ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.5.1
श्रुत्वा कर्णं हतं युद्वे पुत्रांश्चैव पलायिनः ।
नरेन्द्रः किञ्चिदाश्वस्तो द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.५.१ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ହତ ହେବା ଏବଂ ପୁତ୍ରମାନେ ପଳାଇବା କଥା ଶୁଣି ରାଜା କିଛି ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ କ'ଣ କହିଲେ?
8.5.2
प्राप्तवान्परमं दुःखं पुत्रव्यसनजं महत् ।
तस्मिन्यदुक्तवान्काले तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ८.५.२ ॥
ପୁତ୍ରବିନାଶରୁ ଜାତ ମହା ପରମ ଦୁଃଖ ପାଇ ସେ ସମୟରେ ସେ ଯାହା କହିଥିଲା, ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
8.5.3
श्रुत्वा कर्णस्य निधनमश्रद्वेयमिवाद्भुतम् ।
भूतसम्मोहनं भीमं मेरोः संसर्पणं यथा ॥ ८.५.३ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ଯାହା ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ଖସି ପଡ଼ିଛି।
8.5.4
चित्तमोहमिवायुक्तं भार्गवस्य महामतेः ।
पराजयमिवेन्द्रस्य द्विषद्ध्यो भीमकर्मणः ॥ ८.५.४ ॥
ମହାମତି ଭାର୍ଗବଙ୍କ (ପରଶୁରାମଙ୍କ) ଚିତ୍ତରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ମୋହ ପରି, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କର୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜୟ ପରି।
8.5.5
दिवः प्रपतनं भानोरुरव्यामिव महाद्युतेः ।
संशोषणमिवाचिन्त्यं समुद्रस्याक्षयाम्भसः ॥ ८.५.५ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀରେ ଖସି ପଡ଼ିବା ପରି, ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଜଳର ସମୁଦ୍ର ଶୁଖି ଯିବା ପରି, ଅଚିନ୍ତନୀୟ।
8.5.6
महीवियद्दिगम्बूनां सर्वनाशमिवाद्भुतम् ।
कर्मणोरिव वैफल्यमुभयोः पुण्यपापयोः ॥ ८.५.६ ॥
ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଦିଗ ଓ ଜଳର ସର୍ବନାଶ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଉଭୟ କର୍ମର ନିଷ୍ଫଳତା ପରି।
8.5.7
सञ्चिन्त्य निपुणं बुद्ध्या धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
नेदमस्तीति सञ्चिन्त्य कर्णस्य समरे वधम् ॥ ८.५.७ ॥
ଜନେଶ୍ବର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବୁଦ୍ଧିରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ଭାବିଲେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବଧ ଏମିତି ନୁହେଁ।
8.5.8
प्राणिनामेवमात्मत्वात्स्यादपीति विचार्य च ।
शोकाग्निना दह्यमानो धम्यमान इवाशये ॥ ८.५.८ ॥
ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରୁ ଏମିତି ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଭାବି, ସେ ଶୋକାଗ୍ନିରେ ଜଳି ହୃଦୟ ଭିତରେ ଧୂମାୟିତ ହେଲେ।
8.5.9
विस्रस्ताङ्गः श्वसन्दीनो हाहेत्युक्त्वा सुदुःखितः ।
विललाप महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ८.५.९ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇ, ଦୀନ ହୋଇ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, 'ହାୟ ହାୟ' କହି ଅତି ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କଲେ।
8.5.10
सञ्जयाधिरथिर्वीरः सिंहद्विरदविक्रमः ।
वृषभप्रतिमस्कन्धो वृषभाक्षगतिस्वरः ॥ ८.५.१० ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଅଧିରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀର କର୍ଣ୍ଣ, ସିଂହ ଓ ହାତୀ ପରି ପରାକ୍ରମୀ; ଷଣ୍ଢର କାନ୍ଧ, ଷଣ୍ଢର ଗତି ଓ ସ୍ୱର ଥିବା।
8.5.11
वृषभो वृषभस्येव यो युद्धे न निवर्तते ।
शत्रोरपि महेन्द्रस्य वज्रसंहननो युवा ॥ ८.५.११ ॥
ଷଣ୍ଢ ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ନଫେରନ୍ତି ଯିଏ; ଶତ୍ରୁ ଓ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢ଼ ଶରୀର ଥିବା ଯୁବକ।
8.5.12
यस्य ज्यातलशब्देन शरवृष्टिरवेण च ।
रथाश्वनरमातङ्गा नावतिष्ठन्ति संयुगे ॥ ८.५.१२ ॥
ଯାହାର ଧନୁ-ଦଉଡ଼ିର ଶବ୍ଦ ଓ ବାଣବର୍ଷାର ବେଗରେ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ମଣିଷ ଓ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ରହି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
8.5.13
यमाश्रित्य महाबाहुं द्विषत्सङ्घघ्नमच्युतम् ।
दुर्योधनोऽकरोद्वैरं पाण्डुपुत्रैर्महारथैः ॥ ८.५.१३ ॥
ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମହାବାହୁ, ଶତ୍ରୁସଂଘନାଶୀ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମହାରଥଙ୍କ ସହ ବୈର କଲେ।
8.5.14
स कथं रथिनां श्रेष्ठः कर्णः पार्थेन संयुगे ।
निहतः पुरुषव्याघ्रः प्रसह्यासह्यविक्रमः ॥ ८.५.१४ ॥
ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସହ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ସେ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ କିପରି ନିହତ ହେଲା?
