ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.49.1
कृतवर्मा कृपो द्रौणिः सूतपुत्रश्च मारिष ।
उलूकः सौबलश्चैव राजा च सह सोदरैः ॥ ८.४९.१ ॥
କୃତବର୍ମା, କୃପ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ), ହେ ମାରିଷ, ଉଲୂକ, ସୁବଳପୁତ୍ର (ଶକୁନି) ଓ ରାଜା (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ।
8.49.2
सीदमानां चमूं दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रभयार्दिताम् ।
समुज्जह्रुः स्म वेगेन भिन्नां नावमिवार्णवे ॥ ८.४९.२ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡିତ ଓ ବୁଡ଼ୁଥିବା ସେନାକୁ ଦେଖି, ସମୁଦ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ନୌକାକୁ ଯେପରି ତୋଳାଯାଏ, ସେପରି ସେମାନେ ବେଗରେ ତାହାକୁ ଉଠାଇଲେ।
8.49.3
ततो युद्धमतीवासीन्मुहूर्तमिव भारत ।
भीरूणां त्रासजननं शूराणां हर्षवर्धनम् ॥ ८.४९.३ ॥
ତାପରେ, ହେ ଭରତବଂଶଜ, ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ଯେମିତି ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅଟକିଗଲା — ଭୀରୁମାନଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଜନ୍ମାଇ ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ହର୍ଷ ବଢ଼ାଇ।
8.49.4
कृपेण शरवर्षाणि प्रतिमुक्तानि संयुगे ।
सृञ्जयांश्छादयामासुः शलभानां व्रजा इव ॥ ८.४९.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କୃପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷାଯାଇଥିବା ବାଣବର୍ଷା ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲା — ପଙ୍ଗପାଳ ଝାଙ୍କ ପରି।
8.49.5
शिखण्डी च ततः क्रुद्धो गौतमं त्वरितो ययौ ।
ववर्ष शरवर्षाणि समन्ताद्द्विजपुङ्गवम् ॥ ८.४९.५ ॥
ତାପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୀଘ୍ର ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସବୁ ଦିଗରୁ ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ।
8.49.6
कृपस्तु शरवर्षं तद्विनिहत्य महास्त्रवित् ।
शिखण्डिनं रणे क्रुद्धो विव्याध दशभिः शरैः ॥ ८.४९.६ ॥
କିନ୍ତୁ ମହାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାତା କୃପ ସେହି ବାଣବର୍ଷାକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
8.49.7
ततः शिखण्डी कुपितः शरैः सप्तभिराहवे ।
कृपं विव्याध कुपितं कङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ ८.४९.७ ॥
ଏହାପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୁଦ୍ଧ କୃପଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ସିଧା ଯାଉଥିବା କଙ୍କପତ୍ର ବାଣ ଥିଲା।
8.49.8
ततः कृपः शरैस्तीक्ष्णैः सोऽतिविद्धो महारथः ।
ततः सुनिशितैस्तीक्ष्णैः क्षुरप्रैर्हेमभूषितैः।
व्यश्वसूतरथं चक्रे शिखण्डिनमथो द्विजः ॥ ८.४९.८ ॥
ଏହାପରେ କୃପ — ଅତି ଆହତ ସେହି ମହାରଥୀ — ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ରଥକୁ ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ବିହୀନ କଲେ; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
8.49.9
हताश्वात्तु ततो यानादवप्लुत्य महारथः ।
खङ्गं चर्म तथा गृह्य सत्वरं ब्राह्मणं ययौ ॥ ८.४९.९ ॥
ଘୋଡ଼ା ମରିଥିବା ରଥରୁ ସେହି ମହାରଥୀ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧରି ଶୀଘ୍ର ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
8.49.10
तमापतन्तं सहसा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
वारयामास समरे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४९.१० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚାନକ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କୃପ ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠି ବାଣରେ ରୋକିଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଲାଗିଲା।
8.49.11
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानां प्लवनं यथा ।
निश्चेष्टो यद्रणे राजञ्छिखण्डी समतिष्ठत ॥ ८.४९.११ ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିଲୁ, ଯେପରି ପଥର ଭାସୁଛି; ହେ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
8.49.12
कृपेण वारितं दृष्ट्वा शिखण्डिनमथो नृप ।
प्रत्युद्ययौ कृपं तूर्णं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ८.४९.१२ ॥
ହେ ନୃପ, କୃପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଖଣ୍ଡୀ ରୋକାଯାଇଥିବା ଦେଖି ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶୀଘ୍ର କୃପଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଗଲେ।
