มหาภารตะ · อัธยายะ 8.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.49.1
कृतवर्मा कृपो द्रौणिः सूतपुत्रश्च मारिष ।
उलूकः सौबलश्चैव राजा च सह सोदरैः ॥ ८.४९.१ ॥
กฤตวรมัน กฤปะ บุตรของโทรณะ บุตรของสูตะ ผู้ทรงเกียรติ อุลูกะ บุตรของสุพละ (ศกุนิ) และพระราชา (ทุรโยธน์) พร้อมด้วยพี่น้องของพระองค์
8.49.2
सीदमानां चमूं दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रभयार्दिताम् ।
समुज्जह्रुः स्म वेगेन भिन्नां नावमिवार्णवे ॥ ८.४९.२ ॥
เห็นกองทัพจมลง ถูกความหวาดกลัวต่อบุตรของปาณฑุบีบคั้น พวกเขาจึงยกมันขึ้นอย่างรวดเร็ว เหมือนยกเรือที่แตกหักขึ้นจากท้องมหาสมุทร
8.49.3
ततो युद्धमतीवासीन्मुहूर्तमिव भारत ।
भीरूणां त्रासजननं शूराणां हर्षवर्धनम् ॥ ८.४९.३ ॥
จากนั้นการรบก็ดุเดือดยิ่งนัก ราวกับหยุดชะงักไปชั่วขณะ ปลุกความหวาดหวั่นให้แก่ผู้ขลาดกลัวและเพิ่มความยินดีให้แก่วีรบุรุษ ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งภรต
8.49.4
कृपेण शरवर्षाणि प्रतिमुक्तानि संयुगे ।
सृञ्जयांश्छादयामासुः शलभानां व्रजा इव ॥ ८.४९.४ ॥
ในสนามรบ ฝนลูกศรที่กฤปะยิงออกมาปกคลุมพวกสฤญชัย เหมือนฝูงตั๊กแตนที่บินมาเป็นกลุ่ม
8.49.5
शिखण्डी च ततः क्रुद्धो गौतमं त्वरितो ययौ ।
ववर्ष शरवर्षाणि समन्ताद्द्विजपुङ्गवम् ॥ ८.४९.५ ॥
ครั้นนั้น ศิขัณฑินผู้โกรธเกรี้ยวรีบเข้าไปหาเคาตมะ (กฤปะ) และซัดฝนลูกศรลงมารอบด้านใส่ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ
8.49.6
कृपस्तु शरवर्षं तद्विनिहत्य महास्त्रवित् ।
शिखण्डिनं रणे क्रुद्धो विव्याध दशभिः शरैः ॥ ८.४९.६ ॥
ส่วนกฤปะผู้รู้อาวุธทิพย์อันยิ่งใหญ่ ทำลายฝนลูกศรนั้นเสีย แล้วในสนามรบ ด้วยความโกรธ ได้ยิงศิขัณฑินด้วยลูกศรสิบดอก
8.49.7
ततः शिखण्डी कुपितः शरैः सप्तभिराहवे ।
कृपं विव्याध कुपितं कङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ ८.४९.७ ॥
จากนั้นศิขัณฑินผู้โกรธเกรี้ยว ยิงกฤปะในการรบด้วยลูกศรเจ็ดดอก มีขนปีกนกกระเรียนและพุ่งไปตรง ขณะที่กฤปะเองก็กำลังโกรธอยู่
8.49.8
ततः कृपः शरैस्तीक्ष्णैः सोऽतिविद्धो महारथः ।
ततः सुनिशितैस्तीक्ष्णैः क्षुरप्रैर्हेमभूषितैः।
व्यश्वसूतरथं चक्रे शिखण्डिनमथो द्विजः ॥ ८.४९.८ ॥
จากนั้นกฤปะนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ถูกลูกศรคมกล้าถล่มจนบาดเจ็บสาหัส จึงใช้ลูกศรคมกล้าและลูกศรหัวเหี่ยวที่ประดับทองคำ ทำให้รถของศิขัณฑินไม่มีม้าและสารถี ท่านผู้นี้เป็นพราหมณ์
8.49.9
हताश्वात्तु ततो यानादवप्लुत्य महारथः ।
खङ्गं चर्म तथा गृह्य सत्वरं ब्राह्मणं ययौ ॥ ८.४९.९ ॥
จากนั้นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ เมื่อม้าถูกฆ่า ก็กระโดดลงจากรถ หยิบดาบและโล่ขึ้นแล้วรีบเข้าไปหาพราหมณ์
8.49.10
तमापतन्तं सहसा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
वारयामास समरे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४९.१० ॥
กฤปะยับยั้งเขาที่พุ่งเข้ามาอย่างกะทันหันในการรบด้วยลูกศรปลายงอ เหตุการณ์นั้นดูน่าอัศจรรย์
8.49.11
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानां प्लवनं यथा ।
निश्चेष्टो यद्रणे राजञ्छिखण्डी समतिष्ठत ॥ ८.४९.११ ॥
ที่นั่นพวกเราได้เห็นความอัศจรรย์ เหมือนก้อนหินลอยน้ำได้ ข้าแต่พระราชา ศิขัณฑินยืนนิ่งอยู่ในการรบ
8.49.12
कृपेण वारितं दृष्ट्वा शिखण्डिनमथो नृप ।
प्रत्युद्ययौ कृपं तूर्णं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ८.४९.१२ ॥
เห็นศิขัณฑินถูกกฤปะยับยั้งไว้ ข้าแต่พระราชา นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ธฤษฏทยุมนาจึงรีบเข้าต่อกรกับกฤปะ
8.49.13
धृष्टद्युम्नं ततो यान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
प्रतिजग्राह वेगेन कृतवर्मा महारथः ॥ ८.४९.१३ ॥
จากนั้นกฤตวรมันนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ รีบเข้าปะทะธฤษฏทยุมนาผู้กำลังมุ่งหน้าไปยังรถของกฤปะบุตรของศารัทวัต
8.49.14
युधिष्ठिरमथायान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
सपुत्रं सहसैन्यं च द्रोणपुत्रो न्यवारयत् ॥ ८.४९.१४ ॥
ต่อมา บุตรของโทรณะยับยั้งยุธิษฐิระที่กำลังมุ่งหน้าไปยังรถของกฤปะ พร้อมทั้งบุตรและกองทัพของเขา
8.49.15
नकुलं सहदेवं च त्वरमाणौ महारथौ ।
प्रतिजग्राह ते पुत्रः शरवर्षेण वारयन् ॥ ८.४९.१५ ॥
นกุลและสหเทพนักรบรถศึกทั้งสองกำลังรีบเร่งเข้ามา บุตรของท่านเข้าขวางและยับยั้งทั้งสองด้วยฝนลูกศร
8.49.16
भीमसेनं करूशांश्च केकयान्सह सृञ्जयैः ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत ॥ ८.४९.१६ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งภรต กรรณะบุตรของวิกรรตนะ ในการรบ ได้ยับยั้งภีมเสนะ พวกกุรุ และพวกเกกยะ พร้อมทั้งพวกสฤญชัย
8.49.17
शिखण्डिने ततो बाणान्कृपः शारद्वतो युधि ।
प्राहिणोत्तवरया युक्तो बीभत्सोरथ सन्निधौ ॥ ८.४९.१७ ॥
จากนั้นกฤปะบุตรของศารัทวัต ในการรบ ได้รีบยิงลูกศรใส่ศิขัณฑิน ใกล้กับอรชุนนั่นเอง
8.49.18
ताञ्छरान्प्रेषितांस्तेन समन्तात्स्वर्णभूषितान् ।
चिच्छेद खङ्गमाविध्य भ्रामयंश्च पुनः पुनः ॥ ८.४९.१८ ॥
ท่านตัดลูกศรประดับทองคำที่กฤปะยิงมาจากทุกทิศ แล้วกวัดดาบและหมุนไปมาซ้ำแล้วซ้ำเล่า
8.49.19
शतचन्द्रं च तच्चर्म गौतमस्तस्य भारत ।
व्यधमत्सायकैस्तूर्णं तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ८.४९.१९ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งภรต เคาตมะรีบทำลายโล่ร้อยจันทร์ของเขาด้วยลูกศร ประชาชนจึงร้องตะโกนดังลั่น
8.49.20
स विचर्मा महाराज खङ्गपाणिरुपाद्रवत् ।
कृपस्तं शरसङ्घातैराद्रवन्तमपीडयत् ॥ ८.४९.२० ॥
ข้าแต่มหาราช เขาพุ่งเข้ามาโดยไม่มีโล่ ถือดาบในมือ แต่กฤปะกดดันเขาอย่างหนักด้วยกลุ่มลูกศรขณะที่เขาวิ่งเข้ามา
8.49.21
शारद्वतशरैर्ग्रस्तं क्लिश्यमानं महाबलः ।
चित्रकेतुसुतो राजन्सुकेतुस्त्वरितो ययौ ॥ ८.४९.२१ ॥
ข้าแต่พระราชา สุเกตุบุตรของจิตรเกตุรีบเข้าไปหาผู้มีกำลังมหาศาลนั้น ซึ่งถูกลูกศรของศารทวัตย์ปกคลุมและทรมาน
8.49.22
विकिरन्ब्राह्मणं युद्धे बहुभिर्निशितैः शरैः ।
अभ्यापतदमेयात्मा गौतमस्य रथं प्रति ॥ ८.४९.२२ ॥
เขาผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้ ระดมลูกศรคมจำนวนมากในการรบ พุ่งเข้าหารถของเคาตมะ (กฤปะ)
8.49.23
दृष्ट्वा विषक्तं तं चैव ब्राह्मणं च निवारितम् ।
अपयातस्ततस्तूर्णं शिखण्डी राजसत्तम ॥ ८.४९.२३ ॥
เมื่อเห็นเขาพัวพันอยู่ และพราหมณ์ (กฤปะ) ถูกขัดขวางไว้ ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่กษัตริย์ ศิขัณฑินก็ถอยกลับไปอย่างรวดเร็ว
8.49.24
सुकेतुस्तु ततो राजन्गौतमं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ८.४९.२४ ॥
ข้าแต่พระราชา จากนั้นสุเกตุยิงเคาตมะด้วยลูกศรเก้าดอก และยิงด้วยเจ็ดสิบดอก แล้วยิงอีกด้วยลูกศรสามดอก
8.49.25
अथास्य सशरं चापं पुनश्चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च शरेणास्य मृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२५ ॥
ข้าแต่ท่าน จากนั้นเขาตัดคันธนูของสุเกตุพร้อมลูกศรที่ติดอยู่ออกอีกครั้ง และใช้ลูกศรยิงสารถีของสุเกตุอย่างแรงที่จุดสำคัญ
8.49.26
गौतमस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्गृह्य नवं दृढम् ।
सुकेतुं त्रिंशता बाणैः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२६ ॥
ฝ่ายเคาตมะโกรธขึ้นมา จึงหยิบคันธนูใหม่ที่แข็งแรง แล้วยิงสุเกตุด้วยลูกศรสามสิบดอกที่จุดสำคัญทั้งหมด
8.49.27
स विह्वलितसर्वाङ्गः प्रचचाल रथोत्तमे ।
भूमिकम्पे यथा वृक्षश्चचालाकम्पितो भृशम् ॥ ८.४९.२७ ॥
ร่างกายทั้งหมดของเขาสั่นไหวอย่างเวียนหัว เขาโอนเอนอยู่บนรถศึกอันวิเศษ ดุจต้นไม้ที่ถูกเขย่าอย่างรุนแรงในแผ่นดินไหว
8.49.28
चलतस्तस्य कायात्तुं शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
सोष्णीषं सशिरस्त्राणं क्षुरप्रेण त्वपातयत् ॥ ८.४९.२८ ॥
ลูกศรหัวคมเหมือนมีดโกน ตัดศีรษะออกจากร่างที่โอนเอนของเขา ศีรษะมีต่างหูลุกโชน พร้อมผ้าโพกและเกราะศีรษะ
8.49.29
तच्छिरः प्रापतद्भूमौ श्येनाहृतमिवामिषम् ।
ततोऽस्य कायो वसुधां पश्चात्प्रापतदच्युत ॥ ८.४९.२९ ॥
ศีรษะนั้นตกลงสู่พื้นดินดุจชิ้นเนื้อที่เหยี่ยวฉวยไป ข้าแต่อจยุตะ จากนั้นร่างของเขาจึงล้มลงสู่แผ่นดินตามหลังศีรษะ
8.49.30
तस्मिन्हते महाराज पुत्रास्तस्य पदानुगाः ।
गौतमं समरे त्यक्त्वा दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ८.४९.३० ॥
เมื่อเขาถูกสังหาร ข้าแต่มหาราชา บรรดาบุตรและผู้ติดตามของเขาละทิ้งเคาตมะไว้ในการรบ แล้วหนีไปยังทิศทั้งสิบ
8.49.31
धृष्टद्युम्नं तु समरे सन्निवार्य महारथः ।
कृतवर्माऽब्रवीद्वृष्टस्तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ८.४९.३१ ॥
ข้าแต่ภารตะ กฤตวรมันผู้เป็นมหารถีได้ยับยั้งธฤษฏทยุมน์ในการรบ ถูกลูกศรยิงจนบาดเจ็บ แล้วกล่าวว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน"
8.49.32
तदभूत्तुमुलं युद्वं वृष्णिपार्षतयो रणे ।
आमिषार्थे यथा युद्धं श्येनयोः क्रुद्धयोर्नृप ॥ ८.४९.३२ ॥
การรบอันอึกทึกระหว่างวฤษณิกับปารษตะในสนามรบจึงเกิดขึ้น ข้าแต่พระราชา ดุจการต่อสู้ของเหยี่ยวสองตัวที่โกรธจัด ต่างแย่งชิงเนื้อกัน
8.49.33
धृष्टद्युम्नस्तु समरे हार्दिक्यं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्वः पीडयन्हृदिकात्मजम् ॥ ८.४९.३३ ॥
ฝ่ายธฤษฏทยุมน์โกรธขึ้นมา จึงยิงฮารทิกยะ บุตรของหฤทิกะ ที่หน้าอกในสนามรบด้วยลูกศรเก้าดอก ทำให้เขาเจ็บปวด
8.49.34
कृतवर्मा तु समरे पार्षतेन दृढाहतः ।
पार्षतं सरथं साश्वं छादयामास सायकैः ॥ ८.४९.३४ ॥
ส่วนกฤตวรมันถูกปารษตะยิงอย่างแรงในการรบ จึงปกคลุมปารษตะพร้อมรถและม้าด้วยลูกศร
8.49.35
सरथश्छादितो राजन्धृष्टद्युम्नो न दृश्यते ।
मेघैरिव परिच्छन्नो भास्करो जलधारिभिः ॥ ८.४९.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา ธฤษฏทยุมน์ถูกปกคลุมพร้อมรถศึก จึงมองไม่เห็น ดุจดวงอาทิตย์ที่ถูกเมฆที่แบกน้ำบดบัง
8.49.36
विधूय तं बाणगणं शरैः कनकभूषणैः ।
व्यरोचत रणे राजन्धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.४९.३६ ॥
ข้าแต่พระราชา ธฤษฏทยุมน์ผู้ได้รับบาดแผลในการรบ สะบัดฝนลูกศรนั้นออกไป แล้วเรืองรองขึ้นด้วยลูกศรประดับทองของตน
8.49.37
ततस्तु पार्षतः क्रुद्धः शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य व्यसृजत्पृतनापतिः ॥ ८.४९.३७ ॥
จากนั้นปารษตะผู้เป็นแม่ทัพแห่งกองทัพ โกรธขึ้นมา เข้าประชิดกฤตวรมัน แล้วระดมฝนอาวุธอันน่าสะพรึงกลัวอย่างยิ่ง
8.49.38
तामापतन्तीं सहसा शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्हार्दिक्योऽवारयद्युधि ॥ ८.४९.३८ ॥
ฮารทิกยะยับยั้งฝนอาวุธอันน่าสะพรึงกลัวที่พุ่งลงมาอย่างฉับพลันนั้นในการรบ ด้วยลูกศรนับพันดอก
8.49.39
दृष्ट्वा तु वारितां युद्धे शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य वारयामास पार्षतः ॥ ८.४९.३९ ॥