8.5.15
यो नामन्यत वै नित्यमच्युतं च धनञ्जयम् ।
न वृष्मीन्सहितानन्यान्स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ८.५.१५ ॥
ସେ ସର୍ବଦା ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରୁ ନଥିଲା; ଏକତ୍ର ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ — ନିଜ ବାହୁବଳର ଗର୍ବରେ।
8.5.16
शार्ङ्गगाण्डीवधन्वानौ सहितावपराजितौ ।
अहं दिव्याद्रथादेकः पातयिष्यामि संयुगे ॥ ८.५.१६ ॥
ଶାର୍ଙ୍ଗ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦୁଇ ଜଣ ଏକତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରାଜିତ — ମୁଁ ଏକା ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେବି।
8.5.17
इति यः सततं मन्दमवोचल्लोभमोहितम् ।
दुर्योधनमवाचीनं राज्यकामुकमातुरम् ॥ ८.५.१७ ॥
ଏହିପରି ସର୍ବଦା ମୂର୍ଖ ଲୋଭରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ — ନୀଚ, ରାଜ୍ୟକାମୀ, ଆତୁର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ — କହୁଥିଲା।
8.5.18
योऽजयत्सर्वकाम्भोजानावन्त्यान्केकयैः सह ।
गान्धारान्मद्रकान्मात्स्यांस्त्रिगर्तांस्तङ्कणाञ्शकान्। ॥ ८.५.१८ ॥
ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମ୍ବୋଜ, ଅବନ୍ତୀ, କେକୟଙ୍କ ସହ, ଗାନ୍ଧାର, ମଦ୍ରକ, ମତ୍ସ୍ୟ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ତଙ୍କଣ ଓ ଶକମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
8.5.19
पाञ्चालांश्च विदेहांश्च कुलिन्दान्काशिकोसलान् ।
सूह्मानङ्गांश्च वङ्गांश्च निषादान्पुण्ड्रकीकटान् ॥ ८.५.१९ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ, ବିଦେହ, କୁଲିନ୍ଦ, କାଶୀ ଓ କୋଶଳ, ସୁହ୍ମ, ଅଙ୍ଗ ଓ ବଙ୍ଗ, ନିଷାଦ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ କୀକଟମାନଙ୍କୁ।
8.5.20
वत्सान्कलिङ्गान्दरदानश्मकानृषिकानपि ।
शबरान्हारहूणांश्च प्रघूणान्सरलानपि ॥ ८.५.२० ॥
ବତ୍ସ, କଳିଙ୍ଗ, ଦରଦ, ଅଶ୍ମକ ଓ ଋଷିକମାନଙ୍କୁ, ଶବର, ହାର ଓ ହୂଣମାନଙ୍କୁ, ପ୍ରଘୂଣ ଓ ସରଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
8.5.21
म्लेच्छराष्ट्राधिपांश्चैव दुर्गानाटविकांस्तथा ।
जित्वैतान्समरे वीरः प्रदीप्तैः कङ्कपत्रिभिः ॥ ८.५.२१ ॥
ମ୍ଳେଚ୍ଛ ରାଷ୍ଟ୍ରାଧିପତି, ଦୁର୍ଗବାସୀ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କୁ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ସେ ବୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଙ୍କପତ୍ରୀ ବାଣରେ।
8.5.22
करमाहारयामास जित्वा सर्वानरींस्तथा ।
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं राधेयो रथिनां वरः।
दिव्यास्त्रविमन्हातेजाः कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ८.५.२२ ॥
ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି ସେ କର ଆଦାୟ କରାଇଲେ; ସେହିପରି ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ରାଧେୟ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର୍ଣ୍ଣ, ବୈକର୍ତନ ବୃଷ।
8.5.23
सेनागोपश्च स कथं शत्रुभिः परमास्त्रवित् ।
घातितः पाण्डवैः शूरैः समरे वीर्यशालिभिः ॥ ८.५.२३ ॥
ସେନାପାଳକ ଓ ପରମାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାତା ସେ କେମିତି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ? ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡବ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
8.5.24
वृषो महेन्द्रो देवेषु वृषः कर्णो नरेष्वपि ।
