Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.52

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.52.1

कथं संशप्तकैः सार्धमर्जुनस्याभवद्रणः ।
सूतपुत्रस्य पाञ्चालैः कथं युद्धं प्रवर्तितम् ॥ ८.५२.१ ॥

ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?

8.52.2

अश्वत्थाम्नस्तु यद्युद्धमर्जुनस्य च सञ्जय ।
अन्येषां च मदीयानां पाण्डवैस्तद्ब्रवीहि मे ॥ ८.५२.२ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ! ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਜੋ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਾਕੀਆਂ ਦਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

8.52.3

शृणु राजन्यथावृत्तं सङ्ग्रामं ब्रुवतो मम ।
वीराणां शत्रुभिः सार्धं देहपाप्मविनाशनम् ॥ ८.५२.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਸੁਣੋ। ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

8.52.4

पार्थः संशप्तकबलं प्रविश्यार्णवसन्निभम् ।
व्यक्षोभयदमित्रघ्नो महावात इवार्णवम् ॥ ८.५२.४ ॥

ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਮਹਾਵਾਯੂ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।

8.52.5

पूर्णचन्द्राभवक्राणि स्वक्षिभ्रूदशनानि च ।
शिरांस्युन्मथ्य वीराणां शितैर्भल्लैर्धनञ्जयः।
सन्तस्तार क्षितिं क्षिप्रं विनालैर्नलिनैरिव ॥ ८.५२.५ ॥

ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੇ।

8.52.6

सुवृत्तानायतान्पुष्टांश्चन्दनागुरुभूषितान् ।
सायुधान्सतलत्रांश्च पञ्चास्योरगसन्निभान्।
बाहून्क्षुरैरमित्राणां चिच्छेद समरेऽर्जुनः ॥ ८.५२.६ ॥

ਗੋਲ, ਲੰਮੇ, ਪੁਸ਼ਟ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਨਾਲ ਸਜਾਏ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਦਸਤਾਨਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪੰਜ ਫਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਛੁਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ।

8.52.7

धुर्यान्धुर्योतरान्सूतान्ध्वजांश्चापानि सायकान् ।
पाणीन्नितान्तनिशितैर्भल्लैश्चिच्छेद पाण्डवः ॥ ८.५२.७ ॥

ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੁਰੇ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਪਿਛਲੇ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ, ਧੁਜਾਵਾਂ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਅਤੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

8.52.8

रथान्द्विपान्हयांश्चैव सारोहानर्जुनो युधि ।
शरैरनेकसाहस्रैर्निन्ये राजन्यमक्षयम् ॥ ८.५२.८ ॥

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

8.52.9

तं प्रवीराः सुसंरब्धा नर्दमाना इवर्षभाः ।
वासितार्थमिव क्रुद्धमभिद्रुत्य महोत्कटाः।
निघ्न्तमभिजघ्नुस्ते शरैः शृङ्गैरिवर्षभाः ॥ ८.५२.९ ॥

ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਗਰਜਦੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ, ਵਾਸਨਾ-ਭਰੀ ਗਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਝਪਟ ਕੇ, ਮਾਰ ਰਹੇ ਉਸ ਕ੍ਰੋਧੀ ਵੀਰ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

8.52.10

तस्य तेषां च तद्युद्वमभवद्रोमहर्षणम् ।
त्रैलोक्यविजये यद्वद्दैत्यानां सह वज्रिणा ॥ ८.५२.१० ॥

ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੇਲੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ (ਇੰਦਰ) ਨਾਲ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ।

8.52.11

अस्त्रैस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतोऽर्जुनः ।
इषुभिर्बहुभिस्तूर्णं विद्व्वा प्राणाञ्जहार सः ॥ ८.५२.११ ॥

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਕ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰ ਲਏ।

8.52.12

छिन्नत्रिवेणुचक्राक्षान्हतयोधान्ससारथीन् ।
विध्वस्तायुधतूणीरान्समुन्मथितकेतनान् ॥ ८.५२.१२ ॥

ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਡੰਡੇ, ਪਹੀਏ ਤੇ ਧੁਰੇ; ਮਾਰੇ ਗਏ ਯੋਧੇ ਤੇ ਸਾਰਥੀ; ਟੁੱਟੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤਰਕਸ਼; ਉਖੜੇ ਝੰਡੇ।

8.52.13

सञ्छिन्नयोक्ररश्मीषान्वित्रिवेणून्विकूबरान् ।
विस्रस्तबन्धुरयुगान्विस्रस्ताक्षप्रमण्डलान् ॥ ८.५२.१३ ॥

