Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.5

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.5.1

श्रुत्वा कर्णं हतं युद्वे पुत्रांश्चैव पलायिनः ।
नरेन्द्रः किञ्चिदाश्वस्तो द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.५.१ ॥

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਭੱਜ ਗਏ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਧੀਰਜ ਧਾਰ ਕੇ ਕੀ ਬੋਲਿਆ?

8.5.2

प्राप्तवान्परमं दुःखं पुत्रव्यसनजं महत् ।
तस्मिन्यदुक्तवान्काले तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ८.५.२ ॥

ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਪਰਮ ਦੁੱਖ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

8.5.3

श्रुत्वा कर्णस्य निधनमश्रद्वेयमिवाद्भुतम् ।
भूतसम्मोहनं भीमं मेरोः संसर्पणं यथा ॥ ८.५.३ ॥

ਕਰਣ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਖਿਸਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

8.5.4

चित्तमोहमिवायुक्तं भार्गवस्य महामतेः ।
पराजयमिवेन्द्रस्य द्विषद्ध्यो भीमकर्मणः ॥ ८.५.४ ॥

ਮਹਾਮਤੀ ਭਾਰਗਵ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਵਾਂਗ।

8.5.5

दिवः प्रपतनं भानोरुरव्यामिव महाद्युतेः ।
संशोषणमिवाचिन्त्यं समुद्रस्याक्षयाम्भसः ॥ ८.५.५ ॥

ਮਹਾਤੇਜਸ਼ੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣਾ, ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਜਲ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ, ਜੋ ਅਚਿੰਤ ਸੀ।

8.5.6

महीवियद्दिगम्बूनां सर्वनाशमिवाद्भुतम् ।
कर्मणोरिव वैफल्यमुभयोः पुण्यपापयोः ॥ ८.५.६ ॥

ਧਰਤੀ, ਅਸਮਾਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਦੇ ਸਰਬਨਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਦਭੁਤ, ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੋਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਂਗ।

8.5.7

सञ्चिन्त्य निपुणं बुद्ध्या धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
नेदमस्तीति सञ्चिन्त्य कर्णस्य समरे वधम् ॥ ८.५.७ ॥

ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

8.5.8

प्राणिनामेवमात्मत्वात्स्यादपीति विचार्य च ।
शोकाग्निना दह्यमानो धम्यमान इवाशये ॥ ८.५.८ ॥

ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਧੁਖਦੇ ਰਹੇ।

8.5.9

विस्रस्ताङ्गः श्वसन्दीनो हाहेत्युक्त्वा सुदुःखितः ।
विललाप महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ८.५.९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹ ਭਰਦਿਆਂ, 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਆਖ ਕੇ ਬੜੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ।

8.5.10

सञ्जयाधिरथिर्वीरः सिंहद्विरदविक्रमः ।
वृषभप्रतिमस्कन्धो वृषभाक्षगतिस्वरः ॥ ८.५.१० ॥

ਹੇ ਸੰਜੈ! ਅਧਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰ ਕਰਨ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ; ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਮੋਢੇ, ਬਲਦ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ।

8.5.11

वृषभो वृषभस्येव यो युद्धे न निवर्तते ।
शत्रोरपि महेन्द्रस्य वज्रसंहननो युवा ॥ ८.५.११ ॥

ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ; ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਜਵਾਨ।

8.5.12

यस्य ज्यातलशब्देन शरवृष्टिरवेण च ।
रथाश्वनरमातङ्गा नावतिष्ठन्ति संयुगे ॥ ८.५.१२ ॥

ਜਿਸ ਦੀ ਚਿੱਲੇ ਦੀ ਟੁਣਕਾਰ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

8.5.13

यमाश्रित्य महाबाहुं द्विषत्सङ्घघ्नमच्युतम् ।
दुर्योधनोऽकरोद्वैरं पाण्डुपुत्रैर्महारथैः ॥ ८.५.१३ ॥

ਜਿਸ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਅਚੁਤ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕੀਤਾ।

8.5.14

स कथं रथिनां श्रेष्ठः कर्णः पार्थेन संयुगे ।
निहतः पुरुषव्याघ्रः प्रसह्यासह्यविक्रमः ॥ ८.५.१४ ॥

ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਅਸਹਿ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਉਹ ਕਰਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?

8.5.15

यो नामन्यत वै नित्यमच्युतं च धनञ्जयम् ।
न वृष्मीन्सहितानन्यान्स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ८.५.१५ ॥

ਉਹ ਸਦਾ ਅਚੁਤ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ ਸੀ; ਇਕੱਠੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ — ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ।

8.5.16

शार्ङ्गगाण्डीवधन्वानौ सहितावपराजितौ ।
अहं दिव्याद्रथादेकः पातयिष्यामि संयुगे ॥ ८.५.१६ ॥

ਸ਼ਾਰੰਗ ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਵੀ ਅਜੇਤੂ ਹਨ — ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦਿਵ ਰਥ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।

8.5.17

इति यः सततं मन्दमवोचल्लोभमोहितम् ।
दुर्योधनमवाचीनं राज्यकामुकमातुरम् ॥ ८.५.१७ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾ ਮੂਰਖ ਲੋਭ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ — ਨੀਚ, ਰਾਜ-ਕਾਮੀ, ਆਤੁਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ — ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।

8.5.18

योऽजयत्सर्वकाम्भोजानावन्त्यान्केकयैः सह ।
गान्धारान्मद्रकान्मात्स्यांस्त्रिगर्तांस्तङ्कणाञ्शकान्। ॥ ८.५.१८ ॥

ਜਿਸਨੇ ਸਾਰੇ ਕੰਬੋਜਾਂ, ਅਵੰਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਕੇਕਯਾਂ ਸਮੇਤ, ਗੰਧਾਰਾਂ, ਮਦ੍ਰਕਾਂ, ਮਤਸਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ, ਤੰਕਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

8.5.19

पाञ्चालांश्च विदेहांश्च कुलिन्दान्काशिकोसलान् ।
सूह्मानङ्गांश्च वङ्गांश्च निषादान्पुण्ड्रकीकटान् ॥ ८.५.१९ ॥

ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਵਿਦੇਹਾਂ, ਕੁਲਿੰਦਾਂ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੋਸਲਾਂ ਨੂੰ, ਸੁਹ੍ਮਾਂ, ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵੰਗਾਂ ਨੂੰ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ, ਪੁੰਡ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕੀਕਟਾਂ ਨੂੰ।

8.5.20

वत्सान्कलिङ्गान्दरदानश्मकानृषिकानपि ।
शबरान्हारहूणांश्च प्रघूणान्सरलानपि ॥ ८.५.२० ॥

ਵਤਸਾਂ, ਕਲਿੰਗਾਂ, ਦਰਦਾਂ, ਅਸ਼੍ਮਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ ਨੂੰ, ਸ਼ਬਰਾਂ, ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੂਣਾਂ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਘੂਣਾਂ ਅਤੇ ਸਰਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।

8.5.21

म्लेच्छराष्ट्राधिपांश्चैव दुर्गानाटविकांस्तथा ।
जित्वैतान्समरे वीरः प्रदीप्तैः कङ्कपत्रिभिः ॥ ८.५.२१ ॥

ਮਲੇਚ੍ਛ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ, ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀਆਂ ਨੂੰ, ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਚਮਕਦੇ ਕੰਕਪੱਤਰੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।

8.5.22

करमाहारयामास जित्वा सर्वानरींस्तथा ।
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं राधेयो रथिनां वरः।
दिव्यास्त्रविमन्हातेजाः कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ८.५.२२ ॥

ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਰ ਮੰਗਵਾਇਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਰਾਧੇਯ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦਿਵਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਕਰਨ, ਵੈਕਰਤਨ ਵ੍ਰਿਸ਼।

8.5.23

सेनागोपश्च स कथं शत्रुभिः परमास्त्रवित् ।
घातितः पाण्डवैः शूरैः समरे वीर्यशालिभिः ॥ ८.५.२३ ॥

ਸੈਨਾ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ? ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਹੱਥੋਂ।

8.5.24

वृषो महेन्द्रो देवेषु वृषः कर्णो नरेष्वपि ।
तृतीयमन्यं लोकेषु वृषं नैवानुशुश्रुम ॥ ८.५.२४ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਮਹਿੰਦਰ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਹੈ; ਤੀਜਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।

8.5.25

उच्चैः श्रवा वरोऽश्वानां राज्ञां वैश्रवणो वरः ।
वरो महेन्द्रो देवानां कर्णः प्रहरतां वरः ॥ ८.५.२५ ॥

ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੈਃਸ਼ਰਵਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੇਂਦਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।

8.5.26

योऽजितः पार्थिवैः शूरैः समर्थैर्वीर्यशालिभिः ।
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं कृत्स्नामुर्वीमथाजयत् ॥ ८.५.२६ ॥

ਜੋ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ।

8.5.27

यं लब्ध्वा मागधो राजा सांत्वमानोऽथ सौहृदैः ।
अरौत्सीत्पार्थिवं क्षत्रमृते यादवकौरवान् ॥ ८.५.२७ ॥

ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗਾ।

8.5.28

तं श्रुत्वा निहतं कर्णं द्वैरथे सव्यसाचिना ।
शोकार्णवे निमग्नोऽहं भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.५.२८ ॥

ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਵ‍ਯਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲੋਂ ਕਰਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਸ਼ੋਕ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।

8.5.29

तं वृषं निहतं श्रुत्वा द्वैरथे रथिनां वरम् ।
शोकार्णवे निमग्नोऽहमप्लुवः सागरे यथा ॥ ८.५.२९ ॥

ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਵ੍ਰਿਸ਼ (ਕਰਣ) ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੇੜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਸ਼ੋਕ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।

8.5.30

ईदृशैर्यद्यहं दुःखैर्न विनश्यामि सञ्जय ।
वज्राद्दृढतरं मन्ये हृदयं मम दुर्भिदम् ॥ ८.५.३० ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ! ਐਸੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਵਜ੍ਰ ਤੋਂ ਵੀ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਭੇਦਣ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।

8.5.31

ज्ञातिसंबन्धिमित्राणामिमं श्रुत्वा पराभवम् ।
को मदन्यः पुमाँल्लोके न जह्यात्सूत जीवितम् ॥ ८.५.३१ ॥

ਹੇ ਸੂਤ, ਜਾਤੀ, ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਹਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਸ਼ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗੇਗਾ?

8.5.32

विषमग्निं प्रपातं च पर्वताग्रादहं वृणे ।
महाप्रस्थानगमनं जलं प्रायोपवेशनम्।
न हि शक्ष्यामि दुःखानि सोढुं कष्टानि सञ्जय ॥ ८.५.३२ ॥

ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ, ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣਾ, ਮਹਾਪ੍ਰਸਥਾਨ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ।