ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.48.1
वर्तमाने तथा युद्धे क्षत्रियाणां निमज्जने ।
गाण्डीवस्य महाघोषः श्रूयते युधि मारिष ॥ ८.४८.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਡੁੱਬਦੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਮਹਾਨ ਟੰਕਾਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
8.48.2
संशप्तकानामकरोत्कदनं यत्र पाण्डवः ।
कोसलानां तथा राजन्नारायणबलस्य च ॥ ८.४८.२ ॥
ਜਿੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੋਸਲਾਂ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵੀ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ।
8.48.3
संशप्तकास्तु समरे शरवृष्टिः समन्ततः ।
अपातयन्पार्थमूर्ध्नि जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ८.४८.३ ॥
ਪਰ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਜਿੱਤ ਦੇ ਲੋਭ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵਰਸਾਈ।
8.48.4
तां शस्त्रवृष्टिमायान्तीमुरसा धारयन्प्रभुः ।
व्यगाहत परान्पार्थो विनिघ्नन्रथिनां वरान् ॥ ८.४८.४ ॥
ਆਉਂਦੀ ਉਸ ਸ਼ਸਤਰ-ਬਰਖਾ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਝੱਲਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਪਾਰਥ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ।
8.48.5
विक्षोभ्य तु रथानीकं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ।
आससाद ततः पार्थः सुशर्माणं महारथम् ॥ ८.४८.५ ॥
ਰੱਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਚਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਕੰਕਪੱਤਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਰਥੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
8.48.6
स तस्य शरवर्षाणि ववर्ष रथिनां वरः ।
तथा संशप्तकाश्चैव पार्थस्य समरे स्थिताः ॥ ८.४८.६ ॥
ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ।
8.48.7
सुशर्मा तु ततः पार्थं विद्ध्वा दशभिराशुगैः ।
जनार्दनं त्रिभिर्बाणैरहनद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.४८.७ ॥
ਫਿਰ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਸ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
8.48.8
ततोऽपरेण भल्लेन केतुं पार्थस्य मारिष ।
विव्याध समरे राजन्सुशर्मा क्रोधमूर्च्छितः ॥ ८.४८.८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਏ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੱਲ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਦੀ ਧੁਜਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।
8.48.9
स वानरवरो राजन्विश्वकर्मकृतो महान् ।
ननाद सुमहानादं नृत्यन्निव विभीषयन् ॥ ८.४८.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੱਚਦੇ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
8.48.10
कपेस्तु निनदं श्रुत्वा सन्त्रस्ता तव वाहिनी ।
भयं विपुलमासाद्य निश्चेष्टा समपद्यत ॥ ८.४८.१० ॥
ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਡਰ ਗਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਕੇ ਹਿੱਲਣੋਂ ਰਹਿ ਗਈ।
8.48.11
ततः सा शुशुभे सेना निश्चेष्टाऽवस्थिता नृप ।
नानापुष्पसमाकीर्णं यथा चित्रीकृतं वनम् ॥ ८.४८.११ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤਦ ਹਿੱਲਣੋਂ ਰਹਿ ਕੇ ਖੜੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੇ ਚਿੱਤਰੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀ।
8.48.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां योधास्ते कुरुसत्तम ।
अर्जुनं सिषिचुर्बाणैः पर्वतं जलदा इव ॥ ८.४८.१२ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ।
8.48.13
सञ्छाद्य समरे पार्थं परिवव्रुः समन्ततः ।
ते हयान्रथचक्रे तु रथेषां चापि मारिष।
ग्रहीतुं प्रचक्रमुश्चैव क्रोधाविष्टाः समन्ततः ॥ ८.४८.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ ਉਹ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਏ। ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਘੋੜਿਆਂ, ਰੱਥ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜਨ ਲਈ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਲੱਗ ਗਏ।
8.48.14
निगृह्य तु रथं तस्य योधास्ते तु सहस्रशः ।
रथबन्धं प्रचक्रुर्हि पाण्डवस्यामितौजसः ॥ ८.४८.१४ ॥
ਉਸ ਦਾ ਰੱਥ ਰੋਕ ਕੇ ਉਹ ਯੋਧੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤੌਜਸ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਰੱਥ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.48.15
रथमारुरुहुः केचित्कृष्णपार्थौ जिघृक्षवः ।
संशप्तकानां योधास्ते सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ८.४८.१५ ॥
ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤਾ।
8.48.16
अपरे जगृहुश्चैव केशवस्य महाभुजौ ।
पार्थं चैके महाराज रथस्थं जगृहुर्मुदा ॥ ८.४८.१६ ॥
ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਬਾਹਾਂ ਫੜੀਆਂ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਝ ਨੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
8.48.17
अच्युतः स महाबाहुर्विधुन्वन्रणमूर्धनि ।
पातयामास तान्सर्वान्दुष्टहस्तीव हस्तिपान् ॥ ८.४८.१७ ॥
ਉਹ ਅਚਯੁਤ, ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਹਾਥੀ ਮਹਾਵਤਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
8.48.18
स रथस्तैर्गृहीतस्तु पाण्डवस्य महात्मनः ।
स्पन्दितुं नाशकद्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४८.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਦਾ ਉਹ ਰੱਥ ਫੜ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਹਿਲ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਬਣ ਗਈ।
8.48.19
ततः पार्थो महाबाहुः संवृतः स्तैर्महारथैः ।
निगृहीतं रथं दृष्ट्वा तांश्चाप्याद्रवतो बहून् ॥ ८.४८.१९ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਾਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ।
8.48.20
रथारूढांश्च सुबहून्पदाऽऽक्षिप्य न्यपातयत् ।
