ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.53.1
ततः समभवद्युद्धं शुक्राङ्गिरसवर्चसोः ।
नक्षत्रमभितो व्योम्नि शुक्राङ्गिरसयोरिव ॥ ८.५३.१ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਹੋਣ।
8.53.2
सन्तापयन्तावन्योन्यं दीप्तैः शरगभस्तिभिः ।
लोकत्रासकरावास्तां विमार्गस्थौ ग्रहाविव ॥ ८.५३.२ ॥
ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਹ ਭੁੱਲੇ ਦੋ ਗ੍ਰਹਿਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
8.53.3
ततोऽविध्यद्धुवोर्मध्ये नाराचैरर्जुनो भृशम् ।
स तेन विबभौ द्रौणिरूर्ध्वरश्मिर्यथा रविः ॥ ८.५३.३ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰੜਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਉੱਠਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
8.53.4
अथ कृष्णौ शरशतैरश्वत्थाम्नाऽर्दितौ भृशम् ।
स्वरश्मिजालविकचौ युगान्तार्काविवासुतः ॥ ८.५३.४ ॥
ਫਿਰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਰਨ-ਜਾਲ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਯੁਗਾਂਤ ਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
8.53.5
ततोऽर्जुनः सर्वतोधारमस्त्र… ।
मवासृजद्वासुदेवेऽभिभूते।
द्रौणायनिश्चाभ्यहनत्पृषत्कै… ।
र्वज्राग्निवैवस्वतदण्डकल्पैः ॥ ८.५३.५ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਰਬਤੋਧਾਰ ਅਸਤ੍ਰ … ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਰੇ ਤਾਂ ਦ੍ਰੌਣਾਯਨੀ ਨੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ … ਮਾਰਿਆ; ਉਹ ਵੱਜ੍ਰ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਸਨ।
8.53.6
स केशवं चार्जुनं चातितेजा ।
विव्याध मर्मस्वतिरौद्रकर्मा।
बाणैः सुमुक्तैरतितीव्रवेगै… ।
र्यैराहतो मृत्युरपि व्यथेत ॥ ८.५३.६ ॥
ਉਸ ਅਤਿ-ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਅਤਿ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀ।
8.53.7
द्रौणेरिषूनिषुभिः सन्निवार्य ।
व्यायच्छतस्तद्द्विगुणैः सुपुङ्खैः।
तं साश्वसूतध्वजमेकवीर… ।
मावृत्य संशप्तकसैन्यमार्च्छत् ॥ ८.५३.७ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਗਣੇ ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਇਕੱਲੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਢੱਕ ਕੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.53.8
धनूंषि बाणानिषुधीर्धनुर्ज्याः ।
पाणीन्भुजान्पाणिगतं च शस्त्रम्।
छत्राणि केतूंस्तुरगान्रथेषां ।
वस्त्राणि माल्यान्यथा भूषणानि ॥ ८.५३.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼, ਬਾਣ, ਤਰਕਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ, ਹੱਥ, ਬਾਹਾਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਸ਼ਸਤਰ, ਛਤਰ, ਝੰਡੇ, ਘੋੜੇ, ਰੱਥ, ਬਸਤਰ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ।
8.53.9
चर्माणि वर्माणि मनोरमाणि ।
प्रसह्य चैषां स शिरांसि चैव।
स्रिच्छेद पार्थो द्विषतां सुमुक्तै… ।
र्बाणैः स्थितानामपराङ्मुखानाम् ॥ ८.५३.९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਢਾਲਾਂ ਤੇ ਕਵਚ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ — ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਡਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪਿੱਠ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।
8.53.10
सुकल्पिताः स्मन्दनवाजिनागाः ।
समास्थिताः कृतयत्नैर्नृवीरैः।
पार्थेरितैर्बाणशतैर्निरस्ता… ।
स्तैरेव सार्धं नृवरैर्विनेशुः ॥ ८.५३.१० ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਰੱਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਨਰਵੀਰ ਸਵਾਰ ਸਨ — ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਛੱਡੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਖਿੰਡ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.53.11
पद्मार्कपूर्णेन्दुनिभाननानि ।
किरीटमाल्याभरणोज्ज्वलानि।
भल्लार्धचन्द्रक्षुरसन्निकृत्ता… ।
न्यपातयच्छत्रुशिरांस्यजस्रम् ॥ ८.५३.११ ॥
ਕਮਲ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੁਕਟ, ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਭੱਲ, ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉਸਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਡੇਗੇ।
8.53.12
अथ द्विपैर्दैत्यरिपुद्विपाभै… ।
र्देवारिकल्पा बलमन्युकल्पैः।
कलिङ्गवङ्गाङ्गनिषादवीरा ।
जिघांसवः पाण्डवमभ्यधावन् ॥ ८.५३.१२ ॥
ਫਿਰ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਬਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਰਗੇ ਕਲਿੰਗ, ਵੰਗ, ਅੰਗ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
8.53.13
तेषां द्विपानां निचकर्त पार्थो ।
वर्माणि चर्माणि करान्नियन्तॄन्।
ध्वजाः पताकाश्च ततः प्रपेतु… ।
र्वज्राहतानीव गिरेः शिरांसि ॥ ८.५३.१३ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਕਵਚ, ਢਾਲਾਂ, ਸੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਵਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਂਗ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।
