മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.48.1
वर्तमाने तथा युद्धे क्षत्रियाणां निमज्जने ।
गाण्डीवस्य महाघोषः श्रूयते युधि मारिष ॥ ८.४८.१ ॥
ഇങ്ങനെ യുദ്ധം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ക്ഷത്രിയന്മാർ മുങ്ങിത്താഴുമ്പോൾ, ഓ ഭൂപതേ, യുദ്ധത്തിൽ ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ മഹാനാദം കേൾക്കപ്പെട്ടു.
8.48.2
संशप्तकानामकरोत्कदनं यत्र पाण्डवः ।
कोसलानां तथा राजन्नारायणबलस्य च ॥ ८.४८.२ ॥
അവിടെ പാണ്ഡവൻ സംശപ്തകരെയും, ഓ രാജാവേ, കോസലരെയും നാരായണസേനയെയും സംഹരിച്ചു.
8.48.3
संशप्तकास्तु समरे शरवृष्टिः समन्ततः ।
अपातयन्पार्थमूर्ध्नि जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ८.४८.३ ॥
എന്നാൽ സംശപ്തകർ യുദ്ധത്തിൽ നാലുപാടുനിന്നും ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; ജയാഗ്രഹത്താലും കോപത്താലും നിറഞ്ഞ് അവർ പാർത്ഥന്റെ മൂർധാവിൽ അതു വീഴ്ത്തി.
8.48.4
तां शस्त्रवृष्टिमायान्तीमुरसा धारयन्प्रभुः ।
व्यगाहत परान्पार्थो विनिघ्नन्रथिनां वरान् ॥ ८.४८.४ ॥
വന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ആയുധവർഷത്തെ മാറിൽ താങ്ങി, പ്രഭുവായ പാർത്ഥൻ ശത്രുക്കളിലേക്ക് കടന്നു, ശ്രേഷ്ഠരഥികളെ വധിച്ചുകൊണ്ട്.
8.48.5
विक्षोभ्य तु रथानीकं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ।
आससाद ततः पार्थः सुशर्माणं महारथम् ॥ ८.४८.५ ॥
രഥസേനയെ കലക്കി, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ കങ്കപത്ര ശരങ്ങളാൽ, പിന്നെ പാർത്ഥൻ സുശർമാവ് എന്ന മഹാരഥനെ സമീപിച്ചു.
8.48.6
स तस्य शरवर्षाणि ववर्ष रथिनां वरः ।
तथा संशप्तकाश्चैव पार्थस्य समरे स्थिताः ॥ ८.४८.६ ॥
രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ അവന്റെമേൽ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനു നേരെ നിന്ന സംശപ്തകരും ചൊരിഞ്ഞു.
8.48.7
सुशर्मा तु ततः पार्थं विद्ध्वा दशभिराशुगैः ।
जनार्दनं त्रिभिर्बाणैरहनद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.४८.७ ॥
പിന്നെ സുശർമ്മൻ അർജുനനെ പത്തു വേഗമേറിയ അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു, ജനാർദ്ദനനെ മൂന്ന് അമ്പുകളാൽ വലതുതോളിൽ പ്രഹരിച്ചു.
8.48.8
ततोऽपरेण भल्लेन केतुं पार्थस्य मारिष ।
विव्याध समरे राजन्सुशर्मा क्रोधमूर्च्छितः ॥ ८.४८.८ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ, കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ സുശർമ്മൻ യുദ്ധത്തിൽ മറ്റൊരു ഭല്ലംകൊണ്ട് പാർത്ഥന്റെ കൊടി തുളച്ചു.
8.48.9
स वानरवरो राजन्विश्वकर्मकृतो महान् ।
ननाद सुमहानादं नृत्यन्निव विभीषयन् ॥ ८.४८.९ ॥
രാജാവേ, വിശ്വകർമ്മാവ് നിർമ്മിച്ച ആ മഹാവാനരശ്രേഷ്ഠൻ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വലിയ ഗർജ്ജനം മുഴക്കി.
8.48.10
कपेस्तु निनदं श्रुत्वा सन्त्रस्ता तव वाहिनी ।
भयं विपुलमासाद्य निश्चेष्टा समपद्यत ॥ ८.४८.१० ॥
ആ കുരങ്ങിന്റെ ഗർജ്ജനം കേട്ട് നിന്റെ സേന ഭയന്നു വിറച്ച് വലിയ ഭയത്താൽ നിശ്ചലമായി.
8.48.11
ततः सा शुशुभे सेना निश्चेष्टाऽवस्थिता नृप ।
नानापुष्पसमाकीर्णं यथा चित्रीकृतं वनम् ॥ ८.४८.११ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ നിശ്ചലമായി നിന്ന ആ സേന നാനാവിധ പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ് ചിത്രം വരച്ച വനം പോലെ ശോഭിച്ചു.
8.48.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां योधास्ते कुरुसत्तम ।
अर्जुनं सिषिचुर्बाणैः पर्वतं जलदा इव ॥ ८.४८.१२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, പിന്നെ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ആ യോദ്ധാക്കൾ മേഘങ്ങൾ പർവതത്തിൽ മഴ പെയ്യിക്കുന്നതുപോലെ അർജുനനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി.
8.48.13
सञ्छाद्य समरे पार्थं परिवव्रुः समन्ततः ।
ते हयान्रथचक्रे तु रथेषां चापि मारिष।
ग्रहीतुं प्रचक्रमुश्चैव क्रोधाविष्टाः समन्ततः ॥ ८.४८.१३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ മറച്ച് അവർ നാലുഭാഗത്തും വളഞ്ഞു. ഹേ മാരിഷ, കുതിരകളെയും രഥചക്രങ്ങളെയും രഥികളെയും പിടിക്കാൻ കോപാവിഷ്ടരായി അവർ എല്ലായിടത്തുനിന്നും തുടങ്ങി.
8.48.14
निगृह्य तु रथं तस्य योधास्ते तु सहस्रशः ।
रथबन्धं प्रचक्रुर्हि पाण्डवस्यामितौजसः ॥ ८.४८.१४ ॥
അവന്റെ രഥം തടഞ്ഞ്, ആ യോദ്ധാക്കൾ ആയിരക്കണക്കിന് അമിതൗജസ്സായ പാണ്ഡവന്റെ രഥം വളഞ്ഞു.
8.48.15
रथमारुरुहुः केचित्कृष्णपार्थौ जिघृक्षवः ।
संशप्तकानां योधास्ते सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ८.४८.१५ ॥
ചിലർ കൃഷ്ണനെയും പാർത്ഥനെയും പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് രഥത്തിൽ കയറി; ആ സംശപ്തകരുടെ യോദ്ധാക്കൾ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
8.48.16
अपरे जगृहुश्चैव केशवस्य महाभुजौ ।
पार्थं चैके महाराज रथस्थं जगृहुर्मुदा ॥ ८.४८.१६ ॥
മറ്റുള്ളവർ കേശവന്റെ മഹാബാഹുക്കളെ പിടിച്ചു; ഹേ മഹാരാജാവേ, ചിലർ രഥത്തിൽ നിന്ന പാർത്ഥനെ സന്തോഷത്തോടെ പിടിച്ചു.
8.48.17
अच्युतः स महाबाहुर्विधुन्वन्रणमूर्धनि ।
पातयामास तान्सर्वान्दुष्टहस्तीव हस्तिपान् ॥ ८.४८.१७ ॥
ആ അച്യുതൻ, മഹാബാഹു, യുദ്ധമുഖത്ത് അവരെ കുടഞ്ഞെറിഞ്ഞ്, ദുഷ്ടനായ ആന പാപ്പാന്മാരെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ അവരെയെല്ലാം വീഴ്ത്തി.
8.48.18
स रथस्तैर्गृहीतस्तु पाण्डवस्य महात्मनः ।
स्पन्दितुं नाशकद्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४८.१८ ॥
ഹേ രാജാവേ, അവർ മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവന്റെ ആ രഥം പിടിച്ചു; എന്നിട്ടും അത് ചലിപ്പിക്കാനായില്ല; അത് അത്ഭുതമായി.
8.48.19
ततः पार्थो महाबाहुः संवृतः स्तैर्महारथैः ।
निगृहीतं रथं दृष्ट्वा तांश्चाप्याद्रवतो बहून् ॥ ८.४८.१९ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ പാർത്ഥൻ ആ മഹാരഥന്മാരാൽ വളയപ്പെട്ടു. തന്റെ രഥം പിടിക്കപ്പെട്ടതും അനേകർ തനിക്കുനേരെ ഓടിവരുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
8.48.20
रथारूढांश्च सुबहून्पदाऽऽक्षिप्य न्यपातयत् ।
अपातयदसम्भ्रान्तः शरैरासन्नयोधिभिः ॥ ८.४८.२० ॥
രഥങ്ങളിൽ നിന്നിരുന്ന പലരെയും അവൻ കാലുകൊണ്ട് തള്ളി വീഴ്ത്തി. അടുത്തുനിന്ന് പോരാടിയ യോദ്ധാക്കളെ പതറാതെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
8.48.21
तांस्तापयित्वा समरे पार्थः परपुरञ्जयः ।
स्मयन्निव महाबाहुः केशवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ८.४८.२१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവരെ പീഡിപ്പിച്ച ശേഷം, ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന പാർത്ഥൻ, മഹാബാഹു, പുഞ്ചിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ കേശവനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
8.48.22
पश्य कृष्ण महाबाहो संशप्तकगणान्बहून् ।
कुर्वतोऽसुकरं कर्म मुमूर्षून्कालचोदितान् ॥ ८.४८.२२ ॥
കാണുക, കൃഷ്ണാ, മഹാബാഹുവേ! ചെയ്യാൻ പ്രയാസമായ കർമ്മം ചെയ്യുന്ന, മരണം ആഗ്രഹിച്ച്, കാലത്താൽ പ്രേരിതരായ ഈ സംശപ്തകഗണങ്ങളെ.
8.48.23
रथबन्धमिमं प्राप्य पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
यः सहेत पुमाँल्लोके मदन्यः क्षत्रियर्षभः ॥ ८.४८.२३ ॥
ഈ രഥവലയത്തിൽ അകപ്പെട്ടാൽ, ലോകത്ത് എന്നെയല്ലാതെ മറ്റൊരു പുരുഷനും, ക്ഷത്രിയരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി, ഇത് സഹിക്കാനാവില്ല.
8.48.24
पश्यैततानद्य समरे मत्प्रयुक्तैः सुतेजनैः ।
पात्यमानान्रणे कृष्ण शरैराशीविषोपमैः ॥ ८.४८.२४ ॥
കാണുക, ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ പ്രയോഗിച്ച, നന്നായി മൂർച്ചകൂട്ടിയ, വിഷസർപ്പങ്ങൾക്കു സമാനമായ അമ്പുകളാൽ വീഴ്ത്തപ്പെടുന്ന ഇവരെ, കൃഷ്ണാ.
8.48.25
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुः शङ्खप्रवरमुत्तमम् ।
व्यनादयदमेयात्मा देवदत्तं महामृधे ॥ ८.४८.२५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള ബീഭത്സു (അർജ്ജുനൻ) മഹായുദ്ധത്തിൽ തന്റെ ഉത്തമ ശംഖം ദേവദത്തം മുഴക്കി.
8.48.26
देवदत्तस्वनं श्रुत्वा केशवोऽपि महायशाः ।
पाञ्चजन्यस्वनं चक्रे पूरयन्निव रोदसी ॥ ८.४८.२६ ॥
ദേവദത്തത്തിന്റെ നാദം കേട്ട്, മഹായശസ്വിയായ കേശവനും ആകാശവും ഭൂമിയും നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ പാഞ്ചജന്യം മുഴക്കി.
8.48.27
तयोः शङ्खस्वनं श्रुत्वा संशप्तकवरूथिनी ।
सञ्चचाल महाराज वित्रस्ता चाद्रवद्भृशम् ॥ ८.४८.२७ ॥
മഹാരാജാവേ, അവരിരുവരുടെയും ശംഖനാദം കേട്ട് സംശപ്തകസേന വിറച്ച്, ഭയന്ന് അതിവേഗം ഓടി.
8.48.28
नागमस्त्रं ततः पार्थः प्रादुश्चक्रे हसन्निव ।
पादबन्धं स तेषां वै चक्रे तेन महास्त्रवित् ॥ ८.४८.२८ ॥
അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നാഗാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു. ആ മഹാസ്ത്രജ്ഞൻ അതുകൊണ്ട് അവരുടെ കാലുകൾ ബന്ധിച്ചു.
8.48.29
यानुद्दिश्य रणे पार्थः पादबन्धं चकार ह ।
ते बद्धाः पादबन्धेन योधाः संशप्तकास्तदा ॥ ८.४८.२९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥൻ ആരെ ലക്ഷ്യമാക്കി കാൽബന്ധനം ചെയ്തുവോ, ആ സംശപ്തക യോദ്ധാക്കൾ അപ്പോൾ കാൽബന്ധനത്താൽ ബന്ധിതരായി.
8.48.30
निर्विचेष्टास्तदाऽभूवन्पाण्डवस्यास्त्रतेजसा ।
निर्विचेष्टांस्ततो योधानवधीत्पाण्डुनन्दनः।
यथेन्द्रः समरे दैत्यांस्तारकस्य वधे पुरा ॥ ८.४८.३० ॥
പാണ്ഡവന്റെ അസ്ത്രതേജസ്സിനാൽ അവർ നിശ്ചേഷ്ടരായി. അപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രൻ നിശ്ചേഷ്ടരായ യോദ്ധാക്കളെ വധിച്ചു, പണ്ട് താരകന്റെ വധത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യരെ വധിച്ചതുപോലെ.
8.48.31
ते वध्यमानाः समरे मुमुचुस्तं रथोत्तमम् ।
आयुधानि च सर्वाणि विस्रष्टुमुपचक्रमुः ॥ ८.४८.३१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന അവർ ആ ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിനുനേരെ ആയുധങ്ങൾ എയ്യാൻ തുടങ്ങി; എല്ലാ ആയുധങ്ങളും പ്രയോഗിക്കാൻ ഒരുമ്പെട്ടു.
8.48.32
ततः सुशर्मा राजेन्द्र गृहीतां वीक्ष्य वाहिनीम् ।
सौपर्णमस्त्रं त्वरितः प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ ८.४८.३२ ॥
രാജേന്ദ്രാ, സൈന്യം പിടിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ട മഹാരഥൻ സുശർമ്മൻ വേഗത്തിൽ സൗപർണ്ണാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
8.48.33
ततः सुपर्णाः सम्पेतुर्भक्षयन्तो भुजङ्गमान् ।
ततो विदुद्रुवुर्नागास्तान्दृष्ट्वा खेचरान्नृप ॥ ८.४८.३३ ॥
അപ്പോൾ സുപർണ്ണന്മാർ (ഗരുഡന്മാർ) പാഞ്ഞടുത്ത് സർപ്പങ്ങളെ ഭക്ഷിച്ചു. രാജാവേ, ആകാശത്തു സഞ്ചരിക്കുന്ന അവരെ കണ്ട് നാഗങ്ങൾ ഓടിപ്പോയി.