अपातयदसम्भ्रान्तः शरैरासन्नयोधिभिः ॥ ८.४८.२० ॥
ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧੱਕ ਕੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਨੇੜੇ ਲੜ ਰਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡੇਗਿਆ।
8.48.21
तांस्तापयित्वा समरे पार्थः परपुरञ्जयः ।
स्मयन्निव महाबाहुः केशवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ८.४८.२१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਾਰਥ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
8.48.22
पश्य कृष्ण महाबाहो संशप्तकगणान्बहून् ।
कुर्वतोऽसुकरं कर्म मुमूर्षून्कालचोदितान् ॥ ८.४८.२२ ॥
ਵੇਖ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ, ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ, ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕ-ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
8.48.23
रथबन्धमिमं प्राप्य पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
यः सहेत पुमाँल्लोके मदन्यः क्षत्रियर्षभः ॥ ८.४८.२३ ॥
ਇਸ ਰਥ-ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕੇ, ਜੋ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇ।
8.48.24
पश्यैततानद्य समरे मत्प्रयुक्तैः सुतेजनैः ।
पात्यमानान्रणे कृष्ण शरैराशीविषोपमैः ॥ ८.४८.२४ ॥
ਵੇਖ, ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਚਲਾਏ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ, ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ।
8.48.25
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुः शङ्खप्रवरमुत्तमम् ।
व्यनादयदमेयात्मा देवदत्तं महामृधे ॥ ८.४८.२५ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਮੇਯਾਤਮਾ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਉੱਤਮ ਸ਼ੰਖ ਦੇਵਦੱਤ ਵਜਾਇਆ।
8.48.26
देवदत्तस्वनं श्रुत्वा केशवोऽपि महायशाः ।
पाञ्चजन्यस्वनं चक्रे पूरयन्निव रोदसी ॥ ८.४८.२६ ॥
ਦੇਵਦੱਤ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਵੀ ਮਾਨੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਵਜਾਇਆ।
8.48.27
तयोः शङ्खस्वनं श्रुत्वा संशप्तकवरूथिनी ।
सञ्चचाल महाराज वित्रस्ता चाद्रवद्भृशम् ॥ ८.४८.२७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੰਖ-ਨਾਦ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਕੰਬ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਡਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਭੱਜ ਗਈ।
8.48.28
नागमस्त्रं ततः पार्थः प्रादुश्चक्रे हसन्निव ।
पादबन्धं स तेषां वै चक्रे तेन महास्त्रवित् ॥ ८.४८.२८ ॥
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾਗਾਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਸਤ੍ਰਵੇਤਾ ਨੇ ਉਸੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।
8.48.29
यानुद्दिश्य रणे पार्थः पादबन्धं चकार ह ।
ते बद्धाः पादबन्धेन योधाः संशप्तकास्तदा ॥ ८.४८.२९ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪੈਰ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਉਹ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਯੋਧੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਬੱਝ ਗਏ।
8.48.30
निर्विचेष्टास्तदाऽभूवन्पाण्डवस्यास्त्रतेजसा ।
निर्विचेष्टांस्ततो योधानवधीत्पाण्डुनन्दनः।
यथेन्द्रः समरे दैत्यांस्तारकस्य वधे पुरा ॥ ८.४८.३० ॥
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤਾਰਕ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
8.48.31
ते वध्यमानाः समरे मुमुचुस्तं रथोत्तमम् ।
आयुधानि च सर्वाणि विस्रष्टुमुपचक्रमुः ॥ ८.४८.३१ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ; ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
8.48.32
ततः सुशर्मा राजेन्द्र गृहीतां वीक्ष्य वाहिनीम् ।
सौपर्णमस्त्रं त्वरितः प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ ८.४८.३२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਸੌਪਰਣ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
8.48.33
ततः सुपर्णाः सम्पेतुर्भक्षयन्तो भुजङ्गमान् ।
ततो विदुद्रुवुर्नागास्तान्दृष्ट्वा खेचरान्नृप ॥ ८.४८.३३ ॥
ਫਿਰ ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ) ਝਪਟ ਪਏ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਗ ਭੱਜ ਗਏ।
8.48.34
तद्विमुक्तं बलं रेजे पादबन्धाद्विशाम्पते ।
मेघबन्धाद्यथा मुक्तो भास्करस्तापयन्प्रजाः ॥ ८.४८.३४ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਉਹ ਫੌਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟਾ ਸੂਰਜ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
8.48.35
विप्रमुक्ताः स्वका योधाः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
ससृजुः शरसङ्घांश्च शस्त्रसङ्घांश्च मारिष ॥ ८.४८.३५ ॥
ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਰੱਥ ਵੱਲ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਛੱਡੇ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼।
8.48.36
तां महास्त्रमयीं वृष्टिं शरैः सञ्छिद्य भारत ।
अवधीत्सततो योधान्वासविः परवीरहा ॥ ८.४८.३६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਮਹਾਅਸਤਰਮਈ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਹੰਤਾ ਵਾਸਵੀ (ਅਰਜੁਨ) ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
8.48.37
सुशर्मा तु ततो राजन्बाणेन नतपर्वणा ।
अर्जुनं हृदये विद्ध्वा विव्याधान्यैस्त्रिसप्तभिः ॥ ८.४८.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ।
8.48.38
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशतत् ।
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे हतः पार्थ इति ब्रुवन् ॥ ८.४८.३८ ॥
ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਤਦ ਸਭ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਪਾਰਥ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!'
