ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 8.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.5.1
श्रुत्वा कर्णं हतं युद्वे पुत्रांश्चैव पलायिनः ।
नरेन्द्रः किञ्चिदाश्वस्तो द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.५.१ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನು ಹತನಾದುದನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳು ಓಡಿಹೋದುದನ್ನೂ ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.5.2
प्राप्तवान्परमं दुःखं पुत्रव्यसनजं महत् ।
तस्मिन्यदुक्तवान्काले तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ८.५.२ ॥
ಮಕ್ಕಳ ನಾಶದಿಂದುಂಟಾದ ಮಹಾ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು, ಕೇಳುವ ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
8.5.3
श्रुत्वा कर्णस्य निधनमश्रद्वेयमिवाद्भुतम् ।
भूतसम्मोहनं भीमं मेरोः संसर्पणं यथा ॥ ८.५.३ ॥
ಕರ್ಣನ ಮರಣವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾದ, ಅದ್ಭುತವಾದ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ, ಭಯಂಕರವಾದ, ಮೇರು ಪರ್ವತ ಜಾರಿದಂತಿದ್ದ ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು.
8.5.4
चित्तमोहमिवायुक्तं भार्गवस्य महामतेः ।
पराजयमिवेन्द्रस्य द्विषद्ध्यो भीमकर्मणः ॥ ८.५.४ ॥
ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಭಾರ್ಗವನ (ಪರಶುರಾಮನ) ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಮೋಹದಂತೆ, ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಿ ಇಂದ್ರನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸೋತಂತೆ.
8.5.5
दिवः प्रपतनं भानोरुरव्यामिव महाद्युतेः ।
संशोषणमिवाचिन्त्यं समुद्रस्याक्षयाम्भसः ॥ ८.५.५ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ, ಅಕ್ಷಯ ಜಲದ ಸಮುದ್ರ ಒಣಗಿಹೋದಂತೆ, ಯೋಚಿಸಲಾಗದ್ದು.
8.5.6
महीवियद्दिगम्बूनां सर्वनाशमिवाद्भुतम् ।
कर्मणोरिव वैफल्यमुभयोः पुण्यपापयोः ॥ ८.५.६ ॥
ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ನೀರುಗಳ ಸರ್ವನಾಶದಂತೆ ಅದ್ಭುತವಾದ, ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪ ಎರಡೂ ಕರ್ಮಗಳ ನಿಷ್ಫಲತೆಯಂತೆ.
8.5.7
सञ्चिन्त्य निपुणं बुद्ध्या धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
नेदमस्तीति सञ्चिन्त्य कर्णस्य समरे वधम् ॥ ८.५.७ ॥
ಜನೇಶ್ವರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನ ವಧೆ ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
8.5.8
प्राणिनामेवमात्मत्वात्स्यादपीति विचार्य च ।
शोकाग्निना दह्यमानो धम्यमान इवाशये ॥ ८.५.८ ॥
ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹೀಗೂ ಆಗಬಹುದೆಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಅವನು ಶೋಕಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುತ್ತಾ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಂತೆ ಆದನು.
8.5.9
विस्रस्ताङ्गः श्वसन्दीनो हाहेत्युक्त्वा सुदुःखितः ।
विललाप महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ८.५.९ ॥
ಮಹಾರಾಜ! ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಅಂಗಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ, ದೀನನಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾ, 'ಅಯ್ಯೋ, ಅಯ್ಯೋ' ಎಂದು ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದನು.
8.5.10
सञ्जयाधिरथिर्वीरः सिंहद्विरदविक्रमः ।
वृषभप्रतिमस्कन्धो वृषभाक्षगतिस्वरः ॥ ८.५.१० ॥
ಸಂಜಯ! ಅಧಿರಥನ ಮಗ ವೀರ ಕರ್ಣನು, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಗಜದ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನು; ಹೋರಿಯ ಭುಜ, ಹೋರಿಯ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳವನು.
8.5.11
वृषभो वृषभस्येव यो युद्धे न निवर्तते ।
शत्रोरपि महेन्द्रस्य वज्रसंहननो युवा ॥ ८.५.११ ॥
ಹೋರಿಯಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗದವನು; ಶತ್ರುವಿಗೂ, ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೂ ವಜ್ರದಂತಹ ದೇಹವುಳ್ಳ ಯುವಕ.
8.5.12
यस्य ज्यातलशब्देन शरवृष्टिरवेण च ।
रथाश्वनरमातङ्गा नावतिष्ठन्ति संयुगे ॥ ८.५.१२ ॥
ಯಾರ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯ ಸದ್ದಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯ ವೇಗದಿಂದ ರಥ, ಕುದುರೆ, ಮನುಷ್ಯರು, ಆನೆಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರವೋ.
