Mahābhārata · Adhyāya 8.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.49.1
कृतवर्मा कृपो द्रौणिः सूतपुत्रश्च मारिष ।
उलूकः सौबलश्चैव राजा च सह सोदरैः ॥ ८.४९.१ ॥
Kṛtavarman, Kṛpa, el hijo de Droṇa, el hijo del auriga (Karṇa), oh noble, Ulūka, el hijo de Subala (Śakuni), y el rey (Duryodhana) junto con sus hermanos.
8.49.2
सीदमानां चमूं दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रभयार्दिताम् ।
समुज्जह्रुः स्म वेगेन भिन्नां नावमिवार्णवे ॥ ८.४९.२ ॥
Al ver el ejército hundiéndose, abrumado por el temor a los hijos de Pāṇḍu, lo levantaron con rapidez, como se alza un bote roto en el océano.
8.49.3
ततो युद्धमतीवासीन्मुहूर्तमिव भारत ।
भीरूणां त्रासजननं शूराणां हर्षवर्धनम् ॥ ८.४९.३ ॥
Entonces la batalla se volvió extraordinariamente feroz, como si se detuviera un instante, infundiendo terror a los cobardes y aumentando el gozo de los héroes, oh descendiente de Bharata.
8.49.4
कृपेण शरवर्षाणि प्रतिमुक्तानि संयुगे ।
सृञ्जयांश्छादयामासुः शलभानां व्रजा इव ॥ ८.४९.४ ॥
En la batalla, las lluvias de flechas lanzadas por Kṛpa cubrieron a los Sṛñjayas, como enjambres de langostas.
8.49.5
शिखण्डी च ततः क्रुद्धो गौतमं त्वरितो ययौ ।
ववर्ष शरवर्षाणि समन्ताद्द्विजपुङ्गवम् ॥ ८.४९.५ ॥
Entonces Śikhaṇḍin, enfurecido, se dirigió con prisa hacia Gautama (Kṛpa) y llovió flechas por todos lados sobre aquel mejor de los dvija.
8.49.6
कृपस्तु शरवर्षं तद्विनिहत्य महास्त्रवित् ।
शिखण्डिनं रणे क्रुद्धो विव्याध दशभिः शरैः ॥ ८.४९.६ ॥
Pero Kṛpa, conocedor de grandes armas, destruyó aquella lluvia de flechas y, enfurecido en la batalla, hirió a Śikhaṇḍin con diez flechas.
8.49.7
ततः शिखण्डी कुपितः शरैः सप्तभिराहवे ।
कृपं विव्याध कुपितं कङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ ८.४९.७ ॥
Entonces Śikhaṇḍin, enfurecido, hirió en la batalla a Kṛpa, que también estaba airado, con siete flechas emplumadas con plumas de garza que volaban rectas.
8.49.8
ततः कृपः शरैस्तीक्ष्णैः सोऽतिविद्धो महारथः ।
ततः सुनिशितैस्तीक्ष्णैः क्षुरप्रैर्हेमभूषितैः।
व्यश्वसूतरथं चक्रे शिखण्डिनमथो द्विजः ॥ ८.४९.८ ॥
Entonces Kṛpa, el gran auriga gravemente herido, con flechas afiladas y luego con flechas kṣurapra muy afiladas y adornadas de oro, dejó el carro de Śikhaṇḍin sin caballos ni auriga; era brahmán.
8.49.9
हताश्वात्तु ततो यानादवप्लुत्य महारथः ।
खङ्गं चर्म तथा गृह्य सत्वरं ब्राह्मणं ययौ ॥ ८.४९.९ ॥
Entonces el gran auriga, con sus caballos muertos, saltó de su vehículo, tomó espada y escudo y avanzó rápidamente contra el brahmán.
8.49.10
तमापतन्तं सहसा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
वारयामास समरे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४९.१० ॥
Kṛpa lo detuvo de repente cuando se abalanzaba sobre él en la batalla, con flechas de articulaciones dobladas; aquello pareció algo asombroso.
8.49.11
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानां प्लवनं यथा ।
निश्चेष्टो यद्रणे राजञ्छिखण्डी समतिष्ठत ॥ ८.४९.११ ॥
Allí vimos un prodigio, como piedras flotando; oh rey, Śikhaṇḍin se quedó inmóvil en la batalla.
8.49.12
कृपेण वारितं दृष्ट्वा शिखण्डिनमथो नृप ।
प्रत्युद्ययौ कृपं तूर्णं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ८.४९.१२ ॥
Al ver a Śikhaṇḍin detenido por Kṛpa, oh rey, el gran auriga Dhṛṣṭadyumna avanzó rápidamente contra Kṛpa.
8.49.13
धृष्टद्युम्नं ततो यान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
प्रतिजग्राह वेगेन कृतवर्मा महारथः ॥ ८.४९.१३ ॥
Entonces Kṛtavarman, el gran auriga, salió al encuentro con rapidez de Dhṛṣṭadyumna, que avanzaba hacia el carro de Kṛpa, hijo de Śaradvat.
8.49.14
युधिष्ठिरमथायान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
सपुत्रं सहसैन्यं च द्रोणपुत्रो न्यवारयत् ॥ ८.४९.१४ ॥
Entonces el hijo de Droṇa detuvo a Yudhiṣṭhira, que avanzaba hacia el carro de Kṛpa, junto con sus hijos y su ejército.
8.49.15
नकुलं सहदेवं च त्वरमाणौ महारथौ ।
प्रतिजग्राह ते पुत्रः शरवर्षेण वारयन् ॥ ८.४९.१५ ॥
Nakula y Sahadeva, los dos grandes aurigas, avanzaban apresuradamente; tu hijo los enfrentó y los contuvo con una lluvia de flechas.
8.49.16
भीमसेनं करूशांश्च केकयान्सह सृञ्जयैः ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत ॥ ८.४९.१६ ॥
Oh Bhārata, en la batalla Karṇa, hijo de Vikartana, detuvo a Bhīmasena, a los Kurus y a los Kekayas junto con los Sṛñjayas.
8.49.17
शिखण्डिने ततो बाणान्कृपः शारद्वतो युधि ।
प्राहिणोत्तवरया युक्तो बीभत्सोरथ सन्निधौ ॥ ८.४९.१७ ॥
Entonces Kṛpa, hijo de Śaradvat, con prisa lanzó flechas contra Śikhaṇḍin en la batalla, justo cerca de Arjuna.
8.49.18
ताञ्छरान्प्रेषितांस्तेन समन्तात्स्वर्णभूषितान् ।
चिच्छेद खङ्गमाविध्य भ्रामयंश्च पुनः पुनः ॥ ८.४९.१८ ॥
Cortó aquellas flechas adornadas de oro, lanzadas por él desde todos lados, blandiendo y haciendo girar la espada una y otra vez.
8.49.19
शतचन्द्रं च तच्चर्म गौतमस्तस्य भारत ।
व्यधमत्सायकैस्तूर्णं तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ८.४९.१९ ॥
Oh Bhārata, Gautama destrozó rápidamente con sus flechas su escudo de cien lunas, y la gente gritó en voz alta.
8.49.20
स विचर्मा महाराज खङ्गपाणिरुपाद्रवत् ।
कृपस्तं शरसङ्घातैराद्रवन्तमपीडयत् ॥ ८.४९.२० ॥
Oh gran rey, él avanzó sin escudo, con la espada en la mano; pero Kṛpa lo acosó con andanadas de flechas mientras venía corriendo.
8.49.21
शारद्वतशरैर्ग्रस्तं क्लिश्यमानं महाबलः ।
चित्रकेतुसुतो राजन्सुकेतुस्त्वरितो ययौ ॥ ८.४९.२१ ॥
Oh rey, Suketu, hijo de Citraketu, acudió presto hacia aquel poderoso, abrumado y afligido por las flechas de Śāradvata.
8.49.22
विकिरन्ब्राह्मणं युद्धे बहुभिर्निशितैः शरैः ।
अभ्यापतदमेयात्मा गौतमस्य रथं प्रति ॥ ८.४९.२२ ॥
Esparciendo muchas flechas afiladas en la batalla, aquel de espíritu inconmensurable se lanzó hacia el carro de Gautama (Kṛpa).
8.49.23
दृष्ट्वा विषक्तं तं चैव ब्राह्मणं च निवारितम् ।
अपयातस्ततस्तूर्णं शिखण्डी राजसत्तम ॥ ८.४९.२३ ॥
Al ver que él estaba trabado y que el brahmín (Kṛpa) era contenido, oh mejor de los reyes, Śikhaṇḍin se retiró rápidamente.
8.49.24
सुकेतुस्तु ततो राजन्गौतमं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ८.४९.२४ ॥
Entonces, oh rey, Suketu atravesó a Gautama con nueve flechas, lo golpeó con setenta y de nuevo lo hirió con tres flechas.
8.49.25
अथास्य सशरं चापं पुनश्चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च शरेणास्य मृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२५ ॥
Entonces, oh señor, volvió a cortar su arco con la flecha, y con una flecha golpeó con fuerza a su auriga en los puntos vitales.
8.49.26
गौतमस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्गृह्य नवं दृढम् ।
सुकेतुं त्रिंशता बाणैः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२६ ॥
Entonces Gautama, enfurecido, tomó un arco nuevo y fuerte y golpeó a Sukētu en todos sus puntos vitales con treinta flechas.
8.49.27
स विह्वलितसर्वाङ्गः प्रचचाल रथोत्तमे ।
भूमिकम्पे यथा वृक्षश्चचालाकम्पितो भृशम् ॥ ८.४९.२७ ॥
Con todo el cuerpo aturdido, se tambaleó en el excelente carro, como un árbol sacudido violentamente por un terremoto.
8.49.28
चलतस्तस्य कायात्तुं शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
सोष्णीषं सशिरस्त्राणं क्षुरप्रेण त्वपातयत् ॥ ८.४९.२८ ॥
Del cuerpo que se tambaleaba, con un proyectil de punta de navaja le cortó la cabeza, con sus pendientes ardientes, turbante y yelmo.
8.49.29
तच्छिरः प्रापतद्भूमौ श्येनाहृतमिवामिषम् ।
ततोऽस्य कायो वसुधां पश्चात्प्रापतदच्युत ॥ ८.४९.२९ ॥
Aquella cabeza cayó al suelo como un trozo de carne arrebatado por un halcón; luego su cuerpo cayó a la tierra detrás, oh Acyuta.
8.49.30
तस्मिन्हते महाराज पुत्रास्तस्य पदानुगाः ।
गौतमं समरे त्यक्त्वा दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ८.४९.३० ॥
Cuando él fue muerto, oh gran rey, sus hijos y seguidores abandonaron a Gautama en la batalla y huyeron en las diez direcciones.
8.49.31
धृष्टद्युम्नं तु समरे सन्निवार्य महारथः ।
कृतवर्माऽब्रवीद्वृष्टस्तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ८.४९.३१ ॥
Oh Bhārata, el gran guerrero Kṛtavarman, deteniendo a Dhṛṣṭadyumna en la batalla, cubierto de flechas, dijo: "¡Detente, detente!"
8.49.32
तदभूत्तुमुलं युद्वं वृष्णिपार्षतयो रणे ।
आमिषार्थे यथा युद्धं श्येनयोः क्रुद्धयोर्नृप ॥ ८.४९.३२ ॥
Aquella batalla entre los Vṛṣṇi y los Pārṣata en la lucha se volvió feroz, oh rey, como el combate de dos halcones furiosos por la carne.
8.49.33
धृष्टद्युम्नस्तु समरे हार्दिक्यं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्वः पीडयन्हृदिकात्मजम् ॥ ८.४९.३३ ॥
Pero Dhṛṣṭadyumna, enfurecido, golpeó en el pecho a Hārdikya, hijo de Hṛdika, en la batalla con nueve flechas, causándole dolor.
8.49.34
कृतवर्मा तु समरे पार्षतेन दृढाहतः ।
पार्षतं सरथं साश्वं छादयामास सायकैः ॥ ८.४९.३४ ॥
Pero Kṛtavarman, firmemente golpeado en la batalla por el Pārṣata, cubrió al Pārṣata con flechas, junto con su carro y sus caballos.
8.49.35
सरथश्छादितो राजन्धृष्टद्युम्नो न दृश्यते ।
मेघैरिव परिच्छन्नो भास्करो जलधारिभिः ॥ ८.४९.३५ ॥
Oh rey, Dhṛṣṭadyumna, cubierto con su carro, no se ve, como el sol oculto por nubes cargadas de agua.
8.49.36
विधूय तं बाणगणं शरैः कनकभूषणैः ।
व्यरोचत रणे राजन्धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.४९.३६ ॥
Habiéndose sacudido aquella hueste de flechas, oh rey, Dhṛṣṭadyumna, herido en la batalla, resplandeció con sus flechas de adornos de oro.