8.48.34
तद्विमुक्तं बलं रेजे पादबन्धाद्विशाम्पते ।
मेघबन्धाद्यथा मुक्तो भास्करस्तापयन्प्रजाः ॥ ८.४८.३४ ॥
ഹേ പ്രജാപതേ, കാൽക്കെട്ടിൽനിന്നു വിമുക്തമായ ആ സേന, മേഘബന്ധനത്തിൽനിന്നു മോചിതനായി പ്രജകളെ ചുട്ടെരിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
8.48.35
विप्रमुक्ताः स्वका योधाः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
ससृजुः शरसङ्घांश्च शस्त्रसङ्घांश्च मारिष ॥ ८.४८.३५ ॥
മോചിതരായ സ്വന്തം യോദ്ധാക്കൾ ഫല്ഗുനന്റെ (അർജ്ജുനന്റെ) രഥത്തിനുനേരെ ശരസംഘങ്ങളും ശസ്ത്രസംഘങ്ങളും എയ്തു, മാരിഷാ.
8.48.36
तां महास्त्रमयीं वृष्टिं शरैः सञ्छिद्य भारत ।
अवधीत्सततो योधान्वासविः परवीरहा ॥ ८.४८.३६ ॥
ഭാരതാ, ആ മഹാസ്ത്രമയമായ വർഷത്തെ ശരങ്ങളാൽ ഛേദിച്ച്, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന വാസവി (അർജ്ജുനൻ) തുടർച്ചയായി യോദ്ധാക്കളെ വധിച്ചു.
8.48.37
सुशर्मा तु ततो राजन्बाणेन नतपर्वणा ।
अर्जुनं हृदये विद्ध्वा विव्याधान्यैस्त्रिसप्तभिः ॥ ८.४८.३७ ॥
രാജാവേ, പിന്നെ സുശർമ്മാവ് വളഞ്ഞ മുനയുള്ള ഒരു ബാണത്താൽ അർജ്ജുനന്റെ ഹൃദയം തുളച്ച്, മറ്റ് ഇരുപത്തൊന്ന് ബാണങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
8.48.38
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशतत् ।
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे हतः पार्थ इति ब्रुवन् ॥ ८.४८.३८ ॥
ആഴത്തിൽ മുറിവേറ്റ് വേദനിച്ച് അദ്ദേഹം രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നു. അപ്പോൾ എല്ലാവരും 'പാർത്ഥൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു!' എന്ന് ഉറക്കെ വിളിച്ചു.
8.48.39
ततः शङ्खनिनादाश्च भेरीशब्दाश्च पुष्कलाः ।
नानावादित्रनिनदाः सिंहनादाश्च जज्ञिरे ॥ ८.४८.३९ ॥
പിന്നെ ശംഖനാദങ്ങളും ഭേരികളുടെ വലിയ ശബ്ദങ്ങളും പലവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ നിനാദങ്ങളും സിംഹനാദങ്ങളും ഉയർന്നു.
8.48.40
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शरैराशीविपोपमैः।
सुशर्माणं महाराज क्रोधाविष्टो महारथः ॥ ८.४८.४० ॥
പിന്നെ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, വെള്ളക്കുതിരകളും കൃഷ്ണൻ സാരഥിയുമുള്ള ആ മഹാധനുർധരൻ, കഠിനമായി മുറിവേറ്റിരുന്നിട്ടും, വിഷസർപ്പങ്ങൾ പോലുള്ള ബാണങ്ങളാൽ, മഹാരാജാവേ, കോപാകുലനായി സുശർമ്മാവിനെ എതിർത്തു.
8.48.41
ततः शरशतैः पार्थः सञ्छाद्यैनं क्षणाद्रणे ।
दिशस्तु वारयामास बाणैस्तत्र महास्त्रवित् ॥ ८.४८.४१ ॥
പിന്നെ പാർത്ഥൻ നൂറുകണക്കിന് ബാണങ്ങളാൽ അവനെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ മറച്ചു; മഹാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്ന അദ്ദേഹം ബാണങ്ങളാൽ ദിക്കുകളെയെല്ലാം തടഞ്ഞു.