8.49.13
धृष्टद्युम्नं ततो यान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
प्रतिजग्राह वेगेन कृतवर्मा महारथः ॥ ८.४९.१३ ॥
ଏହାପରେ ଶାରଦ୍ୱତ (କୃପ) ଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ବେଗରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
8.49.14
युधिष्ठिरमथायान्तं शारद्वतरथं प्रति ।
सपुत्रं सहसैन्यं च द्रोणपुत्रो न्यवारयत् ॥ ८.४९.१४ ॥
ଏହାପରେ ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ସେନା ସହିତ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଟକାଇଲେ।
8.49.15
नकुलं सहदेवं च त्वरमाणौ महारथौ ।
प्रतिजग्राह ते पुत्रः शरवर्षेण वारयन् ॥ ८.४९.१५ ॥
ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ଦୁଇ ମହାରଥୀ, ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶରବର୍ଷଣ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
8.49.16
भीमसेनं करूशांश्च केकयान्सह सृञ्जयैः ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत ॥ ८.४९.१६ ॥
ହେ ଭରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ଭୀମସେନ, କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହିତ କେକୟମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
8.49.17
शिखण्डिने ततो बाणान्कृपः शारद्वतो युधि ।
प्राहिणोत्तवरया युक्तो बीभत्सोरथ सन्निधौ ॥ ८.४९.१७ ॥
ଏହାପରେ ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ ଉପରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିକଟରେ।
8.49.18
ताञ्छरान्प्रेषितांस्तेन समन्तात्स्वर्णभूषितान् ।
चिच्छेद खङ्गमाविध्य भ्रामयंश्च पुनः पुनः ॥ ८.४९.१८ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଖଡ୍ଗ ଘୂରାଇ ବାରମ୍ବାର କାଟିଦେଲେ।
8.49.19
शतचन्द्रं च तच्चर्म गौतमस्तस्य भारत ।
व्यधमत्सायकैस्तूर्णं तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ८.४९.१९ ॥
ହେ ଭାରତ, ଗୌତମ ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଢାଲ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ତାପରେ ଲୋକେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ ।
8.49.20
स विचर्मा महाराज खङ्गपाणिरुपाद्रवत् ।
कृपस्तं शरसङ्घातैराद्रवन्तमपीडयत् ॥ ८.४९.२० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଢାଲ ବିନା ହାତରେ ଖଡ୍ଗ ଧରି ଧାଇଁଲା; କିନ୍ତୁ କୃପ ଧାଉଁଥିବା ତାକୁ ବାଣର ବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିଲେ ।
8.49.21
शारद्वतशरैर्ग्रस्तं क्लिश्यमानं महाबलः ।
चित्रकेतुसुतो राजन्सुकेतुस्त्वरितो ययौ ॥ ८.४९.२१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ବାଣରେ ଆବୃତ ଓ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ମହାବଳଙ୍କ ପାଖକୁ ଚିତ୍ରକେତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁକେତୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ ।
8.49.22
विकिरन्ब्राह्मणं युद्धे बहुभिर्निशितैः शरैः ।
अभ्यापतदमेयात्मा गौतमस्य रथं प्रति ॥ ८.४९.२२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ି ଅମେୟାତ୍ମା ସେ ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ ।
8.49.23
दृष्ट्वा विषक्तं तं चैव ब्राह्मणं च निवारितम् ।
अपयातस्ततस्तूर्णं शिखण्डी राजसत्तम ॥ ८.४९.२३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଜଡ଼ିତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ (କୃପ)ଙ୍କୁ ନିବାରିତ ଦେଖି, ହେ ରାଜସତ୍ତମ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୀଘ୍ର ପଛକୁ ହଟିଗଲେ ।
8.49.24
सुकेतुस्तु ततो राजन्गौतमं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ८.४९.२४ ॥
ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସୁକେତୁ ଗୌତମଙ୍କୁ ନଅ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସତୁରି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ପୁଣି ତିନି ବାଣରେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ ।
8.49.25
अथास्य सशरं चापं पुनश्चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च शरेणास्य मृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२५ ॥
