും ശിഖണ്ഡിയെയും മുന്നിൽ നിർത്തി വ്യൂഹം ചമച്ചു.

8.41.53

तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसङ्कुलम् ।
धृष्टद्युम्नमुखं घोरमशोभत महद्बलम् ॥ ८.४१.५३ ॥

കുതിരപ്പടയും ആനകളും നിറഞ്ഞ്, കാലാൾപ്പടയും രഥങ്ങളും തിങ്ങിനിറഞ്ഞ്, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ മുന്നിൽ നിന്ന ആ ഭയങ്കരമായ മഹാസേന ശോഭിച്ചു.