มหาภารตะ · อัธยายะ 8.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.53.1
ततः समभवद्युद्धं शुक्राङ्गिरसवर्चसोः ।
नक्षत्रमभितो व्योम्नि शुक्राङ्गिरसयोरिव ॥ ८.५३.१ ॥
ครั้งนั้น การรบได้เกิดขึ้นระหว่างทั้งสองผู้รุ่งโรจน์ดุจพระศุกระและพระองคิรัส ประดุจบนท้องฟ้า ท่ามกลางดวงดาว คือพระศุกระกับพระองคิรัส
8.53.2
सन्तापयन्तावन्योन्यं दीप्तैः शरगभस्तिभिः ।
लोकत्रासकरावास्तां विमार्गस्थौ ग्रहाविव ॥ ८.५३.२ ॥
ทั้งสองต่างเผาผลาญกันด้วยรัศมีแห่งลูกศรอันร้อนแรง เป็นดุจดาวเคราะห์สองดวงที่หลุดจากวิถี ก่อความหวาดกลัวแก่โลกทั้งหลาย
8.53.3
ततोऽविध्यद्धुवोर्मध्ये नाराचैरर्जुनो भृशम् ।
स तेन विबभौ द्रौणिरूर्ध्वरश्मिर्यथा रविः ॥ ८.५३.३ ॥
ครั้งนั้น อรชุนได้ยิงพระโอรสของพระโทรณะอย่างรุนแรงที่กลางคิ้วด้วยลูกศรเหล็ก และเมื่อถูกยิงเช่นนั้น พระโอรสของพระโทรณะก็รุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์ที่มีรัศมีพุ่งขึ้นสูง
8.53.4
अथ कृष्णौ शरशतैरश्वत्थाम्नाऽर्दितौ भृशम् ।
स्वरश्मिजालविकचौ युगान्तार्काविवासुतः ॥ ८.५३.४ ॥
ครั้งนั้น พระกฤษณะและอรชุนถูกอัศวัตถามันยิงด้วยลูกศรนับร้อยอย่างรุนแรง ทั้งสองจึงดุจดวงอาทิตย์ในวาระสิ้นยุค ตาข่ายรัศมีของทั้งสองคลี่ออกกว้าง
8.53.5
ततोऽर्जुनः सर्वतोधारमस्त्र… ।
मवासृजद्वासुदेवेऽभिभूते।
द्रौणायनिश्चाभ्यहनत्पृषत्कै… ।
र्वज्राग्निवैवस्वतदण्डकल्पैः ॥ ८.५३.५ ॥
ครั้งนั้น อรชุนได้ปล่อยอัสตระที่โปรยปรายมาจากทุกทิศ … และเมื่อวาสุเทพถูกครอบงำ โอรสของพระโทรณะก็ยิงด้วยลูกศรทั้งหลาย … ดุจสายฟ้า ไฟ และคทาของพระยม
8.53.6
स केशवं चार्जुनं चातितेजा ।
विव्याध मर्मस्वतिरौद्रकर्मा।
बाणैः सुमुक्तैरतितीव्रवेगै… ।
र्यैराहतो मृत्युरपि व्यथेत ॥ ८.५३.६ ॥
ผู้มีเดชเจิดจ้ายิ่งนัก มีการกระทำอันดุร้ายยิ่ง ได้ยิงเกศวะและอรชุนที่จุดสำคัญด้วยลูกศรที่ปล่อยไปอย่างดีด้วยความเร็วอันรุนแรงยิ่ง หากผู้ใดถูกลูกศรเหล่านั้นยิง แม้แต่ความตายเองก็คงจะเจ็บปวด
8.53.7
द्रौणेरिषूनिषुभिः सन्निवार्य ।
व्यायच्छतस्तद्द्विगुणैः सुपुङ्खैः।
तं साश्वसूतध्वजमेकवीर… ।
मावृत्य संशप्तकसैन्यमार्च्छत् ॥ ८.५३.७ ॥
โอรสของพระโทรณะยิงลูกศรของตนเองสกัดลูกศรของอรชุนไว้ได้ แล้วดึงคันธนูขึ้น ด้วยลูกศรปีกงามที่มีจำนวนเป็นสองเท่าปกคลุมวีรบุรุษผู้เดียวนั้นพร้อมทั้งม้า สารถี และธง แล้วเคลื่อนเข้าสู่กองทัพของสังศัปตกะ
8.53.8
धनूंषि बाणानिषुधीर्धनुर्ज्याः ।
पाणीन्भुजान्पाणिगतं च शस्त्रम्।
छत्राणि केतूंस्तुरगान्रथेषां ।
वस्त्राणि माल्यान्यथा भूषणानि ॥ ८.५३.८ ॥
คันธนู ลูกศร ปลอกลูกศร สายธนู มือ แขน อาวุธที่ถืออยู่ในมือ ร่มกั้น ธง ม้า รถศึกของทหารเหล่านั้น ผ้านุ่งห่ม พวงมาลัย และเครื่องประดับ
8.53.9
चर्माणि वर्माणि मनोरमाणि ।
प्रसह्य चैषां स शिरांसि चैव।
स्रिच्छेद पार्थो द्विषतां सुमुक्तै… ।
र्बाणैः स्थितानामपराङ्मुखानाम् ॥ ८.५३.९ ॥
โล่และเกราะอันงดงามของศัตรูเหล่านั้น พระปารถผู้เป็นโอรสของพฤถาได้ตัดขาดด้วยกำลัง รวมทั้งศีรษะของพวกเขาด้วย ด้วยลูกศรที่ยิงไปอย่างดี ทั้งที่ยืนหยัดอยู่และไม่หันหลังให้
8.53.10
सुकल्पिताः स्मन्दनवाजिनागाः ।
समास्थिताः कृतयत्नैर्नृवीरैः।
पार्थेरितैर्बाणशतैर्निरस्ता… ।
स्तैरेव सार्धं नृवरैर्विनेशुः ॥ ८.५३.१० ॥
รถศึก ม้า และช้างที่จัดวางไว้อย่างดี ซึ่งมีวีรบุรุษผู้พยายามอย่างเต็มกำลังขึ้นประจำอยู่ ถูกลูกศรนับร้อยที่พระปารถยิงไปกระจัดกระจาย ต่างพินาศไปพร้อมกับวีรบุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้น
8.53.11
पद्मार्कपूर्णेन्दुनिभाननानि ।
किरीटमाल्याभरणोज्ज्वलानि।
भल्लार्धचन्द्रक्षुरसन्निकृत्ता… ।
न्यपातयच्छत्रुशिरांस्यजस्रम् ॥ ८.५३.११ ॥
ท่านได้ฟันศีรษะของศัตรูให้ขาดตลอดเวลา ศีรษะที่มีหน้าดุจดอกบัว ดวงอาทิตย์ และพระจันทร์เต็มดวง รุ่งโรจน์ด้วยมงกุฎ พวงมาลัย และเครื่องประดับ ถูกตัดด้วยลูกศรภัลละ ลูกศรรูปพระจันทร์เสี้ยว และลูกศรใบมีด
8.53.12
अथ द्विपैर्दैत्यरिपुद्विपाभै… ।
र्देवारिकल्पा बलमन्युकल्पैः।
कलिङ्गवङ्गाङ्गनिषादवीरा ।
जिघांसवः पाण्डवमभ्यधावन् ॥ ८.५३.१२ ॥
ครั้งนั้น วีรบุรุษแห่งกลิงคะ วังคะ องคะ และนิษาทะ ขี่ช้างที่เหมือนช้างของศัตรูแห่งทานพ เหมือนศัตรูของเทวดา เหมือนกำลังและความโกรธ ต่างปรารถนาจะฆ่าพระปาณฑพ จึงพุ่งเข้าใส่
8.53.13
तेषां द्विपानां निचकर्त पार्थो ।
वर्माणि चर्माणि करान्नियन्तॄन्।
ध्वजाः पताकाश्च ततः प्रपेतु… ।
र्वज्राहतानीव गिरेः शिरांसि ॥ ८.५३.१३ ॥
พระปารถตัดเกราะ โล่ งวง และสารถีของช้างเหล่านั้น จากนั้นธงและธงผืนเล็กก็ร่วงลง ดุจยอดเขาที่ถูกสายฟ้าฟาด
8.53.14
तेषु प्रभग्नेषु गुरोस्तनूजं ।
बाणैः किरीटि नवसूर्यवर्णैः।
प्रच्छादयामास महाभ्रजालै… ।
र्वायुः समुद्यन्तमिवांशुमन्तम् ॥ ८.५३.१४ ॥
เมื่อช้างเหล่านั้นแตกกระจัดกระจาย กิริฏินก็ปกคลุมพระโอรสของอาจารย์ด้วยลูกศรที่สว่างดุจดวงอาทิตย์ดวงใหม่ ดุจลมที่บดบังดวงอาทิตย์ที่กำลังขึ้นด้วยกลุ่มเมฆใหญ่
8.53.15
ततोऽर्जुनेषूनिषुभिर्निरस्य ।
द्रौणिः शितैरर्जुनवासुदेवौ।
प्रच्छादयित्वा दिवि चन्द्रसूर्यौ ।
ननाद सोऽम्भोद इवातपान्ते ॥ ८.५३.१५ ॥
ครั้งนั้น โอรสของพระโทรณะสกัดลูกศรของอรชุนด้วยลูกศรคมของตน แล้วปกคลุมอรชุนและวาสุเทพไว้ในท้องฟ้าดุจพระจันทร์และพระอาทิตย์ และท่านคำรามดุจเมฆเมื่อสิ้นฤดูร้อน
8.53.16
तमर्जुनस्तांश्च पुनस्त्वदीया… ।
नभ्यर्दितस्तैरभिसृत्य शस्त्रैः।
वाणान्धकारं सहसैव कृत्त्वा ।
विव्याध पार्थो वरहेमपुङ्खैः ॥ ८.५३.१६ ॥
อรชุน … ถูกอาวุธของพวกเขาทิ่มแทงซ้ำอีกเมื่อพวกเขารุมเข้าโจมตี ทันใดนั้นพระปารถผู้เป็นโอรสของพฤถาก็ตัดความมืดของลูกศรเสียได้ และยิงพวกเขาด้วยลูกศรปีกทองอันงดงาม
8.53.17
नाप्याददत्सन्दधन्नैव मुञ्च… ।
न्बाणान्रथेऽदृश्यत सव्यसाची।
रथांश्च नागांस्तुरगान्पदातीन् ।
संस्यूतदेहान्ददृशुर्हतांश्च ॥ ८.५३.१७ ॥
อรชุนก็ไม่ปรากฏว่าหยิบลูกศร ใส่สาย หรือปล่อยลูกศรเลย ลูกศรปรากฏอยู่บนรถ และสวยสาจิน (อรชุน) ก็ปรากฏอยู่ ผู้คนเห็นรถ ช้าง ม้า และทหารราบที่ถูกฆ่า ร่างกายของพวกเขาถูกลูกศรเสียบทะลุ
8.53.18
सन्धाय नाराचवरान्दशाशु ।
द्रौणिस्त्वरन्नेकमिवोत्ससर्ज।
तेषां च पञ्चार्जुनमभ्यविध्य… ।
न्पञ्चाच्युतं निर्बिभुदुः सुपुङ्खाः ॥ ८.५३.१८ ॥
โอรสของพระโทรณะรีบเร่ง ใส่ลูกศรนาราจะชั้นดีสิบดอกแล้วปล่อยทั้งหมดพร้อมกัน ห้าดอกยิงอรชุน และห้าดอกยิงอัจยุตะ (พระกฤษณะ) ลูกศรปีกงามเหล่านั้นทะลวงเข้าไป
8.53.19
तैराहतौ सर्वमनुष्यमुख्या… ।
वसृक्स्रवन्तौ धनदेन्द्रकल्पौ।
समाप्तविद्येन तथाऽभिभूतौ ।
हतौ रणे ताविति मेनिरेऽन्ये ॥ ८.५३.१९ ॥
ทั้งสองผู้ประเสริฐที่สุดของมนุษย์ถูกลูกศรเหล่านั้นยิง มีโลหิตไหลออกมา ดุจพระกุเวรและพระอินทร์ ถูกผู้มีความชำนาญสมบูรณ์เอาชนะได้เช่นนั้น คนอื่นๆ จึงคิดว่าทั้งสองถูกสังหารในสนามรบ
8.53.20
अथार्जुनं प्राह दशार्हनाथः ।
प्रमाद्यसे किं जहि योधमेतम्।
कुर्याद्धि दोषं समुपेक्षितोऽयं ।
कष्टो भवेद्व्याधिरिवाक्रियावान् ॥ ८.५३.२० ॥
ครั้งนั้น ผู้เป็นใหญ่แห่งทศารหะกล่าวกับอรชุนว่า "เหตุใดเจ้าจึงประมาท จงสังหารนักรบผู้นี้เสียเถิด หากปล่อยทิ้งไว้ เขาคงก่อความเสียหายได้ เหมือนโรคที่ถูกละเลยไม่รักษา ซึ่งในที่สุดก็จะกลายเป็นทุกข์สาหัส"
8.53.21
तथेति चोक्त्वाऽच्युतमप्रमादी ।
द्रौणेः प्रहस्याशु किरीटमाली।
भुजौ वरौ चन्दनसारदिग्धौ ।
वक्षः शिरोऽथाप्रतिमौ तथोरू ॥ ८.५३.२१ ॥
อรชุนผู้ไม่ประมาท กล่าวว่า ขอให้เป็นเช่นนั้น แล้วตอบพระอจยุต ผู้สวมมงกุฎ หัวเราะเยาะบุตรของทรงโณณะ และทันใดนั้นก็ เหนือแขนทั้งสองอันประเสริฐที่ทาด้วยแก่นจันทน์ อก ศีรษะ และขาทั้งคู่อันหาที่เปรียบมิได้
8.53.22
गाण्डीवमुक्तैः कुपिताहिकल्पै… ।
द्रौणिं शरैः संयति निर्बिभेद।
छित्त्वा तु रश्मींस्तुरगानविध्य… ।
त्ते तं रणादूहुरतीव दूरम् ॥ ८.५३.२२ ॥
ด้วยลูกศรที่ยิงจากคันคาณฑีวะ เหมือนงูที่โกรธเกรี้ยว อรชุนได้แทงบุตรของทรงโณณะในการรบอย่างรุนแรง ตัดสายบังเหียนแล้ว ม้าทั้งหลาย… ก็พาเขาไปไกลจากสนามรบอย่างยิ่ง
8.53.23
स तैर्हृतो वातजवैस्तुरङ्गै-
र्द्रौणिर्दृढं पार्थशराभिभूतः।
आवृत्य नैव व्यषहत्स योद्धुं ।
पार्थेन सार्धं मतिमान्विमृश्य। ॥ ८.५३.२३ ॥
ถูกม้าเร็วดุจลมพาไป บุตรของทรงโณณะถูกลูกศรของปารถะครอบงำอย่างหนัก ล้อมรอบ แต่มิอาจอดทนทำศึกได้เลย ผู้มีปัญญาจึงพิจารณาแล้ว หันกลับไปแทนที่จะรบกับปารถะ
8.53.24
जानञ्जयं नियतं वृष्णिवीरे ।
धनञ्जये चाङ्गिरसां वरिष्ठः
विवेश कर्णस्य बलं तरस्वी ।
भग्नोत्साहः क्षीणवाणास्त्रयोगः ॥ ८.५३.२४ ॥
รู้ว่าชัยชนะแน่นอนเมื่ออยู่กับวีรบุรุษแห่งวฤษณิ (กฤษณะ) และธนัญชัย (อรชุน) ผู้เป็นยอดแห่งอังคีรสผู้กล้าหาญ ได้เข้าสู่กองทัพของกรรณะ ด้วยจิตใจที่หมดกำลังใจ และทักษะแห่งลูกศรและอาวุธสิ้นไปแล้ว
8.53.25
प्रतीपकामे तु रणादश्वत्थाम्नि हृते हयैः ।
मन्त्रौषधिक्रियायोगैर्व्याधौ देहादिवाहृते ॥ ८.५३.२५ ॥
เมื่ออัศวัตถามาถูกม้าพาออกจากสนามรบ โดยความปรารถนาของเขาถูกหันไปทางตรงกันข้าม ก็เปรียบเหมือนร่างกายที่ถูกพาไปในโรคภัยด้วยการปฏิบัติมนตร์และยา
8.53.26
संशप्तकानभिमुखौ प्रयातौ केशवार्जुनौ ।
वातोद्वूतपताकेन स्यन्दनेनौघनादिना ॥ ८.५३.२६ ॥
พระเกศวะและอรชุนเคลื่อนไปเพื่อเผชิญหน้ากับพวกสังศัปตกะ บนรถศึกที่มีธงปลิวไสวตามลม คำรามดังดุจกระแสน้ำหลาก