8.53.14
तेषु प्रभग्नेषु गुरोस्तनूजं ।
बाणैः किरीटि नवसूर्यवर्णैः।
प्रच्छादयामास महाभ्रजालै… ।
र्वायुः समुद्यन्तमिवांशुमन्तम् ॥ ८.५३.१४ ॥
ਉਹ ਭੱਜ ਗਏ ਤਾਂ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦੇਵੇ।
8.53.15
ततोऽर्जुनेषूनिषुभिर्निरस्य ।
द्रौणिः शितैरर्जुनवासुदेवौ।
प्रच्छादयित्वा दिवि चन्द्रसूर्यौ ।
ननाद सोऽम्भोद इवातपान्ते ॥ ८.५३.१५ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।
8.53.16
तमर्जुनस्तांश्च पुनस्त्वदीया… ।
नभ्यर्दितस्तैरभिसृत्य शस्त्रैः।
वाणान्धकारं सहसैव कृत्त्वा ।
विव्याध पार्थो वरहेमपुङ्खैः ॥ ८.५३.१६ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ… ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਕੱਟ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.53.17
नाप्याददत्सन्दधन्नैव मुञ्च… ।
न्बाणान्रथेऽदृश्यत सव्यसाची।
रथांश्च नागांस्तुरगान्पदातीन् ।
संस्यूतदेहान्ददृशुर्हतांश्च ॥ ८.५३.१७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਤੀਰ ਕੱਢਦਾ, ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਿਆ… ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਦਿਸੇ, ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਦਿਸਿਆ; ਰੱਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦਿਸੇ।
8.53.18
सन्धाय नाराचवरान्दशाशु ।
द्रौणिस्त्वरन्नेकमिवोत्ससर्ज।
तेषां च पञ्चार्जुनमभ्यविध्य… ।
न्पञ्चाच्युतं निर्बिभुदुः सुपुङ्खाः ॥ ८.५३.१८ ॥
ਦਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰਾਚ ਤੀਰ ਦਸ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਛੱਡੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਪੰਜ ਅਚਯੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ, ਉਹ ਸੁਪੁੰਖ ਤੀਰ ਭੇਦ ਗਏ।
8.53.19
तैराहतौ सर्वमनुष्यमुख्या… ।
वसृक्स्रवन्तौ धनदेन्द्रकल्पौ।
समाप्तविद्येन तथाऽभिभूतौ ।
हतौ रणे ताविति मेनिरेऽन्ये ॥ ८.५३.१९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦੋਵੇਂ… ਲਹੂ ਵਹਾਉਂਦੇ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ, ਪੂਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ।
8.53.20
अथार्जुनं प्राह दशार्हनाथः ।
प्रमाद्यसे किं जहि योधमेतम्।
कुर्याद्धि दोषं समुपेक्षितोऽयं ।
कष्टो भवेद्व्याधिरिवाक्रियावान् ॥ ८.५३.२० ॥
ਫਿਰ ਦਸ਼ਾਰਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕਿਉਂ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋ? ਇਸ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਅਣਗੌਲਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਸ਼ਟਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"
8.53.21
तथेति चोक्त्वाऽच्युतमप्रमादी ।
द्रौणेः प्रहस्याशु किरीटमाली।
भुजौ वरौ चन्दनसारदिग्धौ ।
वक्षः शिरोऽथाप्रतिमौ तथोरू ॥ ८.५३.२१ ॥
ਏਦਾਂ ਹੀ ਕਹਿ ਕੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ, ਸਾਵਧਾਨ ਕਿਰੀਟਮਾਲੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦ੍ਰੌਣਿ ਵੱਲ ਹੱਸ ਕੇ ਤੁਰੰਤ। ਚੰਦਨ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋ ਬਾਹਵਾਂ, ਛਾਤੀ, ਸਿਰ, ਫਿਰ ਅਨੁਪਮ ਦੋ ਪੱਟ।
8.53.22
गाण्डीवमुक्तैः कुपिताहिकल्पै… ।
द्रौणिं शरैः संयति निर्बिभेद।
छित्त्वा तु रश्मींस्तुरगानविध्य… ।
त्ते तं रणादूहुरतीव दूरम् ॥ ८.५३.२२ ॥
ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ… ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਲਗਾਮਾਂ ਕੱਟ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ… ਉਸਨੂੰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਲੈ ਗਏ।
8.53.23
स तैर्हृतो वातजवैस्तुरङ्गै-
र्द्रौणिर्दृढं पार्थशराभिभूतः।
आवृत्य नैव व्यषहत्स योद्धुं ।
पार्थेन सार्धं मतिमान्विमृश्य। ॥ ८.५३.२३ ॥
ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਦ੍ਰੌਣਿ ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਨਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਗਿਆ।
8.53.24
जानञ्जयं नियतं वृष्णिवीरे ।
धनञ्जये चाङ्गिरसां वरिष्ठः
विवेश कर्णस्य बलं तरस्वी ।
भग्नोत्साहः क्षीणवाणास्त्रयोगः ॥ ८.५३.२४ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਹੋਣ ਤੇ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਕਰਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਤਸ਼ਾਹ ਟੁੱਟਿਆ, ਤੀਰ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਘਟ ਗਏ।
8.53.25
प्रतीपकामे तु रणादश्वत्थाम्नि हृते हयैः ।
मन्त्रौषधिक्रियायोगैर्व्याधौ देहादिवाहृते ॥ ८.५३.२५ ॥
ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਿਵੇਂ।
8.53.26
संशप्तकानभिमुखौ प्रयातौ केशवार्जुनौ ।
वातोद्वूतपताकेन स्यन्दनेनौघनादिना ॥ ८.५३.२६ ॥
ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਵੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੇ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀ ਝੰਡੀ ਵਾਲੇ, ਹੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ।