ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 8.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.6.1
श्रिया कुलेन यशसा तपसा च श्रुतेन च ।
त्वामद्य सन्तो मन्यन्ते ययातिमिव नाहुषम् ॥ ८.६.१ ॥
ಸಂಪತ್ತು, ಕುಲ, ಕೀರ್ತಿ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಇಂದು ಸಜ್ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿಯಂತೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
8.6.2
श्रुते महर्षिप्रतिमः कृतकृत्योऽसि पार्थिव ।
पर्यवस्थापयात्मानं मा विषादे मनः कृथाः ॥ ८.६.२ ॥
ಅರಸನೇ, ಕೇಳಿದ ಮಹರ್ಷಿಯಂತಿರುವೆ, ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿರುವೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿಕೋ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡ.
8.6.3
दैवमेव परं मन्ये धिक्पौरुषमनर्थकम् ।
यत्र सालप्रतीकाशः कर्णोऽहन्यत संयुगे ॥ ८.६.३ ॥
ದೈವವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ವ್ಯರ್ಥ ಪೌರುಷಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಸಾಲವೃಕ್ಷದಂತಿದ್ದ ಕರ್ಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದನು.
8.6.4
हत्वा युधिष्ठिरानीकं पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
प्रताप्य शरवर्षेण दिशः सर्वा महारथः ॥ ८.६.४ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಪಾಂಚಾಲರ ರಥಸಮೂಹಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿ, ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತಪಿಸಿದ ಮಹಾರಥ.
8.6.5
मोहियित्वा रणे पार्थान्वज्नहस्त इवासुरान् ।
स कथं निहतः शेते वायुरुग्ण इव द्रुमः ॥ ८.६.५ ॥
ವಜ್ರಹಸ್ತನು ಅಸುರರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದ ಅವನು, ಗಾಳಿಗೆ ಮುರಿದ ಮರದಂತೆ ಹೇಗೆ ಹತನಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ?
8.6.6
शोकस्यान्तं न पश्यामि पारं जलनिधेरिव ।
चिन्ता मे वर्धतेऽतीव मुमूर्षा चापि जायते ॥ ८.६.६ ॥
ಸಮುದ್ರದ ದಡವನ್ನು ಕಾಣದಂತೆ ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಚಿಂತೆ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ಸಾಯುವ ಬಯಕೆಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ.
8.6.7
कर्णस्य निधनं श्रुत्वा विजयं फल्गुनस्य च ।
अश्रद्धेयमहं मन्ये वधं कर्णस्य सञ्जय ॥ ८.६.७ ॥
ಸಂಜಯ, ಕರ್ಣನ ಮರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಫಲ್ಗುನನ (ಅರ್ಜುನನ) ವಿಜಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕರ್ಣನ ವಧೆ ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.6.8
वज्रसारमिदं नूनं हृदयं दुर्भिदं मम ।
यच्छ्रुत्वा पुरुषव्याघ्रं हतं कर्णं न दीर्यते ॥ ८.६.८ ॥
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಹೃದಯ ವಜ್ರಸಾರದಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಕರ್ಣ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿಯೂ ಅದು ಒಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
8.6.9
आर्युर्नूनं सुदीर्घं मे विहितं दैवतैः पुरा ।
यत्र कर्णं हतं श्रुत्वा जीवामीह सुदुःखितः ॥ ८.६.९ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆಯೇ ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಹಳ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಕರ್ಣ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿಯೂ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದೇನೆ.
8.6.10
धिग्जीवितमिदं चैव सुहृद्वीनस्य सञ्जय ।
अद्य चाहं दशामेतां गतः सञ्जय गर्हिताम्।
कृपणं वर्तयिष्यामि शोच्यः सर्वस्य मन्दधीः ॥ ८.६.१० ॥
ಸಂಜಯ, ಮಿತ್ರರಿಲ್ಲದ ಈ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ! ಇಂದು ನಾನು ಈ ನಿಂದಾರ್ಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದೇನೆ; ದೀನನಾಗಿ ಬದುಕುವೆನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕನಿಕರಾರ್ಹನಾದ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು.
8.6.11
अहमेव पुरा भूत्वा सर्वलोकस्य सत्कृतः ।
परिभूतः कथं सूत परैः शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ ८.६.११ ॥
ಸೂತನೇ, ಹಿಂದೆ ನಾನೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದೆ; ಈಗ ಇತರರಿಂದ ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲೆ?
