മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.64.1
ततः सरथनागाश्वाः पाञ्चालाः पाण्डुसृञ्जयाः ।
सेनापतिं परीप्सन्तो रुरुधुस्तनयं तव ॥ ८.६४.१ ॥
അപ്പോൾ രഥ, ആന, കുതിരകളോടുകൂടിയ പാഞ്ചാലരും പാണ്ഡവരും സൃഞ്ജയരും സേനാപതിയെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് നിന്റെ പുത്രനെ വളഞ്ഞു.
8.64.2
ततः प्रववृते युद्वं तावकानां परैः सह ।
घोरं प्राणभृतां काले भीमरूपं परन्तप ॥ ८.६४.२ ॥
അപ്പോൾ നിന്റെ പക്ഷക്കാരും ശത്രുക്കളും തമ്മിൽ ഘോരയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; ജീവികൾക്ക് കാലനെപ്പോലെ ഭയങ്കര രൂപമുള്ളതായിരുന്നു അത്, ഹേ ശത്രുതാപനാ.
8.64.3
नकुलो वृषसेनं तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं त्रिभिरन्त्यैरविध्यत ॥ ८.६४.३ ॥
പിതാവിനടുത്ത് നിന്നിരുന്ന വൃഷസേനനെ നകുലൻ അഞ്ച് ഇരുമ്പുബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു; പിന്നെ മൂന്ന് അന്ത്യബാണങ്ങളാൽ വീണ്ടും തുളച്ചു.
8.64.4
नकुलं तु ततः शूरो वृषसेनो हसन्निव ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन विव्याध हृदये भृशम् ॥ ८.६४.४ ॥
അപ്പോൾ ശൂരനായ വൃഷസേനൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നകുലനെ അതി തീക്ഷ്ണമായ നാരാചബാണത്താൽ നെഞ്ചിൽ കഠിനമായി തുളച്ചു.
8.64.5
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शन ।
शत्रुं विव्याध विंशत्या सूतं चैवास्य सप्तभिः ॥ ८.६४.५ ॥
ഹേ ശത്രുകർശനാ, ബലവാനായ ശത്രുവാൽ അതിശയം വേദനിച്ച അവൻ ശത്രുവിനെ ഇരുപത് ബാണങ്ങളാലും അവന്റെ സാരഥിയെ ഏഴ് ബാണങ്ങളാലും തുളച്ചു.
8.64.6
ततः शरसहस्रेण तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
अन्योन्यमाच्छादयतां तवाभज्यत वाहिनी ॥ ८.६४.६ ॥
അപ്പോൾ ആയിരം ബാണങ്ങളാൽ ആ രണ്ടു പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരും പരസ്പരം മറച്ചു; നിന്റെ സേന ഭഗ്നമായി.
8.64.7
स दृष्ट्वा प्रद्रुतां सेनां धार्तराष्ट्रस्य सूतजः ।
निवारयामास बलादनुपत्य विशाम्पते ॥ ८.६४.७ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ ഓടിപ്പോകുന്ന സൈന്യത്തെ കണ്ട സൂതപുത്രൻ പിന്തുടർന്ന് ബലപൂർവ്വം അതിനെ തടഞ്ഞു, പ്രജാപാലകനായ രാജാവേ.
8.64.8
एतस्मिन्नन्तरे युद्धं कष्टमासीद्विशाम्पते ।
निवृत्ते तु ततः सैन्ये नकुलः कौरवान्ययौ ॥ ८.६४.८ ॥
അതിനിടയിൽ കഠിനമായ യുദ്ധം നടന്നു, പ്രജാപാലകനായ രാജാവേ. സൈന്യം തിരിച്ചുവന്നപ്പോൾ നകുലൻ കൗരവരുടെ നേർക്ക് പോയി.
8.64.9
कर्णपुत्रस्तु समरे हित्वा नकुलमेव तु ।
जुगोप चक्रं त्वरितो राधेयस्यैव मारिष ॥ ८.६४.९ ॥
എന്നാൽ കർണ്ണപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ നകുലനെ വിട്ട്, രാധേയന്റെ (കർണ്ണന്റെ) തേർച്ചക്രം വേഗത്തിൽ സംരക്ഷിച്ചു, ഹേ മാരിഷാ.
8.64.10
उलूकस्तु रणे क्रुद्धः सहदेवेन मारिष ।
निवारितः शरशतैः क्रुद्धेन रणमूर्धनि ॥ ८.६४.१० ॥
എന്നാൽ ഉലൂകൻ യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചു, ഹേ മാരിഷാ. യുദ്ധമുന്നണിയിൽ കോപിച്ച സഹദേവൻ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ അവനെ തടഞ്ഞു.