8.5.13
यमाश्रित्य महाबाहुं द्विषत्सङ्घघ्नमच्युतम् ।
दुर्योधनोऽकरोद्वैरं पाण्डुपुत्रैर्महारथैः ॥ ८.५.१३ ॥
ಯಾವ ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು, ಶತ್ರುಸಂಘಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಮಹಾರಥರೊಡನೆ ವೈರ ಮಾಡಿದನು.
8.5.14
स कथं रथिनां श्रेष्ठः कर्णः पार्थेन संयुगे ।
निहतः पुरुषव्याघ्रः प्रसह्यासह्यविक्रमः ॥ ८.५.१४ ॥
ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಕರ್ಣನು, ಸಹಿಸಲಾಗದ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
8.5.15
यो नामन्यत वै नित्यमच्युतं च धनञ्जयम् ।
न वृष्मीन्सहितानन्यान्स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ८.५.१५ ॥
ಸದಾ ಅಚ್ಯುತನನ್ನೂ ಧನಂಜಯನನ್ನೂ ಅವನು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ; ಒಟ್ಟಾಗಿದ್ದ ವೃಷ್ಣಿಗಳನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ — ತನ್ನ ಬಾಹುಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ.
8.5.16
शार्ङ्गगाण्डीवधन्वानौ सहितावपराजितौ ।
अहं दिव्याद्रथादेकः पातयिष्यामि संयुगे ॥ ८.५.१६ ॥
ಶಾರ್ಙ್ಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿದ್ದರೂ ಅಜೇಯರು — ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ದಿವ್ಯ ರಥದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬೀಳಿಸುವೆನು.
8.5.17
इति यः सततं मन्दमवोचल्लोभमोहितम् ।
दुर्योधनमवाचीनं राज्यकामुकमातुरम् ॥ ८.५.१७ ॥
ಹೀಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂಢನು ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ, ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ — ಕೀಳಾದ, ರಾಜ್ಯಕಾಮಿ, ಆತುರನಾದವನಿಗೆ — ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು.
8.5.18
योऽजयत्सर्वकाम्भोजानावन्त्यान्केकयैः सह ।
गान्धारान्मद्रकान्मात्स्यांस्त्रिगर्तांस्तङ्कणाञ्शकान्। ॥ ८.५.१८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಕಾಂಬೋಜರನ್ನು, ಅವಂತಿಗರನ್ನು, ಕೇಕಯರೊಡನೆ, ಗಾಂಧಾರರನ್ನು, ಮದ್ರಕರನ್ನು, ಮತ್ಸ್ಯರನ್ನು, ತ್ರಿಗರ್ತರನ್ನು, ತಂಕಣರನ್ನು, ಶಕರನ್ನು ಗೆದ್ದವನು.
8.5.19
पाञ्चालांश्च विदेहांश्च कुलिन्दान्काशिकोसलान् ।
सूह्मानङ्गांश्च वङ्गांश्च निषादान्पुण्ड्रकीकटान् ॥ ८.५.१९ ॥
ಪಾಂಚಾಲರನ್ನೂ, ವಿದೇಹರನ್ನೂ, ಕುಲಿಂದರನ್ನೂ, ಕಾಶಿ ಮತ್ತು ಕೋಸಲರನ್ನೂ, ಸುಹ್ಮರನ್ನೂ, ಅಂಗರನ್ನೂ, ವಂಗರನ್ನೂ, ನಿಷಾದರನ್ನೂ, ಪುಂಡ್ರರನ್ನೂ, ಕೀಕಟರನ್ನೂ.
8.5.20
वत्सान्कलिङ्गान्दरदानश्मकानृषिकानपि ।
शबरान्हारहूणांश्च प्रघूणान्सरलानपि ॥ ८.५.२० ॥
ವತ್ಸರನ್ನೂ, ಕಳಿಂಗರನ್ನೂ, ದರದರನ್ನೂ, ಅಶ್ಮಕರನ್ನೂ, ಋಷಿಕರನ್ನೂ, ಶಬರರನ್ನೂ, ಹಾರರನ್ನೂ ಹೂಣರನ್ನೂ, ಪ್ರಘೂಣರನ್ನೂ, ಸರಲರನ್ನೂ.
8.5.21
म्लेच्छराष्ट्राधिपांश्चैव दुर्गानाटविकांस्तथा ।
जित्वैतान्समरे वीरः प्रदीप्तैः कङ्कपत्रिभिः ॥ ८.५.२१ ॥
ಮ್ಲೇಚ್ಛ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ, ದುರ್ಗವಾಸಿಗಳನ್ನೂ, ಕಾಡುವಾಸಿಗಳನ್ನೂ, ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಆ ವೀರನು ಹೊಳೆಯುವ ಕಂಕಪತ್ರಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ.
