ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.49.1
कृतवर्मा कृपो द्रौणिः सूतपुत्रश्च मारिष ।
उलूकः सौबलश्चैव राजा च सह सोदरैः ॥ ८.४९.१ ॥
ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ), ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉਲੂਕ, ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਅਤੇ ਰਾਜਾ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ।
8.49.2
सीदमानां चमूं दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रभयार्दिताम् ।
समुज्जह्रुः स्म वेगेन भिन्नां नावमिवार्णवे ॥ ८.४९.२ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦੀ ਹੋਈ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
8.49.3
ततो युद्धमतीवासीन्मुहूर्तमिव भारत ।
भीरूणां त्रासजननं शूराणां हर्षवर्धनम् ॥ ८.४९.३ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ — ਡਰਪੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
8.49.4
कृपेण शरवर्षाणि प्रतिमुक्तानि संयुगे ।
सृञ्जयांश्छादयामासुः शलभानां व्रजा इव ॥ ८.४९.४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਪ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ — ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ।
8.49.5
शिखण्डी च ततः क्रुद्धो गौतमं त्वरितो ययौ ।
ववर्ष शरवर्षाणि समन्ताद्द्विजपुङ्गवम् ॥ ८.४९.५ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸ ਦਵਿਜ-ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
8.49.6
कृपस्तु शरवर्षं तद्विनिहत्य महास्त्रवित् ।
शिखण्डिनं रणे क्रुद्धो विव्याध दशभिः शरैः ॥ ८.४९.६ ॥
ਪਰ ਮਹਾਂਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਉਸ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
8.49.7
ततः शिखण्डी कुपितः शरैः सप्तभिराहवे ।
कृपं विव्याध कुपितं कङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ ८.४९.७ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਕਪੱਤਰ ਤੀਰ ਸਨ।
8.49.8
ततः कृपः शरैस्तीक्ष्णैः सोऽतिविद्धो महारथः ।
ततः सुनिशितैस्तीक्ष्णैः क्षुरप्रैर्हेमभूषितैः।
व्यश्वसूतरथं चक्रे शिखण्डिनमथो द्विजः ॥ ८.४९.८ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ — ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ — ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਅਤਿ ਤਿੱਖੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਾ ਰਥ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ।
8.49.9
हताश्वात्तु ततो यानादवप्लुत्य महारथः ।
खङ्गं चर्म तथा गृह्य सत्वरं ब्राह्मणं ययौ ॥ ८.४९.९ ॥
ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਥ ਤੋਂ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਤਰਿਆ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਝਟਪਟ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
8.49.10
तमापतन्तं सहसा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
वारयामास समरे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४९.१० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ; ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ।
8.49.11
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानां प्लवनं यथा ।
निश्चेष्टो यद्रणे राजञ्छिखण्डी समतिष्ठत ॥ ८.४९.११ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਵੇਖੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਤਰਨਾ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
8.49.12
कृपेण वारितं दृष्ट्वा शिखण्डिनमथो नृप ।
प्रत्युद्ययौ कृपं तूर्णं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ८.४९.१२ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਝਟਪਟ ਕ੍ਰਿਪ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
8.49.13
धृष्टद्युम्नं ततो यान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
प्रतिजग्राह वेगेन कृतवर्मा महारथः ॥ ८.४९.१३ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਮਹਾਰਥੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ।
8.49.14
युधिष्ठिरमथायान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
सपुत्रं सहसैन्यं च द्रोणपुत्रो न्यवारयत् ॥ ८.४९.१४ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
8.49.15
नकुलं सहदेवं च त्वरमाणौ महारथौ ।
प्रतिजग्राह ते पुत्रः शरवर्षेण वारयन् ॥ ८.४९.१५ ॥
ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ, ਦੋ ਮਹਾਰਥੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
8.49.16
भीमसेनं करूशांश्च केकयान्सह सृञ्जयैः ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत ॥ ८.४९.१६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਤਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਸਮੇਤ ਕੇਕਯਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
8.49.17
शिखण्डिने ततो बाणान्कृपः शारद्वतो युधि ।
प्राहिणोत्तवरया युक्तो बीभत्सोरथ सन्निधौ ॥ ८.४९.१७ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਉੱਤੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ।
8.49.18
ताञ्छरान्प्रेषितांस्तेन समन्तात्स्वर्णभूषितान् ।
चिच्छेद खङ्गमाविध्य भ्रामयंश्च पुनः पुनः ॥ ८.४९.१८ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਗਏ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤਲਵਾਰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.49.19
शतचन्द्रं च तच्चर्म गौतमस्तस्य भारत ।
व्यधमत्सायकैस्तूर्णं तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ८.४९.१९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਤਚੰਦਰ ਢਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ; ਤਦ ਲੋਕ ਉੱਚੀ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
8.49.20
स विचर्मा महाराज खङ्गपाणिरुपाद्रवत् ।
कृपस्तं शरसङ्घातैराद्रवन्तमपीडयत् ॥ ८.४९.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਢਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜਿਆ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ।
8.49.21
शारद्वतशरैर्ग्रस्तं क्लिश्यमानं महाबलः ।
चित्रकेतुसुतो राजन्सुकेतुस्त्वरितो ययौ ॥ ८.४९.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਕੋਲ ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਕੇਤੂ ਝਟਪਟ ਗਿਆ।
8.49.22
विकिरन्ब्राह्मणं युद्धे बहुभिर्निशितैः शरैः ।
अभ्यापतदमेयात्मा गौतमस्य रथं प्रति ॥ ८.४९.२२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਖਿਲਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਮਿੱਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਉਹ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
8.49.23
दृष्ट्वा विषक्तं तं चैव ब्राह्मणं च निवारितम् ।
अपयातस्ततस्तूर्णं शिखण्डी राजसत्तम ॥ ८.४९.२३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਉਲਝਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਝਟਪਟ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
8.49.24
सुकेतुस्तु ततो राजन्गौतमं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ८.४९.२४ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਕੇਤੂ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸੱਤਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.49.25
अथास्य सशरं चापं पुनश्चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च शरेणास्य मृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२५ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਉਸਦਾ ਬਾਣ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਮੁੜ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
8.49.26
गौतमस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्गृह्य नवं दृढम् ।
सुकेतुं त्रिंशता बाणैः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२६ ॥
ਫਿਰ ਗੌਤਮ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਵਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੀਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਕੇਤੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ।
8.49.27
स विह्वलितसर्वाङ्गः प्रचचाल रथोत्तमे ।
भूमिकम्पे यथा वृक्षश्चचालाकम्पितो भृशम् ॥ ८.४९.२७ ॥
ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਹਿੱਲਿਆ।
8.49.28
चलतस्तस्य कायात्तुं शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
सोष्णीषं सशिरस्त्राणं क्षुरप्रेण त्वपातयत् ॥ ८.४९.२८ ॥
ਡੋਲਦੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ, ਪੱਗ ਅਤੇ ਸਿਰ-ਢਾਲ ਸਮੇਤ ਸਿਰ ਨੂੰ ਖੁਰਪ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ।
8.49.29
तच्छिरः प्रापतद्भूमौ श्येनाहृतमिवामिषम् ।
ततोऽस्य कायो वसुधां पश्चात्प्रापतदच्युत ॥ ८.४९.२९ ॥
ਉਹ ਸਿਰ ਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਝਪਟੇ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ; ਫਿਰ ਹੇ ਅਚੁਤ, ਉਸਦਾ ਧੜ ਪਿੱਛੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
8.49.30
तस्मिन्हते महाराज पुत्रास्तस्य पदानुगाः ।
गौतमं समरे त्यक्त्वा दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ८.४९.३० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਨੁਚਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ।
8.49.31
धृष्टद्युम्नं तु समरे सन्निवार्य महारथः ।
कृतवर्माऽब्रवीद्वृष्टस्तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ८.४९.३१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਹਾਰਥੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ — "ਰੁਕ, ਰੁਕ!"
