ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.61.1
तेषां प्रवृत्ते सङ्ग्रामे विपुले शोणितोदके ।
रराज लोहितेनोर्वी संसिक्ता बहुधा भृशम् ॥ ८.६१.१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ, ਲਹੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਜੀ ਧਰਤੀ ਸੁਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
8.61.2
ततो रजसि संशान्ते प्रकाशः सर्वतोऽभवत् ।
एतस्मिन्नन्तरे पार्थं कृष्णो वचनमब्रवीत्।
दर्शयन्निव कौन्तेयं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६१.२ ॥
ਫਿਰ ਧੂੜ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
8.61.3
एष पाण्डव ते भ्राता धार्तराष्ट्रैर्महाबलैः ।
जिघांसुभिर्महेष्वासैः शीघ्रं पार्थोऽनुसार्यते ॥ ८.६१.३ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੇਰੇ ਇਸ ਭਰਾ ਪਾਰਥ ਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
8.61.4
तमन्वगेव पाञ्चालाश्चेदिमात्स्याश्च भारत ।
अनुयान्ति महात्मानं परीप्सन्तो महाजवाः ॥ ८.६१.४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਂਚਾਲ, ਚੇਦੀ ਅਤੇ ਮਤਸ੍ਯ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
8.61.5
एष दुर्योधनः पार्थ गजानीकेन दंशितः ।
राजा सर्वस्य लोकस्य राजानमनुधावति ॥ ८.६१.५ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਕਵਚਿਤ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.61.6
जिघांसुः पुरुषव्याघ्रं भ्रातृभिः सहितो बली ।
आशीविषसमस्पर्शैः सर्वायुधविशारदैः ॥ ८.६१.६ ॥
ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਬਲਵਾਨ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹਨ।
8.61.7
नदद्भिः सिंहनादांश्च धमद्भिश्चापि वारिजान् ।
बलवद्भिर्महेष्वासैर्विधून्वानैर्धनूंषि च ॥ ८.६१.७ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ, ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਬਲਵਾਨ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦੇ।
8.61.8
एते जिघृक्षवो यान्ति द्विपाश्वरथपत्तयः ।
युधिष्ठिरं धार्तराष्ट्रो रत्नोत्तममिवार्थिनः ॥ ८.६१.८ ॥
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰੱਥ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਯੋਧੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਤਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹੋਵੇ।
8.61.9
पश्य सात्वतभीमाभ्यां निरुद्धा विष्ठिताः पुनः ।
जिहीर्षवोऽमृतं दैत्याः शक्राग्निभ्यामिवाहवे ॥ ८.६१.९ ॥
ਵੇਖੋ, ਸਾਤਵਤ ਅਤੇ ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਇਹ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਰਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਦੈਂਤ।
8.61.10
एते बहुत्वात्त्वरिताः पुनर्गच्छन्ति पाण्डवम् ।
समुद्रमिव वार्योघाः प्रावृट्काले महारथाः ॥ ८.६१.१० ॥
ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ।
8.61.11
मृत्योर्मुखगतं मन्ये कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
हुतमग्नौ च कौन्तेयं दुर्योधनवशं गतम् ॥ ८.६१.११ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਿਆ ਹੈ; ਕੌਂਤੇਯ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
8.61.12
यथायुक्तमनीकं हि धार्तराष्ट्रस्य पाण्डव ।
नास्य शक्रोऽपि मुच्येत सम्प्राप्तो बाणगोचरम् ॥ ८.६१.१२ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਊਹਬੱਧ ਹੈ; ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕੋਈ ਵੀ, ਇੰਦਰ ਵੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
8.61.13
दुर्योधनस्य वीरस्य शरौघाञ्शीघ्रमस्यतः ।
सङ्क्रुद्धस्यान्तकस्येव को वेगं संसहेद्रणे ॥ ८.६१.१३ ॥
ਵੀਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਛੱਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯਮ ਵਾਂਗ, ਉਸਦਾ ਵੇਗ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.61.14
रसतस्तस्य वीरस्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ।
कर्णस्य चेषुवेगो वै पर्वतानपि शातयेत् ॥ ८.६१.१४ ॥
ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੀਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਅਤੇ ਕਰਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਵੇਗ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
8.61.15
कर्णेन च कृतो राजा विमुखोऽद्य तु दृश्यते ॥ ८.६१.१५ ॥
ਕਰਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਅੱਜ ਵਿਮੁਖ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
8.61.16
बलवाँल्लुघुहस्तश्च कृती युद्धविशारदः ।
राधेयः पाण्डवश्रेष्ठं शक्तः पीडयितुं रणे।
सहितो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः शूरैर्महाबलैः ॥ ८.६१.१६ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ-ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਰਾਧੇਯ (ਕਰਣ) ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੂਰਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
8.61.17
तस्यैभिर्युध्यमानस्य सङ्ग्रामे शंसितात्मनः ।
अन्यैरपि च पार्थस्य कृतं कर्म महारथैः ॥ ८.६१.१७ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਕਰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
8.61.18
उपवासकृशो राजा भृशं भरतसत्तमः ।
ब्राह्मो बले स्थितो ह्येष न क्षात्रे हि बले विभुः ॥ ८.६१.१८ ॥
ਵਰਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਭੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਬਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ-ਬਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
8.61.19
कर्णेन चाभियुक्तोऽयं भूपतिः शत्रुतापनः ।
संशयं समनुप्राप्तः पाण्डवो वै युधिष्ठिरः ॥ ८.६१.१९ ॥
ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲੇ ਹੇਠ ਆਇਆ ਇਹ ਰਾਜਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਂਡਵ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ।
8.61.20
न जीवति महाराजो मन्ये पार्थ युधिष्ठिरः ।
यद्भीमसेनः सहते सिंहनादममर्षणः ॥ ८.६१.२० ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜੀਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਭੀਮਸੇਨ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਣਾ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.61.21
नर्दतां धार्तराष्ट्राणां पुनःपुनररिन्दमः ।
धमतां च महाशङ्खान्सङ्ग्रामे जितकाशिनाम् ॥ ८.६१.२१ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਸਮਝ ਕੇ ਗਰਜਦੇ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਂਦੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
8.61.22
युधिष्ठिरं पाण्डवेयं हतेति भरतर्षभ ।
सञ्चोदयत्यसौ कर्णो धार्तराष्ट्रान्महाबलान् ॥ ८.६१.२२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਕਰਨ ਮਹਾਬਲੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ 'ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ' ਆਖ ਕੇ ਉਕਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.61.23
स्थूणाकर्णास्त्रजालेन पार्थ पाशुपतेन च ।
प्रच्छादयन्ति राजानमनुयान्ति महारथाः ॥ ८.६१.२३ ॥
ਸ੍ਥੂਣਾਕਰਣ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਢਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਮਹਾਰਥੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।