तृतीयमन्यं लोकेषु वृषं नैवानुशुश्रुम ॥ ८.५.२४ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ ମହେନ୍ଦ୍ର; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବୃଷ କର୍ଣ୍ଣ; ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ ଅନ୍ୟ ବୃଷ ଆମେ ଶୁଣି ନାହୁଁ।
8.5.25
उच्चैः श्रवा वरोऽश्वानां राज्ञां वैश्रवणो वरः ।
वरो महेन्द्रो देवानां कर्णः प्रहरतां वरः ॥ ८.५.२५ ॥
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଶ୍ରବଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପ୍ରହାରକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
8.5.26
योऽजितः पार्थिवैः शूरैः समर्थैर्वीर्यशालिभिः ।
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं कृत्स्नामुर्वीमथाजयत् ॥ ८.५.२६ ॥
ଯିଏ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ, ଶୂରମାନଙ୍କ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ସମର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ ଥିଲା, ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜୟ କଲା।
8.5.27
यं लब्ध्वा मागधो राजा सांत्वमानोऽथ सौहृदैः ।
अरौत्सीत्पार्थिवं क्षत्रमृते यादवकौरवान् ॥ ८.५.२७ ॥
ତାଙ୍କୁ ପାଇ ମଗଧର ରାଜା ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉ ଦେଉ, ଯାଦବ ଓ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
8.5.28
तं श्रुत्वा निहतं कर्णं द्वैरथे सव्यसाचिना ।
शोकार्णवे निमग्नोऽहं भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.५.२८ ॥
ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ଶୁଣି, ସମୁଦ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ନୌକା ପରି ମୁଁ ଶୋକସାଗରରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲି।
8.5.29
तं वृषं निहतं श्रुत्वा द्वैरथे रथिनां वरम् ।
शोकार्णवे निमग्नोऽहमप्लुवः सागरे यथा ॥ ८.५.२९ ॥
ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ବୃଷ (କର୍ଣ୍ଣ) ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି, ସମୁଦ୍ରରେ ଭେଳାହୀନ ଲୋକ ପରି ମୁଁ ଶୋକସାଗରରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲି।
8.5.30
ईदृशैर्यद्यहं दुःखैर्न विनश्यामि सञ्जय ।
वज्राद्दृढतरं मन्ये हृदयं मम दुर्भिदम् ॥ ८.५.३० ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଏମିତି ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ମୁଁ ବିନଷ୍ଟ ନ ହୁଏ, ତେବେ ମୋ ହୃଦୟ ବଜ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଭେଦ କରିବା କଷ୍ଟକର ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
8.5.31
ज्ञातिसंबन्धिमित्राणामिमं श्रुत्वा पराभवम् ।
को मदन्यः पुमाँल्लोके न जह्यात्सूत जीवितम् ॥ ८.५.३१ ॥
ହେ ସୂତ, ଜ୍ଞାତି, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର ଏହି ପରାଜୟ ଶୁଣି, ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଜଗତରେ କେଉଁ ପୁରୁଷ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ ନ କରିବ?
8.5.32
विषमग्निं प्रपातं च पर्वताग्रादहं वृणे ।
महाप्रस्थानगमनं जलं प्रायोपवेशनम्।
न हि शक्ष्यामि दुःखानि सोढुं कष्टानि सञ्जय ॥ ८.५.३२ ॥
ବିଷ, ଅଗ୍ନି, ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ପଡ଼ିବା, ମହାପ୍ରସ୍ଥାନ, ଜଳରେ ବୁଡ଼ିବା ଓ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ — ଏଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ବରଣ କରେ। ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏହି କଷ୍ଟ ଓ ଦୁଃଖ ମୁଁ ସହି ପାରିବି ନାହିଁ।