ਜੂਲੇ, ਲਗਾਮਾਂ ਅਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਸਨ; ਤ੍ਰਿਵੇਣੂ ਅਤੇ ਕੂਬਰ ਭੰਨੇ ਗਏ ਸਨ; ਜੂਆ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ ਸਨ; ਧੁਰੇ ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਦੇ ਘੇਰੇ ਖਿੰਡ ਗਏ ਸਨ।

8.52.14

रथान्विशकलीकुर्वन्महाभ्राणीव मारुतः ॥ ८.५२.१४ ॥

ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਜਿਵੇਂ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

8.52.15

विस्मापकं प्रेक्षकाणां द्विषतां भयवर्धनम् ।
महारथसहस्रस्य समं कर्माकरोज्जयः ॥ ८.५२.१५ ॥

ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਮ ਜਯ ਨੇ ਕੀਤਾ।

8.52.16

सिद्धदेवर्षिसङ्घाश्च चारणाश्चापि तुष्टुवुः ॥ ८.५२.१६ ॥

ਸਿੱਧਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।

8.52.17

देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षाणि चापतन् ।
केशवार्जुनयोर्मूर्ध्नि प्राह वाक्वाशरीरिणी ॥ ८.५२.१७ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁੰਦਭੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ; ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਤਦ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੋਲੀ।

8.52.18

चन्द्राग्न्यनिलसूर्याणां कान्तिदीप्तिबलद्युतीः ।
यौ सदा बिभ्रतुर्वीराविमौ तौ केशवार्जुनौ ॥ ८.५२.१८ ॥

ਚੰਦਰਮਾ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਾਂਤੀ, ਦੀਪਤੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਦਿਉਤੀ ਜੋ ਵੀਰ ਸਦਾ ਧਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹੀ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਹਨ — ਇਹ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ।

8.52.19

ब्रह्मेशानाविव पुरा वीरावेकरथे स्थितौ ।
सर्वभूतवरौ वीरौ नरनारायणाविमौ ॥ ८.५२.१९ ॥

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਇੱਕੋ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਨ।

8.52.20

इत्येतन्महदाश्चर्यं दृष्ट्वा श्रुत्वा च भारत ।
अश्वत्थामा सुसङ्क्रुद्धः कृष्णावभ्यद्रवद्रणे ॥ ८.५२.२० ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਅਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।

8.52.21

अथ पाण्डवमस्यन्तममित्रान्तकराञ्छरान् ।
सेषुणा पाणिनाऽऽहूय प्रहसन्द्रौणिरब्रवीत् ॥ ८.५२.२१ ॥

ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਸਹਿਤ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

8.52.22

यदि मां मन्यसे वीर प्राप्तमर्हमिहातिथिम् ।
ततः सर्वात्मना त्वद्य युद्वातिथ्यं प्रयच्छ मे ॥ ८.५२.२२ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਏ ਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ੀ ਦੇ।

8.52.23

एवमाचार्यपुत्रेण समाहूतो युयुत्सया ।
बहुमेनेऽर्जुनोऽऽत्मानमिति चाह जनार्दनम् ॥ ८.५२.२३ ॥

ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਲਕਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

8.52.24

संशप्तकाश्च मे वध्या द्रौणिराह्वयते च माम् ।
यदत्रानन्तरं प्राप्तं शंस मे तद्वि माधव ॥ ८.५२.२४ ॥

ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਮੇਰੇ ਵੱਧਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇੱਥੇ ਹੁਣ ਜੋ ਅੱਗੇ ਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

8.52.25

आतिथ्यकर्माभ्युत्थाय दीयतां यदि मन्यसे ।
एवमुक्तोऽवहत्पार्थं कृष्णोद्रोणात्मजान्तिके ॥ ८.५२.२५ ॥

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।

8.52.26

शैक्ष्येण विधिनाऽऽहूतं वायुरिन्द्रमिवाध्वरे ।
तमामन्त्र्यैकमनसं केशवो द्रौणिमब्रवीत् ॥ ८.५२.२६ ॥

ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

8.52.27

अश्वत्थामन्स्थिरो भूत्वा प्रहराशु सहस्व च ।
निर्वेष्टुं भर्तृपिण्डं हि कालोऽयमुपजीविनाम् ॥ ८.५२.२७ ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਨ, ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਛੇਤੀ ਵਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਸਹਿ। ਮਾਲਕ ਦਾ ਅੰਨ-ਕਰਜ਼ ਚੁਕਾਉਣ ਦਾ ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਮਾਲਕ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।

8.52.28

सूक्ष्मो विवादो विप्राणां सूक्ष्मौ क्षास्त्रौ जयाजयौ ॥ ८.५२.२८ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਵੀ ਸੂਖਮ ਹਨ।

8.52.29

नहि संक्षमसे मोहाद्दिव्यां पार्थस्य सत्क्रियाम् ।
समाप्तिमिच्छन्युध्यस्व स्यिरो भूत्वाऽद्य पाण्डवं ॥ ८.५२.२९ ॥

ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਪਾਰਥ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਅੰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਜ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਨਾਲ ਲੜ।

8.52.30

इत्युक्तो वासुदेवेन तथेत्युक्त्वा द्विजोत्तमः ।
विव्याध केशवं षष्ट्या नाराचैरर्जुनं त्रिभिः ॥ ८.५२.३० ॥

ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ‘ਠੀਕ’ ਆਖ ਕੇ ਦਵਿਜੋਤਮ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸੱਠ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।

8.52.31

तस्यार्जुनः सुसङ्क्रुद्धस्त्रिभिर्बाणैः शरासनम् ।
चिच्छेदाथान्यदादत्त द्रौणिर्घोरतरं धनुः ॥ ८.५२.३१ ॥

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਵਧੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

8.52.32

सज्यं कृत्वा निमेषाच्च विव्याधार्जुनकेशवौ ।
त्रिभिः शतैर्वासुदेवं सहस्रेण च पाण्डवम् ॥ ८.५२.३२ ॥

ਪਲ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।

8.52.33

ततः शरसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
ससृजे द्रौणिरायस्तः स्तम्भयामास चार्जुनम् ॥ ८.५२.३३ ॥

ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਬਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਤੰਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

8.52.34

इषुधेर्धनुषो ज्यायास्त्वङ्गुलिभ्यश्च मारिष ।
बाह्वोः कराभ्यामुरसो वदनाद्व्राणनेत्रतः ॥ ८.५२.३४ ॥

ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਤਰਕਸ਼ ਤੋਂ, ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ, ਤਾਰ ਤੋਂ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੋਂ, ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ, ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ, ਛਾਤੀ ਤੋਂ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਨੱਕ-ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ (ਬਾਣ ਨਿਕਲੇ)।

8.52.35

कर्णाभ्यां शिरसोऽङ्गेभ्यो लोमवर्मभ्य एव च ।
रथध्वजाभ्यां च शरा निष्पेतुर्ब्रह्मवादिनः ॥ ८.५२.३५ ॥

ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ, ਸਿਰ ਤੋਂ, ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ, ਰੋਮ-ਛਿਦਰਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਰੱਥ ਤੇ ਝੰਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮੰਤਰ-ਸਿੱਧ ਬਾਣ ਨਿਕਲੇ।

8.52.36

शरजालेन महता बद्ध्वा माधवपाण्डवौ ।
ननाद सुदितो द्रौणिर्महामेघौघनिःस्वनम् ॥ ८.५२.३६ ॥

ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਜਾਲ ਨਾਲ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਮੇਘ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।

8.52.37

तैः पतद्भिर्महाराज द्रौणिमुक्तैः समन्ततः ।
सञ्छादितौ रथस्थौ तावुभौ कृष्णधनञ्जयौ ॥ ८.५२.३७ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਰੌਣੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ, ਢੱਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

8.52.38

ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्भारद्वाजः प्रतापवान् ।
निश्चेष्टा तावुभौ चक्रे रणे माधवपाण्डवौ ॥ ८.५२.३८ ॥

ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

8.52.39

महाकृतमभूत् सर्वं स्थावरं जङ्गमं तथा ।
चराचरसा मोप्तारौ दृष्ट्वा सञ्छादितौ शरैः ॥ ८.५२.३९ ॥

ਚਲਦਾ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਚਰਾਚਰ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ।

8.52.40

सिद्धचार…श्च संपेतुर्शै समन्ततः ।
अपि … लोकानामिति चाब्रुवन् ॥ ८.५२.४० ॥

ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।

8.52.41

न मया … राजन्दृष्टपृर्वः पराकमः ।
… कृष्णो छादयतो रणे ॥ ८.५२.४१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ (ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ) ਢੱਕਣ ਵਾਲਾ ਅਜਿਹਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

