મહાભારત · અધ્યાય 8.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.50.1
द्रौणिर्युधिष्ठिरं दृष्ट्वा शैनेयेनाभिरक्षितम् ।
द्रौपदेयैस्तथा शूरैरभ्यवर्तत हृष्टवत् ॥ ८.५०.१ ॥
દ્રોણનો પુત્ર યુધિષ્ઠિરને જોયા; તે સાત્યકિ દ્વારા રક્ષિત હતા. દ્રૌપદીના પુત્રો તથા અન્ય વીરો સાથે હર્ષપૂર્વક તેમના પર આક્રમણ કર્યું.
8.50.2
किरन्निषुगणान्घोरान्हेमपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
दर्शयन्विविधान्मार्गाञ्शिक्षया लघुहस्तवान् ॥ ८.५०.२ ॥
સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા ભયંકર બાણોના સમૂહ વેરતો, અભ્યાસથી ચપળ હાથે અનેક પ્રકારના માર્ગ બતાવતો હતો.
8.50.3
खं पुरयञ्शरैस्तीक्ष्णैर्वेगवद्भिः समन्ततः ।
युधिष्ठिरस्य समरे दिशः सर्वाः समावृणोत् ॥ ८.५०.३ ॥
તીક્ષ્ણ અને વેગવાન બાણોથી આકાશને ચારેય તરફ ભરી દઈ, યુદ્ધમાં યુધિષ્ઠિરની બધી દિશાઓ ઢાંકી દીધી.
8.50.4
भारद्वाजशरैश्छन्नं न प्राज्ञायत किञ्चन ।
बाणभूतमभूत्सर्वमायोधनशिरो महत् ॥ ८.५०.४ ॥
ભારદ્વાજના પુત્રનાં બાણોથી ઢંકાઈ જતાં કંઈ પણ જણાતું ન હતું; યુદ્ધભૂમિનો મોટો આગળનો ભાગ બધો બાણમય બની ગયો.
8.50.5
बाणजालं दिविष्ठं तत्स्वर्णपुङ्खविभूषितम् ।
शुशुभे भरतश्रेष्ठ विमानमिव विष्ठितम् ॥ ८.५०.५ ॥
આકાશમાં સ્થિર એ બાણજાળ, સોનેરી પીંછાવાળા બાણોથી શોભિત, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, વિમાનની જેમ શોભી રહ્યું.
8.50.6
तेन च्छन्ने रणे राजन्बाणजालेन भास्वता ।
अभ्रच्छायेव सजज्ञे हृतरश्मिस्तमोनुदः ॥ ८.५०.६ ॥
હે રાજન્, એ તેજસ્વી બાણજાળથી રણભૂમિ ઢંકાતાં, કિરણો હરાઈ ગયેલો સૂર્ય મેઘછાયા જેવો થઈ ગયો.
8.50.7
तदद्भुतमपश्याम बाणभूते नभस्थले ।
न स्म सम्पतते भूतं द्रौणेर्दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ८.५०.७ ॥
બાણોથી ભરેલા આકાશમાં અમે તે અદ્ભુત દૃશ્ય જોયું. દ્રોણપુત્રનો પરાક્રમ જોઈને ત્યાં કોઈ પ્રાણી નીચે પડ્યું નહીં.
8.50.8
सात्यकिर्यतमानस्तु धर्मराजस्तु पाण्डवः ।
तथेतराणि सैन्यानि न स्म चक्रुः पराक्रमम् ॥ ८.५०.८ ॥
સાત્યકિ પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા, ધર્મરાજ પાંડવ પણ એમ જ; પરંતુ બીજી સેનાઓએ પરાક્રમ બતાવ્યો નહીં.
8.50.9
लाघवं द्रोणपुत्रस्य दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
व्यस्मयन्त महाराज न चैनं प्रत्युदीक्षितुम् ॥ ८.५०.९ ॥
મહારાજ, ત્યાં દ્રોણપુત્રની ચપળતા જોઈને મહારથીઓ વિસ્મિત થયા; તેની સામે સીધું જોવાનું પણ તેમને શક્ય ન બન્યું.
8.50.10
शेकुस्ते सर्वराजानस्तपन्तमिव भास्करम् ।
वध्यमाने ततः सैन्ये द्रौपदेया महारथाः ॥ ८.५०.१० ॥
ત્યારે બધા રાજાઓ તપતા સૂર્ય જેવા તેને જોઈ શક્યા નહીં. સેના વધાતી હતી ત્યારે દ્રૌપદીના મહારથી પુત્રો...
8.50.11
सात्यकिर्धर्मराजश्च पाञ्चालाश्चापि सङ्गताः ।
त्यक्त्वा मृत्युभयं घोरं द्रौणायनिभुपाद्रवन् ॥ ८.५०.११ ॥
સાત્યકિ, ધર્મરાજ અને પાંચાલો પણ એકઠા થઈ, ભયંકર મૃત્યુભય છોડીને દ્રોણપુત્ર પર ધસી ગયા.
8.50.12
सात्यकिः सप्तविंशत्या द्रौणिं विद्ध्वा शिलीमुखैः ।
पुनर्विव्याध नाराचैः सप्तभिः स्वर्णभूषितैः ॥ ८.५०.१२ ॥
સાત્યકિએ સત્તાવીસ બાણોથી દ્રોણપુત્રને વીંધ્યો, અને ફરી સોનાથી શણગારેલા સાત નારાચોથી તેને વીંધ્યો.
8.50.13
युधिष्ठिरस्त्रिसप्तत्या प्रतिविन्ध्यश्च सप्तभिः ।
श्रुतकर्मा त्रिभिर्वाणैः श्रुतकीर्तिश्च सप्तभिः। ॥ ८.५०.१३ ॥
યુધિષ્ઠિરે તોંતેરથી, પ્રતિવિન્ધ્યે સાતથી, શ્રુતકર્માએ ત્રણ બાણોથી અને શ્રુતકીર્તિએ સાતથી (દ્રોણપુત્રને) વીંધ્યો.
8.50.14
सुतसोमस्तु नवभिः शतानीकश्च सप्तभिः ।
अन्ये च वहवः शूरा विव्यधुस्तं समन्ततः ॥ ८.५०.१४ ॥
સુતસોમે નવથી અને શતાનીકે સાતથી, તથા અન્ય ઘણા શૂરવીરોએ ચારે બાજુથી તેને વીંધ્યો.
8.50.15
स तु क्रुद्धस्ततो राजन्नाशीविप इव श्वसन् ।
सात्यकिं पञ्चविंशत्या प्राविध्यत शिलीमुखैः ॥ ८.५०.१५ ॥
હે રાજન્! ત્યારે તે ક્રોધે ભરાઈને ઝેરી સાપની જેમ ફૂંફાડા મારતો સાત્યકિને પચીસ બાણોથી વીંધવા લાગ્યો.
8.50.16
श्रुतकीर्तिं च नवभिः सुतसोमं च पञ्चभिः ।
अष्टभिः श्रुतकर्माणं प्रतिबिन्ध्यं त्रिभिः शरैः ॥ ८.५०.१६ ॥
શ્રુતકીર્તિને નવથી, સુતસોમને પાંચથી, શ્રુતકર્માને આઠથી અને પ્રતિવિન્ધ્યને ત્રણ બાણોથી (વીંધ્યો).
8.50.17
शतानीकं च नवभिर्धर्मपुत्रं च पञ्चभिः ।
तथेतरांस्ततः शूरान्द्वाभ्यां द्वाभ्यामताडयत्।
श्रुतकीर्तेस्तथा चापं चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ ८.५०.१७ ॥
શતાનીકને નવથી, ધર્મપુત્રને પાંચથી, અને બીજા શૂરવીરોને બે-બેથી તેણે પ્રહાર કર્યો. પછી તીક્ષ્ણ બાણોથી શ્રુતકીર્તિનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
8.50.18
अथान्यद्वनुरादाय श्रुतकीर्तिर्महारथः ।
द्रौणायनिं त्रिभिर्विद्व्वा विव्याधान्यैः शितैः शरैः ॥ ८.५०.१८ ॥
પછી બીજું ધનુષ્ય લઈને મહારથી શ્રુતકીર્તિએ દ્રોણપુત્રને ત્રણ બાણોથી વીંધીને અન્ય તીક્ષ્ણ બાણોથી ફરી વીંધ્યો.
