มหาภารตะ · อัธยายะ 8.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.48.1
वर्तमाने तथा युद्धे क्षत्रियाणां निमज्जने ।
गाण्डीवस्य महाघोषः श्रूयते युधि मारिष ॥ ८.४८.१ ॥
ขณะที่การรบดำเนินเช่นนั้น และนักรบกษัตริย์กำลังจมลง โอ้ท่านผู้เป็นบิดา เสียงดังกึกก้องของคัณฑีวะได้ยินขึ้นท่ามกลางการรบ
8.48.2
संशप्तकानामकरोत्कदनं यत्र पाण्डवः ।
कोसलानां तथा राजन्नारायणबलस्य च ॥ ८.४८.२ ॥
ที่นั่น ปาณฑพผู้นั้นได้ก่อการสังหารพวกสังศัปตกะ และพวกโกศละด้วย โอ้พระราชา และกองทัพของนารายณะด้วย
8.48.3
संशप्तकास्तु समरे शरवृष्टिः समन्ततः ।
अपातयन्पार्थमूर्ध्नि जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ८.४८.३ ॥
ฝ่ายพวกสังศัปตกะ ปรารถนาชัยชนะและเต็มไปด้วยความโกรธ ได้ระดมห่าธนูลงมาจากทุกทิศในการรบ ใส่ศีรษะของอรชุน
8.48.4
तां शस्त्रवृष्टिमायान्तीमुरसा धारयन्प्रभुः ।
व्यगाहत परान्पार्थो विनिघ्नन्रथिनां वरान् ॥ ८.४८.४ ॥
ปาร์ถะผู้ทรงอานุภาพรับห่าอาวุธที่พุ่งเข้ามานั้นด้วยอกของตน แล้วฝ่าเข้าไปท่ามกลางข้าศึก สังหารเหล่ารถศึกผู้เลิศ
8.48.5
विक्षोभ्य तु रथानीकं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ।
आससाद ततः पार्थः सुशर्माणं महारथम् ॥ ८.४८.५ ॥
เมื่อทำให้กองรถศึกปั่นป่วนด้วยลูกศรขนนกกระสาที่ลับบนหิน ปาร์ถะก็เข้าไปใกล้มหารถศึกที่ชื่อสุศรมัน
8.48.6
स तस्य शरवर्षाणि ववर्ष रथिनां वरः ।
तथा संशप्तकाश्चैव पार्थस्य समरे स्थिताः ॥ ८.४८.६ ॥
ฝ่ายสุศรมันผู้เป็นเลิศในหมู่รถศึกได้ระดมห่าธนูใส่เขา และพวกสังศัปตกะที่ยืนประจันในการรบกับปาร์ถะก็เช่นเดียวกัน
8.48.7
सुशर्मा तु ततः पार्थं विद्ध्वा दशभिराशुगैः ।
जनार्दनं त्रिभिर्बाणैरहनद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.४८.७ ॥
ต่อมา สุศรมันยิงปาร์ถะด้วยลูกศรเร็วสิบดอก แล้วยิงชนารทนะที่แขนขวาด้วยลูกศรสามดอก
8.48.8
ततोऽपरेण भल्लेन केतुं पार्थस्य मारिष ।
विव्याध समरे राजन्सुशर्मा क्रोधमूर्च्छितः ॥ ८.४८.८ ॥
จากนั้น โอ้พระราชา สุศรมันผู้ถูกความโกรธครอบงำ ก็ยิงธงของปาร์ถะในการรบด้วยลูกศรปลายรูปพระจันทร์เสี้ยวอีกดอกหนึ่ง
8.48.9
स वानरवरो राजन्विश्वकर्मकृतो महान् ।
ननाद सुमहानादं नृत्यन्निव विभीषयन् ॥ ८.४८.९ ॥
