మహాభారతం · అధ్యాయం 8.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.50.1
द्रौणिर्युधिष्ठिरं दृष्ट्वा शैनेयेनाभिरक्षितम् ।
द्रौपदेयैस्तथा शूरैरभ्यवर्तत हृष्टवत् ॥ ८.५०.१ ॥
ద్రోణుని కుమారుడు యుధిష్ఠిరుణ్ణి చూశాడు; అతడు సాత్యకిచే రక్షింపబడుతున్నాడు. ద్రౌపది కుమారులతో, ఇతర వీరులతో కలిసి ఆనందంగా అతనిపై దాడి చేశాడు.
8.50.2
किरन्निषुगणान्घोरान्हेमपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
दर्शयन्विविधान्मार्गाञ्शिक्षया लघुहस्तवान् ॥ ८.५०.२ ॥
బంగారు రెక్కలతో, రాతిపై పదును పెట్టిన భయంకర బాణాలను ప్రయోగిస్తూ, శిక్షణతో చురుకైన చేతులతో అనేక మార్గాలను చూపించాడు.
8.50.3
खं पुरयञ्शरैस्तीक्ष्णैर्वेगवद्भिः समन्ततः ।
युधिष्ठिरस्य समरे दिशः सर्वाः समावृणोत् ॥ ८.५०.३ ॥
పదునైన, వేగవంతమైన బాణాలతో ఆకాశాన్ని అన్నివైపులా నింపుతూ, యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుని అన్ని దిక్కులను కప్పివేశాడు.
8.50.4
भारद्वाजशरैश्छन्नं न प्राज्ञायत किञ्चन ।
बाणभूतमभूत्सर्वमायोधनशिरो महत् ॥ ८.५०.४ ॥
భారద్వాజుని కుమారుని బాణాలతో కప్పబడి ఏదీ కనిపించలేదు; యుద్ధభూమి యొక్క ముందుభాగం అంతా బాణమయమైంది.
8.50.5
बाणजालं दिविष्ठं तत्स्वर्णपुङ्खविभूषितम् ।
शुशुभे भरतश्रेष्ठ विमानमिव विष्ठितम् ॥ ८.५०.५ ॥
ఆకాశంలో నిలిచిన ఆ బాణ-వల, బంగారు రెక్కల బాణాలతో అలంకరించబడి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, విమానం నిలిచినట్లు ప్రకాశించింది.
8.50.6
तेन च्छन्ने रणे राजन्बाणजालेन भास्वता ।
अभ्रच्छायेव सजज्ञे हृतरश्मिस्तमोनुदः ॥ ८.५०.६ ॥
ఓ రాజా! ఆ మెరిసే బాణ-వలతో యుద్ధం కప్పబడగా, కిరణాలు హరించబడిన సూర్యుడు మేఘచ్ఛాయలా అయ్యాడు.
8.50.7
तदद्भुतमपश्याम बाणभूते नभस्थले ।
न स्म सम्पतते भूतं द्रौणेर्दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ८.५०.७ ॥
బాణాలతో నిండిన ఆకాశంలో ఆ అద్భుతాన్ని మేము చూశాము. ద్రోణుని కుమారుని పరాక్రమాన్ని చూసి అక్కడ ఏ ప్రాణీ కిందపడలేదు.
8.50.8
सात्यकिर्यतमानस्तु धर्मराजस्तु पाण्डवः ।
तथेतराणि सैन्यानि न स्म चक्रुः पराक्रमम् ॥ ८.५०.८ ॥
సాత్యకి ప్రయత్నిస్తున్నాడు, ధర్మరాజు పాండవుడు కూడా ప్రయత్నిస్తున్నాడు; కానీ ఇతర సేనలు పరాక్రమం చూపలేదు.
8.50.9
लाघवं द्रोणपुत्रस्य दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
व्यस्मयन्त महाराज न चैनं प्रत्युदीक्षितुम् ॥ ८.५०.९ ॥
మహారాజా, అక్కడ ద్రోణపుత్రుని చురుకుదనాన్ని చూసి మహారథులు ఆశ్చర్యపోయారు; అతన్ని నేరుగా చూడలేకపోయారు.
8.50.10
शेकुस्ते सर्वराजानस्तपन्तमिव भास्करम् ।
वध्यमाने ततः सैन्ये द्रौपदेया महारथाः ॥ ८.५०.१० ॥
అప్పుడు సర్వరాజులు, ప్రకాశించే సూర్యునిలా ఉన్నవానిని చూడలేకపోయారు. సేన నాశనమవుతుండగా, ద్రౌపదీ పుత్రులైన మహారథులు...
8.50.11
सात्यकिर्धर्मराजश्च पाञ्चालाश्चापि सङ्गताः ।
त्यक्त्वा मृत्युभयं घोरं द्रौणायनिभुपाद्रवन् ॥ ८.५०.११ ॥
సాత్యకి, ధర్మరాజు, పాంచాలురు కూడా కలిసి, భయంకరమైన మృత్యుభయాన్ని విడిచి ద్రోణపుత్రునిపై దాడి చేశారు.
8.50.12
सात्यकिः सप्तविंशत्या द्रौणिं विद्ध्वा शिलीमुखैः ।
पुनर्विव्याध नाराचैः सप्तभिः स्वर्णभूषितैः ॥ ८.५०.१२ ॥
సాత్యకి ఇరవైఏడు బాణాలతో ద్రోణపుత్రుని గాయపరచి, మళ్లీ బంగారంతో అలంకరించిన ఏడు నారాచాలతో అతన్ని మరల గాయపరచాడు.
8.50.13
युधिष्ठिरस्त्रिसप्तत्या प्रतिविन्ध्यश्च सप्तभिः ।
श्रुतकर्मा त्रिभिर्वाणैः श्रुतकीर्तिश्च सप्तभिः। ॥ ८.५०.१३ ॥
యుధిష్ఠిరుడు డెబ్భై మూడింటితో, ప్రతివింధ్యుడు ఏడింటితో, శ్రుతకర్మ మూడు బాణాలతో, శ్రుతకీర్తి ఏడింటితో (ద్రోణపుత్రుణ్ణి) గాయపరిచారు.
8.50.14
सुतसोमस्तु नवभिः शतानीकश्च सप्तभिः ।
अन्ये च वहवः शूरा विव्यधुस्तं समन्ततः ॥ ८.५०.१४ ॥
సుతసోముడు తొమ్మిదింటితో, శతానీకుడు ఏడింటితో, ఇతర అనేక వీరులు అన్ని వైపుల నుండి అతడిని గాయపరిచారు.
8.50.15
स तु क्रुद्धस्ततो राजन्नाशीविप इव श्वसन् ।
सात्यकिं पञ्चविंशत्या प्राविध्यत शिलीमुखैः ॥ ८.५०.१५ ॥
ఓ రాజా! అప్పుడు అతడు కోపంతో విషసర్పంలా బుసకొడుతూ, సాత్యకిని ఇరవై ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
8.50.16
श्रुतकीर्तिं च नवभिः सुतसोमं च पञ्चभिः ।
अष्टभिः श्रुतकर्माणं प्रतिबिन्ध्यं त्रिभिः शरैः ॥ ८.५०.१६ ॥
శ్రుతకీర్తిని తొమ్మిదింటితో, సుతసోముని ఐదింటితో, శ్రుతకర్మను ఎనిమిదింటితో, ప్రతివింధ్యుని మూడు బాణాలతో (గాయపరిచాడు).
8.50.17
शतानीकं च नवभिर्धर्मपुत्रं च पञ्चभिः ।
तथेतरांस्ततः शूरान्द्वाभ्यां द्वाभ्यामताडयत्।
श्रुतकीर्तेस्तथा चापं चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ ८.५०.१७ ॥
శతానీకుని తొమ్మిదింటితో, ధర్మపుత్రుని ఐదింటితో, ఇతర వీరులను ఇద్దరిద్దరిని గాయపరిచాడు. తరువాత వాడి బాణాలతో శ్రుతకీర్తి ధనుస్సును ఖండించాడు.