8.49.37
ततस्तु पार्षतः क्रुद्धः शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य व्यसृजत्पृतनापतिः ॥ ८.४९.३७ ॥
Entonces Pārṣata, enfurecido, comandante del ejército, se acercó a Kṛtavarman y desató una lluvia de armas muy terrible.
8.49.38
तामापतन्तीं सहसा शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्हार्दिक्योऽवारयद्युधि ॥ ८.४९.३८ ॥
Aquella lluvia de armas tan terrible, que caía de repente, Hārdikya la detuvo en la batalla con muchos miles de flechas.
8.49.39
दृष्ट्वा तु वारितां युद्धे शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य वारयामास पार्षतः ॥ ८.४९.३९ ॥
Viendo aquella lluvia de armas, difícil de resistir, detenida en la batalla, Pārṣata se acercó a Kṛtavarman y lo contuvo.
8.49.40
यथा युग्मरथेनाजौ वाहान्वाहेरमिश्रयत् ।
गृहीत्वा चर्म खङ्गं च रथं तस्यावपुप्लुवे ॥ ८.४९.४० ॥
Así como en la batalla, con un carro doble, había mezclado caballos con caballos, así, tomando escudo y espada, saltó sobre su carro.
8.49.41
मिलितेष्वथ वाहेषु प्रत्यासन्ने च पार्षते ।
दृष्ट्वाऽपदानं तस्याशु गदां जग्राह सात्वतः ॥ ८.४९.४१ ॥
Cuando los caballos se entremezclaron y Pārṣata estuvo cerca, al ver su salto, el Sātvata tomó rápidamente la maza.
8.49.42
गदापाणिस्ततो राजन्रथात्तूर्णमवप्लुतः ।
तमदृष्ट्वा रथोपस्थे सारथिं समताडयत् ॥ ८.४९.४२ ॥
Entonces, oh rey, con la maza en la mano, saltó rápidamente del carro; no viéndolo en el suelo del carro, golpeó al auriga.
8.49.43
खङ्गेन शितधारेण स हतः प्रापतद्रथात् ।
कृतवर्मा ततो हृष्टस्तलशब्दं चकार ह ॥ ८.४९.४३ ॥
Herido por una espada de filo agudo, cayó del carro. Entonces Kṛtavarman, complacido, hizo sonar sus palmas.
8.49.44
पार्षतं चाब्रवीद्राजन्नेह्येहीति पुनःपुनः ।
स तं न ममृषे युद्वे तलशब्दं समीरितम् ॥ ८.४९.४४ ॥
Oh rey, le gritaba una y otra vez al hijo de Pṛṣata: «¡Ven, ven!». Pero en la batalla no soportó el sonido de palmadas que se había producido.
8.49.45
अवप्लुत्य रथात्तस्मात्स्वरथं पुनरास्थितः ।
अभ्ययात्स तु तत्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.४९.४५ ॥
Saltando de aquel carro, volvió a subir al suyo. Avanzó rápidamente hacia él, gritando: «¡Detente, detente!».
8.49.46
ततो राजन्महेष्वासं कृतवर्माणमाशु वै ।
गदां गृह्य पुनर्वेगात्कृतवर्माणमाहनत् ॥ ८.४९.४६ ॥
Entonces, oh rey, tomó rápidamente su maza y de nuevo golpeó con fuerza a Kṛtavarman, el gran arquero.
8.49.47
सोऽतिविद्वो बलवता न्यपतन्मूर्च्छया हतः ।
श्रुतर्वा रथमारोप्य अपोवाह रणाजिरात् ॥ ८.४९.४७ ॥
Gravemente herido por el poderoso, cayó desmayado. Śrutarvan lo subió a su carro y lo llevó lejos del campo de batalla.
8.49.48
धृष्टद्युम्नस्तु समरे दृष्ट्वा शत्रुं महारथः ।
कौरवान्समरे तूर्णं वारयामास सायकैः ॥ ८.४९.४८ ॥
Pero Dhṛṣṭadyumna, el gran guerrero de carro, al ver al enemigo en la batalla, contuvo rápidamente a los Kauravas con sus flechas.
8.49.49
ततस्ते तावका योधा धृष्टद्युम्नमुपाद्रवन् ।
सिंहनादरवांश्चक्रुस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ८.४९.४९ ॥
Entonces vuestros guerreros se lanzaron contra Dhṛṣṭadyumna, rugiendo como leones, y comenzó la batalla.