8.6.12
दुःखाद्दुःखतरं भन्ये प्राप्तवानस्मि सञ्जय ।
भीष्मद्रोणवधेनैव कर्णस्य च महात्मनः ॥ ८.६.१२ ॥
ಸಂಜಯ, ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ವಧೆಯಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮ ಕರ್ಣನ ವಧೆಯಿಂದ, ದುಃಖಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.6.13
नावशेषं प्रपश्यामि सूतपुत्रे हते युधि ।
सहि पारं महानासीत्पुत्राणां मम सञ्जय ॥ ८.६.१३ ॥
ಸಂಜಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೂತಪುತ್ರ ಹತನಾದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಏನೂ ಉಳಿದಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನೇ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಹಾ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದನು.
8.6.14
युद्धे हि निहतः शूरो विसृजन्सायकान्बहून् ।
को हि मे जीवितेनार्थस्तमृते पुरुषर्षभम् ॥ ८.६.१४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಶೂರ ಹತನಾದನು; ಅವನು ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು. ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಜೀವನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
8.6.15
रथादाधिरथिर्नूनं न्यपतत्सायकार्दितः ।
पर्वतस्येव शिखरं व ज्रपाताद्विदारितम् ॥ ८.६.१५ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸೂತಪುತ್ರನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ರಥದಿಂದ ಬಿದ್ದನು; ಸಿಡಿಲಿನ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಸೀಳಿದ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ.
8.6.16
स शेते पृथिवीं नूनं शोभयन्रुधिरोक्षितः ।
मातङ्ग इव मत्तेन मताङ्गेन निपातितः ॥ ८.६.१६ ॥
ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ, ಭೂಮಿಗೆ ಶೋಭೆ ನೀಡುತ್ತಾ; ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಯಿಂದ ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ.
8.6.17
यो बलं धार्तराष्ट्राणां पाण्डवानां यतो भयम् ।
सोऽर्जुनेन हतः कर्णः प्रतिमानं धनुष्मताम् ॥ ८.६.१७ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಬಲವಾಗಿದ್ದವನೂ, ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಭಯಕಾರಣನಾಗಿದ್ದವನೂ, ಬಿಲ್ಲುಗಾರರ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದ್ದ ಕರ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಹತನಾದನು.
8.6.18
स हि वीरो महेष्वासो मित्राणामभयङ्करः ।
शेते विनिहतो वीरः शक्रेणेव पुरा बलः ॥ ८.६.१८ ॥
ಆ ವೀರ, ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ, ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವನು. ಹತನಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ; ಹಿಂದೆ ಇಂದ್ರನಿಂದ ಬಲನು ಹತನಾದಂತೆ.
8.6.19
पङ्गोरिवाध्वगमनं दरिद्रस्येव कामितम् ।
दुर्योधनस्य लोभश्च समान्येतानि सञ्जय ॥ ८.६.१९ ॥
ಕುಂಟನ ಮಾರ್ಗಗಮನ, ದರಿದ್ರನ ಆಸೆ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಲೋಭ ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಾನವು, ಸಂಜಯ.
8.6.20
अन्यथा चिन्तितं कार्यमन्यथा तत्तु जायते ।
अहो नु बलवद्दैवं कालश्च दुरतिक्रमः ॥ ८.६.२० ॥
ಯೋಚಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆಗುವುದು ಬೇರೆಯೇ. ಅಯ್ಯೋ, ದೈವ ಬಲವಾದುದು, ಕಾಲ ದಾಟಲಾಗದುದು.
8.6.21
पलायमानः कृपणो दीनात्मा दीनपौरुषः ।
कच्चिद्विनिहतः सूत पुत्रो दुःशासनो मम ॥ ८.६.२१ ॥
ಓಡುತ್ತಿದ್ದ, ದೀನನಾದ, ಹೇಡಿ ಮನಸ್ಸಿನ, ದುರ್ಬಲ ಪೌರುಷದ ನನ್ನ ಮಗ ದುಃಶಾಸನ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನೇ, ಸೂತ?
8.6.22
कच्चिन्न दीनाचरितं कृतवांस्तात संयुगे ।
कच्चिन्न निहतः शूरा यथाऽन्ये क्षत्रियर्षभाः ॥ ८.६.२२ ॥
ಮಗನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಾವುದಾದರೂ ದೀನ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದನೇ? ಇತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂತೆ ಶೂರನಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನಲ್ಲವೇ?
8.6.23
युधिष्ठिरस्य वचनं मा युद्धमिति सर्वदा ।
दुर्योधनो नाभ्यगृह्णान्मूढः पथ्यमिवौषधम् ॥ ८.६.२३ ॥
'ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಡ' ಎಂಬ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮಾತನ್ನು ಮೂಢ ದುರ್ಯೋಧನ ಎಂದಿಗೂ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ; ಹಿತಕರ ಔಷಧವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಂತೆ.
8.6.24
शतल्पे शयानेन भीष्मेण सुमहात्मना ।
पानीयं याचितः पार्थः सोविध्यन्मेदिनीतलम् ॥ ८.६.२४ ॥
ಬಾಣಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಷ್ಮನು ಪಾರ್ಥನಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನು ಭೂತಲವನ್ನು ಬಾಣದಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.