8.50.18
अथान्यद्वनुरादाय श्रुतकीर्तिर्महारथः ।
द्रौणायनिं त्रिभिर्विद्व्वा विव्याधान्यैः शितैः शरैः ॥ ८.५०.१८ ॥
అప్పుడు మరో ధనుస్సును పట్టుకున్న మహారథుడు శ్రుతకీర్తి ద్రోణపుత్రుణ్ణి మూడు బాణాలతో గాయపరిచి, ఇతర వాడి బాణాలతో మరింత గాయపరిచాడు.
8.50.19
ततो द्रौणिर्महाराज शरवर्षेण भारिष ।
छादयामास तत्सैन्यं समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ८.५०.१९ ॥
అప్పుడు మహారాజా, ద్రోణపుత్రుడు బాణవర్షంతో ఆ సైన్యాన్ని నలువైపులా కప్పివేశాడు, భరతవంశ శ్రేష్ఠుడా.
8.50.20
ततः पुनरमेयात्मा धर्मराजस्य कार्मुकम् ।
द्रौणिश्चिच्छेद विहसन्विव्याध च शरैस्त्रिभिः ॥ ८.५०.२० ॥
అప్పుడు అమితాత్ముడైన ద్రోణపుత్రుడు ధర్మరాజు విల్లును తెగగొట్టాడు; నవ్వుతూ మూడు బాణాలతో అతడిని గాయపరిచాడు.
8.50.21
ततो धर्मसुतो राजन्प्रगृह्यान्यन्महद्धनुः ।
द्रोणपुत्रं त्रिपष्ट… ततु बाह्वोरुरसि चार्पययत् ॥ ८.५०.२१ ॥
అప్పుడు రాజా, ధర్మపుత్రుడు మరొక గొప్ప విల్లును పట్టుకుని ద్రోణపుత్రుడిని మూడు… అతని బాహువులపై, రొమ్ముపై కొట్టాడు.
8.50.22
सात्यकिस्तु ततः क्रुद्धो द्रौणेः प्रहरतो रणे ।
अर्धचन्द्रेणतीक्ष्णेन धनुश्छित्त्वाऽनदद्भृशम् ॥ ८.५०.२२ ॥
అప్పుడు సాత్యకి కోపించి, యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రుడిని కొడుతూ, పదునైన అర్ధచంద్ర బాణంతో అతని విల్లును తెగగొట్టి గట్టిగా గర్జించాడు.
8.50.23
छिन्नधन्वा ततो द्रौणिः शक्त्या शक्तिमतां वरः ।
सारथिं पातयामास शैनेयस्य रथाद्रुतम् ॥ ८.५०.२३ ॥
అప్పుడు విల్లు తెగిన ద్రోణపుత్రుడు, శక్తిధరులలో శ్రేష్ఠుడు, శక్తితో శైనేయుని సారథిని రథం నుంచి వెంటనే పడగొట్టాడు.
8.50.24
अथान्यद्वनुरादाय द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
शैनेयं शरवर्षेण च्छादयामास भारत ॥ ८.५०.२४ ॥
అప్పుడు మరొక విల్లు పట్టుకున్న ప్రతాపవంతుడైన ద్రోణపుత్రుడు, భరతా, శైనేయుని బాణవర్షంతో కప్పివేశాడు.
8.50.25
तस्याश्वाः प्रद्रुताः सङ्ख्ये पतिते रथसारथौ ।
तत्रतत्रैव धावन्तः समदृश्यन्त भारत ॥ ८.५०.२५ ॥
యుద్ధంలో రథసారథి పడిపోగానే అతని గుర్రాలు భయంతో పారిపోయాయి; ఓ భారతా, అక్కడక్కడ పరుగెత్తుతూ కనిపించాయి.
8.50.26
युधिष्ठिरपुरोगास्तु द्रौणिं शस्त्रभृतां वरम् ।
अभ्यवर्षन्त वेगेन विसृजन्तः शिताञ्छरान् ॥ ८.५०.२६ ॥
యుధిష్ఠిరుని ముందు నడిపించేవారు శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణపుత్రునిపై వేగంగా పదునైన బాణాల వర్షం కురిపించారు.
8.50.27
सहसा पततस्तान्वै क्रुद्वरूपान्परन्तपः ।
प्रहसन्प्रतिजग्राह द्रोणपुत्रो महारणे ॥ ८.५०.२७ ॥
అకస్మాత్తుగా దూసుకొచ్చిన ఆ కోపస్వరూపులను, శత్రుసంహారకుడైన ద్రోణపుత్రుడు మహాయుద్ధంలో నవ్వుతూ ఎదుర్కొన్నాడు.
8.50.28
ततः शरशतज्वालः सेनाकक्षं महारणे ।
द्रौणिर्ददाह समरे कक्षमग्निरिवोत्थितः ॥ ८.५०.२८ ॥
అప్పుడు వందలాది బాణాల జ్వాలలతో ప్రజ్వలించిన ద్రోణపుత్రుడు మహాయుద్ధంలో సేనా వనాన్ని, ఎగసిన అగ్ని అడవిని కాల్చినట్లు, దహించాడు.
8.50.29
तद्बलं पाण्डुपुत्रस्य द्रोणपुत्रप्रतापितम् ।
चुक्षुभे भरतश्रेष्ठ तस्मिन्नेव चमूमुखे ॥ ८.५०.२९ ॥
పాండుపుత్రుని ఆ సైన్యం ద్రోణపుత్రునిచే తపింపజేయబడి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆ సేన ముందుభాగంలోనే కలతచెందింది.
8.50.30
तद्बलं पाण्डवेयस्य द्रोणपुत्रः शरार्चिषा ।
तापयन्भरतश्रेष्ठ गभस्तिभिरिवांशुमान् ॥ ८.५०.३० ॥
ద్రోణపుత్రుడు తన బాణ జ్వాలలతో పాండవుని ఆ సేనను తపింపజేశాడు; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, సూర్యుడు తన కిరణాలతో తపింపజేసినట్లు.
8.50.31
तत्पच्यमानं मर्षेण ब्राह्मणस्य च सायकैः ।
क्षुभ्यते पाण्डवं सैन्यं तिमिनेव नदीमुखम् ॥ ८.५०.३१ ॥
బ్రాహ్మణుని బాణాలతో కాలిపోతూ, రోషంతో పాండవ సైన్యం నది ముఖద్వారం తిమింగలంతో కలవరపడినట్లు కలత చెందింది.
8.50.32
दृष्ट्वा चैव महाराज द्रोणपुत्रपराक्रमम् ।
सर्वान्दुर्योधनः पार्थान्हतान्युद्वेऽभ्यमन्यत ॥ ८.५०.३२ ॥
మహారాజా, ద్రోణపుత్రుని పరాక్రమాన్ని చూసి దుర్యోధనుడు యుద్ధంలో పార్థులందరూ హతులయ్యారని భావించాడు.
8.50.33
युधिष्ठिरस्तु त्वरितो द्रौणिं पीड्य महारथम् ।
अब्रवीद्द्रोणपुत्रं स रोषामर्षसमन्वितः ॥ ८.५०.३३ ॥
కానీ యుధిష్ఠిరుడు త్వరగా, మహారథుడైన ద్రోణపుత్రుని బాధించి, రోషంతో అమర్షంతో నిండి ద్రోణపుత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
8.50.34
जानामि त्वां युधि श्रेष्ठ वीर्यवन्तं बलान्वितम् ।
कृतास्त्रं कृतिनं चैव तथा लघुपराक्रमम् ॥ ८.५०.३४ ॥
యుద్ధంలో శ్రేష్ఠుడివి, వీర్యవంతుడివి, బలవంతుడివి, అస్త్రాలలో నిపుణుడివి, సమర్థుడివి, వేగవంతమైన పరాక్రమం కలవాడివని నేను నిన్ను ఎరుగుదును.
8.50.35
बलमेतद्भवान्सर्वं पार्षते यदि दर्सयेत् ।
ततस्त्वां बलवन्तं च कृतविद्यं च विद्महे ॥ ८.५०.३५ ॥
మీరు ఈ బలమంతా పార్షతుని కొడుకుపై చూపితే, అప్పుడు మిమ్మల్ని బలవంతుడిగా, విద్యావంతుడిగా మేము ఎరుగుదుము.
