మహాభారతం · అధ్యాయం 8.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.63.1
निवृत्ते भीमसेने च पाण्डवे च युधिष्ठिरे ।
वध्यमाने बले चापि मामके पाण्डुसृञ्जयैः ॥ ८.६३.१ ॥
భీమసేనుడు, పాండవుడైన యుధిష్ఠిరుడు వెనుదిరిగినప్పుడు, మా సైన్యం పాండవులు మరియు సృంజయుల చేత వధించబడుతున్నప్పుడు కూడా.
8.63.2
द्रवमाणे बलौघे च निराक्रन्दे मुहुर्मुहुः ।
अवशेषं न पश्यामि मम सैन्येषु सञ्जय ॥ ८.६३.२ ॥
సేనా సమూహం పారిపోతూ, మళ్లీ మళ్లీ నిష్ఫలంగా ఆక్రందిస్తున్నప్పుడు, ఓ సంజయా, నా సైన్యాలలో ఏమీ మిగిలి ఉన్నట్లు నేను చూడటం లేదు.
8.63.3
अहो बत दशां प्राप्तो न हि शक्ष्यामि जीवितुम् ।
जयकाङ्क्षी कथं सूत पुत्राणामनिवर्तिनाम् ॥ ८.६३.३ ॥
అయ్యో! ఇటువంటి దశకు చేరిన నేను ఖచ్చితంగా జీవించలేను. ఓ సూతా, విజయాన్ని కోరి వెనుదిరగని కుమారులు లేకుండా నేనెలా జీవించగలను?
8.63.4
कथं जीवामि निहताञ्श्रुत्वा च मम सैनिकान् ।
बहुनाऽद्य किमुक्तेन दैवं तेषां परायणम् ॥ ८.६३.४ ॥
నా సైనికులు హతమయ్యారని విని నేనెలా జీవించగలను? ఈరోజు ఎక్కువగా చెప్పడంలో ప్రయోజనం ఏముంది, దైవమే వారికి ఆశ్రయం.
8.63.5
मामकाः किमकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ८.६३.५ ॥
నా వారు ఏమి చేశారు? ఓ సంజయా, దాన్ని నాకు చెప్పు.
8.63.6
दृष्ट्वा भीमं महाबाहुं तव पुत्रः प्रतापवान् ।
क्रोधरक्तेक्षणो राजन्भीमसेनमभिद्रवत् ॥ ८.६३.६ ॥
మహాబాహువైన భీమున్ని చూసి, ఓ రాజా, మీ ప్రతాపవంతుడైన కుమారుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో భీమసేనుని వైపు పరుగెత్తాడు.
8.63.7
तिष्ठतिष्ठ पृथापुत्र पश्य मेऽद्य पराक्रमम् ।
अद्य त्वां प्रेषायष्यामि यमस्य सदनं प्राते।
इत्युक्त्वा प्रययौ कर्णो यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ ८.६३.७ ॥
"ఆగు, ఆగు, పృథ కుమారుడా! ఈ రోజు నా పరాక్రమాన్ని చూడు. ఈ రోజు నిన్ను యముని నివాసానికి పంపుతాను." అని పలికి కర్ణుడు భీముడు నిలిచి ఉన్న చోటికి వెళ్ళాడు.
8.63.8
तावकं तु बलं दृष्ट्वा भीमसेनात्पराङ्मुखम् ।
यत्नेन महता कर्णः पर्यवस्थापयद्बली ॥ ८.६३.८ ॥
కానీ నీ సైన్యం భీమసేనుని నుండి వెనుదిరగడం చూసి బలవంతుడైన కర్ణుడు గొప్ప ప్రయత్నంతో దానిని తిరిగి నిలబెట్టాడు.
8.63.9
व्यवस्थाप्य महाबाहुस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् ।
प्रत्युद्ययौ तदा कर्णः पाण्डवान्युद्धदुर्मदान् ॥ ८.६३.९ ॥
నీ కుమారుని సైన్యాన్ని తిరిగి వ్యవస్థీకరించి, మహాబాహువైన కర్ణుడు అప్పుడు యుద్ధోన్మత్తులైన పాండవుల వైపు ఎదురెళ్ళాడు.
8.63.10
प्रत्युद्ययुश्च राधेयं पाण्डवानां महारथाः ।
धुन्वानाः कार्मुकाण्याजौ विक्षिपन्तश्च सायकान् ॥ ८.६३.१० ॥
పాండవుల మహారథులు రాధేయుడైన కర్ణుని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు వచ్చారు; యుద్ధంలో విల్లులు ఊపుతూ బాణాలను ప్రయోగిస్తూ.
8.63.11
भीमसेनः शिनेर्नप्ता शिखण्डी जनमेजयः ।
धृष्टद्युम्नश्च बलवान्सर्वे चापि प्रभद्रकाः ॥ ८.६३.११ ॥
భీమసేనుడు, శిని మనుమడు (సాత్యకి), శిఖండి, జనమేజయుడు, బలవంతుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, మరియు ప్రభద్రకులందరూ కూడా.
8.63.12
पाञ्चालानां नरव्याघ्राः समन्तात्त्व वाहिनीम् ।
अभ्यद्रवन्त सङ्क्रुद्धाः समरे जितकाशिनः ॥ ८.६३.१२ ॥
పాంచాలుల నరశ్రేష్ఠులు, కోపంతో నిండి యుద్ధంలో విజయాన్ని కోరుతూ, అన్ని వైపుల నుండి నీ సైన్యంపై విరుచుకుపడ్డారు.
8.63.13
तथैव तावका राजन्पाण्डवानामनीकिनीम् ।
अभ्यद्रवन्त त्वरिता जिघांसन्तो महारथान् ॥ ८.६३.१३ ॥
రాజా, అలాగే నీ యోధులు పాండవుల సేనపై వేగంగా దూకారు, మహారథులను చంపాలనే కోరికతో.
8.63.14
रथनागाश्वकलिलं पत्तिध्वजसमाकुलम् ।
बभूव पुरुषव्याघ्र सैन्यमद्भुतदर्शनम् ॥ ८.६३.१४ ॥
పురుషశ్రేష్ఠా, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో నిండి, పదాతిదళం మరియు ధ్వజాలతో వ్యాపించిన ఆ సైన్యం అద్భుత దృశ్యంగా మారింది.
8.63.15
शिखण्डी तु ययौ कर्णं धृष्टद्युम्नः सुतं तव ।
दुःशासनं महाराज महासेनः समभ्ययात् ॥ ८.६३.१५ ॥
శిఖండి కర్ణుని వైపు వెళ్ళాడు; ధృష్టద్యుమ్నుడు నీ కుమారుడు దుఃశాసనుని వైపు వెళ్ళాడు. మహారాజా, మహాసేనుడు కూడా దాడి చేశాడు.
8.63.16
नकुलो वृषसेनं तु चित्रसेनं युधिष्ठिरः ।
उलूकं समरे राजन्सहदेवः समभ्ययात् ॥ ८.६३.१६ ॥
నకులుడు వృషసేనుని వైపు, యుధిష్ఠిరుడు చిత్రసేనుని వైపు వెళ్ళారు. రాజా, సహదేవుడు యుద్ధంలో ఉలూకుని వైపు వెళ్ళాడు.
8.63.17
सात्यकिः शकुनिं चापि द्रौपदेयाश्च कौरवान् ।
अर्जुनं च रणे यत्तो द्रोणपुत्रो महारथः ॥ ८.६३.१७ ॥
సాత్యకి శకునిని, ద్రౌపది కుమారులు కౌరవులను ఎదుర్కొన్నారు; యుద్ధానికి సిద్ధమైన మహారథుడు ద్రోణపుత్రుడు అర్జునుని వైపు వెళ్ళాడు.
8.63.18
युधामन्युं महेष्वासं गौतमोऽभ्यपतद्रणे ।
कृतवर्मा च बलवानुत्तमौजसमाद्रवत् ॥ ८.६३.१८ ॥
గౌతముడు (కృపుడు) యుద్ధంలో మహాధనుర్ధారి యుధామన్యుని మీద దూకాడు; బలవంతుడైన కృతవర్మ ఉత్తమౌజసుని వైపు పరుగెత్తాడు.
8.63.19
भीमसेनः कुरून्सर्वान्पुत्रांश्च तव मारिष ।
सहानीकान्महाबाहुरेक एव न्यवारयत् ॥ ८.६३.१९ ॥
అయ్యా, మహాబాహువైన భీమసేనుడు ఒంటరిగానే మీ కురువీరులను, కుమారులను వారి సేనలతో సహా అడ్డగించాడు.
8.63.20
शिखण्डी तु ततः कर्णं विचरन्तमभीतवत् ।
भीष्महन्ता महाराज वारयामास पत्रिभिः ॥ ८.६३.२० ॥
అప్పుడు భీష్ముని వధించిన శిఖండి, భయం లేకుండా తిరుగుతున్న కర్ణుని బాణాలతో అడ్డగించాడు, మహారాజా.
8.63.21
प्रतिरुद्धस्ततः कर्णो रोपात्प्रस्फुरिताधरः ।
शिखण्डिनं त्रिभिर्बाणैर्भ्रुवोर्मध्येऽभ्यताडयत् ॥ ८.६३.२१ ॥
అప్పుడు ఆగిన కర్ణుడు, కోపంతో పెదవులు వణుకుతుండగా, శిఖండిని మూడు బాణాలతో కనుబొమల మధ్య కొట్టాడు.
8.63.22
धारयंस्तु स तान्वाणाञ्शिखण्डी बह्वशोभत ।
राजतः पर्वतो यद्वत्त्रिभिः शृङ्गैः समन्वितः ॥ ८.६३.२२ ॥
ఆ బాణాలను ధరించిన శిఖండి ఎంతో ప్రకాశించాడు, మూడు శిఖరాలతో కూడిన వెండి పర్వతంలా.
8.63.23
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सूतपुत्रेण संयुगे ।
कर्णं विव्याध समरे नवत्या निशितैः शरैः ॥ ८.६३.२३ ॥
సూతపుత్రునిచే యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడిన ఆ మహాధనుర్ధారి, రణంలో కర్ణుని తొంభై పదునైన బాణాలతో గుచ్చాడు.
8.63.24
तस्य कर्णो हयान्हत्वा सारथिं च शरैः ।
उन्ममाथ ध्वजं चास्य क्षुरप्रेण महारथः ॥ ८.६३.२४ ॥
అతని గుర్రాలను చంపి, సారథిని కూడా బాణాలతో పడగొట్టి, మహారథుడైన కర్ణుడు క్షురప్ర బాణంతో అతని ధ్వజాన్ని కూడా కూల్చాడు.
8.63.25
हताश्वात्तु ततो यानादवप्लुत्य महारथः ।
शक्तिं चिक्षेप कर्णाय सङ्क्रुद्धः शत्रुतापनः ॥ ८.६३.२५ ॥
గుర్రాలు చంపబడగా ఆ మహారథుడు రథం నుండి దూకి, కోపోద్రిక్తుడై, శత్రుతాపనుడు కర్ణునిపై శక్తిని విసిరాడు.
8.63.26
तां छित्त्वा समरे कर्णस्त्रिभिर्भारत सायकैः ।
शिखण्डिनमथाविध्यन्नवभिर्निशितैः शरैः ॥ ८.६३.२६ ॥
భరతా, యుద్ధంలో కర్ణుడు దానిని మూడు బాణాలతో ఛేదించి, తరువాత తీక్ష్ణమైన తొమ్మిది బాణాలతో శిఖండిని గుచ్చాడు.
8.63.27
कर्णचापच्युतान्बाणान्वर्जयंस्तु नरोत्तमः ।
अपयातस्ततस्तूर्णं शिखण्डी भृशविक्षतः ॥ ८.६३.२७ ॥
కర్ణుని విల్లు నుండి వచ్చిన బాణాలను తప్పించుకుంటూ, నరోత్తముడైన శిఖండి తీవ్రంగా గాయపడి వెంటనే వెనుదిరిగాడు.
8.63.28
ततः कर्णो महाराज पाण्डुसैन्यान्यशातयत् ।
तूलराशिं समासाद्य यथा वायुर्महाबलः ॥ ८.६३.२८ ॥
మహారాజా, అప్పుడు కర్ణుడు పాండవ సైన్యాలను, మహాబలుడైన వాయువు దూదిరాశిని చేరి చెదరగొట్టినట్లు, పడగొట్టాడు.
8.63.29
धृष्टद्युम्नो महाराज तव पुत्रेण पीडितः ।
दुःशासनं त्रिभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ८.६३.२९ ॥
మహారాజా, నీ కుమారునిచే బాధింపబడిన ధృష్టద్యుమ్నుడు దుఃశాసనుని మూడు బాణాలతో అతని ఛాతీలో ప్రతిగా గుచ్చాడు.
8.63.30
तस्य दुःशासनो बाहुं सव्यं विव्याध मारिष ।
स तेन रुक्मपुङ्खेन भल्लेन नतपर्वणा ॥ ८.६३.३० ॥
మారిష, దుఃశాసనుడు అతని ఎడమ బాహువును గుచ్చాడు. అతడు బంగారు రెక్కలు, వంగిన కీళ్ళు గల భల్లంతో…
8.63.31
धृष्टद्युम्नस्तु निर्विद्धः शरं घोरममर्षणः ।
दुःशासनाय सङ्क्रुद्धः प्रेषयामास भारत ॥ ८.६३.३१ ॥
కానీ ధృష్టద్యుమ్నుడు, బాణంతో గాయపడి, అమర్షంతో, పూర్తిగా కోపంతో, దుఃశాసనుని మీదకు ఒక భయంకరమైన బాణాన్ని ప్రయోగించాడు, ఓ భారతా.
8.63.32
आपतन्तं महावेगं धृष्टद्युम्नसमीरितम् ।
शरैश्चिच्छेद पुत्रस्ते त्रिभिरेव विशाम्पते ॥ ८.६३.३२ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు ప్రయోగించిన, అతి వేగంగా దూసుకువస్తున్న ఆ బాణాన్ని, నీ కొడుకు మూడు బాణాలతోనే ఛేదించాడు, ఓ ప్రజాపతీ.
8.63.33
अथापरैः षोडशभिर्भल्लैः कनकभूषणैः ।
धृष्टद्युम्नं समासाद्य बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.६३.३३ ॥
తరువాత బంగారు అలంకారాలతో కూడిన మరో పదహారు భల్ల బాణాలతో ధృష్టద్యుమ్నుని సమీపించి, అతని భుజాలపైనా ఛాతీపైనా కొట్టాడు.
8.63.34
ततः स पार्षतः क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ८.६३.३४ ॥
అప్పుడు కోపించిన ఆ పార్షతుడు, ఓ మారిషా, అత్యంత పదునైన క్షురప్ర బాణంతో అతని ధనుస్సును ఛేదించాడు; అప్పుడు ప్రజలు గట్టిగా అరిచారు.
8.63.35
अथान्यद्धनुरादाय पुत्रस्ते प्रहसन्निव ।
धृष्टद्युम्नं शरव्रातैः समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ८.६३.३५ ॥
అప్పుడు నీ కొడుకు మరో ధనుస్సును తీసుకుని, నవ్వుతున్నట్లుగా, ధృష్టద్యుమ్నుని నలువైపులా బాణాల వర్షాలతో చుట్టుముట్టాడు.
8.63.36
तव पुत्रस्य ते दृष्ट्वा विक्रमं सुमहात्मनः ।
व्यस्मयन्त रणे योधाः सिद्धाश्चाप्सरसस्तथा ॥ ८.६३.३६ ॥
నీ కొడుకు ఆ మహాత్ముని పరాక్రమాన్ని చూసి, యుద్ధంలో యోధులు ఆశ్చర్యపడ్డారు; సిద్ధులు, అప్సరసలు కూడా అలాగే ఆశ్చర్యపోయారు.
8.63.37
धृष्टद्युम्नं तु पश्याम घटमानं महाबलम् ।
दुःशासनेन संरुद्धं सिंहेनेव महागजम् ॥ ८.६३.३७ ॥
మహాబలుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు పోరాడుతుండగా చూశాము; కానీ దుశ్శాసనుడు అతన్ని అడ్డగించాడు, సింహం ఒక గొప్ప ఏనుగును అడ్డుకున్నట్లు.