8.48.42
विमुखीकृत्य समरे सुशर्माणं धनञ्जयः ।
ऐन्द्रमस्त्रममेयात्मा प्रादुश्चक्रे हसन्निव ॥ ८.४८.४२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സുശർമ്മാവിനെ പിന്തിരിപ്പിച്ച്, അളക്കാനാകാത്ത ആത്മാവുള്ള ധനഞ്ജയൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഇന്ദ്രന്റെ അസ്ത്രം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
8.48.43
ततो बाणसहस्राणि तदुत्सृष्टानि मारिष ।
सर्वदिक्षु व्यदृश्यन्त सूदयन्ति रथद्विपान् ॥ ८.४८.४३ ॥
അപ്പോൾ അവൻ അയച്ച ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ, ഓ മാരിഷ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാണപ്പെട്ടു; രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും സംഹരിച്ചുകൊണ്ട്.
8.48.44
हयान्पत्तींश्च समरे शस्त्रैः शतसहस्रशः ।
रराज समरे राजञ्शक्रो निघ्नन्निवासुरान् ॥ ८.४८.४४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആയുധങ്ങളാൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് കുതിരകളെയും കാലാളുകളെയും വീഴ്ത്തി, ഓ രാജാവേ, അസുരന്മാരെ കൊല്ലുന്ന ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു.
8.48.45
वध्यमाने ततः सैन्ये भयं सुमहदाविशत् ।
संशप्तकगणानां च गोपालानां च भारत ॥ ८.४८.४५ ॥
അപ്പോൾ സൈന്യം വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഓ ഭാരതാ, സംശപ്തകഗണങ്ങളിലും ഗോപാലന്മാരിലും വലിയ ഭയം കടന്നു.
8.48.46
न हि तत्र पुमान्कश्चिद्योऽर्जुनं प्रतिबुध्यते ।
पश्यतां तत्र वीराणामहन्यत बलं तव ॥ ८.४८.४६ ॥
അവിടെ അർജുനനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മനുഷ്യനും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; വീരന്മാർ നോക്കിനിൽക്കെ നിന്റെ സൈന്യബലം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
8.48.47
हन्यमानं च तदभून्निश्चेष्टं च पराक्रमे ॥ ८.४८.४७ ॥
അടിയേറ്റുകൊണ്ടിരുന്ന ആ സൈന്യം വീര്യത്തിൽ ചലനമറ്റതായി.
8.48.48
अयुतं तत्र योधानां हत्वा पाण्डुसुतो रणे ।
व्यभ्राजत महाराज विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.४८.४८ ॥
അവിടെ പതിനായിരം യോദ്ധാക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ കൊന്ന്, ഓ മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡുപുത്രൻ പുകയില്ലാത്ത ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ശോഭിച്ചു.
8.48.49
चतुर्दशसहस्राणि यानि दृष्टनि भारत ।
रथानामयुतं चैव त्रिसहस्राश्च दन्तिनः ॥ ८.४८.४९ ॥
ഭാരതാ, കണ്ടതായ പതിനാലായിരം, പതിനായിരം രഥങ്ങളും മൂവായിരം ആനകളും.
8.48.50
ततः संशप्तका भूयः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ।
मर्तव्यमिति निश्चित्य जयं वाप्यनिवर्तनम् ॥ ८.४८.५० ॥
അപ്പോൾ സംശപ്തകർ വീണ്ടും ധനഞ്ജയനെ വളഞ്ഞു, മരിക്കണമെന്നോ ജയിക്കണമെന്നോ നിശ്ചയിച്ച്, പിന്മാറാതെ.
8.48.51
तत्र युद्धं महच्चासीत्तावकानां विशाम्पते ।
शूरेण बलिना सार्धं पाण्डवेन किरीटिना।
जित्वा तान्न्यहनत्पार्थः शत्रूञ्शक्र इवासुरान् ॥ ८.४८.५१ ॥
അവിടെ നിങ്ങളുടെ ജനങ്ങൾക്കും, ജനനായകാ, ശൂരനും ബലവാനുമായ കിരീടി പാണ്ഡവനോടൊപ്പം മഹായുദ്ധം നടന്നു. അവരെ ജയിച്ച് പാർത്ഥൻ ശത്രുക്കളെ വധിച്ചു, ഇന്ദ്രൻ അസുരരെ വധിച്ചതുപോലെ.