8.6.25
जलस्य धारां जनितां दृष्ट्वा पाण्डुसुतेन च ।
अब्रवीत्स महाबाहुस्तात संशाम्य पाण्डवैः ॥ ८.६.२५ ॥
ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ನೀರಿನ ಧಾರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಹೇಳಿದನು: ಮಗೂ, ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೋ.
8.6.26
प्रशमाद्वि भवेच्छान्तिर्मदन्तं युद्धमस्तु वः ।
भ्रातृभावेन पृथिवीं भुङ्क्ष्व पाण्डुसुतैः सह ॥ ८.६.२६ ॥
ಶಮನದಿಂದಲೇ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಯುದ್ಧ ನನ್ನೊಂದಿಗೇ ಮುಗಿಯಲಿ. ಸೋದರಭಾವದಿಂದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.
8.6.27
अकुर्वन्वचनं तस्य नूनं शोचति पुत्रकः ।
तदिदं समनुप्राप्त वचनं दीर्घदर्शिनः ॥ ८.६.२७ ॥
ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದ ಕಾರಣ ನನ್ನ ಮಗ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನ ಆ ಮಾತು ಈಗ ನಮಗೆ ಬಂದಿದೆ.
8.6.28
अहं तु निहतामात्यो हतपुत्रश्च सञ्जय ।
द्यूततः कृच्छ्रमापन्नो लूनपक्ष इव द्विजः ॥ ८.६.२८ ॥
ಸಂಜಯ, ನಾನು ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹತರಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ಹತರಾಗಿ, ಜೂಜಿನಿಂದ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇನೆ; ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ.
8.6.29
यथा हि शकुनिं गृह्य छित्त्वा पक्षौ च सञ्जय ।
विसर्जयन्ति संहृष्टाः क्रीडमानाः कुमारकाः ॥ ८.६.२९ ॥
ಸಂಜಯ, ಆಡುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಿಡುವಂತೆ.
8.6.30
लूनपक्षतया तस्य गमनं नोपपद्यते ।
तथाहमपि सम्प्राप्तो लूनपक्ष इव द्विजः ॥ ८.६.३० ॥
ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಹಾರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನೂ ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ.
8.6.31
क्षीणः सर्वार्थहीनश्च निर्ज्ञातिर्बन्धुवर्जितः ।
कां दिशं प्रतिपत्स्यामि दीनः शत्रुवशं गतः ॥ ८.६.३१ ॥
ಕ್ಷೀಣನಾದ, ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ವಂಚಿತನಾದ, ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದ, ಬಂಧುವರ್ಜಿತನಾದ ನಾನು ದೀನನಾಗಿ ಶತ್ರುವಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇನೆ. ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?
8.6.32
इत्येवं धृतराष्ट्रोऽथ विलप्य बहुदुःखितः ।
प्रोवाच सञ्जयं भूयः सोकव्याकुलमानसः ॥ ८.६.३२ ॥
ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸಂಜಯನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
8.6.33
योऽजयत्सर्वकाम्भोजानम्बष्ठान्कैकयैः सह ।
गान्धारांश्च विदेहांश्च जित्वा कार्यार्थमाहवे ॥ ८.६.३३ ॥
ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಂಬೋಜರನ್ನು, ಅಂಬಷ್ಠರನ್ನು ಕೈಕೇಯರೊಡನೆ, ಗಾಂಧಾರರನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದೇಹರನ್ನು ಗೆದ್ದವನು.
8.6.34
दुर्योधनस्य वृद्ध्यर्थं योऽजयत्पृथिवीं प्रभुः ।
स जितः पाण्डवैः शूरैः समरे वाहुशालिभिः ॥ ८.६.३४ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಆ ಪ್ರಭು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಹುಬಲಿಗಳಾದ ಶೂರ ಪಾಂಡವರಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
8.6.35
तस्मिन्हते महेष्वासे कर्णे युधि किरीटिना ।
के वीराः पर्यतिष्ठन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ८.६.३५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಿರೀಟಧಾರಿ (ಅರ್ಜುನ) ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ, ಅವನ ಸುತ್ತ ಯಾವ ವೀರರು ನಿಂತಿದ್ದರು? ಸಂಜಯ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
8.6.36
कच्चिन्नैकः परित्यक्तः पाण्डवैर्निहतो रणे ।
उक्तं त्वया पुरा तात यथा वीरो निपातितः ॥ ८.६.३६ ॥
ಅಯ್ಯಾ, ಪಾಂಡವರು ಅವನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲವೇ? ನೀನು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆ ವೀರ ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದನು?
