Mahābhārata · Adhyāya 8.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.48.1
वर्तमाने तथा युद्धे क्षत्रियाणां निमज्जने ।
गाण्डीवस्य महाघोषः श्रूयते युधि मारिष ॥ ८.४८.१ ॥
Mientras la batalla así seguía y los guerreros se hundían, oh señor, en la lucha se oía el gran estruendo de Gāṇḍīva.
8.48.2
संशप्तकानामकरोत्कदनं यत्र पाण्डवः ।
कोसलानां तथा राजन्नारायणबलस्य च ॥ ८.४८.२ ॥
Allí el Pāṇḍava hizo una matanza de los Saṃśaptakas, y de los Kosalas también, oh rey, y del ejército de Nārāyaṇa.
8.48.3
संशप्तकास्तु समरे शरवृष्टिः समन्ततः ।
अपातयन्पार्थमूर्ध्नि जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ८.४८.३ ॥
Pero los Saṃśaptakas, ansiosos de victoria y llenos de ira, hicieron caer una lluvia de flechas por todos lados sobre la cabeza de Arjuna.
8.48.4
तां शस्त्रवृष्टिमायान्तीमुरसा धारयन्प्रभुः ।
व्यगाहत परान्पार्थो विनिघ्नन्रथिनां वरान् ॥ ८.४८.४ ॥
Soportando aquella lluvia de armas que llegaba sobre su pecho, el poderoso Pārtha se lanzó entre los enemigos, derribando a los mejores guerreros de carro.
8.48.5
विक्षोभ्य तु रथानीकं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ।
आससाद ततः पार्थः सुशर्माणं महारथम् ॥ ८.४८.५ ॥
Sumiendo en la confusión a la hueste de carros con flechas de plumas de garza afiladas en piedra, Pārtha se acercó entonces al gran guerrero de carro llamado Suśarman.
8.48.6
स तस्य शरवर्षाणि ववर्ष रथिनां वरः ।
तथा संशप्तकाश्चैव पार्थस्य समरे स्थिताः ॥ ८.४८.६ ॥
Él, el mejor de los guerreros de carro, llovió una lluvia de flechas sobre él; y de igual modo los Saṃśaptakas, que se hallaban en batalla frente a Pārtha.
8.48.7
सुशर्मा तु ततः पार्थं विद्ध्वा दशभिराशुगैः ।
जनार्दनं त्रिभिर्बाणैरहनद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.४८.७ ॥
Entonces Suśarman, habiendo herido a Pārtha con diez flechas veloces, golpeó a Janārdana en el brazo derecho con tres flechas.
8.48.8
ततोऽपरेण भल्लेन केतुं पार्थस्य मारिष ।
विव्याध समरे राजन्सुशर्मा क्रोधमूर्च्छितः ॥ ८.४८.८ ॥
Entonces, oh rey, Suśarman, cegado por la ira, perforó en batalla el estandarte de Pārtha con otra flecha de punta de media luna.
8.48.9
स वानरवरो राजन्विश्वकर्मकृतो महान् ।
ननाद सुमहानादं नृत्यन्निव विभीषयन् ॥ ८.४८.९ ॥
Aquel mejor de los monos, oh rey, grande y hecho por Viśvakarman, rugió con un rugido muy grande, como si danzara y aterrorizara.
8.48.10
कपेस्तु निनदं श्रुत्वा सन्त्रस्ता तव वाहिनी ।
भयं विपुलमासाद्य निश्चेष्टा समपद्यत ॥ ८.४८.१० ॥
Al oír el rugido de aquel mono, tu ejército, aterrorizado y presa de un gran temor, quedó inmóvil.
8.48.11
ततः सा शुशुभे सेना निश्चेष्टाऽवस्थिता नृप ।
नानापुष्पसमाकीर्णं यथा चित्रीकृतं वनम् ॥ ८.४८.११ ॥
Entonces aquel ejército, inmóvil y de pie, oh rey, resplandecía como un bosque cubierto de muchas flores, pintado de colores.
8.48.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां योधास्ते कुरुसत्तम ।
अर्जुनं सिषिचुर्बाणैः पर्वतं जलदा इव ॥ ८.४८.१२ ॥
Entonces, oh el mejor de los kurus, aquellos guerreros, recobrado el sentido, llovieron flechas sobre Arjuna, como nubes de lluvia sobre una montaña.
8.48.13
सञ्छाद्य समरे पार्थं परिवव्रुः समन्ततः ।
ते हयान्रथचक्रे तु रथेषां चापि मारिष।
ग्रहीतुं प्रचक्रमुश्चैव क्रोधाविष्टाः समन्ततः ॥ ८.४८.१३ ॥
Cubriendo a Pārtha en la batalla, lo rodearon por todos lados. Oh señor, llenos de furia, comenzaron a apresar los caballos, las ruedas del carro y también a los aurigas, por todas partes.
8.48.14
निगृह्य तु रथं तस्य योधास्ते तु सहस्रशः ।
रथबन्धं प्रचक्रुर्हि पाण्डवस्यामितौजसः ॥ ८.४८.१४ ॥
Deteniendo su carro, aquellos guerreros, por miles, formaron un cerco en torno al carro del Pāṇḍava de fuerza inmensurable.
8.48.15
रथमारुरुहुः केचित्कृष्णपार्थौ जिघृक्षवः ।
संशप्तकानां योधास्ते सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ८.४८.१५ ॥
Algunos subieron al carro, deseosos de capturar a Kṛṣṇa y a Pārtha; y aquellos guerreros de los Saṃśaptakas lanzaron rugidos de león.
8.48.16
अपरे जगृहुश्चैव केशवस्य महाभुजौ ।
पार्थं चैके महाराज रथस्थं जगृहुर्मुदा ॥ ८.४८.१६ ॥
Otros aferraron los poderosos brazos de Keśava; y algunos, oh gran rey, con alegría apresaron a Pārtha, que estaba de pie en el carro.
8.48.17
अच्युतः स महाबाहुर्विधुन्वन्रणमूर्धनि ।
पातयामास तान्सर्वान्दुष्टहस्तीव हस्तिपान् ॥ ८.४८.१७ ॥
Aquel Acyuta de grandes brazos, sacudiéndolos en la vanguardia de la batalla, derribó a todos ellos, como un elefante feroz derriba a sus cuidadores.
8.48.18
स रथस्तैर्गृहीतस्तु पाण्डवस्य महात्मनः ।
स्पन्दितुं नाशकद्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४८.१८ ॥
Oh rey, ellos aferraron aquel carro del magnánimo Pāṇḍava, pero no pudo moverse; se volvió, por así decirlo, un prodigio.
8.48.19
ततः पार्थो महाबाहुः संवृतः स्तैर्महारथैः ।
निगृहीतं रथं दृष्ट्वा तांश्चाप्याद्रवतो बहून् ॥ ८.४८.१९ ॥
Entonces Pārtha, el de brazos poderosos, fue rodeado por aquellos grandes guerreros de carro. Viendo su carro detenido y a muchos lanzándose contra él,
8.48.20
रथारूढांश्च सुबहून्पदाऽऽक्षिप्य न्यपातयत् ।
अपातयदसम्भ्रान्तः शरैरासन्नयोधिभिः ॥ ८.४८.२० ॥
Derribó a muchos que estaban de pie en sus carros, empujándolos con el pie; y sin turbarse, derribó con flechas a los guerreros que luchaban de cerca.
8.48.21
तांस्तापयित्वा समरे पार्थः परपुरञ्जयः ।
स्मयन्निव महाबाहुः केशवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ८.४८.२१ ॥
Tras atormentarlos en la batalla, Pārtha, conquistador de ciudades enemigas, el de brazos poderosos, como sonriendo, dijo estas palabras a Keśava:
8.48.22
पश्य कृष्ण महाबाहो संशप्तकगणान्बहून् ।
कुर्वतोऽसुकरं कर्म मुमूर्षून्कालचोदितान् ॥ ८.४८.२२ ॥
Mira, Kṛṣṇa, oh de brazos poderosos, a estas muchas huestes de los Saṃśaptakas, realizando una hazaña difícil, deseosos de morir, impulsados por el tiempo.
8.48.23
रथबन्धमिमं प्राप्य पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
यः सहेत पुमाँल्लोके मदन्यः क्षत्रियर्षभः ॥ ८.४८.२३ ॥
Hallándose en este cerco de carros, no hay en la tierra, en el mundo, otro hombre fuera de mí, toro entre los kṣatriyas, que pudiera soportarlo.
8.48.24
पश्यैततानद्य समरे मत्प्रयुक्तैः सुतेजनैः ।
पात्यमानान्रणे कृष्ण शरैराशीविषोपमैः ॥ ८.४८.२४ ॥
Mira a estos, Kṛṣṇa, hoy en la batalla, derribados por las flechas que yo lancé, bien afiladas, semejantes a serpientes venenosas.
8.48.25
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुः शङ्खप्रवरमुत्तमम् ।
व्यनादयदमेयात्मा देवदत्तं महामृधे ॥ ८.४८.२५ ॥
Tras decir esto, Bībhatsu (Arjuna), de alma inconmensurable, hizo resonar su excelso caracol Devadatta en la gran batalla.
8.48.26
देवदत्तस्वनं श्रुत्वा केशवोऽपि महायशाः ।
पाञ्चजन्यस्वनं चक्रे पूरयन्निव रोदसी ॥ ८.४८.२६ ॥
Al oír el sonido de Devadatta, Keśava, de gran renombre, hizo sonar también Pāñcajanya, como si llenara el cielo y la tierra.
8.48.27
तयोः शङ्खस्वनं श्रुत्वा संशप्तकवरूथिनी ।
सञ्चचाल महाराज वित्रस्ता चाद्रवद्भृशम् ॥ ८.४८.२७ ॥
Oh gran rey, al oír el sonido de los caracoles de ambos, el ejército de los Saṃśaptakas tembló, aterrado, y huyó en gran desorden.
8.48.28
नागमस्त्रं ततः पार्थः प्रादुश्चक्रे हसन्निव ।
पादबन्धं स तेषां वै चक्रे तेन महास्त्रवित् ॥ ८.४८.२८ ॥
Entonces Pārtha, como riendo, hizo surgir el arma serpiente, y con ella, el conocedor de grandes armas les ató los pies.
8.48.29
यानुद्दिश्य रणे पार्थः पादबन्धं चकार ह ।
ते बद्धाः पादबन्धेन योधाः संशप्तकास्तदा ॥ ८.४८.२९ ॥
Aquellos guerreros saṃśaptakas a quienes Pārtha, apuntando en la batalla, ató los pies, quedaron entonces atados por la ligadura de sus pies.
8.48.30
निर्विचेष्टास्तदाऽभूवन्पाण्डवस्यास्त्रतेजसा ।
निर्विचेष्टांस्ततो योधानवधीत्पाण्डुनन्दनः।
यथेन्द्रः समरे दैत्यांस्तारकस्य वधे पुरा ॥ ८.४८.३० ॥
Quedaron inmóviles por el resplandor del arma del Pāṇḍava. Entonces el hijo de Pāṇḍu mató a los guerreros inmóviles, como antaño Indra mató a los daitya en batalla, en la muerte de Tāraka.
8.48.31
ते वध्यमानाः समरे मुमुचुस्तं रथोत्तमम् ।
आयुधानि च सर्वाणि विस्रष्टुमुपचक्रमुः ॥ ८.४८.३१ ॥
Mientras eran abatidos en la batalla, comenzaron a lanzar contra aquel excelente carro todas sus armas.
8.48.32
ततः सुशर्मा राजेन्द्र गृहीतां वीक्ष्य वाहिनीम् ।
सौपर्णमस्त्रं त्वरितः प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ ८.४८.३२ ॥
Entonces, oh señor de reyes, al ver su ejército apresado, el gran conductor de carros Suśarman invocó rápidamente el arma Sauparṇa.
8.48.33
ततः सुपर्णाः सम्पेतुर्भक्षयन्तो भुजङ्गमान् ।
ततो विदुद्रुवुर्नागास्तान्दृष्ट्वा खेचरान्नृप ॥ ८.४८.३३ ॥
Entonces los Suparṇas (garudas) se lanzaron en picado devorando a las serpientes; luego, oh rey, al ver a aquellos que vuelan por el cielo, los nāgas huyeron.
8.48.34
तद्विमुक्तं बलं रेजे पादबन्धाद्विशाम्पते ।
मेघबन्धाद्यथा मुक्तो भास्करस्तापयन्प्रजाः ॥ ८.४८.३४ ॥
Aquel ejército, liberado de las ataduras de sus pies, oh señor de los hombres, resplandeció como el sol liberado de las ataduras de las nubes, abrasando a las criaturas.
8.48.35
विप्रमुक्ताः स्वका योधाः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
ससृजुः शरसङ्घांश्च शस्त्रसङ्घांश्च मारिष ॥ ८.४८.३५ ॥
Liberados, sus propios guerreros lanzaron andanadas de flechas y andanadas de armas contra el carro de Phalguna (Arjuna), oh señor.
8.48.36
तां महास्त्रमयीं वृष्टिं शरैः सञ्छिद्य भारत ।
अवधीत्सततो योधान्वासविः परवीरहा ॥ ८.४८.३६ ॥
Oh Bhārata, cortando aquella lluvia hecha de grandes armas con sus flechas, Vāsavi (Arjuna), matador de héroes enemigos, abatió continuamente a los guerreros.
8.48.37
सुशर्मा तु ततो राजन्बाणेन नतपर्वणा ।
अर्जुनं हृदये विद्ध्वा विव्याधान्यैस्त्रिसप्तभिः ॥ ८.४८.३७ ॥
Oh rey, entonces Suśarman hirió a Arjuna en el pecho con una flecha de punta curvada, y lo hirió con otras veintiuna.
8.48.38
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशतत् ।
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे हतः पार्थ इति ब्रुवन् ॥ ८.४८.३८ ॥
Gravemente herido y afligido, se sentó en el suelo del carro. Entonces todos gritaron en voz alta: '¡Pārtha ha sido muerto!'