8.64.11
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सहदेवः प्रतापवान् ।
सारथिं प्रेषयामास यमस्य सदनं प्रति ॥ ८.६४.११ ॥
അവന്റെ നാല് കുതിരകളെ കൊന്ന്, പരാക്രമിയായ സഹദേവൻ സാരഥിയെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
8.64.12
उलूकस्तु ततो यानादवप्लुत्य विशाम्पते ।
त्रिगर्तानां बलं तूर्णं जगाम पितृनन्दनः ॥ ८.६४.१२ ॥
പിന്നെ ഉലൂകൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, പ്രജാപാലകനായ രാജാവേ, വേഗത്തിൽ ത്രിഗർത്തരുടെ സേനയിലേക്ക് പോയി; അവൻ പിതൃനന്ദനൻ.
8.64.13
सात्यकिः शकुनिं विद्ध्वा विंशत्या निशितैः शरैः ।
ध्वजं चिच्छेद भल्लेन सौबलस्य हसन्निव ॥ ८.६४.१३ ॥
സാത്യകി ശകുനിയെ ഇരുപത് മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ച്, ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഭല്ലംകൊണ്ട് സൗബലന്റെ കൊടി മുറിച്ചു.
8.64.14
सौबलस्तस्य समरे क्रुद्धो राजन्प्रतापवान् ।
विदार्य कवचं भूयो ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥ ८.६४.१४ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച പ്രതാപശാലിയായ സൗബലൻ അവന്റെ കവചം പിളർന്ന്, വീണ്ടും സ്വർണ്ണക്കൊടി മുറിച്ചു.
8.64.15
तथैनं निशितैर्बाणैः सात्यकिः प्रत्यविध्यत ।
सारथिं च महाराज त्रिभिरेव समार्पयत् ॥ ८.६४.१५ ॥
അതുപോലെ സാത്യകി മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ അവനെ തിരിച്ചും തുളച്ചു; മഹാരാജാവേ, മൂന്ന് ബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ സാരഥിയെയും പ്രഹരിച്ചു.
8.64.16
अथास्य वाहांस्त्वरितः शरैर्नित्ये यमक्षयम् ।
ततोऽवप्लुत्य सहसा शकुनिर्भरतर्षभ ॥ ८.६४.१६ ॥
പിന്നെ വേഗത്തിൽ ബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ കുതിരകളെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു; അനന്തരം ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശകുനി പെട്ടെന്ന് ചാടിയിറങ്ങി.
8.64.17
आरुरोह रथं तूर्णमुलूकस्य महात्मनः ।
अपोवाहाथ शीघ्रं स शैनेयाद्युद्धशालिनः ॥ ८.६४.१७ ॥
അവൻ വേഗത്തിൽ മഹാത്മാവായ ഉലൂകന്റെ രഥത്തിൽ കയറി; പിന്നെ യുദ്ധനിപുണനായ ശൈനേയനിൽനിന്ന് (സാത്യകി) വേഗത്തിൽ അകന്നുപോയി.
8.64.18
सात्यकिस्तु रण राजंस्तावकानामनीकिनीम् ।
अभिदुद्राव वेगेन ततोऽनीकमभज्वत ॥ ८.६४.१८ ॥
എന്നാൽ സാത്യകി, രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ നിന്റെ സേനയുടെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു; അപ്പോൾ ആ സേന ഭഗ്നമായി.
8.64.19
शैनेयशरसञ्छन्नं तव सैन्यं विशाम्पते ।
भेजे दशा दिशस्तूर्णं न्यपतच्च गतासुवत् ॥ ८.६४.१९ ॥
ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, ശൈനേയന്റെ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട നിന്റെ സൈന്യം പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും വേഗത്തിൽ ഓടി, മരിച്ചവരെപ്പോലെ വീണു.
8.64.20
भीमसेनं तव सुतो वारयामास संयुगे ॥ ८.६४.२० ॥
നിന്റെ പുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനനെ തടഞ്ഞു.
8.64.21
तं तु भीमो मुहूर्तेन व्यश्वसूतरथध्वजम् ।
चक्रे लोकेश्वरं तत्र तेनातुष्यन्त वै जनाः ॥ ८.६४.२१ ॥
എന്നാൽ ഭീമൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ അവനെ കുതിരകളും സാരഥിയും രഥവും കൊടിയും ഇല്ലാത്തവനാക്കി, അവിടെ അവനെ ലോകേശ്വരനാക്കി (മരണത്തിന്റെ നാഥൻ); അതിനാൽ ജനങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചു.
8.64.22
ततोऽपायान्नृपस्तस्माद्भीमसेनभयार्दितः ।
कुरुसैन्यं ततः सर्वं भीमसेनमुपाद्रवत्।
तत्र नादो महानासीद्धीमसेनं जिघांसताम् ॥ ८.६४.२२ ॥
അപ്പോൾ ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതനായ ആ രാജാവ് അവിടെനിന്ന് ഓടിപ്പോയി. പിന്നെ കൗരവ സൈന്യം മുഴുവൻ ഭീമസേനന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു. അവിടെ ഭീമസേനനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരുടെ വലിയ ആരവം ഉയർന്നു.
8.64.23
युधामन्युः कृपं विद्ध्वा धनुरस्याशु चिच्छदे ।
अथान्यद्धनुरादाय कृपः शस्त्रभृतां वरः।
युधामन्योर्ध्वजं सूतं छत्रं चापातयत्क्षितौ ॥ ८.६४.२३ ॥
യുധാമന്യു കൃപനെ അമ്പെയ്ത് തുളച്ച് അവന്റെ വില്ല് വേഗത്തിൽ മുറിച്ചു. പിന്നെ ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃപൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് യുധാമന്യുവിന്റെ കൊടിയും സാരഥിയും കുടയും നിലത്തു വീഴ്ത്തി.
8.64.24
ततोऽपायाद्रथेनैव युधामन्युर्महारथः ॥ ८.६४.२४ ॥
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ യുധാമന്യു രഥത്തിൽത്തന്നെ ഓടിപ്പോയി.
8.64.25
उत्तमौजाश्च हार्दिक्यं भीमं भीमपराक्रमम् ।
छादयामास सहसा मेघो वृष्ट्येव पर्वतम् ॥ ८.६४.२५ ॥
ഉത്തമൗജസും ഹാർദിക്യനും ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമനെ പെട്ടെന്ന് മറച്ചു; മേഘം മഴകൊണ്ട് പർവതത്തെ മൂടുന്നതുപോലെ.
8.64.26
तद्युद्धमासीत्सुमहद्धोररूपं परन्तप ।
तादृशं न मया युद्धं दृष्टपूर्वं विशाम्पते ॥ ८.६४.२६ ॥
ശത്രുസംഹാരകനേ, ആ യുദ്ധം അതിമഹത്തും ഭയങ്കര രൂപമുള്ളതുമായിരുന്നു. ജനനായകനേ, ഇതുപോലൊരു യുദ്ധം ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല.
8.64.27
कृतवर्मा ततो राजन्नुत्तमौजसमाहवे ।
हृदि विव्याध सहसा रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ८.६४.२७ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ, കൃതവർമ്മൻ യുദ്ധത്തിൽ ഉത്തമൗജസിന്റെ നെഞ്ചിൽ പെട്ടെന്ന് പ്രഹരിച്ചു; തേരിന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു.
8.64.28
सारथिस्तमपोवाह रथेन रथिनां वरम् ।
ततस्तु सात्वतो राजन्पाण्डुसैन्यमभिद्रवत् ॥ ८.६४.२८ ॥
അവന്റെ സാരഥി രഥത്തോടെ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ കൊണ്ടുപോയി. പിന്നെ, രാജാവേ, സാത്വതൻ (സാത്യകി) പാണ്ഡവസൈന്യത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു.
8.64.29
दुःशासनः सौबलश्च गजानीकेन पाण्डवम् ।
महता परिवार्यैव क्षुद्रकैरभ्यताडयत् ॥ ८.६४.२९ ॥
ദുഃശാസനനും സൗബലനും (ശകുനി) വലിയ ആനപ്പടകൊണ്ട് പാണ്ഡവനെ വളഞ്ഞ് ചെറിയ സൈന്യങ്ങളോടെ അവനെ പ്രഹരിച്ചു.
8.64.30
ततो भीमः शरशतैर्दुर्योधनममर्षणम् ।
विमुखीकृत्य तरसा गजानीकमुपाद्रवत् ॥ ८.६४.३० ॥
പിന്നെ ഭീമൻ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ കോപിഷ്ഠനായ ദുര്യോധനനെ പിന്തിരിപ്പിച്ച് വേഗത്തിൽ ആനപ്പടയിലേക്ക് പാഞ്ഞു.
8.64.31
तमापतन्तं सहसा गजानीकं वृकोदरः ।
दृष्ट्वैव सुभृशं क्रुद्धो दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ॥ ८.६४.३१ ॥
പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ചെത്തുന്ന ആനപ്പടയെ കണ്ട വൃകോദരൻ അത്യന്തം കോപിച്ച് ദിവ്യാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
8.64.32
गजैर्गजानभ्यहनद्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ॥ ८.६४.३२ ॥
ഇന്ദ്രൻ വജ്രായുധത്താൽ അസുരന്മാരെ അടിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ ആനകളാൽ ആനകളെ അടിച്ചു.
8.64.33
ततोऽन्तरिक्षं बाणौघैः शलभैरिव पादपम् ।
छादयामास समरे गजान्निघ्नन्वृकोदरः ॥ ८.६४.३३ ॥
അപ്പോൾ വൃകോദരൻ യുദ്ധത്തിൽ ആനകളെ വധിച്ചുകൊണ്ട്, വെട്ടുകിളികൾ മരത്തെ മൂടുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹംകൊണ്ട് ആകാശത്തെ മറച്ചു.
8.64.34
ततः कुञ्जरयूथानि समेतानि सहस्रशः ।
व्यधमत्तरसा भीमो मेघसङ्घानिवानिलः ॥ ८.६४.३४ ॥
പിന്നെ ഭീമൻ ആയിരക്കണക്കിന് ഒന്നിച്ചുകൂടിയ ആനക്കൂട്ടങ്ങളെ, കാറ്റ് മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ചിതറിച്ചു.
8.64.35
सुवर्णजालापिहिता मणिजालैश्च कुञ्जराः ।
रेजुरभ्यधिकं संख्ये विद्युत्वन्त इवाम्बुदाः ॥ ८.६४.३५ ॥
സ്വർണ്ണവലകളാലും രത്നവലകളാലും മൂടപ്പെട്ട ആനകൾ യുദ്ധത്തിൽ മിന്നൽ നിറഞ്ഞ മേഘങ്ങൾപോലെ അത്യധികം തിളങ്ങി.
8.64.36
ते वध्यमाना भीमेन गजा राजन्विदुद्रुवुः ।
केचिद्विभिन्नहृदयाः कुञ्जरा न्यपतन्भुवि ॥ ८.६४.३६ ॥
രാജാവേ! ഭീമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ ആനകൾ ഓടിപ്പോയി; ചില ആനകൾ ഹൃദയം പിളർന്ന് നിലത്തുവീണു.
8.64.37
पतितैर्निपतद्भिश्च गजैर्हेमविभूषितैः ।
अशोभत मही तत्र विशीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.६४.३७ ॥
വീണതും വീണുകൊണ്ടിരുന്നതുമായ സ്വർണ്ണാലങ്കൃത ആനകളാൽ അവിടെ ഭൂമി തകർന്ന പർവതങ്ങളെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
8.64.38
दीप्ताभै रत्नवद्भिश्च पतितैर्गजयोधिभिः ।
रराज भूमिः पतितैः क्षीणपुण्यैरिव ग्रहैः ॥ ८.६४.३८ ॥
തിളങ്ങുന്ന രത്നാലങ്കൃതരായ വീണ ഗജയോദ്ധാക്കളാൽ പുണ്യം ക്ഷയിച്ച ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ ഭൂമി ശോഭിച്ചു.
8.64.39
ततो भिन्नकटा नागा भिन्नकुम्भकरास्तथा ।
दुद्रुवुः शतशः संख्ये भीमसेनशराहताः ॥ ८.६४.३९ ॥
പിന്നെ പിളർന്ന കടഭാഗങ്ങളും കുംഭങ്ങളുമുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആനകൾ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ അമ്പുകളേറ്റ് ഓടി.
8.64.40
केचिद्वमन्तो रुधिरं भयार्ताः पर्वतोपमाः ।
व्यद्रवञ्छरविद्धाङ्गा धातुचित्रा इवाचलाः ॥ ८.६४.४० ॥
ചില ആനകൾ രക്തം ഛർദ്ദിച്ചും ഭയം പിടിച്ചും പർവതസമാനമായി, അമ്പുകളേറ്റ അവയവങ്ങളോടെ, ധാതുവർണ്ണങ്ങളാൽ ചിത്രിതമായ മലകളെപ്പോലെ ഓടി.
8.64.41
महाभुजगसङ्काशौ चन्दनागुरुरूषितौ ।
अपश्यं भीमसेनस्य धनुर्विक्षिपतो भुजौ ॥ ८.६४.४१ ॥
വലിയ സർപ്പങ്ങൾ പോലെയുള്ള, ചന്ദനവും അകിലും പൂശിയ ഭീമസേനന്റെ രണ്ടു കൈകൾ വില്ലെറിയുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
8.64.42
तस्य ज्यातलनिर्घोषं श्रुत्वाशनिसमस्वनम् ।
विमुञ्चन्तः शकृन्मूत्रं गजाः प्रादुद्रुवुर्भृशम् ॥ ८.६४.४२ ॥
അവന്റെ വില്ലിന്റെ നാണിന്റെ ഇടിനാദം പോലുള്ള ശബ്ദം കേട്ട്, ആനകൾ മലമൂത്രം വിസർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് അതിവേഗം ഓടി.
8.64.43
भीमसेनस्य तत्कर्म राजन्नेकस्य धीमतः ।
निघ्नतः सर्वभूतानि रुद्रस्येव च निर्बभौ ॥ ८.६४.४३ ॥
രാജാവേ, ഒറ്റയ്ക്കുള്ള ബുദ്ധിമാനായ ഭീമസേനന്റെ ആ കർമ്മം സർവഭൂതങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്ന രുദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.