8.6.37
भीष्ममप्रतियुध्यन्तं शिखम्डी सायकोत्तमैः ।
पातयामास समरे सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ८.६.३७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಾಡದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಶಿಖಂಡಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಅವನು ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
8.6.38
तथा द्रौपदिना द्रोणो न्यस्तसर्वायुधो युधि ।
धर्मराजवचः श्रुत्वा अश्वत्थामा हतस्त्विति ॥ ८.६.३८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಗನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಕೊಂದನು; ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಹತನಾದನೆಂದು ಧರ್ಮರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ.
8.6.39
युक्तयोगो महेष्वासः शरैर्बहुभिराचितः ।
निहतः खङ्गमुद्यम्य धृष्टद्युम्नेन सञ्जय ॥ ८.६.३९ ॥
ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರನು ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸಂಜಯ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಖಡ್ಗವನ್ನೆತ್ತಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದನು.
8.6.40
अन्तरेण हतावेतौ छलेन च विशेषतः ।
अश्रौषमहमेतद्वै भीष्मद्रोणौ निपातितौ ॥ ८.६.४० ॥
ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅವಕಾಶ ಕಾದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೋಸದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು; ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರು ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.
8.6.41
भीष्मद्रोणौ हि समरे न हन्याद्वज्रभृत्स्वयम् ।
न्यायेन युध्यन्समरे तद्वै सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ८.६.४१ ॥
ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ವಜ್ರಧಾರಿಯೇ ಸ್ವತಃ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಾರನು; ಅದೇ ಸತ್ಯ, ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
8.6.42
कर्णं त्वस्यन्तमस्त्राणि दिव्यानि च बहूनि च ।
कथमिन्द्रोपमं वीरं मृत्युर्युद्वे समस्पृशत् ॥ ८.६.४२ ॥
ಆದರೆ ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಂದ್ರಸಮಾನ ವೀರ ಕರ್ಣನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು ಹೇಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿತು?
8.6.43
यस्य विद्युत्प्रभां शक्तिं दिव्यां कनकभूषणाम् ।
प्रायच्छद्द्विषतां हन्त्रीं कुण्डलाभ्यां पुरन्दरः ॥ ८.६.४३ ॥
ಇಂದ್ರನು ಎರಡು ಕುಂಡಲಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಿದನೋ.
8.6.44
यस्य सर्पमुखो दिव्यः शरः काञ्चनभूषणः ।
अशेत निशितः पत्री समरेष्वरिसूदनः ॥ ८.६.४४ ॥
ಯಾರ ಸರ್ಪಮುಖದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣದ, ಹರಿತವಾದ, ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಬಾಣವು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತೋ.
8.6.45
भीष्मद्रोणमुखान्वीरान्योऽवमत्य महारथान् ।
जामदग्न्यान्महाघोरं ब्राह्ममस्त्रमशिक्षत ॥ ८.६.४५ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣರಂತಹ ಮಹಾರಥರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತವನು.
8.6.46
यश्च द्रोणमुखान्दृष्ट्वा विमुखानर्दिताञ्शरैः ।
सौभद्रस्य महाबाहुर्व्यधमत्कार्मुकं शितैः ॥ ८.६.४६ ॥
ದ್ರೋಣನ ನೇತೃತ್ವದ ವೀರರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಹಾಬಾಹುವು ಸೌಭದ್ರನ (ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ) ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುರಿದನು.
8.6.47
यश्च नागायुतप्राणां वज्ररंहसमच्युतम् ।
विरथं सहसा कृत्वा भीमसेनमपाहसत् ॥ ८.६.४७ ॥
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲ ಮತ್ತು ವಜ್ರದ ವೇಗವುಳ್ಳ ಅಚ್ಯುತನಾದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ರಥಹೀನನನ್ನಾಗಿಸಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದವನು.
8.6.48
सहदेवं च निर्जित्य शरैः सन्नतपर्वभिः ।
कृपया विरथं कृत्वा नाहनद्धर्मचिन्तया ॥ ८.६.४८ ॥
ಸಹದೇವನನ್ನೂ ಬಾಗಿದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದು, ರಥಹೀನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ ಧರ್ಮಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
8.6.49
यश्च मायासहस्राणि विकुर्वाणं जयैषिणम् ।
घटोत्कचं राक्षसेन्द्रं शक्रशक्त्या निजघ्निवान् ॥ ८.६.४९ ॥
ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೊಂದವನು.
8.6.50
एवांश्च दिवसान्यस्य युद्धे भीतो धनञ्जयः ।
नागमद्द्वैरथं वीरः स कथं निहतो रणे ॥ ८.६.५० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ದಿನ ಭಯಗೊಂಡ ಧನಂಜಯನು ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಆ ವೀರ ರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹತನಾದ?
8.6.51
संशप्तकानां योधा ये आह्वयन्त सदाऽन्यतः ।
एतान्हत्वा हनिष्यामि पश्चाद्वैकर्तनं रणे ॥ ८.६.५१ ॥
ಸಂಶಪ್ತಕರ ಯೋಧರು ಸದಾ ಬೇರೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು; 'ಇವರನ್ನು ಕೊಂದು ನಂತರ ವೈಕರ್ತನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆ' ಎಂದು ರಣದಲ್ಲಿ.
8.6.52
इति व्यपदिशन्पार्थो वर्जयन्सूतजं रणे ।
स कथं निहतो वीरः पार्थेन परवीरहा ॥ ८.६.५२ ॥
ಹೀಗೆ ನೆಪ ಹೇಳಿ, ರಣದಲ್ಲಿ ಸೂತಪುತ್ರನನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪಾರ್ಥ — ಹಾಗಾದರೆ ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಆ ವೀರ ಪಾರ್ಥನಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದ?
8.6.53
रथभह्गो न चेत्तस्य धनुर्वा न व्यशीर्यत ।
न चेदस्त्राणि नष्टानि स कथं निहतः परैः ॥ ८.६.५३ ॥
ಅವನ ರಥ ಮುರಿಯಲಿಲ್ಲ, ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿಯಲಿಲ್ಲ, ಅಸ್ತ್ರಗಳು ನಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಅವನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದ?
8.6.54
को हि शक्तो रणे कर्णं विधुन्वानं महद्धनुः ।
विमुञ्चन्तं शरान्घोरान्दिव्यान्यस्त्राणि चाहवे।
जेतुं पुरुषशार्दूलं शार्दूलमिव वेगिनम् ॥ ८.६.५४ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬೀಸುತ್ತ, ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತ, ಹುಲಿಯಂತೆ ವೇಗವಿರುವ ಆ ಪುರುಷಸಿಂಹ ಕರ್ಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು?
8.6.55
ध्रवं तस्य धनुश्छिन्नं रथो वाऽपि महीं गतः ।
अस्त्राणि वा प्रनष्टानि यथा शंससि मे हतम्।
न ह्यन्यदपि पश्यामि कारणं तस्य नाशने ॥ ८.६.५५ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅವನ ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದಿದೆ, ಅಥವಾ ಅವನ ರಥ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಅಥವಾ ಅವನ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ, ಅವನು ಹತನಾದನೆಂದು ನೀವು ಹೇಳುವಂತೆ. ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣವನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
8.6.56
न हिन्मि फल्गुनं यावत्तावत्पादौ न धावये ।
इति यस्य महाघोरं व्रतमासीन्महात्मनः ॥ ८.६.५६ ॥
ಫಲ್ಗುನನನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲುವವರೆಗೆ ನನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ವ್ರತ ಇದಾಗಿತ್ತು, ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿತ್ತು.
8.6.57
यस्य भीतो रमे निद्रां धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
त्रयोदशसमा नित्यं नाभजत्पुरुषर्षभः ॥ ८.६.५७ ॥
ಯಾರ ಭಯದಿಂದ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ ಕಾಣಲಿಲ್ಲವೋ.
8.6.58
यस्य वीर्यवतो वीर्यमुपाश्रित्य महात्मनः ।
मम पुत्रः सभां भार्यां पाण्डूनां नीतवान्बलात् ॥ ८.६.५८ ॥
ಯಾರ ವೀರ್ಯವಂತನ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನನ್ನ ಮಗನು ಪಾಂಡವರ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಸಭೆಗೆ ಕರೆತಂದನೋ.
8.6.59
तत्रापि च सभामध्ये पाण्डवानां च पश्यताम् ।
दासभार्येति पाञ्चालीमब्रवीत्कुरुसन्निधौ ॥ ८.६.५९ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡವರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕುರುಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾಂಚಾಲಿಯನ್ನು 'ದಾಸನ ಪತ್ನಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
8.6.60
न सन्ति तपयः कृष्णे सर्वे षण्डतिलैः समाः ।
उपतिष्ठस्व भर्तारमन्यं वा वरवर्णिनि ॥ ८.६.६० ॥
ಕೃಷ್ಣೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಷಂಡರು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನಂತೆ ಅಲ್ಪರು; ಅವರಿಂದ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಶ್ರಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಸುಂದರಿ, ಬೇರೊಬ್ಬ ಪತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸು.
8.6.61
इत्येवं यः पुरा वाचो रूक्षाः संश्रावयन्रुषा ।
सभायां सूतजः कृष्णां स कथं निहतः परैः ॥ ८.६.६१ ॥
ಹಿಂದೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣೆಗೆ ಹೇಳಿದ ಸೂತಪುತ್ರ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
8.6.62
यदि भीष्मो रणश्लाघी द्रोणो वा युधि दुर्मदः ।
न हनिष्यति कौन्तेयान्पक्षपातात्सुयोधन।
सर्वानेव हनिष्यामि व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ८.६.६२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವ ಭೀಷ್ಮ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ದ್ರೋಣರು ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಕೌಂತೇಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಓ ಸುಯೋಧನ, ನಾನೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಜ್ವರ ದೂರವಾಗಲಿ.
