મહાભારત · અધ્યાય 8.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.61.1
तेषां प्रवृत्ते सङ्ग्रामे विपुले शोणितोदके ।
रराज लोहितेनोर्वी संसिक्ता बहुधा भृशम् ॥ ८.६१.१ ॥
તેમની વચ્ચે વિશાળ યુદ્ધ શરૂ થતાં, લોહીના પાણીવાળા એ રણક્ષેત્રમાં, લોહીથી અનેક રીતે ભીંજાયેલી પૃથ્વી શોભી ઊઠી.
8.61.2
ततो रजसि संशान्ते प्रकाशः सर्वतोऽभवत् ।
एतस्मिन्नन्तरे पार्थं कृष्णो वचनमब्रवीत्।
दर्शयन्निव कौन्तेयं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६१.२ ॥
પછી ધૂળ શાંત થતાં ચારે બાજુ પ્રકાશ થયો. એ દરમિયાન કૃષ્ણે પાર્થને આ વચન કહ્યું, જાણે કૌંતેય ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને બતાવતા હોય તેમ.
8.61.3
एष पाण्डव ते भ्राता धार्तराष्ट्रैर्महाबलैः ।
जिघांसुभिर्महेष्वासैः शीघ्रं पार्थोऽनुसार्यते ॥ ८.६१.३ ॥
હે પાંડવ, તારા આ ભાઈ પાર્થનો, તેને મારવા ઇચ્છતા ધૃતરાષ્ટ્રના મહાબલી પુત્રો અને મહાન ધનુર્ધરો ઝડપથી પીછો કરી રહ્યા છે.
8.61.4
तमन्वगेव पाञ्चालाश्चेदिमात्स्याश्च भारत ।
अनुयान्ति महात्मानं परीप्सन्तो महाजवाः ॥ ८.६१.४ ॥
હે ભારત, પાંચાલો, ચેદિઓ અને મત્સ્યો પણ તે મહાત્માનું રક્ષણ કરવા ઇચ્છીને તેની પાછળ વેગથી જઈ રહ્યા છે.
8.61.5
एष दुर्योधनः पार्थ गजानीकेन दंशितः ।
राजा सर्वस्य लोकस्य राजानमनुधावति ॥ ८.६१.५ ॥
હે પાર્થ, આ દુર્યોધન ગજસેનાથી કવચિત થઈને, સર્વ લોકના રાજા યુધિષ્ઠિરની પાછળ દોડી રહ્યો છે.
8.61.6
जिघांसुः पुरुषव्याघ्रं भ्रातृभिः सहितो बली ।
आशीविषसमस्पर्शैः सर्वायुधविशारदैः ॥ ८.६१.६ ॥
પુરુષવ્યાઘ્રને મારવાની ઇચ્છાથી, ભાઈઓ સાથે બળવાન (દુર્યોધન) આવી રહ્યો છે. તેઓ ઝેરી સાપ સમાન સ્પર્શવાળા અને સર્વ શસ્ત્રોમાં નિપુણ છે.
8.61.7
नदद्भिः सिंहनादांश्च धमद्भिश्चापि वारिजान् ।
बलवद्भिर्महेष्वासैर्विधून्वानैर्धनूंषि च ॥ ८.६१.७ ॥
સિંહનાદ કરતા, શંખ વગાડતા, બળવાન મહાધનુર્ધરો ધનુષ્યો હલાવતા.
8.61.8
एते जिघृक्षवो यान्ति द्विपाश्वरथपत्तयः ।
युधिष्ठिरं धार्तराष्ट्रो रत्नोत्तममिवार्थिनः ॥ ८.६१.८ ॥
હાથી, ઘોડા, રથ અને પદાતિ યુધિષ્ઠિરને પકડવાની ઇચ્છાથી આગળ વધે છે, જાણે ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર શ્રેષ્ઠ રત્નના યાચક હોય.
8.61.9
पश्य सात्वतभीमाभ्यां निरुद्धा विष्ठिताः पुनः ।
जिहीर्षवोऽमृतं दैत्याः शक्राग्निभ्यामिवाहवे ॥ ८.६१.९ ॥
જુઓ, સાત્વત અને ભીમથી રોકાઈને ફરી ઊભેલા આ, જાણે યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર અને અગ્નિથી રોકાયેલા, અમૃત હરવા ઇચ્છતા દૈત્યો.
8.61.10
एते बहुत्वात्त्वरिताः पुनर्गच्छन्ति पाण्डवम् ।
समुद्रमिव वार्योघाः प्रावृट्काले महारथाः ॥ ८.६१.१० ॥
આ બહુસંખ્યાને કારણે ઉતાવળે ફરી પાંડવ તરફ જાય છે; વર્ષાઋતુમાં જળપ્રવાહો સમુદ્ર તરફ દોડે તેમ મહારથીઓ.
8.61.11
मृत्योर्मुखगतं मन्ये कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
हुतमग्नौ च कौन्तेयं दुर्योधनवशं गतम् ॥ ८.६१.११ ॥
કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર મૃત્યુના મુખમાં ગયો છે એમ હું માનું છું; કૌન્તેય દુર્યોધનના વશમાં જઈને અગ્નિમાં આહુતિ થયો છે.
8.61.12
यथायुक्तमनीकं हि धार्तराष्ट्रस्य पाण्डव ।
नास्य शक्रोऽपि मुच्येत सम्प्राप्तो बाणगोचरम् ॥ ८.६१.१२ ॥
હે પાંડવ, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રની સેના યથાયોગ્ય વ્યૂહબદ્ધ છે; બાણોના ગોચરમાં આવેલો કોઈ પણ, ઇન્દ્ર પણ, આમાંથી છૂટી શકે નહીં.
8.61.13
दुर्योधनस्य वीरस्य शरौघाञ्शीघ्रमस्यतः ।
सङ्क्रुद्धस्यान्तकस्येव को वेगं संसहेद्रणे ॥ ८.६१.१३ ॥
વીર દુર્યોધન ઝડપથી બાણસમૂહ છોડતા, ક્રોધિત યમ જેવા, તેમનો વેગ યુદ્ધમાં કોણ સહન કરી શકે?
8.61.14
रसतस्तस्य वीरस्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ।
कर्णस्य चेषुवेगो वै पर्वतानपि शातयेत् ॥ ८.६१.१४ ॥
ગર્જના કરતા એ વીર દ્રોણપુત્ર, શારદ્વત (કૃપ) અને કર્ણના બાણોનો વેગ ખરેખર પર્વતોને પણ તોડી નાખે.
8.61.15
कर्णेन च कृतो राजा विमुखोऽद्य तु दृश्यते ॥ ८.६१.१५ ॥
કર્ણ દ્વારા રાજા (યુધિષ્ઠિર) આજે વિમુખ થયેલા દેખાય છે.
8.61.16
बलवाँल्लुघुहस्तश्च कृती युद्धविशारदः ।
राधेयः पाण्डवश्रेष्ठं शक्तः पीडयितुं रणे।
सहितो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः शूरैर्महाबलैः ॥ ८.६१.१६ ॥
બળવાન, ઝડપી હાથવાળા, કુશળ અને યુદ્ધવિશારદ રાધેય (કર્ણ) ધૃતરાષ્ટ્રના મહાબળવાન શૂરવીર પુત્રો સાથે મળીને યુદ્ધમાં પાંડવશ્રેષ્ઠને પીડવા સમર્થ છે.
8.61.17
तस्यैभिर्युध्यमानस्य सङ्ग्रामे शंसितात्मनः ।
अन्यैरपि च पार्थस्य कृतं कर्म महारथैः ॥ ८.६१.१७ ॥
આમની સાથે સંગ્રામમાં લડતા એ પ્રશંસિત આત્માવાળા અને અન્ય મહારથીઓ વડે પાર્થ (અર્જુન)નું કાર્ય પણ સંપન્ન થયું છે.
8.61.18
उपवासकृशो राजा भृशं भरतसत्तमः ।
ब्राह्मो बले स्थितो ह्येष न क्षात्रे हि बले विभुः ॥ ८.६१.१८ ॥
ઉપવાસથી અત્યંત કૃશ થયેલા ભરતશ્રેષ્ઠ રાજા આ છે; આ વિભુ બ્રાહ્મબળમાં સ્થિત છે, ક્ષાત્રબળમાં નહીં.
8.61.19
कर्णेन चाभियुक्तोऽयं भूपतिः शत्रुतापनः ।
संशयं समनुप्राप्तः पाण्डवो वै युधिष्ठिरः ॥ ८.६१.१९ ॥
કર્ણ દ્વારા આક્રમણ પામેલો આ રાજા, શત્રુઓને તપાવનાર, પાંડવ યુધિષ્ઠિર ખરેખર સંકટમાં આવી પડ્યા છે.
8.61.20
न जीवति महाराजो मन्ये पार्थ युधिष्ठिरः ।
यद्भीमसेनः सहते सिंहनादममर्षणः ॥ ८.६१.२० ॥
મને લાગે છે કે મહારાજ, પૃથાપુત્ર યુધિષ્ઠિર જીવિત નથી; કારણ કે અસહિષ્ણુ ભીમસેન સિંહનાદ સહન કરી રહ્યો છે.
8.61.21
नर्दतां धार्तराष्ट्राणां पुनःपुनररिन्दमः ।
धमतां च महाशङ्खान्सङ्ग्रामे जितकाशिनाम् ॥ ८.६१.२१ ॥
યુદ્ધમાં પોતાને વિજયી માનીને ગર્જના કરતા અને મહાશંખ ફૂંકતા ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો વારંવાર ગર્જતા હતા ત્યારે, હે શત્રુદમન!
8.61.22
युधिष्ठिरं पाण्डवेयं हतेति भरतर्षभ ।
सञ्चोदयत्यसौ कर्णो धार्तराष्ट्रान्महाबलान् ॥ ८.६१.२२ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આ કર્ણ મહાબલી ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને 'પાંડુપુત્ર યુધિષ્ઠિર હણાયો' એમ કહીને પ્રેરી રહ્યો છે.
8.61.23
स्थूणाकर्णास्त्रजालेन पार्थ पाशुपतेन च ।
प्रच्छादयन्ति राजानमनुयान्ति महारथाः ॥ ८.६१.२३ ॥
સ્થૂણાકર્ણ અસ્ત્રોની જાળથી અને પાર્થના પાશુપત અસ્ત્રથી તેઓ રાજાને ઢાંકી રહ્યા છે; મહારથીઓ તેની પાછળ જઈ રહ્યા છે.