Mahābhārata · Adhyāya 8.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.67.1
द्रौणिस्तु रथवंशेन महता परिवारितः ।
अपतत्सहसा राजन्यत्र पार्थो व्यवस्थितः ॥ ८.६७.१ ॥
Sañjaya dijo: Oh rey, el hijo de Droṇa, rodeado por una gran línea de carros, avanzó de repente hacia donde se encontraba Pārtha (Arjuna).
8.67.2
तमापतन्तं सहसा शूरः शौरिसहायवान् ।
दधार समरे पार्थो वेलेव मकरालयम् ॥ ८.६७.२ ॥
Aquel valiente Pārtha, que tenía a Śauri como auxiliar, detuvo en batalla al que se le lanzaba de repente, como la orilla contiene al océano, morada de los makaras.
8.67.3
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
अर्जुनं वासुदेवं च च्छादयामास सायकैः ॥ ८.६७.३ ॥
Entonces, oh gran rey, el hijo de Droṇa, colérico y poderoso, cubrió con flechas a Arjuna y a Vāsudeva (Kṛṣṇa).
8.67.4
अवच्छन्नौ ततः कृष्णौ दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
विस्मयं परमं गत्वा प्रैक्षन्त कुरवस्तदा ॥ ८.६७.४ ॥
Al ver a los dos Kṛṣṇas cubiertos allí, los grandes guerreros de carro y los Kurus, llenos de suprema admiración, se quedaron mirando.
8.67.5
अर्जुनस्तु ततो दिव्यमस्त्रं चक्रे हसन्निव ।
तदस्त्रं वारयामास ब्राह्मणो युधि भारत ॥ ८.६७.५ ॥
Entonces Arjuna, como si riera, lanzó un arma divina; oh Bhārata, en la batalla repelió el arma de aquel brāhmaṇa (el hijo de Droṇa).
8.67.6
यद्यद्धि व्याक्षिपद्युद्धे फल्गुनोऽस्त्रं जिघांसया ।
तत्तदस्त्रैर्महेष्वासो द्रोणपुत्रो जघान ह ॥ ८.६७.६ ॥
Cada arma que Phalguna (Arjuna) lanzó en la batalla con deseo de matar, el gran arquero, el hijo de Droṇa, la derribó con sus propias armas.
8.67.7
अस्त्रयुद्धे महाराज वर्तमाने महाभये ।
अपश्याम रणे द्रौणिं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ८.६७.७ ॥
Oh gran rey, mientras la batalla de armas se desarrollaba con gran terror, vimos en el combate al hijo de Droṇa como la Muerte con la boca abierta.
8.67.8
स दिशः प्रदिशश्चैव च्छादयित्वा ह्यजिह्मगैः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैरविध्यद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.६७.८ ॥
Cubriendo las direcciones y las direcciones intermedias con flechas que no se desviaban, hirió a Vāsudeva en el brazo derecho con tres flechas.
8.67.9
ततोऽर्जुनो रथान्सर्वान्हत्वा तस्य पदानुगान् ।
चकार समरे भूमिं शोणितौघपरिप्लुताम्।
सर्बलोकवहां रौद्रां परलोकवहां नदीम् ॥ ८.६७.९ ॥
Entonces Arjuna, habiendo abatido todos sus carros y a los soldados de a pie que lo seguían, convirtió el campo de batalla en un río terrible, inundado de torrentes de sangre, que arrastraba todos los mundos hacia el otro mundo.
8.67.10
सरथा रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१० ॥
Los guerreros de carro cayeron con sus carros, alcanzados por las flechas disparadas por el arco de Pārtha.
8.67.11
द्रौणेरपहतान्सङ्खे ददृशु स च तां तथा ।
प्रावर्तयन्महाघोरां नदीं परवहां तदा ॥ ८.६७.११ ॥
Vieron a los que el hijo de Droṇa había derribado en la batalla, y él también los vio; entonces hicieron correr aquel río terriblemente espantoso que lleva al otro mundo.
8.67.12
तयोस्तु व्याकुले युद्धे द्रौणेः पार्थस्य दारुणे ।
अमर्यादं योधयन्तः पर्यधावन्त पृष्ठतः ॥ ८.६७.१२ ॥
En aquella espantosa y confusa batalla entre el hijo de Droṇa y Pārtha, los que luchaban sin límite corrieron por detrás.
8.67.13
रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.६७.१३ ॥
Carros con caballos y aurigas muertos, caballos y elefantes con jinetes muertos, y elefantes con sus grandes conductores y elefantes muertos.
8.67.14
पार्थेन समरे राजन्कृतो घोरो जनक्षयः ।
निहता रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१४ ॥
Oh rey, en la batalla Pārtha causó una terrible matanza de hombres; los aurigas, muertos por las flechas disparadas del arco de Pārtha, cayeron.
8.67.15
हयाश्च पर्यधावन्त मुक्तयोक्त्रास्ततस्ततः ।
तद्दृष्ट्वा कर्म पार्थस्य द्रौणिराहवशोभिनः ॥ ८.६७.१५ ॥
Los caballos, con los yugos y riendas sueltos, corrían de un lado a otro; y el hijo de Droṇa (Aśvatthāman), glorioso en la batalla, al ver aquella hazaña de Pārtha...
8.67.16
अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितोऽभ्येत्य वीर्यवान् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.६७.१६ ॥
Acercándose rápidamente a Arjuna, el mejor de los vencedores, el valiente sacudió su gran arco adornado de oro.
8.67.17
अवाकिरत्ततो द्रौमिः समन्तान्निशितैः शरैः ।
भूयोऽर्जुनं महाराज द्रौणिरायम्य पत्रिणा ॥ ८.६७.१७ ॥
Entonces el hijo de Droṇa derramó flechas afiladas por todos lados. Oh gran rey, el hijo de Droṇa, tensando de nuevo una flecha emplumada, cubrió a Arjuna.
8.67.18
वक्षोदेशे भृशं पार्थं ताडयामास निर्दयम् ।
सोऽतिविद्धो रणे तेन द्रोणपुत्रेण भारत ॥ ८.६७.१८ ॥
Golpeó a Pārtha con fuerza y sin piedad en el pecho. Oh Bhārata, gravemente herido en la batalla por aquel hijo de Droṇa, él (Arjuna)...
8.67.19
गाण्डीवधन्वा प्रसभं शरवर्षैरुदारधीः ।
सञ्छाद्य समरे द्रौणिं चिच्छेदास्य च कार्मुकम् ॥ ८.६७.१९ ॥
Arjuna, portador del arco Gāṇḍīva, de noble mente, cubrió con violencia al hijo de Droṇa con una lluvia de flechas en la batalla y le cortó el arco.
8.67.20
स च्छिन्नधन्वा परिधं वज्रस्पर्शसमं युधि ।
आदाय चिक्षेप तदा द्रोणपुत्रः किरीटिने ॥ ८.६७.२० ॥
Con el arco roto, el hijo de Droṇa tomó una maza semejante al contacto del rayo y la arrojó contra Arjuna, el de la diadema, en la batalla.
8.67.21
तमापन्ततं परिघं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
चिच्छेद सहसा राजन्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ८.६७.२१ ॥
Oh rey, el hijo de Pāṇḍu, como si riera, cortó al instante aquella maza adornada de oro que se le venía encima.
8.67.22
स पपात तदा भूमौ निकृत्तः पार्थसायकैः ।
विकीर्णः पर्वतो राजन्यथा वज्रेण ताडितः ॥ ८.६७.२२ ॥
Oh rey, abatido por las flechas de Arjuna, cayó entonces al suelo, disperso como una montaña herida por el rayo.
8.67.23
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रो महारथः ।
ऐन्द्रेण चास्त्रवेगेन बीभत्सुं समवाकिरत् ॥ ८.६७.२३ ॥
Entonces, oh gran rey, el hijo de Droṇa, gran auriga y airado, con el ímpetu del arma de Indra, cubrió a Bībhatsu con flechas.
8.67.24
तस्येन्द्रजालावततं समीक्ष्य ।
पार्थो राजन्गाण्डिवमाददे सः।
ऐन्द्रं जालं प्रत्यहरत्तरस्वी ।
वरास्त्रमादाय महेन्द्रसृष्टम् ॥ ८.६७.२४ ॥
Oh rey, al ver extendida la red de magia de Indra, Pārtha tomó el Gāṇḍīva; el veloz héroe, tomando el excelente arma enviada por Mahendra, rechazó la red de Indra.
8.67.25
विदार्य तज्जालमथेन्द्रमुक्तं ।
पार्थस्ततो द्रौणिरथं क्षणेन।
प्रच्छादयामास ततोऽभ्युपेत्य ।
द्रौणिस्तदा पार्थशराभिभूतः ॥ ८.६७.२५ ॥
Tras desgarrar aquella red proclamada por Indra, Pārtha en un instante cubrió el carro del hijo de Droṇa. Entonces el hijo de Droṇa, abrumado por las flechas de Pārtha, se acercó y…
8.67.26
विगाह्य तां पाण्डवबाणवृष्टिं ।
शरैः परं नाम ततः प्रकाश्य।
शतेन कृष्णं सहसाभ्यविद्ध्या… ।
त्त्रिभिः शतैरर्जुनं क्षुद्रकाणाम् ॥ ८.६७.२६ ॥
Adentrándose en aquella lluvia de flechas de los Pāṇḍava, y luego dando a conocer su nombre, de pronto hirió a Kṛṣṇa con cien flechas… y a Arjuna con trescientas flechas pequeñas…
8.67.27
ततोऽर्जुनः सायकानां शतेन ।
गुरोः सुतं मर्मसु निर्बिभेद।
अश्वांश्च सूतं च तथा धनुर्ज्या… ।
मवाकिरत्पश्यतां तावकानाम् ॥ ८.६७.२७ ॥
Entonces Arjuna, con cien flechas, atravesó al hijo del maestro (Droṇa) en sus puntos vitales, y ante la vista de vuestros hombres dispersó los caballos, el auriga y la cuerda del arco…
8.67.28
स विद्ध्वा मर्मसु द्रौणिं पाण्डवः परवीरहा ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ८.६७.२८ ॥
Aquel Pāṇḍava, matador de héroes enemigos, habiendo herido al hijo de Droṇa en sus puntos vitales, con una flecha bhalla hizo caer a su auriga del asiento del carro.
8.67.29
स सङ्गृह्य स्वयं वाहान्कृष्णौ प्राच्छदयच्छरैः ।
तत्राद्भुतमपरश्याम द्रौणेराशु पराक्रमम् ॥ ८.६७.२९ ॥
Él mismo recogió los caballos y cubrió a los dos Kṛṣṇas con flechas; allí contemplamos, admirados, la veloz proeza del hijo de Droṇa.
8.67.30
संयच्छंस्तुरगान्यच्च फल्गुनं चाप्ययोधयत् ।
तदस्य समरे राजन्सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ८.६७.३० ॥
Sujetando los caballos y combatiendo también contra Phalguna (Arjuna), oh rey, todos los seres en la batalla honraron aquella hazaña suya.
8.67.31
तेनास्य समरे योधास्तुष्टुवुः सर्व एव ते ।
यदा निजगृहे पार्थो द्रोणपुत्रेण धन्विना ॥ ८.६७.३१ ॥
Cuando Pārtha fue detenido en la batalla por el hijo de Droṇa, el arquero Aśvatthāman, todos los guerreros lo alabaron por aquella hazaña.
8.67.32
तदा प्रहस्य बीभस्तुर्द्रोणपुत्रस्य संयुगे ।
क्षिप्रं रश्मीनथाश्वानां क्षुरप्रैश्चिच्छिदे जयः ॥ ८.६७.३२ ॥
Entonces Bībhatsu (Arjuna), riendo, cortó rápidamente con flechas de punta afilada las riendas y los caballos del hijo de Droṇa, y obtuvo la victoria.
8.67.33
प्राद्रवंस्तुरगास्तस्य शरवेगप्रपीडिताः ।
ततोऽभून्निनदो घोरस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ८.६७.३३ ॥
Sus caballos, atormentados por la velocidad de las flechas, huyeron. Entonces, oh Bhārata, un terrible tumulto surgió en tu ejército.
8.67.34
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा तव सैन्यं समाद्रवन् ।
समन्तान्निशितान्बाणान्विमुञ्चन्तो जयैषिणः ॥ ८.६७.३४ ॥
Los Pāṇḍavas, habiendo obtenido la victoria, se lanzaron contra tu ejército por todas partes, disparando agudas flechas, buscando la conquista.
8.67.35
तावकी चतुरङ्गैषा पाण्डवैस्तु महाचमूः ।
पुनःपुनरथो वीरैः प्रभग्ना जितकाशिभिः ॥ ८.६७.३५ ॥
Esta gran hueste cuádruple tuya fue destrozada una y otra vez por los héroes Pāṇḍavas, ansiosos de victoria.
8.67.36
पश्यतां ते महाराज पुत्राणां चित्रयोधिनाम् ।
शकुनेः सौबलेयस्य कर्णस्य च विशाम्पते ॥ ८.६७.३६ ॥
Oh gran rey, mientras tus hijos, aquellos guerreros admirables, miraban, y mientras Śakuni, hijo de Subala, y Karṇa miraban, oh señor de los hombres.
8.67.37
वार्यमाणा महासेना पुत्रैस्तव जनेश्वर ।
न चातिष्ठत सङ्ग्रामे पीड्यमाना समन्ततः ॥ ८.६७.३७ ॥
Oh señor de los hombres, aquel gran ejército, contenido por tus hijos, no pudo sostenerse en la batalla, hostigado por todos lados.
8.67.38
ततो योधैर्महाराज पलायद्भिः समन्ततः ।
अभवद्य्वाकुलं भीतं पुत्राणां ते महद्बलम् ॥ ८.६७.३८ ॥
Entonces, oh gran rey, aquel vasto ejército de tus hijos se llenó de confusión y temor, mientras los guerreros huían por todas partes.
8.67.39
तिष्ठतिष्ठेति सततं सूतपुत्रस्य जल्पतः ।
नावतिष्ठति सा सेना वध्यमाना महात्मभिः ॥ ८.६७.३९ ॥
Aunque el hijo del auriga no cesaba de gritar «¡Deteneos, deteneos!», aquel ejército, golpeado por los magnánimos, no se sostuvo.
8.67.40
अथोत्क्रुष्टं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा विद्रुतं वै समन्ततः ॥ ८.६७.४० ॥
Entonces, oh gran rey, al ver el ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra huyendo por todas partes, los Pāṇḍavas, que habían conquistado Kāśi, lanzaron un gran grito.
8.67.41
ततो दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्प्रणयादिव ।
पश्य कर्ण महासेनां पाण्डवैरर्दितां भृशम् ॥ ८.६७.४१ ॥
Entonces Duryodhana habló a Karṇa como con afecto: «Mira, Karṇa, este gran ejército, gravemente afligido por los Pāṇḍavas.»
8.67.42
त्वयि तिष्ठति सन्त्रासात्समन्तात्प्रपलायते ।
एतज्ज्ञत्वा महाबाहो कुरु प्राप्तमरिन्दम ॥ ८.६७.४२ ॥
«Aunque tú permaneces, este ejército huye aterrorizado por todas partes. Sabiéndolo, oh de brazos poderosos, oh vencedor de enemigos, haz lo que corresponde.»
8.67.43
सहस्राणि च योधानां त्वामेव पुरुषोत्तम ।
क्रोशन्ते समरे वीर द्राव्यमाणानि पाण्डवैः ॥ ८.६७.४३ ॥
Miles de guerreros, oh mejor de los hombres, oh héroe, puestos en fuga en la batalla por los Pāṇḍavas, claman solo por ti.