โอ้พระราชา ลิงผู้เลิศนั้น ยิ่งใหญ่และสร้างโดยพระวิศวกรรม ได้คำรามเสียงดังมหึมา ราวกับกำลังร่ายรำและข่มขู่
8.48.10
कपेस्तु निनदं श्रुत्वा सन्त्रस्ता तव वाहिनी ।
भयं विपुलमासाद्य निश्चेष्टा समपद्यत ॥ ८.४८.१० ॥
เมื่อได้ยินเสียงคำรามของลิงนั้น กองทัพของท่านก็หวาดกลัว ถูกความกลัวอันใหญ่หลวงครอบงำ จนไม่อาจขยับกายได้
8.48.11
ततः सा शुशुभे सेना निश्चेष्टाऽवस्थिता नृप ।
नानापुष्पसमाकीर्णं यथा चित्रीकृतं वनम् ॥ ८.४८.११ ॥
จากนั้น โอ้พระราชา กองทัพนั้นที่ยืนนิ่งอยู่ก็งดงามเรืองรอง เหมือนป่าที่ประดับด้วยดอกไม้นานาชนิด หรือภาพวาดที่ลงสีสันหลากหลาย
8.48.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां योधास्ते कुरुसत्तम ।
अर्जुनं सिषिचुर्बाणैः पर्वतं जलदा इव ॥ ८.४८.१२ ॥
ต่อมา โอ้ผู้เลิศแห่งกุรุ เหล่านักรบนั้นได้สติคืนมา แล้วระดมห่าธนูใส่อรชุน ดุจเมฆฝนเทลงบนภูเขา
8.48.13
सञ्छाद्य समरे पार्थं परिवव्रुः समन्ततः ।
ते हयान्रथचक्रे तु रथेषां चापि मारिष।
ग्रहीतुं प्रचक्रमुश्चैव क्रोधाविष्टाः समन्ततः ॥ ८.४८.१३ ॥
พวกเขาปกคลุมปาร์ถะในการรบ แล้วล้อมเขาไว้โดยรอบ โอ้ท่านผู้เป็นบิดา ด้วยความโกรธ พวกเขาเริ่มจับม้า ล้อรถ และคนขับรถ จากทุกทิศ
8.48.14
निगृह्य तु रथं तस्य योधास्ते तु सहस्रशः ।
रथबन्धं प्रचक्रुर्हि पाण्डवस्यामितौजसः ॥ ८.४८.१४ ॥
เหล่านักรบนับพันนั้นรั้งรถของเขาไว้ แล้วจัดวงล้อมรอบรถของปาณฑพผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้
8.48.15
रथमारुरुहुः केचित्कृष्णपार्थौ जिघृक्षवः ।
संशप्तकानां योधास्ते सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ८.४८.१५ ॥
บางพวกขึ้นรถ ปรารถนาจะจับกุมกฤษณะและปาร์ถะ ส่วนนักรบเหล่านั้นของพวกสังศัปตกะก็คำรามดุจราชสีห์
8.48.16
अपरे जगृहुश्चैव केशवस्य महाभुजौ ।
पार्थं चैके महाराज रथस्थं जगृहुर्मुदा ॥ ८.४८.१६ ॥
อีกพวกหนึ่งจับแขนอันทรงพลังของเกศวะ และบางพวก โอ้มหาราชา ก็จับปาร์ถะผู้ยืนอยู่บนรถด้วยความยินดี
8.48.17
अच्युतः स महाबाहुर्विधुन्वन्रणमूर्धनि ।
पातयामास तान्सर्वान्दुष्टहस्तीव हस्तिपान् ॥ ८.४८.१७ ॥
พระอัจยุตะผู้มีแขนทรงพลังนั้น สลัดพวกเขาออกกลางสนามรบ แล้วทำให้ล้มลงทั้งหมด ดุจช้างดุร้ายที่ทำให้ผู้เลี้ยงช้างล้มลง
8.48.18
स रथस्तैर्गृहीतस्तु पाण्डवस्य महात्मनः ।
स्पन्दितुं नाशकद्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४८.१८ ॥
โอ้พระราชา รถของปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ถูกพวกเขาจับไว้ แต่มันไม่อาจขยับได้ เหตุการณ์นั้นจึงกลายเป็นสิ่งมหัศจรรย์ราวกับปาฏิหาริย์
8.48.19
ततः पार्थो महाबाहुः संवृतः स्तैर्महारथैः ।
निगृहीतं रथं दृष्ट्वा तांश्चाप्याद्रवतो बहून् ॥ ८.४८.१९ ॥
ต่อมา ปาร์ถะผู้มีแขนทรงพลังถูกเหล่ามหารถศึกล้อมไว้ เมื่อเห็นรถของตนถูกยึดไว้ และเห็นนักรบจำนวนมากพุ่งเข้ามาหา
8.48.20
रथारूढांश्च सुबहून्पदाऽऽक्षिप्य न्यपातयत् ।
अपातयदसम्भ्रान्तः शरैरासन्नयोधिभिः ॥ ८.४८.२० ॥
เขาเตะนักรบจำนวนมากที่ยืนอยู่บนรถให้ล้มลง และไม่หวาดหวั่น ก็ยิงลูกศรสังหารนักรบที่ประชิดตัวลงไป
8.48.21
तांस्तापयित्वा समरे पार्थः परपुरञ्जयः ।
स्मयन्निव महाबाहुः केशवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ८.४८.२१ ॥
ปารถะผู้พิชิตนครของศัตรู ผู้มีแขนทรงพลัง เมื่อได้ทรมานพวกนั้นในการรบแล้ว ก็ยิ้มเล็กน้อยแล้วตรัสถ้อยคำนี้แก่เกศวะ
8.48.22
पश्य कृष्ण महाबाहो संशप्तकगणान्बहून् ।
कुर्वतोऽसुकरं कर्म मुमूर्षून्कालचोदितान् ॥ ८.४८.२२ ॥
ดูเถิด กฤษณะ โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง ดูฝูงสัญศปตกจำนวนมากนี้ กำลังกระทำกรรมที่ทำได้ยาก ปรารถนาความตาย ถูกกาลเวลาผลักดันอยู่
8.48.23
रथबन्धमिमं प्राप्य पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
यः सहेत पुमाँल्लोके मदन्यः क्षत्रियर्षभः ॥ ८.४८.२३ ॥
เมื่อพบกับการล้อมด้วยรถศึกเช่นนี้ บนแผ่นดินนี้ในโลกนี้ ไม่มีผู้ชายคนใดนอกจากข้า ผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์ ที่จะทนต่อการนี้ได้
8.48.24
पश्यैततानद्य समरे मत्प्रयुक्तैः सुतेजनैः ।
पात्यमानान्रणे कृष्ण शरैराशीविषोपमैः ॥ ८.४८.२४ ॥
ดูเถิด กฤษณะ วันนี้ในการรบ พวกนี้กำลังถูกลูกศรที่ข้ายิงออกไป ซึ่งคมกล้า เหมือนงูพิษ ทำให้ล้มลงในสนามรบ
8.48.25
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुः शङ्खप्रवरमुत्तमम् ।
व्यनादयदमेयात्मा देवदत्तं महामृधे ॥ ८.४८.२५ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พีภัตสุ (อรชุน) ผู้มีตัวตนหาที่สุดมิได้ ก็เป่าสังข์อันเลิศของตน ชื่อเทวทัตตะ ดังก้องในมหาสงคราม
8.48.26