8.5.22
करमाहारयामास जित्वा सर्वानरींस्तथा ।
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं राधेयो रथिनां वरः।
दिव्यास्त्रविमन्हातेजाः कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ८.५.२२ ॥
ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದು ಕಪ್ಪವನ್ನು ತರಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ದುರ್ಯೋಧನನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ರಾಧೇಯನು, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕರ್ಣ, ವೈಕರ್ತನ ವೃಷ.
8.5.23
सेनागोपश्च स कथं शत्रुभिः परमास्त्रवित् ।
घातितः पाण्डवैः शूरैः समरे वीर्यशालिभिः ॥ ८.५.२३ ॥
ಸೇನಾರಕ್ಷಕನೂ ಪರಮಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತನೂ ಆದ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವ ಶೂರರಿಂದ.
8.5.24
वृषो महेन्द्रो देवेषु वृषः कर्णो नरेष्वपि ।
तृतीयमन्यं लोकेषु वृषं नैवानुशुश्रुम ॥ ८.५.२४ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷನು ಮಹೇಂದ್ರ; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ ವೃಷನು ಕರ್ಣ; ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ವೃಷನನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿಲ್ಲ.
8.5.25
उच्चैः श्रवा वरोऽश्वानां राज्ञां वैश्रवणो वरः ।
वरो महेन्द्रो देवानां कर्णः प्रहरतां वरः ॥ ८.५.२५ ॥
ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ರಾಜರಲ್ಲಿ ವೈಶ್ರವಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಕರ್ಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
8.5.26
योऽजितः पार्थिवैः शूरैः समर्थैर्वीर्यशालिभिः ।
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं कृत्स्नामुर्वीमथाजयत् ॥ ८.५.२६ ॥
ಇತರ ರಾಜರಿಂದ, ಶೂರರಿಂದ, ಸಮರ್ಥರಾದ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲಾಗದವನು, ದುರ್ಯೋಧನನ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.
8.5.27
यं लब्ध्वा मागधो राजा सांत्वमानोऽथ सौहृदैः ।
अरौत्सीत्पार्थिवं क्षत्रमृते यादवकौरवान् ॥ ८.५.२७ ॥
ಅವನನ್ನು ಪಡೆದ ಮಗಧ ರಾಜನು, ಸ್ನೇಹಭಾವದಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತ, ಯಾದವ ಮತ್ತು ಕೌರವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದನು.
8.5.28
तं श्रुत्वा निहतं कर्णं द्वैरथे सव्यसाचिना ।
शोकार्णवे निमग्नोऽहं भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.५.२८ ॥
ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸವ್ಯಸಾಚಿ (ಅರ್ಜುನ) ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ಹಡಗಿನಂತೆ ನಾನು ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
8.5.29
तं वृषं निहतं श्रुत्वा द्वैरथे रथिनां वरम् ।
शोकार्णवे निमग्नोऽहमप्लुवः सागरे यथा ॥ ८.५.२९ ॥
ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆ ವೃಷ (ಕರ್ಣ) ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ನಾನು ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
8.5.30
ईदृशैर्यद्यहं दुःखैर्न विनश्यामि सञ्जय ।
वज्राद्दृढतरं मन्ये हृदयं मम दुर्भिदम् ॥ ८.५.३० ॥
ಓ ಸಂಜಯ! ಇಂತಹ ದುಃಖಗಳಿಂದಲೂ ನಾನು ನಾಶವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಹೃದಯ ವಜ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದದ್ದು, ಭೇದಿಸಲಾಗದ್ದು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.5.31
ज्ञातिसंबन्धिमित्राणामिमं श्रुत्वा पराभवम् ।
को मदन्यः पुमाँल्लोके न जह्यात्सूत जीवितम् ॥ ८.५.३१ ॥
ಓ ಸೂತನೇ, ಬಂಧುಗಳು, ಸಂಬಂಧಿಗಳು, ಮಿತ್ರರ ಈ ಪರಾಭವವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನಗಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದಿರುತ್ತಾನೆ?
8.5.32
विषमग्निं प्रपातं च पर्वताग्रादहं वृणे ।
महाप्रस्थानगमनं जलं प्रायोपवेशनम्।
न हि शक्ष्यामि दुःखानि सोढुं कष्टानि सञ्जय ॥ ८.५.३२ ॥
ವಿಷ, ಅಗ್ನಿ, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಿಂದ ಬೀಳುವುದು, ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ, ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು, ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ — ಇವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಓ ಸಂಜಯ, ಈ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಲಾರೆ.