Mahābhārata · Adhyāya 8.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.64.1
ततः सरथनागाश्वाः पाञ्चालाः पाण्डुसृञ्जयाः ।
सेनापतिं परीप्सन्तो रुरुधुस्तनयं तव ॥ ८.६४.१ ॥
Entonces los Pāñcālas, los Pāṇḍavas y los Sṛñjayas, con carros, elefantes y caballos, deseando proteger al comandante, rodearon a tu hijo.
8.64.2
ततः प्रववृते युद्वं तावकानां परैः सह ।
घोरं प्राणभृतां काले भीमरूपं परन्तप ॥ ८.६४.२ ॥
Entonces comenzó una terrible batalla entre tus hombres y los enemigos, de forma espantosa como la Muerte para los seres vivos, oh abrasador de enemigos.
8.64.3
नकुलो वृषसेनं तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं त्रिभिरन्त्यैरविध्यत ॥ ८.६४.३ ॥
Nakula atravesó a Vṛṣasena, que estaba junto a su padre, con cinco flechas de hierro, y luego lo hirió de nuevo con tres flechas finales.
8.64.4
नकुलं तु ततः शूरो वृषसेनो हसन्निव ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन विव्याध हृदये भृशम् ॥ ८.६४.४ ॥
Entonces el valiente Vṛṣasena, como si riera, atravesó a Nakula profundamente en el pecho con una flecha nārāca muy afilada.
8.64.5
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शन ।
शत्रुं विव्याध विंशत्या सूतं चैवास्य सप्तभिः ॥ ८.६४.५ ॥
Oh subyugador de enemigos, gravemente herido por el poderoso enemigo, hirió al enemigo con veinte flechas y a su auriga con siete.
8.64.6
ततः शरसहस्रेण तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
अन्योन्यमाच्छादयतां तवाभज्यत वाहिनी ॥ ८.६४.६ ॥
Entonces los dos toros entre los hombres se cubrieron mutuamente con mil flechas, y tu ejército se quebró.
8.64.7
स दृष्ट्वा प्रद्रुतां सेनां धार्तराष्ट्रस्य सूतजः ।
निवारयामास बलादनुपत्य विशाम्पते ॥ ८.६४.७ ॥
Al ver huir el ejército del hijo de Dhṛtarāṣṭra, el hijo del cochero lo persiguió y lo detuvo por la fuerza, oh señor de los pueblos.
8.64.8
एतस्मिन्नन्तरे युद्धं कष्टमासीद्विशाम्पते ।
निवृत्ते तु ततः सैन्ये नकुलः कौरवान्ययौ ॥ ८.६४.८ ॥
Entretanto hubo una batalla feroz, oh señor de los pueblos. Luego, cuando el ejército se volvió, Nakula avanzó contra los kauravas.
8.64.9
कर्णपुत्रस्तु समरे हित्वा नकुलमेव तु ।
जुगोप चक्रं त्वरितो राधेयस्यैव मारिष ॥ ८.६४.९ ॥
Pero el hijo de Karṇa, abandonando a Nakula en la batalla, protegió rápidamente la rueda del carro de Rādheya, oh noble.
8.64.10
उलूकस्तु रणे क्रुद्धः सहदेवेन मारिष ।
निवारितः शरशतैः क्रुद्धेन रणमूर्धनि ॥ ८.६४.१० ॥
Pero Ulūka, encolerizado en la batalla, oh noble, fue detenido por Sahadeva al frente del combate con cientos de flechas del guerrero airado.
8.64.11
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सहदेवः प्रतापवान् ।
सारथिं प्रेषयामास यमस्य सदनं प्रति ॥ ८.६४.११ ॥
Tras matar sus cuatro caballos, el poderoso Sahadeva envió al auriga a la morada de Yama.
8.64.12
उलूकस्तु ततो यानादवप्लुत्य विशाम्पते ।
त्रिगर्तानां बलं तूर्णं जगाम पितृनन्दनः ॥ ८.६४.१२ ॥
Entonces Ulūka, saltando de su carro, oh señor de los pueblos, se dirigió rápidamente al ejército de los Trigarta, el hijo de Pitṛ.
8.64.13
सात्यकिः शकुनिं विद्ध्वा विंशत्या निशितैः शरैः ।
ध्वजं चिच्छेद भल्लेन सौबलस्य हसन्निव ॥ ८.६४.१३ ॥
Sātyaki, habiendo traspasado a Śakuni con veinte flechas afiladas, cortó el estandarte de Saubala con un bhalla, como riéndose.
8.64.14
सौबलस्तस्य समरे क्रुद्धो राजन्प्रतापवान् ।
विदार्य कवचं भूयो ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥ ८.६४.१४ ॥
Oh rey, Saubala, colérico y poderoso en la batalla, rasgó su armadura y de nuevo cortó su estandarte dorado.
8.64.15
तथैनं निशितैर्बाणैः सात्यकिः प्रत्यविध्यत ।
सारथिं च महाराज त्रिभिरेव समार्पयत् ॥ ८.६४.१५ ॥
Asimismo Sātyaki lo hirió a su vez con flechas afiladas, y, oh gran rey, hirió a su auriga con tres.
8.64.16
अथास्य वाहांस्त्वरितः शरैर्नित्ये यमक्षयम् ।
ततोऽवप्लुत्य सहसा शकुनिर्भरतर्षभ ॥ ८.६४.१६ ॥
Entonces, con presteza, envió sus caballos a la morada de Yama con flechas; luego, saltando de repente, Śakuni, oh toro de los Bharatas.
8.64.17
आरुरोह रथं तूर्णमुलूकस्य महात्मनः ।
अपोवाहाथ शीघ्रं स शैनेयाद्युद्धशालिनः ॥ ८.६४.१७ ॥
Subió rápidamente al carro del magnánimo Ulūka; luego se alejó de prisa de Śaineya, el experto en la batalla.
8.64.18
सात्यकिस्तु रण राजंस्तावकानामनीकिनीम् ।
अभिदुद्राव वेगेन ततोऽनीकमभज्वत ॥ ८.६४.१८ ॥
Pero Sātyaki, oh rey, arremetió velozmente en la batalla contra tu ejército, y entonces aquel ejército se quebró.
8.64.19
शैनेयशरसञ्छन्नं तव सैन्यं विशाम्पते ।
भेजे दशा दिशस्तूर्णं न्यपतच्च गतासुवत् ॥ ८.६४.१९ ॥
Oh señor de los hombres, tu ejército, cubierto por las flechas del descendiente de Śini, huyó velozmente en las diez direcciones y cayó como los muertos.
8.64.20
भीमसेनं तव सुतो वारयामास संयुगे ॥ ८.६४.२० ॥
Tu hijo detuvo a Bhīmasena en la batalla.
8.64.21
तं तु भीमो मुहूर्तेन व्यश्वसूतरथध्वजम् ।
चक्रे लोकेश्वरं तत्र तेनातुष्यन्त वै जनाः ॥ ८.६४.२१ ॥
Pero Bhīma, en un instante, lo dejó sin caballos, auriga, carro ni estandarte, y allí lo convirtió en señor del mundo (señor de la muerte); y la gente se alegró verdaderamente con ello.
8.64.22
ततोऽपायान्नृपस्तस्माद्भीमसेनभयार्दितः ।
कुरुसैन्यं ततः सर्वं भीमसेनमुपाद्रवत्।
तत्र नादो महानासीद्धीमसेनं जिघांसताम् ॥ ८.६४.२२ ॥
Entonces el rey, atormentado por el miedo a Bhīmasena, huyó de allí. Luego todo el ejército kuru se lanzó contra Bhīmasena, y se levantó un gran clamor de quienes deseaban matarlo.
8.64.23
युधामन्युः कृपं विद्ध्वा धनुरस्याशु चिच्छदे ।
अथान्यद्धनुरादाय कृपः शस्त्रभृतां वरः।
युधामन्योर्ध्वजं सूतं छत्रं चापातयत्क्षितौ ॥ ८.६४.२३ ॥
Yudhāmanyu hirió a Kṛpa y rápidamente le cortó el arco. Entonces Kṛpa, el mejor de los portadores de armas, tomó otro arco e hizo caer al suelo el estandarte, el auriga y el parasol de Yudhāmanyu.
8.64.24
ततोऽपायाद्रथेनैव युधामन्युर्महारथः ॥ ८.६४.२४ ॥
Entonces Yudhāmanyu, el gran auriga, huyó en su carro.
8.64.25
उत्तमौजाश्च हार्दिक्यं भीमं भीमपराक्रमम् ।
छादयामास सहसा मेघो वृष्ट्येव पर्वतम् ॥ ८.६४.२५ ॥
Uttamaujas y el hijo de Hṛdika cubrieron de repente a Bhīma, de terrible valor, como una nube cubre una montaña con lluvia.
8.64.26
तद्युद्धमासीत्सुमहद्धोररूपं परन्तप ।
तादृशं न मया युद्धं दृष्टपूर्वं विशाम्पते ॥ ८.६४.२६ ॥
Aquella batalla fue inmensa y de terrible aspecto, oh destructor de enemigos; nunca antes había visto una batalla así, oh señor del pueblo.
8.64.27
कृतवर्मा ततो राजन्नुत्तमौजसमाहवे ।
हृदि विव्याध सहसा रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ८.६४.२७ ॥
Entonces, oh rey, Kṛtavarman golpeó de repente a Uttamaujas en el pecho en la batalla y se sentó en el asiento del carro.
8.64.28
सारथिस्तमपोवाह रथेन रथिनां वरम् ।
ततस्तु सात्वतो राजन्पाण्डुसैन्यमभिद्रवत् ॥ ८.६४.२८ ॥
Su auriga se llevó con el carro al mejor de los guerreros en carro; luego, oh rey, el Sātvata (Sātyaki) se lanzó contra el ejército pāṇḍava.
8.64.29
दुःशासनः सौबलश्च गजानीकेन पाण्डवम् ।
महता परिवार्यैव क्षुद्रकैरभ्यताडयत् ॥ ८.६४.२९ ॥
Duḥśāsana y Saubala (Śakuni), rodeando al Pāṇḍava con una gran división de elefantes, lo golpearon con tropas menores.
8.64.30
ततो भीमः शरशतैर्दुर्योधनममर्षणम् ।
विमुखीकृत्य तरसा गजानीकमुपाद्रवत् ॥ ८.६४.३० ॥
Entonces Bhīma, apartando al iracundo Duryodhana con cientos de flechas, se lanzó rápidamente contra la división de elefantes.
8.64.31
तमापतन्तं सहसा गजानीकं वृकोदरः ।
दृष्ट्वैव सुभृशं क्रुद्धो दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ॥ ८.६४.३१ ॥
Al ver de repente la hueste de elefantes que se abalanzaba sobre él, Vṛkodara, muy enfurecido, lanzó un arma divina.
8.64.32
गजैर्गजानभ्यहनद्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ॥ ८.६४.३२ ॥
Como Indra golpea a los asuras con el rayo, así golpeó a los elefantes con elefantes.
8.64.33
ततोऽन्तरिक्षं बाणौघैः शलभैरिव पादपम् ।
छादयामास समरे गजान्निघ्नन्वृकोदरः ॥ ८.६४.३३ ॥
Entonces Vṛkodara, abatiendo a los elefantes en la batalla, cubrió el cielo con oleadas de flechas, como las langostas cubren un árbol.
8.64.34
ततः कुञ्जरयूथानि समेतानि सहस्रशः ।
व्यधमत्तरसा भीमो मेघसङ्घानिवानिलः ॥ ८.६४.३४ ॥
Entonces Bhīma dispersó con rapidez las manadas de elefantes reunidas por miles, como el viento dispersa las masas de nubes.
8.64.35
सुवर्णजालापिहिता मणिजालैश्च कुञ्जराः ।
रेजुरभ्यधिकं संख्ये विद्युत्वन्त इवाम्बुदाः ॥ ८.६४.३५ ॥
Los elefantes, cubiertos de redes de oro y de gemas, resplandecían sobremanera en la batalla, como nubes con relámpagos.
8.64.36
ते वध्यमाना भीमेन गजा राजन्विदुद्रुवुः ।
केचिद्विभिन्नहृदयाः कुञ्जरा न्यपतन्भुवि ॥ ८.६४.३६ ॥
¡Oh rey! Aquellos elefantes, heridos por Bhīma, huyeron; y algunos, con los corazones atravesados, cayeron al suelo.
8.64.37
पतितैर्निपतद्भिश्च गजैर्हेमविभूषितैः ।
अशोभत मही तत्र विशीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.६४.३७ ॥
Con elefantes caídos y cayendo, adornados de oro, la tierra allí resplandecía como montañas destrozadas.
8.64.38
दीप्ताभै रत्नवद्भिश्च पतितैर्गजयोधिभिः ।
रराज भूमिः पतितैः क्षीणपुण्यैरिव ग्रहैः ॥ ८.६४.३८ ॥
Con los guerreros-elefante caídos, centelleantes y engastados de joyas, la tierra resplandecía como planetas caídos cuando su mérito se ha agotado.
8.64.39
ततो भिन्नकटा नागा भिन्नकुम्भकरास्तथा ।
दुद्रुवुः शतशः संख्ये भीमसेनशराहताः ॥ ८.६४.३९ ॥
Entonces cientos de elefantes, con las sienes y frentes desgarradas, heridos por las flechas de Bhīmasena en la batalla, huyeron.
8.64.40
केचिद्वमन्तो रुधिरं भयार्ताः पर्वतोपमाः ।
व्यद्रवञ्छरविद्धाङ्गा धातुचित्रा इवाचलाः ॥ ८.६४.४० ॥
Algunos, vomitando sangre, atormentados por el miedo, semejantes a montañas, con los miembros atravesados por flechas, huyeron como montañas teñidas de colores minerales.
8.64.41
महाभुजगसङ्काशौ चन्दनागुरुरूषितौ ।
अपश्यं भीमसेनस्य धनुर्विक्षिपतो भुजौ ॥ ८.६४.४१ ॥
Semejantes a grandes serpientes, untados de sándalo y áloe, vi los dos brazos de Bhīmasena lanzando el arco.
8.64.42
तस्य ज्यातलनिर्घोषं श्रुत्वाशनिसमस्वनम् ।
विमुञ्चन्तः शकृन्मूत्रं गजाः प्रादुद्रुवुर्भृशम् ॥ ८.६४.४२ ॥
Al oír el zumbido de su cuerda, un sonido como un rayo, los elefantes, expulsando excrementos y orina, huyeron violentamente.
8.64.43
भीमसेनस्य तत्कर्म राजन्नेकस्य धीमतः ।
निघ्नतः सर्वभूतानि रुद्रस्येव च निर्बभौ ॥ ८.६४.४३ ॥
Oh rey, aquella hazaña del solo y sabio Bhīmasena resplandeció como la de Rudra, que aniquila a todos los seres.