ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.41.1
ततः परानीकभिदं व्यूहमप्रतिमं महत् ।
समीक्ष्य कर्णः पार्थानां धृष्टद्युम्नाभिरक्षितम् ॥ ८.४१.१ ॥
ਫਿਰ ਕਰਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਉਹ ਵਿਊਹ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
8.41.2
प्रययौ रथघोषेण सिंहनादरवेण च ।
वादित्राणां च निनदैः कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ८.४१.२ ॥
ਰੱਥਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਦਹਾੜ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
8.41.3
वेपमान इव क्रोधाद्युद्वशौण्डः परन्तपः ।
प्रतिव्यूह्य महातेजा यथावद्भरतर्षभ ॥ ८.४१.३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ ਕਰਨ, ਹੇ ਭਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ।
8.41.4
व्यधमत्पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव ।
युधिष्ठिरं चाभ्यहनदपसव्यं चकारह ॥ ८.४१.४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਅਸੁਰ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਪਾਂਡਵ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਪਸਵਯ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.41.5
कर्णस्य रथघोषेण मौर्वीनिष्पेषणेन च ।
सुसङ्ग्राहेण रश्मीनां समकम्पन्त सृञ्जयाः ॥ ८.४१.५ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਰੱਥ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਣ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਅਤੇ ਲਗਾਮਾਂ ਦੀ ਕੱਸਵੀਂ ਪਕੜ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
8.41.6
तानि सर्वाणि सैन्यानि कर्ण दृष्ट्वा विशाम्पते ।
बभूवुः सम्प्रहृष्टानि तावकानि युयुत्सया ॥ ८.४१.६ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੇ, ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੀਆਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।
8.41.7
अश्रूयन्त ततो वाचस्तावकानां विशाम्पते ।
कर्णार्जुनमहायुद्धमेतदद्य भविष्यति ॥ ८.४१.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ: ਅੱਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਹਾਯੁੱਧ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
8.41.8
अद्य दुर्योधनो राजा हतामित्रो भविष्यति ।
अद्य कर्णं रणे दृष्ट्वा फल्गुनो विद्रविष्यति ॥ ८.४१.८ ॥
ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਅੱਜ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਅਰਜੁਨ ਭੱਜ ਜਾਵੇਗਾ।
8.41.9
अद्य तावद्वयं युद्धे कर्णस्यैवानुगामिनः ।
कर्णबाणमयं भीमं युद्धं द्रक्ष्याम संयुगे ॥ ८.४१.९ ॥
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਵਾਂਗੇ; ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵੇਖਾਂਗੇ।
8.41.10
चिरकालेप्सितमिदमद्येदानीं भविष्यति ।
अद्य द्रक्ष्याम सङ्ग्रामं घोरं देवासुरोपमम् ॥ ८.४१.१० ॥
ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਚਾਹਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਹੁਣੇ ਅੱਜ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਅੱਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵੇਖਾਂਗੇ।
8.41.11
अद्येदानीं महद्युद्धं भविष्यति भयानकम् ।
अद्येदानीं जयो नित्यमेकस्यैकस्य वा रणे ॥ ८.४१.११ ॥
ਅੱਜ ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਅੱਜ ਹੁਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।
8.41.12
अर्जुनं किल राधेयो वधिष्यति महारणे ।
अथवा कं नरं लोके न स्पृशन्ति मनोरथाः ॥ ८.४१.१२ ॥
ਰਾਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ; ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੋਰਥ ਨਹੀਂ ਛੂਹਦੇ?