8.48.39
ततः शङ्खनिनादाश्च भेरीशब्दाश्च पुष्कलाः ।
नानावादित्रनिनदाः सिंहनादाश्च जज्ञिरे ॥ ८.४८.३९ ॥
Entonces surgieron los sonidos de caracolas, abundantes sonidos de tambores, el resonar de diversos instrumentos y rugidos de león.
8.48.40
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शरैराशीविपोपमैः।
सुशर्माणं महाराज क्रोधाविष्टो महारथः ॥ ८.४८.४० ॥
Entonces, recobrando el conocimiento, aquel gran arquero de caballos blancos y con Kṛṣṇa por auriga, aunque gravemente herido, lleno de ira, atacó a Suśarman, oh gran rey, con flechas como serpientes venenosas.
8.48.41
ततः शरशतैः पार्थः सञ्छाद्यैनं क्षणाद्रणे ।
दिशस्तु वारयामास बाणैस्तत्र महास्त्रवित् ॥ ८.४८.४१ ॥
Entonces Pārtha, en un instante, lo cubrió en la batalla con cientos de flechas, y aquel conocedor de grandes armas bloqueó todas las direcciones con flechas.
8.48.42
विमुखीकृत्य समरे सुशर्माणं धनञ्जयः ।
ऐन्द्रमस्त्रममेयात्मा प्रादुश्चक्रे हसन्निव ॥ ८.४८.४२ ॥
Habiendo hecho retroceder a Suśarman en la batalla, Dhanañjaya, de alma inconmensurable, desplegó el arma de Indra, como si riera.
8.48.43
ततो बाणसहस्राणि तदुत्सृष्टानि मारिष ।
सर्वदिक्षु व्यदृश्यन्त सूदयन्ति रथद्विपान् ॥ ८.४८.४३ ॥
Entonces, las miles de flechas que él lanzó, oh Māriṣa, se vieron en todas las direcciones, aniquilando carros y elefantes.
8.48.44
हयान्पत्तींश्च समरे शस्त्रैः शतसहस्रशः ।
रराज समरे राजञ्शक्रो निघ्नन्निवासुरान् ॥ ८.४८.४४ ॥
Abatiendo con sus armas cientos de miles de caballos y soldados de infantería en la batalla, oh rey, brilló como Indra que mata a los asuras.
8.48.45
वध्यमाने ततः सैन्ये भयं सुमहदाविशत् ।
संशप्तकगणानां च गोपालानां च भारत ॥ ८.४८.४५ ॥
Entonces, mientras el ejército era masacrado, un gran temor entró en las tropas de los Saṃśaptakas y en los pastores, oh Bhārata.
8.48.46
न हि तत्र पुमान्कश्चिद्योऽर्जुनं प्रतिबुध्यते ।
पश्यतां तत्र वीराणामहन्यत बलं तव ॥ ८.४८.४६ ॥
No había allí hombre alguno que pudiera percibir verdaderamente a Arjuna; mientras los héroes miraban, la fuerza de tu ejército era destruida.
8.48.47
हन्यमानं च तदभून्निश्चेष्टं च पराक्रमे ॥ ८.४८.४७ ॥
Y aquel ejército, siendo golpeado, quedó inmóvil en su valor.
8.48.48
अयुतं तत्र योधानां हत्वा पाण्डुसुतो रणे ।
व्यभ्राजत महाराज विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.४८.४८ ॥
Tras haber matado allí, en la batalla, a diez mil guerreros, oh gran rey, el hijo de Pāṇḍu brilló como un fuego ardiente sin humo.
8.48.49
चतुर्दशसहस्राणि यानि दृष्टनि भारत ।
रथानामयुतं चैव त्रिसहस्राश्च दन्तिनः ॥ ८.४८.४९ ॥
Oh Bhārata, los catorce mil que fueron vistos, diez mil carros y también tres mil elefantes.
8.48.50
ततः संशप्तका भूयः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ।
मर्तव्यमिति निश्चित्य जयं वाप्यनिवर्तनम् ॥ ८.४८.५० ॥
Entonces los Saṃśaptakas volvieron a rodear a Dhanañjaya, resueltos a morir o a vencer, sin dar la vuelta.
8.48.51
तत्र युद्धं महच्चासीत्तावकानां विशाम्पते ।
शूरेण बलिना सार्धं पाण्डवेन किरीटिना।
जित्वा तान्न्यहनत्पार्थः शत्रूञ्शक्र इवासुरान् ॥ ८.४८.५१ ॥
Allí hubo una gran batalla entre tu pueblo, oh señor de los hombres, y el heroico y poderoso Pāṇḍava, el portador de la diadema. Tras vencerlos, Pārtha dio muerte a los enemigos, como Indra a los asuras.