8.49.32
तदभूत्तुमुलं युद्वं वृष्णिपार्षतयो रणे ।
आमिषार्थे यथा युद्धं श्येनयोः क्रुद्धयोर्नृप ॥ ८.४९.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਰਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਹੋਇਆ; ਮਾਸ ਲਈ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੋ ਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਾਂਗ।
8.49.33
धृष्टद्युम्नस्तु समरे हार्दिक्यं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्वः पीडयन्हृदिकात्मजम् ॥ ८.४९.३३ ॥
ਪਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰਿਦਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਰਦਿਕਯ ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਕੇ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
8.49.34
कृतवर्मा तु समरे पार्षतेन दृढाहतः ।
पार्षतं सरथं साश्वं छादयामास सायकैः ॥ ८.४९.३४ ॥
ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼ਤ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਥ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
8.49.35
सरथश्छादितो राजन्धृष्टद्युम्नो न दृश्यते ।
मेघैरिव परिच्छन्नो भास्करो जलधारिभिः ॥ ८.४९.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਥ ਸਮੇਤ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਸੂਰਜ।
8.49.36
विधूय तं बाणगणं शरैः कनकभूषणैः ।
व्यरोचत रणे राजन्धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.४९.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
8.49.37
ततस्तु पार्षतः क्रुद्धः शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य व्यसृजत्पृतनापतिः ॥ ८.४९.३७ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
8.49.38
तामापतन्तीं सहसा शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्हार्दिक्योऽवारयद्युधि ॥ ८.४९.३८ ॥
ਅਚਾਨਕ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀ ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਹਾਰਦਿਕਯ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
8.49.39
दृष्ट्वा तु वारितां युद्धे शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य वारयामास पार्षतः ॥ ८.४९.३९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੋਕੀ ਗਈ ਉਸ ਅਸਹਿ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
8.49.40
यथा युग्मरथेनाजौ वाहान्वाहेरमिश्रयत् ।
गृहीत्वा चर्म खङ्गं च रथं तस्यावपुप्लुवे ॥ ८.४९.४० ॥
ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਵਾਲੇ ਰਥ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਢਾਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ।
8.49.41
मिलितेष्वथ वाहेषु प्रत्यासन्ने च पार्षते ।
दृष्ट्वाऽपदानं तस्याशु गदां जग्राह सात्वतः ॥ ८.४९.४१ ॥
ਘੋੜੇ ਮਿਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਤਵਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਲਈ।
8.49.42
गदापाणिस्ततो राजन्रथात्तूर्णमवप्लुतः ।
तमदृष्ट्वा रथोपस्थे सारथिं समताडयत् ॥ ८.४९.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਤਰਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਰਥ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.49.43
खङ्गेन शितधारेण स हतः प्रापतद्रथात् ।
कृतवर्मा ततो हृष्टस्तलशब्दं चकार ह ॥ ८.४९.४३ ॥
ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਤਦ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤਾੜੀ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗਾ।
8.49.44
पार्षतं चाब्रवीद्राजन्नेह्येहीति पुनःपुनः ।
स तं न ममृषे युद्वे तलशब्दं समीरितम् ॥ ८.४९.४४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਆ, ਆ!' ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਾੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
8.49.45
अवप्लुत्य रथात्तस्मात्स्वरथं पुनरास्थितः ।
अभ्ययात्स तु तत्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.४९.४५ ॥
ਉਸ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ 'ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ!' ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।
8.49.46
ततो राजन्महेष्वासं कृतवर्माणमाशु वै ।
गदां गृह्य पुनर्वेगात्कृतवर्माणमाहनत् ॥ ८.४९.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਫਿਰ ਮਾਰਿਆ।
8.49.47
सोऽतिविद्वो बलवता न्यपतन्मूर्च्छया हतः ।
श्रुतर्वा रथमारोप्य अपोवाह रणाजिरात् ॥ ८.४९.४७ ॥
ਬਲਵਾਨ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸ਼੍ਰੁਤਰਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
8.49.48
धृष्टद्युम्नस्तु समरे दृष्ट्वा शत्रुं महारथः ।
कौरवान्समरे तूर्णं वारयामास सायकैः ॥ ८.४९.४८ ॥
ਪਰ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
8.49.49
ततस्ते तावका योधा धृष्टद्युम्नमुपाद्रवन् ।
सिंहनादरवांश्चक्रुस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ८.४९.४९ ॥
ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਯੋਧੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਵੱਲ ਝਪਟੇ; ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜੇ, ਤਦ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।