8.6.63
किं करिष्यति गाण्डीवमक्षय्यौ च महेषुधी ।
स्निग्धचन्दनदिग्धस्य मच्छरस्याभिधावतः।
स नूनमृषभस्कन्धो ह्यर्जुनेन कथं हतः ॥ ८.६.६३ ॥
ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯವಾದ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತವೆ? ಗಂಧ ಲೇಪಿತನಾಗಿ ಎತ್ತಿನ ಭುಜದವನಾದ ಆ ಸೊಳ್ಳೆಯಂತಹವನು ಧಾವಿಸಿದಾಗ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
8.6.64
यश्च गाण्डीवमुक्तानां स्पर्शमुग्रमचिन्तयन् ।
अपतिर्ह्यसि कृष्णेति ब्रुवन्पार्थानवैक्षत ॥ ८.६.६४ ॥
ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, 'ಓ ಕೃಷ್ಣೆ, ನಿನಗೆ ಗಂಡನಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ನೋಡಿದವನು.
8.6.65
यस्य नासीद्भयं पार्थात्सपुत्रात्सजनार्दनात् ।
स्वबाहुबलमाश्रित्य मुहूर्तमपि सञ्जय ॥ ८.६.६५ ॥
ಓ ಸಂಜಯ, ಪಾರ್ಥನಿಂದ, ಅವನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಜನಾರ್ದನನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಯಾರಿಗೆ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ತನ್ನ ತೋಳ್ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾದರೂ.
8.6.66
तस्य नाऽहं वधं मन्ये देवैरपि सवासवैः ।
प्रतीपमभिघावद्भिः किं पुनस्तात पाण्डवैः ॥ ८.६.६६ ॥
ಅವನ ವಧೆಯನ್ನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದರೂ ನಾನು ಊಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ಮಗನೇ, ಪಾಂಡವರಿಂದ ಹತನಾಗುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ?
8.6.67
न हि ज्यां संसम्पृशानस्य तलत्रे वाऽपि गृह्णतः ।
पुमानाधिरथेः स्थातुं कश्चित्प्रमुखतोऽर्हति ॥ ८.६.६७ ॥
ನಿಜವಾಗಿ, ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಅಧಿರಥನ ಮಗನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲು ಯೋಗ್ಯನಾದ ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಇಲ್ಲ.
8.6.68
अपि स्यान्मेदिनी हीना सोमसूर्यप्रभांशुभिः ।
न वध- पुरुषेन्द्रस्य संयुगेष्वपलायिनः ॥ ८.६.६८ ॥
ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರ ಪ್ರಭಾ ಕಿರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿ ಇರಬಹುದು; ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದ ಪುರುಷೇಂದ್ರನ ವಧೆ (ಆಗದು).
8.6.69
येन मन्दः सहायेन भ्रात्रा दुःशासनेन च ।
वासुदेवस्य दुर्बुद्धिः प्रत्याख्यानमरोचत ॥ ८.६.६९ ॥
ಯಾವ ಮೂಢನು, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು (ದುರ್ಯೋಧನ), ತಮ್ಮ ದುಃಶಾಸನನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಾಸುದೇವನ (ಕೃಷ್ಣನ) ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟನೋ.
8.6.70
स नूनं वृषभस्कन्धं कर्णं दृष्ट्वा निपातितम् ।
दुःशासनं च निहतं मन्ये शोचति पुत्रकः ॥ ८.६.७० ॥
ಅವನು (ದುರ್ಯೋಧನ) ಹೋರಿಯಂತಹ ಭುಜಗಳ ಕರ್ಣನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ದುಃಶಾಸನನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.6.71
हतं वैकर्तनं दृष्ट्वा द्वैरथे सव्यसाचिना ।
जयतः पाण्डवान्दृष्ट्वा किंस्विद्दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ८.६.७१ ॥
ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಿಂದ (ಅರ್ಜುನನಿಂದ) ವೈಕರ್ತನನು (ಕರ್ಣನು) ಹತನಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಜಯಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.72
दुर्मर्षणं हतं दृष्ट्वा वृषसेनं च संयुगे ।
प्रभग्रं च बलं दृष्ट्वा वध्यमानं महारथैः ॥ ८.६.७२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಮರ್ಷಣನು ಹತನಾದುದನ್ನು, ವೃಷಸೇನನು (ಹತನಾದುದನ್ನು) ನೋಡಿ, ಸೈನ್ಯವು ಚದುರಿ ಮಹಾರಥರಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ (ದುರ್ಯೋಧನನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?)
8.6.73
पराङ्मुखांश्च राज्ञस्तु पलायनपरायणान् ।
विद्रुतान्रथिनो दृष्ट्वा मन्ये शोचति पुत्रकः ॥ ८.६.७३ ॥
ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಥಿಕರು ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಮಗ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.6.74
अनेयश्चाभिमानी च दुर्बुद्धिरजितेन्द्रियः ।
हतोत्साहं बलं दृष्ट्वा किंस्विदुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ८.६.७४ ॥
ಬಗ್ಗದವನೂ, ಅಭಿಮಾನಿಯೂ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೂ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದವನೂ ಆದ ದುರ್ಯೋಧನನು, ಉತ್ಸಾಹ ಕುಂದಿದ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.75
स्वयं वैरं महत्कृत्वा वार्यमाणः सुहृद्गणैः ।
प्रधने हतभूयिष्ठैः किंस्विद्दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ८.६.७५ ॥
ತಾನೇ ದೊಡ್ಡ ವೈರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹಿತೈಷಿಗಳು ತಡೆದರೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಹತರಾದಾಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.76
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा भीमसेनेन संयुगे ।
रुधिरे पीयमाने च किंस्विद्द्रुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ८.६.७६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಹತನಾದ ಸಹೋದರನನ್ನು ನೋಡಿ, ರಕ್ತ ಕುಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ದುರ್ಯೋಧನನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.77
सह गान्धारराजेन सभायां यदभाषत ।
कर्णोऽर्जुनं रणे हन्ता हते तस्मिन्किमब्रवीत् ॥ ८.६.७७ ॥
ಗಾಂಧಾರರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಕರ್ಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವನು' ಎಂದು ಹೇಳಲಾದದ್ದು; ಆ ಕರ್ಣನು ಹತನಾದಾಗ ಅವನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.78
द्यूतं कृत्वा पुरा हृष्ठो वञ्चयित्वा च पाण्डवान् ।
शकुनिः सौबलस्तात हते कर्णे किमब्रवीत् ॥ ८.६.७८ ॥
ಹಿಂದೆ ಜೂಜಾಡಿ, ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಪಾಂಡವರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿ, ಕರ್ಣ ಹತನಾದಾಗ ಏನು ಹೇಳಿದನು, ಮಗನೇ?
8.6.79
कृतवर्मा महेष्वासः सात्वतानां महारथः ।
हतं वैकर्तनं दृष्ट्वा हार्दिक्यः किमभाषत ॥ ८.६.७९ ॥
ಸಾತ್ವತರ ಮಹಾರಥಿ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಕೃತವರ್ಮನು ವೈಕರ್ತನ (ಕರ್ಣ)ನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.80
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या यस्य शिक्षामुपासते ।
धनुर्वेदं चिकीर्षन्तो द्रोणपुत्रस्य धीमतः ॥ ८.६.८० ॥
ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಬಯಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು ಯಾರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರೋ, ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ (ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ).
8.6.81
युवा रूपेण सम्पन्नो दर्शनीयो महायशाः ।
अश्वत्थामा हते कर्णे किमभाषत सञ्जय ॥ ८.६.८१ ॥
ಸಂಜಯ, ಯೌವನಿ, ರೂಪವಂತ, ನೋಡಲು ಸುಂದರ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಕರ್ಣನು ಹತನಾದಾಗ ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.82
आचार्यो यो धनुर्वेदे गौतमो रथसत्तमः ।
कृपः शारद्वतस्तात हते कर्णे किमब्रवीत् ॥ ८.६.८२ ॥
ಧನುರ್ವೇದದ ಆಚಾರ್ಯ, ಗೌತಮ ಗೋತ್ರದ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾರದ್ವತ ಕೃಪನು, ಎಲೈ ತಾತ, ಕರ್ಣನು ಹತನಾದಾಗ ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.83
मद्रराजो महेष्वासः शल्यः समितिशोभनः ।
दृष्ट्वा विनिहतं कर्णं सारथ्ये रथिनां वरः।
किमभाषत सौवीरो मद्राणामधिपो बली ॥ ८.६.८३ ॥
ಮದ್ರರಾಜ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಶಲ್ಯನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುವವನು, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದವನು, ಕರ್ಣನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸೌವೀರನೂ ಮದ್ರರ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಆದವನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?
8.6.84
दृष्ट्वा विनिहतं सर्वे योधा वारणदुर्जयाः ।
ये च केन राजानः पृथिव्यां योद्वुमागताः।
वैकर्तनं हतं दृष्टवा कान्यभाषन्त सञ्जय ॥ ८.६.८४ ॥
ಕರ್ಣನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆನೆಗಳಂತೆ ಅಜೇಯರಾದ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಬಂದ ರಾಜರು, ಎಲೈ ಸಂಜಯ, ವೈಕರ್ತನ (ಕರ್ಣ) ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಏನು ಹೇಳಿದರು?
8.6.85
द्रोणे तु निहते वीरे रथव्याघ्रे नरर्षभे ।
के वा मुखमनीकानामासन्सञ्जय भागशः ॥ ८.६.८५ ॥
ಓ ಸಂಜಯ, ವೀರನೂ ರಥವ್ಯಾಘ್ರನೂ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ದ್ರೋಣನು ಹತನಾದಾಗ, ಸೇನೆಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದರು?
8.6.86
मद्रराजः कथं शल्यो नियुक्तो रथिनां वरः ।
वैकर्तनस्य सारथ्ये तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ८.६.८६ ॥
ಓ ಸಂಜಯ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮದ್ರರಾಜ ಶಲ್ಯನು ವೈಕರ್ತನ ಕರ್ಣನ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
8.6.87
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रं सूतपुत्रस्य युध्यतः ।
वामं चक्रं ररक्षुर्वा के वा वीरस्य पृष्ठतः ॥ ८.६.८७ ॥
ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೂತಪುತ್ರನ ಬಲ ಚಕ್ರವನ್ನು ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸಿದರು, ಎಡ ಚಕ್ರವನ್ನು ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸಿದರು? ಅಥವಾ ಆ ವೀರನ ಹಿಂದೆ ಯಾರಿದ್ದರು?
8.6.88
के कर्णं न जहुः शूराः के क्षुद्राः प्राद्रवंस्ततः ।
कथं च वः समेतानां हतः कर्णो महारथः ॥ ८.६.८८ ॥
ಕರ್ಣನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದ ಶೂರರು ಯಾರು, ಆಗ ಓಡಿಹೋದ ಕ್ಷುದ್ರರು ಯಾರು? ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದರೂ ಮಹಾರಥ ಕರ್ಣನು ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
8.6.89
पाण्डवाश्च स्वयं शूराः प्रत्युदीयुर्महारथाः ।
सृजन्तः शरवर्षाणि वारिधारा इवाम्बुदाः ॥ ८.६.८९ ॥
ಪಾಂಡವರೇ ಸ್ವತಃ ಶೂರ ಮಹಾರಥರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದರು; ಮೇಘಗಳು ಜಲಧಾರೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಬಾಣವರ್ಷ ಸುರಿಸಿದರು.
8.6.90
स च सर्पमुखो दिव्यो महेषुप्रवरस्तदा ।
व्यर्थः कथं समभवत्तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय ॥ ८.६.९० ॥
ಆ ಸರ್ಪಮುಖದ ದಿವ್ಯ, ಮಹಾಬಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣವು ಆಗ ಹೇಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು? ಓ ಸಂಜಯ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
8.6.91
मामकस्यास्य सैन्यस्य हतोत्सेधस्य सञ्जय ।
अवशेषं न पश्यामि ककुदे मृदिते सति ॥ ८.६.९१ ॥
ಸಂಜಯ, ನನ್ನ ಈ ಸೈನ್ಯದ ಎತ್ತರ ಉರುಳಿಹೋಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು (ಕಕುದ) ಪುಡಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದದ್ದು ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
8.6.92
तौ हि वीरौ महेष्वासौ मदर्थे त्यक्तजीवीतौ ।
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा को न्वर्थो जीवितेन मे ॥ ८.६.९२ ॥
ನನಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ಮಹಾಧನುರ್ಧರರಾದ ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರು ಹತರಾದರೆಂದು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಜೀವನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
8.6.93
पुनः पुनर्न मृष्यामि वधं कर्णस्य पाण्डवैः ।
यस्य बाह्वोर्बलं तुल्यं कुञ्जराणां शतं शतम् ॥ ८.६.९३ ॥
ನೂರಾರು ಆನೆಗಳ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಭುಜಬಲವುಳ್ಳ ಕರ್ಣನನ್ನು ಪಾಂಡವರು ವಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಸಹಿಸಲಾರೆ.
8.6.94
द्रोणे हते च यद्वृत्तं कौरवाणां परैः सह ।
सङ्घामे नरवीराणां तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ८.६.९४ ॥
ದ್ರೋಣ ಹತನಾದಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೌರವ ವೀರರಿಗೆ ಏನಾಯಿತೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಸಂಜಯ.
8.6.95
यथा कर्णश्च कौन्तेयैः सह युद्धमयोजयत् ।
तथा च द्विषतां हन्ता रणे शान्तस्तदुच्यताम् ॥ ८.६.९५ ॥
ಕರ್ಣನು ಕುಂತಿಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಅವನು ರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಶ್ಚಲನಾದನೆಂದೂ ಹೇಳಲಿ.