देवदत्तस्वनं श्रुत्वा केशवोऽपि महायशाः ।
पाञ्चजन्यस्वनं चक्रे पूरयन्निव रोदसी ॥ ८.४८.२६ ॥
เมื่อได้ยินเสียงสังข์เทวทัตตะ เกศวะผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ ก็เป่าสังข์ปาญจชันยะ เสียงดังราวกับเติมเต็มฟ้าและดิน
8.48.27
तयोः शङ्खस्वनं श्रुत्वा संशप्तकवरूथिनी ।
सञ्चचाल महाराज वित्रस्ता चाद्रवद्भृशम् ॥ ८.४८.२७ ॥
โอ้มหาราช เมื่อได้ยินเสียงสังข์ทั้งสองนั้น กองทัพของสัญศปตกก็สั่นสะท้าน หวาดกลัว และหนีไปอย่างรีบเร่ง
8.48.28
नागमस्त्रं ततः पार्थः प्रादुश्चक्रे हसन्निव ।
पादबन्धं स तेषां वै चक्रे तेन महास्त्रवित् ॥ ८.४८.२८ ॥
จากนั้นปารถะ ราวกับหัวเราะ ก็ชักอาวุธรูปนาคออกมา และด้วยอาวุธนั้น ผู้รู้อาวุธใหญ่นั้นก็พันธนาการเท้าของพวกเขาไว้
8.48.29
यानुद्दिश्य रणे पार्थः पादबन्धं चकार ह ।
ते बद्धाः पादबन्धेन योधाः संशप्तकास्तदा ॥ ८.४८.२९ ॥
บรรดานักรบสัญศปตกที่ปารถะมุ่งหมายในการรบ และผูกมัดเท้าไว้ ในขณะนั้นพวกเขาถูกยึดไว้ด้วยการพันธนาการเท้า
8.48.30
निर्विचेष्टास्तदाऽभूवन्पाण्डवस्यास्त्रतेजसा ।
निर्विचेष्टांस्ततो योधानवधीत्पाण्डुनन्दनः।
यथेन्द्रः समरे दैत्यांस्तारकस्य वधे पुरा ॥ ८.४८.३० ॥
พวกเขาก็กลายเป็นไม่ไหวติง เพราะรัศมีแห่งอาวุธของปาณฑพ จากนั้นบุตรของปาณฑุก็สังหารนักรบที่ไม่ไหวติงนั้น ดังที่พระอินทร์ในกาลก่อนสังหารไทตยะในการรบ ในการปราบตารกะ
8.48.31
ते वध्यमानाः समरे मुमुचुस्तं रथोत्तमम् ।
आयुधानि च सर्वाणि विस्रष्टुमुपचक्रमुः ॥ ८.४८.३१ ॥
ถูกสังหารในการรบ พวกเขาจึงเริ่มปล่อยอาวุธทั้งหมดของตนไปยังรถศึกอันเลิศนั้น
8.48.32
ततः सुशर्मा राजेन्द्र गृहीतां वीक्ष्य वाहिनीम् ।
सौपर्णमस्त्रं त्वरितः प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ ८.४८.३२ ॥
จากนั้น โอ้จอมกษัตริย์ เมื่อเห็นกองทัพของตนถูกจับไว้ มหารถีสุศรมัน ก็รีบชักอาวุธสุบรรณออกมา
8.48.33
ततः सुपर्णाः सम्पेतुर्भक्षयन्तो भुजङ्गमान् ।
ततो विदुद्रुवुर्नागास्तान्दृष्ट्वा खेचरान्नृप ॥ ८.४८.३३ ॥
จากนั้นสุบรรณทั้งหลายก็โฉบลงมา กินงูทั้งหลาย แล้วโอ้กษัตริย์ เมื่อเห็นสัตว์ที่บินบนท้องฟ้าเหล่านั้น งูทั้งหลายก็หนีไป
8.48.34
तद्विमुक्तं बलं रेजे पादबन्धाद्विशाम्पते ।
मेघबन्धाद्यथा मुक्तो भास्करस्तापयन्प्रजाः ॥ ८.४८.३४ ॥
กองทัพนั้นที่หลุดจากการพันธนาการเท้า โอ้จอมคน ก็รุ่งโรจน์ดังดวงอาทิตย์ที่หลุดจากพันธนาการของเมฆ แผดเผาสรรพสัตว์
8.48.35
विप्रमुक्ताः स्वका योधाः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
ससृजुः शरसङ्घांश्च शस्त्रसङ्घांश्च मारिष ॥ ८.४८.३५ ॥
บรรดานักรบของตนที่หลุดพ้นแล้ว ก็ระดมลูกศรและอาวุธมุ่งไปยังรถศึกของผู้ชนะ โอ้ท่านผู้เจริญ
8.48.36
तां महास्त्रमयीं वृष्टिं शरैः सञ्छिद्य भारत ।
अवधीत्सततो योधान्वासविः परवीरहा ॥ ८.४८.३६ ॥
โอ้ภารตะ ฝนแห่งอาวุธใหญ่นั้น วาสวีผู้สังหารวีรบุรุษศัตรู ตัดผ่านด้วยลูกศรของตน แล้วสังหารนักรบอย่างต่อเนื่อง
8.48.37
सुशर्मा तु ततो राजन्बाणेन नतपर्वणा ।
अर्जुनं हृदये विद्ध्वा विव्याधान्यैस्त्रिसप्तभिः ॥ ८.४८.३७ ॥
โอ้กษัตริย์ ต่อมาสุศรมันก็ยิงลูกศรปลายโค้งเข้าที่อกของอรชุน และทำให้บาดเจ็บด้วยลูกศรอีกยี่สิบเอ็ดดอก
8.48.38
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशतत् ।
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे हतः पार्थ इति ब्रुवन् ॥ ८.४८.३८ ॥
เขาได้รับบาดเจ็บสาหัสและทุกข์ทรมาน จึงนั่งลงบนพื้นรถศึก จากนั้นทุกคนก็ร้องดังว่า 'ปารถะถูกฆ่าแล้ว!'
8.48.39
ततः शङ्खनिनादाश्च भेरीशब्दाश्च पुष्कलाः ।
नानावादित्रनिनदाः सिंहनादाश्च जज्ञिरे ॥ ८.४८.३९ ॥
จากนั้นก็เกิดเสียงสังข์ เสียงกลองอันมากมาย เสียงดนตรีต่าง ๆ ก้องกังวาน และเสียงคำรามดุจสิงโตดังขึ้น
8.48.40
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शरैराशीविपोपमैः।
सुशर्माणं महाराज क्रोधाविष्टो महारथः ॥ ८.४८.४० ॥
จากนั้น ได้สติคืนมา ผู้มีม้าขาว มีกฤษณะเป็นสารถี ผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่ แม้บาดเจ็บสาหัส ด้วยความโกรธ ก็โจมตีสุศรมัน โอ้มหาราช ด้วยลูกศรดุจงูพิษ
8.48.41
ततः शरशतैः पार्थः सञ्छाद्यैनं क्षणाद्रणे ।
दिशस्तु वारयामास बाणैस्तत्र महास्त्रवित् ॥ ८.४८.४१ ॥
จากนั้น ปารถะได้คลุมเขาในสนามรบภายในชั่วขณะด้วยลูกศรนับร้อย ผู้รู้อาวุธวิเศษนั้นได้กั้นทุกทิศด้วยลูกศร
8.48.42
विमुखीकृत्य समरे सुशर्माणं धनञ्जयः ।
ऐन्द्रमस्त्रममेयात्मा प्रादुश्चक्रे हसन्निव ॥ ८.४८.४२ ॥
ธนัญชัย ผู้มีจิตหาที่สุดมิได้ ทำให้สุศรรมันหันหลังหนีในสนามรบ แล้วจึงชักอาวุธไอนทระออกมา ราวกับกำลังหัวเราะ
8.48.43