8.48.39
ततः शङ्खनिनादाश्च भेरीशब्दाश्च पुष्कलाः ।
नानावादित्रनिनदाः सिंहनादाश्च जज्ञिरे ॥ ८.४८.३९ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਭੇਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਧੁਨੀਆਂ, ਅਨੇਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਉੱਠੀਆਂ।
8.48.40
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शरैराशीविपोपमैः।
सुशर्माणं महाराज क्रोधाविष्टो महारथः ॥ ८.४८.४० ॥
ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਰਥੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
8.48.41
ततः शरशतैः पार्थः सञ्छाद्यैनं क्षणाद्रणे ।
दिशस्तु वारयामास बाणैस्तत्र महास्त्रवित् ॥ ८.४८.४१ ॥
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰਣ ਵਿੱਚ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਸਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀਆਂ।
8.48.42
विमुखीकृत्य समरे सुशर्माणं धनञ्जयः ।
ऐन्द्रमस्त्रममेयात्मा प्रादुश्चक्रे हसन्निव ॥ ८.४८.४२ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਮੋੜ ਕੇ, ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
8.48.43
ततो बाणसहस्राणि तदुत्सृष्टानि मारिष ।
सर्वदिक्षु व्यदृश्यन्त सूदयन्ति रथद्विपान् ॥ ८.४८.४३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਛੱਡੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
8.48.44
हयान्पत्तींश्च समरे शस्त्रैः शतसहस्रशः ।
रराज समरे राजञ्शक्रो निघ्नन्निवासुरान् ॥ ८.४८.४४ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
8.48.45
वध्यमाने ततः सैन्ये भयं सुमहदाविशत् ।
संशप्तकगणानां च गोपालानां च भारत ॥ ८.४८.४५ ॥
ਫਿਰ ਫੌਜ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਡਰ ਸਮਾ ਗਿਆ।
8.48.46
न हि तत्र पुमान्कश्चिद्योऽर्जुनं प्रतिबुध्यते ।
पश्यतां तत्र वीराणामहन्यत बलं तव ॥ ८.४८.४६ ॥
ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਬਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
8.48.47
हन्यमानं च तदभून्निश्चेष्टं च पराक्रमे ॥ ८.४८.४७ ॥
ਅਤੇ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
8.48.48
अयुतं तत्र योधानां हत्वा पाण्डुसुतो रणे ।
व्यभ्राजत महाराज विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.४८.४८ ॥
ਉੱਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
8.48.49
चतुर्दशसहस्राणि यानि दृष्टनि भारत ।
रथानामयुतं चैव त्रिसहस्राश्च दन्तिनः ॥ ८.४८.४९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ ਵੀ।
8.48.50
ततः संशप्तका भूयः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ।
मर्तव्यमिति निश्चित्य जयं वाप्यनिवर्तनम् ॥ ८.४८.५० ॥
ਫਿਰ ਸੰਸ਼ਪ੍ਤਕਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਮਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿੱਤਣਾ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਮੁੜਦੇ ਹੋਏ।
8.48.51
तत्र युद्धं महच्चासीत्तावकानां विशाम्पते ।
शूरेण बलिना सार्धं पाण्डवेन किरीटिना।
जित्वा तान्न्यहनत्पार्थः शत्रूञ्शक्र इवासुरान् ॥ ८.४८.५१ ॥
ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕਿਰੀਟੀ ਪਾਂਡਵ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।