8.41.13
इत्युक्त्वा विविधा वाचः कुरवः कुरुनन्दन ।
आजघ्नुः पटहांश्चैव तूर्यांश्चैव सहस्रशः ॥ ८.४१.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਗਾਰੇ ਅਤੇ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਜਾਈਆਂ।
8.41.14
भेरीनादांश्च विविधान्सिंहनादांश्च पुष्कलान् ।
मुरजानां महाशब्दानानकानां महारवान् ॥ ८.४१.१४ ॥
ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਭੇਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਦ, ਭਰਪੂਰ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਣਾਂ, ਮੁਰਜਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਆਨਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਘੋਸ਼।
8.41.15
नृत्यमानाश्च बहुशस्तर्जमानाश्च मारिष ।
अन्योन्यमभ्ययुर्युद्धे युद्धरङ्गगता नराः ॥ ८.४१.१५ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ, ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਨੱਚਦੇ ਅਤੇ ਧਮਕਾਉਂਦੇ, ਯੁੱਧ-ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
8.41.16
तेषां पदाता नागानां पादरक्षाः समन्ततः ।
पट्टसासिधराः शूराश्चापबाणमुसुण्ठिनः ॥ ८.४१.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਚੁਫੇਰੇ ਸਨ; ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ, ਧਨੁਸ਼, ਬਾਣ ਅਤੇ ਮੁਸੁੰਢੀ ਵਾਲੇ।
8.41.17
भिण्डिपालधराश्चैव शूरलहस्ताः सुचक्रिणः ।
तेषां समागमो घोरो देवासुररणोपमः ॥ ८.४१.१७ ॥
ਭਿੰਡੀਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਵੀਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
8.41.18
कथं सञ्जय राधेयः प्रत्यव्यूहत पाण्डवान् ।
धृष्टद्युम्नमुखान्सङ्ख्ये भीमसेनाभिरक्षितान्।
सर्वानेव महेष्वासानजय्यानमरैरपि ॥ ८.४१.१८ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੂ ਸਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ?
8.41.19
के च प्रपक्षौ पक्षौ वा मम सैन्यस्य सञ्जय ।
प्रविभज्य यथान्यायमवतस्थुः सुदंशिताः ॥ ८.४१.१९ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਪਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ ਯਥਾਨਿਆਏ ਵੰਡੇ ਜਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਚ ਪਾਏ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ?
8.41.20
कथं पाण्डुसुताश्चापि प्रत्यव्यूहन्त मामकान् ।
कथं चैतन्महद्युद्धं प्रावर्तत सुदारुणम् ॥ ८.४१.२० ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ? ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਛਿੜਿਆ?
8.41.21
क्व च बीभत्सुरभवद्यत्कर्णोऽयाद्युधिष्ठिरम् ।
को ह्यर्जुनस्य सान्निध्ये शक्तो जेतुं युधिष्ठिरम् ॥ ८.४१.२१ ॥
ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਕਰਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ? ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਕੌਣ ਹੈ?
8.41.22
सर्वभूतानि यो ह्येकः खाण्डवे जितबान्पुरा ।
कस्तमन्यस्तु राधेयात्प्रतियुध्येज्जिजीविषुः ॥ ८.४१.२२ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਡਵ ਬਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਿਆਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਲੜੇਗਾ?
8.41.23
शृणु व्यूहस्य रचनामर्जुनश्च यथा गतः ।
परिवार्य नृपान्सर्वान्सङ्ग्रामश्चाभवद्यथा ॥ ८.४१.२३ ॥
ਵਿਊਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੁਣੋ; ਅਰਜੁਨ ਕਿਵੇਂ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।
8.41.24
कृपः शारद्वतो राजन्मागधाश्च तरस्विनः ।
सात्वतः कृतवर्मा च दक्षिणं पक्षमाश्रिताः ॥ ८.४१.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ, ਵੇਗਵਾਨ ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
8.41.25
तेषां प्रपक्षे शकुनिरुलूकश्च महारथः ।
सादिभिर्विमलप्रासैस्तदानीमभ्यरक्षताम् ॥ ८.४१.२५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਪੱਖ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਅਤੇ ਉਲੂਕ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਮਕਦੇ ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
8.41.26
गान्धारैश्चाप्यसम्भ्रान्तैः पार्वतीयैश्च दुर्जयैः ।
शलभानामिव व्रातैः पिशाचैरिव दुर्दृशैः ॥ ८.४१.२६ ॥
ਨਾ ਡੋਲਣ ਵਾਲੇ ਗੰਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਤਣ ਔਖੇ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ।
8.41.27
चतुर्विंशत्सहस्राणि रथानामनिवर्तिनाम् ।
संशप्तका युद्वशौण्डा वामपाश्वमपालयन् ॥ ८.४१.२७ ॥
ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰੀ ਸੰਸ਼ਪਤਕ — ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
8.41.28
समन्वितास्तव सुतैः कृष्णार्जुनजिघांसवः ।
तेषां प्रपक्षाः काम्भोजाः शकाश्च यवनैः सह ॥ ८.४१.२८ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ — ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਪੱਖ ਕੰਬੋਜ, ਸ਼ਕ ਅਤੇ ਯਵਨ ਸਨ।
8.41.29
निदेशात्सूतपुत्रस्य सरथाश्वेभपत्तयः ।
आह्वयन्तोऽर्जुनं तस्थुः केशवं च महाबलम् ॥ ८.४१.२९ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
8.41.30
ततः सेनामुखे कर्णोऽप्यवातिष्ठत दंशितः ।
चित्रवर्माङ्गदः स्रग्वी पालयन्वाहिनीमुखम् ॥ ८.४१.३० ॥
ਫਿਰ ਫੌਜ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ — ਵਿਚਿੱਤਰ ਕਵਚ, ਬਾਹੂਬੰਦ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ।
8.41.31
रक्षमाणैः सुसंरब्धैः पुत्रैः शस्त्रभृतां वरः ।
वाहिनीं प्रमुखे वीरः सम्प्रकर्षन्नशोभत ॥ ८.४१.३१ ॥
ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਵੀਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫੌਜ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਿਆ।
8.41.32
अशोकस्तु महाबाहुः सूर्यवैश्वानरप्रभः ।
महाद्विपस्कन्धगतः पिङ्गाक्षः प्रियदर्शनः।
दुःशासनो वृतः सैन्यैः स्थितो व्यूहस्य पृष्ठतः ॥ ८.४१.३२ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਸ਼ੋਕ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਪਿੰਗਲ ਨੇਤਰ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਊਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
8.41.33
तन्मध्ये स महाबाहुः स्वयं दुर्योधनो नृपः ।
चित्राश्वैश्चित्रसन्नाहैः सोदर्यैरभिरक्षितः ॥ ८.४१.३३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਪ ਸੀ; ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕਵਚਾਂ ਵਾਲੇ ਸਹੋਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
8.41.34
रक्ष्यमाणो महावीर्यैः सहितैर्मद्रकेकयैः ।
अशोभत महाराज देवैरिव शतक्रतुः ॥ ८.४१.३४ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਮਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸ਼ੋਭਿਆ।
8.41.35
अश्वत्थामा कुरूणां च ये प्रवीरा महारथाः ।
नित्यमत्ताश्च मातङ्गाः शूरैर्म्लेच्छैः समन्विताः।
अन्वयुस्तद्रथानीकं क्षरन्त इव तोयदाः ॥ ८.४१.३५ ॥
ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਜੋ ਪ੍ਰਵੀਰ ਮਹਾਰਥੀ ਸਨ, ਸਦਾ ਮਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮੇ ਮਲੇਛਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ; ਮਾਨੋ ਵਰਖਾ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣ।
8.41.36
ते ध्वजैर्वैजयन्तीभिर्ज्वलद्भिः परमायुधैः ।
सादिभिश्चास्थिता रेजुर्द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ८.४१.३६ ॥
ਵੈਜਯੰਤੀ ਝੰਡਿਆਂ, ਚਮਕਦੇ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੇ।
8.41.37
तेषां पदातिनागानां पादरक्षाः सहस्रशः ।
पट्टसासिधराः शूरा बभूवुरनिवर्तिनः ॥ ८.४१.३७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਿਰੇਦਾਰ, ਪੱਟਿਸ਼ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੇ ਸੂਰਮੇ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ।
8.41.38
सादिभिः स्यन्दनैर्नागैरधिकं समलङ्कृतैः ।
स व्यूहराजो विबभौ देवासुरचमूपमः ॥ ८.४१.३८ ॥
ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਜਿਆ ਉਹ ਵਿਊਹਰਾਜ ਦੇਵ-ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
8.41.39
बार्हस्पत्यः सुविहितो नायकेन विपश्चिता ।
नृत्यतीव महाव्यूहः परेषां भयमादधत् ॥ ८.४१.३९ ॥
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚਿਆ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਾਇਕ ਵੱਲੋਂ ਸਜਾਇਆ ਉਹ ਮਹਾਵਿਊਹ ਜਿਵੇਂ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
8.41.40
तस्य पक्षप्रपक्षेभ्यो निष्पतन्ति युयुत्सवः ।
हस्त्यश्वरथमातङ्गाः प्रावृषीव बलाहकाः ॥ ८.४१.४० ॥
ਉਸ ਦੇ ਪੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਸੂਰਮੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ — ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਮਹਾਵਤ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ।
8.41.41
ततः सेनामुखे कर्णं दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।
धनञ्जयममित्रघ्नमेकवीरमुवाच ह ॥ ८.४१.४१ ॥
ਫਿਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕੱਲੇ ਵੀਰ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.41.42
पश्यार्जुन महाव्यूहं कर्णेन विहितं रणे ।
युक्तं पक्षैः प्रपक्षैश्च परानीकं प्रकाशते ॥ ८.४१.४२ ॥
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਵੇਖ, ਕਰਨ ਨੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਇਹ ਮਹਾਵਿਊਹ — ਪੱਖਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
8.41.43
तत्समीपगतं ह्येतत्प्रत्यमित्रं महद्बूलम् ।
यथा नाभिभवत्यस्मांस्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ८.४१.४३ ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ ਐਸੀ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
8.41.44
एवमुक्तोऽर्जुनो राज्ञा प्राञ्जलिर्नृपमब्रवीत् ॥ ८.४१.४४ ॥
ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
8.41.45
यथा यथा भवानाह तत्तथा न तदन्यथा ।
यत्तस्य विहितं कार्यं तत्करिष्यामि सुव्रत।
प्रधानमथ चैवास्य विनाशं च करोम्यहम् ॥ ८.४१.४५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਕਰਤੱਵ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
8.41.46
तस्मात्त्वं जहि राधेयं भीमसेनः सुयोधनम् ।
वृषसेनं च नकुलः सहदेवोऽपि सौबलम् ॥ ८.४१.४६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ; ਭੀਮਸੇਨ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ, ਨਕੁਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਸੌਬਲ ਨੂੰ ਮਾਰੇ।
8.41.47
दुःशानं शतानीको हार्दिक्यं शिनिपुङ्गवः ।
धृष्टद्युम्नो द्रोणसुतं स्वयं योत्स्याम्यहं कृपम् ॥ ८.४१.४७ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸ਼ਤਾਨੀਕ, ਹਾਰਦਿਕਯ (ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ) ਨੂੰ ਸ਼ਿਨਿ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ (ਸਾਤਯਕੀ), ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਊਮਨ ਮਾਰੇ; ਕ੍ਰਿਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਲੜਾਂਗਾ।
8.41.48
द्रौपदेया धार्तराष्ट्राञ्शिष्टान्सह शिखण्डिना ।
ते ते च तांस्तानहितानस्माकं घ्न्तु मामकाः ॥ ८.४१.४८ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਸਮੇਤ ਬਾਕੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੰਦੇ ਸਾਡੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ।
8.41.49
इत्युक्तो धर्मराजेन तथेत्युक्त्वा धनञ्जयः ।
व्यादिदेश स्वसैन्यानि स्वयं चागाच्चमूमुखम् ॥ ८.४१.४९ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ 'ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.41.50
धनञ्जयो महाराज दक्षिणं पक्षमास्थितः ।
भीमसेनो महाबाहुर्वामं पक्षमुपाश्रितः ॥ ८.४१.५० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਨੰਜਯ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜਾ ਟਿਕਿਆ।
8.41.51
सात्यकिर्द्रौपदेयाश्च स्वयं राजा च पाण्डवः ।
व्यूहस्य प्रमुखे तस्थुः स्वेनानीकेन संवृताः ॥ ८.४१.५१ ॥
ਸਾਤਯਕੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਆਪ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਵਿਊਹ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
8.41.52
स्वबलेनारिसैन्यं तत्प्रत्यवस्थाप्य पाण्डवः ।
प्रत्यव्यूहत्पुरस्कृत्य धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ८.४१.५२ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ।
8.41.53
तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसङ्कुलम् ।
धृष्टद्युम्नमुखं घोरमशोभत महद्बलम् ॥ ८.४१.५३ ॥
ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੈਦਲ ਤੇ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਣੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਸੀ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਸ਼ੋਭ ਉੱਠੀ।