ପରେ ହେ ମାନ୍ୟ, ତାହାର ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ପୁଣି ଛେଦନ କଲା; ଏବଂ ଏକ ବାଣରେ ତାହାର ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବଳଭାବେ ଆଘାତ କଲା।
8.49.26
गौतमस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्गृह्य नवं दृढम् ।
सुकेतुं त्रिंशता बाणैः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ८.४९.२६ ॥
ତା'ପରେ ଗୌତମ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନୂଆ, ଦୃଢ଼ ଧନୁ ଧରି ତିରିଶ ବାଣରେ ସୁକେତୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ କଲା।
8.49.27
स विह्वलितसर्वाङ्गः प्रचचाल रथोत्तमे ।
भूमिकम्पे यथा वृक्षश्चचालाकम्पितो भृशम् ॥ ८.४९.२७ ॥
ତାହାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଗଛ ପରି ପ୍ରବଳଭାବେ ଦୋହଲିଲା।
8.49.28
चलतस्तस्य कायात्तुं शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
सोष्णीषं सशिरस्त्राणं क्षुरप्रेण त्वपातयत् ॥ ८.४९.२८ ॥
ଦୋହଲୁଥିବା ତାହାର ଶରୀରରୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳ, ପାଗ ଓ ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ସହିତ ମସ୍ତକ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ କାଟି ପକାଇଲା।
8.49.29
तच्छिरः प्रापतद्भूमौ श्येनाहृतमिवामिषम् ।
ततोऽस्य कायो वसुधां पश्चात्प्रापतदच्युत ॥ ८.४९.२९ ॥
ସେହି ମସ୍ତକ ଶ୍ୟେନ ଛୁଆଁ ମାଂସ ଖଣ୍ଡ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ତା'ପରେ ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତାହାର ଦେହ ପଛରୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା।
8.49.30
तस्मिन्हते महाराज पुत्रास्तस्य पदानुगाः ।
गौतमं समरे त्यक्त्वा दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ८.४९.३० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ନିହତ ହେବାରୁ ତାହାର ପୁତ୍ର ଓ ଅନୁଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୌତମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
8.49.31
धृष्टद्युम्नं तु समरे सन्निवार्य महारथः ।
कृतवर्माऽब्रवीद्वृष्टस्तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ८.४९.३१ ॥
ହେ ଭାରତ, ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ, ବାଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ କହିଲେ — "ଥାଅ, ଥାଅ!"
8.49.32
तदभूत्तुमुलं युद्वं वृष्णिपार्षतयो रणे ।
आमिषार्थे यथा युद्धं श्येनयोः क्रुद्धयोर्नृप ॥ ८.४९.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବୃଷ୍ଣି ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ରଣରେ ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ମାଂସ ପାଇଁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ବାଜ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି।
8.49.33
धृष्टद्युम्नस्तु समरे हार्दिक्यं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्वः पीडयन्हृदिकात्मजम् ॥ ८.४९.३३ ॥
କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରେ ହୃଦିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ଛାତିରେ ଆଘାତ କରି ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
8.49.34
कृतवर्मा तु समरे पार्षतेन दृढाहतः ।
पार्षतं सरथं साश्वं छादयामास सायकैः ॥ ८.४९.३४ ॥
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଷତଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଆଘାତରେ ଆହତ କୃତବର୍ମା ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
8.49.35
सरथश्छादितो राजन्धृष्टद्युम्नो न दृश्यते ।
मेघैरिव परिच्छन्नो भास्करो जलधारिभिः ॥ ८.४९.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥ ସହିତ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନାହାଁନ୍ତି; ଜଳଧାରୀ ମେଘରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
8.49.36
विधूय तं बाणगणं शरैः कनकभूषणैः ।
व्यरोचत रणे राजन्धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.४९.३६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ବାଣସମୂହକୁ ଝାଡ଼ି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ବାଣରେ, ରଣରେ ଆହତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଝଲସି ଉଠିଲେ।
8.49.37
ततस्तु पार्षतः क्रुद्धः शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य व्यसृजत्पृतनापतिः ॥ ८.४९.३७ ॥