8.52.42

…शब्दं रथानां त्रासनं रणे ।
… राजन्सिंहस्य नदतो यथा ॥ ८.५२.४२ ॥

ਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਥਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਰਜਦੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਸੀ।

8.52.43

चरतो युद्धे सव्यं दक्षिणमस्यतः ।
विद्युदम्भोधरस्येव भ्राजमाना व्यदृश्यत ॥ ८.५२.४३ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਉਹ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸੇ।

8.52.44

स तदा क्षिप्रकारी च दृढहस्तश्च पाण्डवः ।
प्रमोहं परमं गत्वा प्रेक्षन्नास्ते धनञ्जयः ॥ ८.५२.४४ ॥

ਤਦ ਫੁਰਤੀਲਾ ਤੇ ਪੱਕੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਂਡਵ ਧਨੰਜਯ ਭਾਰੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਕੇਵਲ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।

8.52.45

विक्रमं चरतो युद्धे सव्यं दक्षिणमस्यतः ।
विक्रमं च हृतं मेने आत्मनस्तेन संयुगे ॥ ८.५२.४५ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕਰਮ ਉਸੇ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ।

8.52.46

अथास्य समरे राजन्वपुरासीत्सुदुर्दृशम् ।
द्रौणेस्तत्कुर्वतः कर्म यादृग्रूपं पिनाकिनः ॥ ८.५२.४६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਰਗਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।

8.52.47

वर्धमाने ततस्तत्र द्रोणपुत्रे विशाम्पते ।
हीयमाने च कौन्तेये कृष्णं रोषः समाविशत् ॥ ८.५२.४७ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੌਂਤੇਯ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਜਾਗ ਪਿਆ।

8.52.48

स रोषान्निश्वसन्राजन्निर्दहन्निव चक्षुषा ।
द्रौणिं ददर्श सङ्ग्रामे फल्गुनं च मुहुर्मुहुः ॥ ८.५२.४८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਲਾ ਦੇਣ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ।

8.52.49

ततः कृष्णोऽब्रवीत्क्रुद्धः पार्थं सप्रणयं वचः ॥ ८.५२.४९ ॥

ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

8.52.50

अत्यद्भुततमिदं पार्थ त्वयि पश्यामि संयुगे ।
यत्त्वां विशेषयत्याजौ द्रोणपुत्रोऽद्य भारत ॥ ८.५२.५० ॥

ਹੇ ਪਾਰਥ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅੱਜ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।

8.52.51

कच्चित्ते गाण्डिवं हस्ते मुष्टिर्वा न व्यशीर्यत ।
कच्चिद्वीर्यं यथापूर्वं भुजयोर्वा बलं तव ॥ ८.५२.५१ ॥

ਕੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਮੁੱਠੀ ਢਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਪਈ? ਕੀ ਤੇਰਾ ਬਲ-ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਦਾ ਜੋਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ?

8.52.52

उदीर्यमाणं हि रणे पश्यामि द्रौणिमाहवे ।
गुरुपुत्र इति ह्येनं मानयन्पाण्डवर्षभ।
उपेक्षां मा कृथाः पार्थ नायं काल उपेक्षितुम् ॥ ८.५२.५२ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦਿਆਂ ਅਣਦੇਖੀ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ ਵੀਰ ਪਾਰਥ; ਇਹ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।

8.52.53

पश्य माधव दौरात्म्यं गुरुपुत्रस्य मां प्रति ।
वधं प्राप्तौ मन्यते नौ प्रावेश्य शवरेश्मनि।
एषोस्मि हन्मि सङ्कल्पं शिक्षया च बलेन च ॥ ८.५२.५३ ॥

ਵੇਖ ਮਾਧਵ, ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁਸ਼ਟਤਾ! ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਵ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੰਕਲਪ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।

8.52.54

एवमुक्त्वाऽस्य चिच्छेद भल्लैः कर्मारमार्जितैः ।
धनुश्छत्रं पताकां च रथशक्तिं गदां वराम् ॥ ८.५२.५४ ॥

ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਲੋਹਾਰਾਂ ਦੇ ਘਸਾਏ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਛਤਰ, ਝੰਡਾ, ਰਥ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਦਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

8.52.55

अश्वत्थाम्नः शरानस्ताञ्छित्त्वैकैकं त्रिधा त्रिधा ।
व्यधमद्भरतश्रेष्ठो नीहारमिव मारुतः ॥ ८.५२.५५ ॥

ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਕੇ, ਭਰਤਵੰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।