8.50.19
ततो द्रौणिर्महाराज शरवर्षेण भारिष ।
छादयामास तत्सैन्यं समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ८.५०.१९ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, દ્રોણપુત્રે બાણોની વર્ષાથી તે સેનાને ચારેબાજુથી ઢાંકી દીધી, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
8.50.20
ततः पुनरमेयात्मा धर्मराजस्य कार्मुकम् ।
द्रौणिश्चिच्छेद विहसन्विव्याध च शरैस्त्रिभिः ॥ ८.५०.२० ॥
પછી અમેય આત્માવાળા દ્રોણપુત્રે ધર્મરાજનું ધનુષ છેદ્યું; હસતાં હસતાં ત્રણ બાણોથી તેને વીંધ્યો.
8.50.21
ततो धर्मसुतो राजन्प्रगृह्यान्यन्महद्धनुः ।
द्रोणपुत्रं त्रिपष्ट… ततु बाह्वोरुरसि चार्पययत् ॥ ८.५०.२१ ॥
ત્યારે હે રાજન, ધર્મપુત્રે બીજું મોટું ધનુષ ઉપાડીને દ્રોણપુત્રને ત્રણ… તેના હાથ અને છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
8.50.22
सात्यकिस्तु ततः क्रुद्धो द्रौणेः प्रहरतो रणे ।
अर्धचन्द्रेणतीक्ष्णेन धनुश्छित्त्वाऽनदद्भृशम् ॥ ८.५०.२२ ॥
ત્યારે સાત્યકિ ક્રોધે ભરાઈ, યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્ર પર પ્રહાર કરતાં, તીક્ષ્ણ અર્ધચંદ્ર બાણથી તેનું ધનુષ કાપીને જોરથી ગર્જ્યો.
8.50.23
छिन्नधन्वा ततो द्रौणिः शक्त्या शक्तिमतां वरः ।
सारथिं पातयामास शैनेयस्य रथाद्रुतम् ॥ ८.५०.२३ ॥
ત્યારે ધનુષ કપાયેલા, શક્તિધરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા દ્રોણપુત્રે શક્તિથી શૈનેયના સારથિને રથમાંથી તરત પાડી દીધો.
8.50.24
अथान्यद्वनुरादाय द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
शैनेयं शरवर्षेण च्छादयामास भारत ॥ ८.५०.२४ ॥
ત્યારે બીજું ધનુષ લઈને પ્રતાપી દ્રોણપુત્રે, હે ભરત, શૈનેયને બાણોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો.
8.50.25
तस्याश्वाः प्रद्रुताः सङ्ख्ये पतिते रथसारथौ ।
तत्रतत्रैव धावन्तः समदृश्यन्त भारत ॥ ८.५०.२५ ॥
યુદ્ધમાં રથસારથી પડી જતાં તેના ઘોડા ગભરાઈને ભાગ્યા; હે ભારત, તેઓ અહીં-તહીં દોડતા દેખાયા.
8.50.26
युधिष्ठिरपुरोगास्तु द्रौणिं शस्त्रभृतां वरम् ।
अभ्यवर्षन्त वेगेन विसृजन्तः शिताञ्छरान् ॥ ८.५०.२६ ॥
યુધિષ્ઠિરને આગળ રાખનારાઓએ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણપુત્ર પર વેગથી તીક્ષ્ણ બાણોની વર્ષા કરી.
8.50.27
सहसा पततस्तान्वै क्रुद्वरूपान्परन्तपः ।
प्रहसन्प्रतिजग्राह द्रोणपुत्रो महारणे ॥ ८.५०.२७ ॥
અચાનક ધસી આવેલા તે ક્રુદ્ધરૂપ યોદ્ધાઓને શત્રુઓને તપાવનાર દ્રોણપુત્રે મહાયુદ્ધમાં હસતાં હસતાં ઝીલી લીધા.
8.50.28
ततः शरशतज्वालः सेनाकक्षं महारणे ।
द्रौणिर्ददाह समरे कक्षमग्निरिवोत्थितः ॥ ८.५०.२८ ॥
પછી સેંકડો બાણોની જ્વાળાથી પ્રજ્વલિત દ્રોણપુત્રે મહાયુદ્ધમાં સેનાના વનને બાળી નાખ્યું, જેમ ઊઠેલો અગ્નિ વનને બાળે છે.
8.50.29
तद्बलं पाण्डुपुत्रस्य द्रोणपुत्रप्रतापितम् ।
चुक्षुभे भरतश्रेष्ठ तस्मिन्नेव चमूमुखे ॥ ८.५०.२९ ॥
દ્રોણપુત્રથી તપાવાયેલું પાંડુપુત્રનું તે સૈન્ય, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એ જ સેનાના અગ્રભાગમાં ખળભળી ઊઠ્યું.
8.50.30
तद्बलं पाण्डवेयस्य द्रोणपुत्रः शरार्चिषा ।
तापयन्भरतश्रेष्ठ गभस्तिभिरिवांशुमान् ॥ ८.५०.३० ॥
દ્રોણપુત્રે પોતાના બાણોની જ્વાળાથી પાંડવોની તે સેનાને તપાવી, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, જેમ સૂર્ય પોતાનાં કિરણોથી તપાવે છે.
8.50.31
तत्पच्यमानं मर्षेण ब्राह्मणस्य च सायकैः ।
क्षुभ्यते पाण्डवं सैन्यं तिमिनेव नदीमुखम् ॥ ८.५०.३१ ॥
બ્રાહ્મણના બાણોથી દાઝીને, અમર્ષથી પાંડવ સેના નદીના મુખની જેમ, મગરથી ખળભળે તેમ ક્ષુબ્ધ થઈ.
8.50.32
दृष्ट्वा चैव महाराज द्रोणपुत्रपराक्रमम् ।
सर्वान्दुर्योधनः पार्थान्हतान्युद्वेऽभ्यमन्यत ॥ ८.५०.३२ ॥
હે મહારાજ, દ્રોણપુત્રનો પરાક્રમ જોઈને દુર્યોધને માન્યું કે યુદ્ધમાં બધા પાર્થો હણાયા છે.
8.50.33
युधिष्ठिरस्तु त्वरितो द्रौणिं पीड्य महारथम् ।
अब्रवीद्द्रोणपुत्रं स रोषामर्षसमन्वितः ॥ ८.५०.३३ ॥
પરંતુ યુધિષ્ઠિરે ઝડપથી મહારથી દ્રોણપુત્રને પીડિત કરીને, રોષ અને અમર્ષથી ભરાઈને દ્રોણપુત્રને કહ્યું.
8.50.34
जानामि त्वां युधि श्रेष्ठ वीर्यवन्तं बलान्वितम् ।
कृतास्त्रं कृतिनं चैव तथा लघुपराक्रमम् ॥ ८.५०.३४ ॥
હું જાણું છું કે તું યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ, વીર્યવાન, બળવાન, અસ્ત્રોમાં નિપુણ, કુશળ અને ઝડપી પરાક્રમી છે.
8.50.35
बलमेतद्भवान्सर्वं पार्षते यदि दर्सयेत् ।
ततस्त्वां बलवन्तं च कृतविद्यं च विद्महे ॥ ८.५०.३५ ॥
જો તું આ સર્વ બળ પાર્ષત પર બતાવે, તો પછી અમે તને બળવાન અને વિદ્યાવાન તરીકે ઓળખીશું.