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ପାର୍ଷତ, ସେନାପତି ହୋଇ, କୃତବର୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଲେ।
8.49.38
तामापतन्तीं सहसा शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्हार्दिक्योऽवारयद्युधि ॥ ८.४९.३८ ॥
ହଠାତ୍ ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷାକୁ ହାର୍ଦିକ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରୋକିଲେ।
8.49.39
दृष्ट्वा तु वारितां युद्धे शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।
कृतवर्माणमासाद्य वारयामास पार्षतः ॥ ८.४९.३९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରୋକାଯାଇଥିବା ସେହି ଦୁର୍ନିବାର୍ଯ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷାକୁ ଦେଖି ପାର୍ଷତ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାହାକୁ ରୋକିଲେ।
8.49.40
यथा युग्मरथेनाजौ वाहान्वाहेरमिश्रयत् ।
गृहीत्वा चर्म खङ्गं च रथं तस्यावपुप्लुवे ॥ ८.४९.४० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଗ୍ମ ରଥ ସହିତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଘୋଡ଼ା ସହ ମିଶାଇବା ପରି, ଢାଲ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି ତାଙ୍କ ରଥ ଉପରକୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ।
8.49.41
मिलितेष्वथ वाहेषु प्रत्यासन्ने च पार्षते ।
दृष्ट्वाऽपदानं तस्याशु गदां जग्राह सात्वतः ॥ ८.४९.४१ ॥
ଘୋଡ଼ା ମିଶିଯିବାରୁ ଓ ପାର୍ଷତ ନିକଟକୁ ଆସିବାରୁ, ତାଙ୍କ ଡେଇଁବା ଦେଖି ସାତ୍ୱତ ଶୀଘ୍ର ଗଦା ଧରିଲେ।
8.49.42
गदापाणिस्ततो राजन्रथात्तूर्णमवप्लुतः ।
तमदृष्ट्वा रथोपस्थे सारथिं समताडयत् ॥ ८.४९.४२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାପରେ ଗଦା ହାତରେ ନେଇ ସେ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କୁ ରଥର ଚଟାଣରେ ନ ଦେଖି ସାରଥିକୁ ହିଁ ପ୍ରହାର କଲେ।
8.49.43
खङ्गेन शितधारेण स हतः प्रापतद्रथात् ।
कृतवर्मा ततो हृष्टस्तलशब्दं चकार ह ॥ ८.४९.४३ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରର ଖଡ଼୍ଗରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲା। ତହିଁରେ କୃତବର୍ମା ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତାଳି ବଜାଇଲା।
8.49.44
पार्षतं चाब्रवीद्राजन्नेह्येहीति पुनःपुनः ।
स तं न ममृषे युद्वे तलशब्दं समीरितम् ॥ ८.४९.४४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ପାର୍ଷତକୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲା, 'ଆସ, ଆସ!' କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାର ତାଳିର ଶବ୍ଦ ସେ ସହିପାରିଲା ନାହିଁ।
8.49.45
अवप्लुत्य रथात्तस्मात्स्वरथं पुनरास्थितः ।
अभ्ययात्स तु तत्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.४९.४५ ॥
ସେହି ରଥରୁ ଡେଇଁ ସେ ପୁଣି ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲା। ସେ ଶୀଘ୍ର ତା' ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!' କହିଲା।
8.49.46
ततो राजन्महेष्वासं कृतवर्माणमाशु वै ।
गदां गृह्य पुनर्वेगात्कृतवर्माणमाहनत् ॥ ८.४९.४६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ସେ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର କୃତବର୍ମାକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଦା ଧରି ବେଗରେ ପୁଣି ପ୍ରହାର କଲା।
8.49.47
सोऽतिविद्वो बलवता न्यपतन्मूर्च्छया हतः ।
श्रुतर्वा रथमारोप्य अपोवाह रणाजिरात् ॥ ८.४९.४७ ॥
ବଳବାନ୍ଙ୍କ ପ୍ରହାରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହୋଇ ସେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା। ଶ୍ରୁତର୍ବା ତାକୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ରଣଭୂମିରୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା।
8.49.48
धृष्टद्युम्नस्तु समरे दृष्ट्वा शत्रुं महारथः ।
कौरवान्समरे तूर्णं वारयामास सायकैः ॥ ८.४९.४८ ॥
କିନ୍ତୁ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ କୌରବମାନଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
8.49.49
ततस्ते तावका योधा धृष्टद्युम्नमुपाद्रवन् ।
सिंहनादरवांश्चक्रुस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ८.४९.४९ ॥
ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ସେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ; ସିଂହନାଦ କଲେ, ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।