8.50.36
न हि वै पार्पतं दृष्ट्वा समरे शत्रुसूदनम् ।
भवेत्तव बलं किञ्चिद्ब्रवीमि त्वां न तु द्विजम् ॥ ८.५०.३६ ॥
యుద్ధంలో శత్రుసంహారకుడైన పార్షతుని చూసి మీ బలం ఏమాత్రం మిగులుతుందా? నేను మీతో చెబుతున్నాను, ఒక ద్విజుడితో కాదు.
8.50.37
नैव नाम तव प्रीतिर्नैव नाम कृतज्ञता ।
यतस्त्वं पुरुषव्याघ्र मामेवाद्य जिघांससि ॥ ८.५०.३७ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, నీకు ప్రీతి కానీ కృతజ్ఞత కానీ లేవు; ఈరోజు నీవు నన్నే చంపాలనుకుంటున్నావు.
8.50.38
ब्राह्मणेन तपः कार्यं शमश्च दमएव च ।
क्षत्रियेण धनुर्नाभ्यं स भवान्ब्राह्मणब्रुवः ॥ ८.५०.३८ ॥
బ్రాహ్మణుడు తపస్సు, శమం, దమం చేయాలి; క్షత్రియుడు ధనుస్సును అభ్యసించాలి. నీవు బ్రాహ్మణునిలా మాట్లాడుతున్నావు.
8.50.39
मिषतस्ते महावाहो युधि जेष्यामि कौरवान् ।
कुरुष्व समरे कर्म ब्रह्मबन्धे यथेष्टतः ॥ ८.५०.३९ ॥
ఓ మహాబాహో, నీ ఎదుటనే యుద్ధంలో కౌరవులను నేను జయిస్తాను. ఓ బ్రహ్మబంధు, యుద్ధంలో నీకు ఇష్టమైనది చేయి.
8.50.40
एवमुक्तो महाराज द्रोणपुत्रः सयन्निव ।
युक्त तत्त्वं च सञ्चिन्त्य नोत्तरं किञ्चिदब्रवीत् ॥ ८.५०.४० ॥
ఓ మహారాజా, ఇలా అనబడిన ద్రోణపుత్రుడు, సరైన తత్త్వాన్ని ఆలోచించి, ఏ ప్రత్యుత్తరమూ ఇవ్వలేదు.
8.50.41
अनुक्त्वा च ततः किञ्चिच्छरवर्षेण पाण्डवम् ।
छादयामास समरे क्रुद्धोऽन्तक इव प्रजाः ॥ ८.५०.४१ ॥
తరువాత ఏమీ అనకుండా, కోపించి, అతడు యుద్ధంలో పాండవుడిని బాణవర్షంతో కప్పాడు, మృత్యువు ప్రజలను కప్పినట్లు.
8.50.42
स च्छाद्यमानस्तु तदा द्रोणपुत्रेण मारिष ।
पार्थोऽपयातः शीघ्रं वै प्रगृह्य महतीं चमूम् ॥ ८.५०.४२ ॥
ఓ మారిష, అప్పుడు ద్రోణపుత్రునిచే కప్పబడిన పృథాపుత్రుడు, పెద్ద సైన్యాన్ని తీసుకుని, వేగంగా వెనక్కి తగ్గాడు.
8.50.43
अपयाते ततस्तस्मिन्धर्मपुत्रे युधिष्ठिरे ।
द्रोणपुत्रः स्थितो राजन्प्रत्यादेशान्महात्मनः ॥ ८.५०.४३ ॥
ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు అక్కడినుండి వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, ఓ రాజా, ద్రోణుని కుమారుడు ఆ మహాత్ముని ఆజ్ఞకై నిలిచాడు.
8.50.44
ततो युधिष्ठिरो राजंस्त्यक्त्वा द्रौणिं महाहवे ।
प्रययौ तावकं सैन्यं युक्तः क्रुराय कर्मणे ॥ ८.५०.४४ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, యుధిష్ఠిరుడు ఆ మహాయుద్ధంలో ద్రోణుని కుమారుని విడిచిపెట్టి, క్రూరమైన కార్యానికి సిద్ధమై మీ సైన్యం వైపు వెళ్ళాడు.