เมื่อเห็นฝนอาวุธที่ยากจะต้านทานถูกยับยั้งในการรบ ปารษตะจึงเข้าประชิดกฤตวรมันและยับยั้งเขาไว้
8.49.40
यथा युग्मरथेनाजौ वाहान्वाहेरमिश्रयत् ।
गृहीत्वा चर्म खङ्गं च रथं तस्यावपुप्लुवे ॥ ८.४९.४० ॥
ดุจที่ในการรบ เขาเคยผสมม้ากับม้าด้วยรถคู่ ฉะนั้น เขาจึงถือโล่และดาบ แล้วกระโจนขึ้นสู่รถของกฤตวรมัน
8.49.41
मिलितेष्वथ वाहेषु प्रत्यासन्ने च पार्षते ।
दृष्ट्वाऽपदानं तस्याशु गदां जग्राह सात्वतः ॥ ८.४९.४१ ॥
เมื่อม้าทั้งหลายพันกันอยู่ และปารษตะเข้ามาใกล้แล้ว สาตวตะเห็นการกระโดดของเขา จึงรีบคว้าคทาขึ้นมา
8.49.42
गदापाणिस्ततो राजन्रथात्तूर्णमवप्लुतः ।
तमदृष्ट्वा रथोपस्थे सारथिं समताडयत् ॥ ८.४९.४२ ॥
ดูกร พระราชา จากนั้นเขาถือคทาในมือ รีบกระโดดลงจากรถ เมื่อไม่เห็นเขาอยู่บนพื้นรถ เขาจึงไปตีสารถีแทน
8.49.43
खङ्गेन शितधारेण स हतः प्रापतद्रथात् ।
कृतवर्मा ततो हृष्टस्तलशब्दं चकार ह ॥ ८.४९.४३ ॥
เขาถูกดาบคมกล้าฟัน ก็ล้มลงจากรถ ครั้งนั้นกฤตวรมันเกิดความยินดี จึงตีแขนให้เกิดเสียงดังปรบมือ
8.49.44
पार्षतं चाब्रवीद्राजन्नेह्येहीति पुनःपुनः ।
स तं न ममृषे युद्वे तलशब्दं समीरितम् ॥ ८.४९.४४ ॥
ดูกร พระราชา เขาร้องเรียกบุตรของปฤษตะซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า "มาเถิด มาเถิด" แต่ในการรบ เขาทนเสียงปรบมือที่ดังขึ้นนั้นไม่ได้
8.49.45
अवप्लुत्य रथात्तस्मात्स्वरथं पुनरास्थितः ।
अभ्ययात्स तु तत्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.४९.४५ ॥
เขากระโดดลงจากรถคันนั้น แล้วขึ้นรถของตนอีกครั้ง จากนั้นรีบรุดเข้าหาอีกฝ่าย ร้องว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน"
8.49.46
ततो राजन्महेष्वासं कृतवर्माणमाशु वै ।
गदां गृह्य पुनर्वेगात्कृतवर्माणमाहनत् ॥ ८.४९.४६ ॥
ดูกร พระราชา แล้วเขาก็คว้าคทาอีกครั้ง รีบรุดด้วยความเร็วฟาดกฤตวรมันผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่
8.49.47
सोऽतिविद्वो बलवता न्यपतन्मूर्च्छया हतः ।
श्रुतर्वा रथमारोप्य अपोवाह रणाजिरात् ॥ ८.४९.४७ ॥
เขาถูกผู้มีกำลังฟาดอย่างหนัก จึงล้มลงสลบไป ศรุตารวันยกเขาขึ้นรถแล้วนำพ้นจากสนามรบ
8.49.48
धृष्टद्युम्नस्तु समरे दृष्ट्वा शत्रुं महारथः ।
कौरवान्समरे तूर्णं वारयामास सायकैः ॥ ८.४९.४८ ॥
ส่วนธฤษฏทยุมนผู้เป็นมหารถ เมื่อเห็นศัตรูในการรบ ก็รีบขัดขวางเการพทั้งหลายด้วยลูกศรของตน
8.49.49
ततस्ते तावका योधा धृष्टद्युम्नमुपाद्रवन् ।
सिंहनादरवांश्चक्रुस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ८.४९.४९ ॥
ครั้งนั้นนักรบของท่านรุดเข้าหาธฤษฏทยุมน คำรามดังเหมือนสิงโต แล้วการรบก็เริ่มขึ้น