8.52.56

ततः संशप्तकान्भूयः साश्वसूतरथद्विपान् ।
ध्वजपत्तिगणानुर्ग्रैर्बाणैर्विव्याध पाण्डवः ॥ ८.५२.५६ ॥

ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਧੁਜਾਧਾਰੀ ਪੈਦਲ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

8.52.57

ये ये ददृशिरे तत्र यद्यद्रूपास्तदा जनाः ।
ते ते तत्र शरैर्व्याप्तं मेनिरेऽऽत्मानमात्मना ॥ ८.५२.५७ ॥

ਉੱਥੇ ਜੋ ਜੋ ਲੋਕ ਜਿਸ ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸੇ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਥੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗੇ।

8.52.58

ते गाण्डीवप्रमुक्तास्तु नानारूपाः पतत्रिणः ।
क्रोशे साग्रे स्थिताञ्जघ्नुर्द्विपांश्च पुरुषान्रणे ॥ ८.५२.५८ ॥

ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ, ਇੱਕ ਕੋਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਦੇ ਸਨ।

8.52.59

भल्लैश्छिन्नाः कराः पेतुः करिणां मदवर्षिणाम् ।
यथा वने परशुभिर्निकृत्ताः शाल्मलिद्रुमाः ॥ ८.५२.५९ ॥

ਭੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਮਦ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਡਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਢੇ ਸੈਮਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।

8.52.60

पश्चात्तु शैलवत्पतुस्ते गजाः सह सादिभिः ।
वज्रिवज्रावमथिता यथैवाद्रिचयास्तथा ॥ ८.५२.६० ॥

ਫਿਰ ਉਹ ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਚੂਰ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ।

8.52.61

गन्धर्वनगराकारान्रथांश्चैव सुकल्पितान् ।
विनीतैर्जवनैर्युक्तानास्थितान्युद्वदुर्मदैः ॥ ८.५२.६१ ॥

ਗੰਧਰਵਨਗਰ ਵਰਗੇ ਸੁਸੱਜੇ ਰੱਥ, ਵਿਨੀਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਯੋਧੇ ਸਵਾਰ ਸਨ।

8.52.62

शरैर्विशकलीकुर्वन्नमित्रानभ्यवीवृषत् ।
स्वलङ्कृतानश्वसादीन्पत्तींश्चाहन्धनञ्जयः ॥ ८.५२.६२ ॥

ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਦਿਆਂ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਸੁਸੱਜੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

8.52.63

धनञ्जययुगान्तार्कः संशप्तकमहार्णवम् ।
व्यशोषयत दुःशोषं तीक्ष्णैः शरगभस्तिभिः ॥ ८.५२.६३ ॥

ਯੁਗਾਂਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੀਰ-ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੁੱਕਾਏ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ।

8.52.64

पुनर्द्रौणिमहाशैलं नाराचैर्वज्रसन्निभैः ।
निर्बिभेद महावेगैस्त्वरन्वज्रीव पर्वतम् ॥ ८.५२.६४ ॥

ਫਿਰ ਦ੍ਰੌਣੀ ਰੂਪੀ ਮਹਾਪਰਬਤ ਨੂੰ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਨਾਰਾਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਕਾਹਲੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।

8.52.65

तमाचार्यसुतः क्रुद्धः साश्वयन्तारमाशुगैः ।
युयुत्सुरागमद्योद्धुं पार्थस्तानच्छिनच्छरान् ॥ ८.५२.६५ ॥

ਆਚਾਰੀਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ) ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ; ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਹ ਤੀਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

8.52.66

ततः परमसङ्क्रुद्धः काण्डकोशमवासृजत् ।
अश्वत्थामाभिरूपाय गृहानतिथये यथा ॥ ८.५२.६६ ॥

ਫਿਰ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਘਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਂਗ, ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਵੱਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਰਕਸ਼ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

8.52.67

अथ संशप्तकांस्त्यक्त्वा पाण्डवो द्रौणिमभ्ययात् ।
अपाङ्क्तेयानिव त्यक्त्वा दाता पाङ्क्तेयमर्थिनम् ॥ ८.५२.६७ ॥

ਫਿਰ ਸੰਸ਼ਪ੍ਤਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਦਾਨੀ ਪੰਗਤ ਦੇ ਅਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਗਤ ਯੋਗ ਮੰਗਤੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

8.52.68

स्थिताः संशप्तका राजन्दृष्ट्वा युद्वं महात्मनोः ॥ ८.५२.६८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੰਸ਼ਪ੍ਤਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।