8.50.36
न हि वै पार्पतं दृष्ट्वा समरे शत्रुसूदनम् ।
भवेत्तव बलं किञ्चिद्ब्रवीमि त्वां न तु द्विजम् ॥ ८.५०.३६ ॥
યુદ્ધમાં શત્રુસંહારક પાર્ષતને જોઈને તારું કોઈ બળ રહેશે? હું તને જ કહું છું, કોઈ બ્રાહ્મણને નહીં.
8.50.37
नैव नाम तव प्रीतिर्नैव नाम कृतज्ञता ।
यतस्त्वं पुरुषव्याघ्र मामेवाद्य जिघांससि ॥ ८.५०.३७ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, તારામાં ન તો પ્રેમ છે ન કૃતજ્ઞતા; કારણ કે આજે તું મને જ મારવા ઇચ્છે છે.
8.50.38
ब्राह्मणेन तपः कार्यं शमश्च दमएव च ।
क्षत्रियेण धनुर्नाभ्यं स भवान्ब्राह्मणब्रुवः ॥ ८.५०.३८ ॥
બ્રાહ્મણે તપ, શમ અને દમ કરવો જોઈએ; ક્ષત્રિયે ધનુષ્યનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ. તું બ્રાહ્મણ જેવી વાતો કરે છે.
8.50.39
मिषतस्ते महावाहो युधि जेष्यामि कौरवान् ।
कुरुष्व समरे कर्म ब्रह्मबन्धे यथेष्टतः ॥ ८.५०.३९ ॥
હે મહાબાહો, તારી આંખ સામે જ યુદ્ધમાં હું કૌરવોને જીતીશ. હે બ્રહ્મબંધુ, યુદ્ધમાં તને જે ગમે તે કર્મ કર.
8.50.40
एवमुक्तो महाराज द्रोणपुत्रः सयन्निव ।
युक्त तत्त्वं च सञ्चिन्त्य नोत्तरं किञ्चिदब्रवीत् ॥ ८.५०.४० ॥
હે મહારાજ, આમ કહેવાયેલ દ્રોણપુત્ર, યોગ્ય તત્ત્વનો વિચાર કરીને, કંઈ પણ ઉત્તર ન આપી શક્યો.
8.50.41
अनुक्त्वा च ततः किञ्चिच्छरवर्षेण पाण्डवम् ।
छादयामास समरे क्रुद्धोऽन्तक इव प्रजाः ॥ ८.५०.४१ ॥
પછી કંઈ પણ કહ્યા વિના, ક્રોધિત થઈને તેણે યુદ્ધમાં પાંડવને બાણોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો, જેમ મૃત્યુ પ્રજાઓને ઢાંકે છે.
8.50.42
स च्छाद्यमानस्तु तदा द्रोणपुत्रेण मारिष ।
पार्थोऽपयातः शीघ्रं वै प्रगृह्य महतीं चमूम् ॥ ८.५०.४२ ॥
હે માનનીય, ત્યારે દ્રોણપુત્ર વડે ઢંકાયેલો પૃથાપુત્ર મોટી સેના લઈને ઝડપથી પાછો હટી ગયો.
8.50.43
अपयाते ततस्तस्मिन्धर्मपुत्रे युधिष्ठिरे ।
द्रोणपुत्रः स्थितो राजन्प्रत्यादेशान्महात्मनः ॥ ८.५०.४३ ॥
ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા પછી, હે રાજન, દ્રોણપુત્ર તે મહાત્માના આદેશની રાહ જોતો ઊભો રહ્યો.
8.50.44
ततो युधिष्ठिरो राजंस्त्यक्त्वा द्रौणिं महाहवे ।
प्रययौ तावकं सैन्यं युक्तः क्रुराय कर्मणे ॥ ८.५०.४४ ॥
ત્યારે, હે રાજન, યુધિષ્ઠિરે તે મહાયુદ્ધમાં દ્રૌણિને છોડી દીધો અને ક્રૂર કર્મ માટે તૈયાર થઈ તમારી સેના તરફ પ્રયાણ કર્યું.