ततो बाणसहस्राणि तदुत्सृष्टानि मारिष ।
सर्वदिक्षु व्यदृश्यन्त सूदयन्ति रथद्विपान् ॥ ८.४८.४३ ॥
จากนั้น ลูกศรนับพันที่ถูกยิงออกไปนั้น มาริษะเอ๋ย ปรากฏอยู่ทุกทิศ สังหารทั้งรถรบและช้างศึก
8.48.44
हयान्पत्तींश्च समरे शस्त्रैः शतसहस्रशः ।
रराज समरे राजञ्शक्रो निघ्नन्निवासुरान् ॥ ८.४८.४४ ॥
ท่านได้สังหารม้าและทหารราบนับแสนด้วยอาวุธในสนามรบ พระราชาเอ๋ย ท่านรุ่งเรืองในสนามรบ ดุจพระอินทร์ที่สังหารอสูร
8.48.45
वध्यमाने ततः सैन्ये भयं सुमहदाविशत् ।
संशप्तकगणानां च गोपालानां च भारत ॥ ८.४८.४५ ॥
เมื่อกองทัพถูกสังหารเช่นนั้น ความหวาดกลัวอย่างยิ่งก็เข้าครอบงำกองทัพของสังศปตกะและพวกคาลาคาล ภารตะเอ๋ย
8.48.46
न हि तत्र पुमान्कश्चिद्योऽर्जुनं प्रतिबुध्यते ।
पश्यतां तत्र वीराणामहन्यत बलं तव ॥ ८.४८.४६ ॥
ในที่นั้นไม่มีผู้ใดแม้แต่คนเดียวที่จะรู้ตัวอรชุนได้ ในขณะที่บรรดาวีรบุรุษกำลังมองดู กองกำลังของท่านก็ถูกทำลาย
8.48.47
हन्यमानं च तदभून्निश्चेष्टं च पराक्रमे ॥ ८.४८.४७ ॥
กองทัพนั้นถูกสังหาร และกลายเป็นนิ่งไร้การเคลื่อนไหวในความกล้าหาญของตน
8.48.48
अयुतं तत्र योधानां हत्वा पाण्डुसुतो रणे ।
व्यभ्राजत महाराज विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.४८.४८ ॥
พระมหาราชาเอ๋ย บุตรแห่งปาณฑุได้สังหารนักรบนับหมื่นในสนามรบ แล้วก็รุ่งโรจน์ขึ้น ดุจเปลวไฟที่ลุกโชนปราศจากควัน
8.48.49
चतुर्दशसहस्राणि यानि दृष्टनि भारत ।
रथानामयुतं चैव त्रिसहस्राश्च दन्तिनः ॥ ८.४८.४९ ॥
ภารตะเอ๋ย มีถึงสิบสี่พันที่ได้เห็น ทั้งรถรบนับหมื่น และช้างศึกสามพันเช่นกัน
8.48.50
ततः संशप्तका भूयः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ।
मर्तव्यमिति निश्चित्य जयं वाप्यनिवर्तनम् ॥ ८.४८.५० ॥
จากนั้น บรรดาสังศปตกะก็ล้อมธนัญชัยไว้อีกครั้ง ด้วยมั่นใจว่าต้องตายหรือต้องชนะ โดยไม่มีการถอยกลับ
8.48.51
तत्र युद्धं महच्चासीत्तावकानां विशाम्पते ।
शूरेण बलिना सार्धं पाण्डवेन किरीटिना।
जित्वा तान्न्यहनत्पार्थः शत्रूञ्शक्र इवासुरान् ॥ ८.४८.५१ ॥
ณ ที่นั้นเกิดการรบอันยิ่งใหญ่ระหว่างประชาชนของท่าน ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ กับปาณฑวะผู้กล้าหาญและแข็งแกร่ง ผู้สวมมงกุฎ เมื่อชนะพวกเขาแล้ว ปารถะก็ได้สังหารศัตรู ดุจพระอินทร์สังหารอสูร