8.67.44
एतच्छ्रुत्वा तु राधेयो दुर्योधनवचो महत् ।
मद्रराजमिदं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ ८.६७.४४ ॥
Habiendo oído estas grandes palabras de Duryodhana, Karṇa, hijo de Rādhā, hablando riendo como si nada, dirigió este discurso al rey de los Madras.
8.67.45
पश्य मे भुजयोर्वीर्यमस्त्राणां च जनेश्वर ।
अद्य हन्मि रणे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ॥ ८.६७.४५ ॥
Mira el valor de mis brazos y de mis armas, oh señor de los hombres; hoy en la batalla mataré a todos los Pāñcāla junto con los Pāṇḍava.
8.67.46
वाहयाश्वान्नरव्याघ्र मद्राधिप न संशयः ।
एवमुक्त्वा महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.६७.४६ ॥
Conduce los caballos, oh tigre entre los hombres, señor de los Madras; no hay duda. Oh gran rey, habiendo hablado así, el poderoso hijo del auriga…
8.67.47
प्रगृह्य विजयं वीरो धनुःश्रेष्ठं पुरातनम् ।
सज्यं कृत्वा महाराज सम्मृज्य च पुनः पुनः ॥ ८.६७.४७ ॥
El héroe tomó el antiguo mejor de los arcos llamado Vijaya; oh gran rey, habiéndolo montado con la cuerda y limpiado una y otra vez…
8.67.48
सन्निवार्य च तान्योधान्सत्येन शपथेन च ।
प्रायोजयदमेयात्मा भार्गवास्त्रं महाबलः ॥ ८.६७.४८ ॥
Habiendo contenido a aquellos guerreros con la verdad y con un juramento, el poderoso de alma inconmensurable empleó el arma de Bhārgava (Paraśurāma).
8.67.49
तस्माद्राजन्सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोटिशश्च शरास्तीक्ष्णा निरगच्छन्महामृधे ॥ ८.६७.४९ ॥
Entonces, oh rey, miles, decenas de miles, millones y crores de flechas afiladas salieron en aquella gran batalla.
8.67.50
ज्वलितैस्तैः शरैर्घोरैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
सञ्चन्ना पाण्डवी सेना न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.६७.५० ॥
El ejército pāṇḍava, cubierto por aquellas flechas ardientes y terribles emplumadas con plumas de garza y pavo real, no podía distinguirse en absoluto.
8.67.51
हाहाकारो महानासीत्पाण्डवानां विशाम्पते ।
पीडितानां बलवता भार्गवास्त्रेण संयुगे ॥ ८.६७.५१ ॥
Un gran clamor de lamento se alzó entre los pāṇḍavas, oh señor de los hombres, atormentados en la batalla por el poderoso arma de Bhṛgu.
8.67.52
निपतद्भिर्गजै राजन्नश्वैश्चापि सहस्रशः ।
रथैश्चापि नरव्याघ्र नरैश्चैव समन्ततः ॥ ८.६७.५२ ॥
Oh rey, oh tigre entre los hombres, elefantes, caballos, carros y hombres por miles cayendo por todas partes.
8.67.53
प्राकम्पत मही राजन्निहतैस्तैः समन्ततः ।
व्याकुलं सर्वमभवत्पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ८.६७.५३ ॥
La tierra tembló por todas partes, oh rey, por aquellos muertos; todo el gran ejército de los pāṇḍavas quedó sumido en la confusión.
8.67.54
कर्णस्त्वेको युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावकः ।
दहञ्शत्रून्नरव्याघ्रः शुशुभे स परन्तपः ॥ ८.६७.५४ ॥
Karṇa solo, el mejor de los guerreros, brilló como fuego sin humo, abrasando a los enemigos: aquel tigre entre los hombres, abrasador de enemigos.
8.67.55
ते वध्यमानाः कर्णेन पाञ्चालाश्चेदिभिः सह ।
तत्र तत्र व्यमुह्यन्त वनदाहे यथा द्विपाः ॥ ८.६७.५५ ॥
Abatidos por Karṇa, los Pāñcālas junto con los Cedis se desorientaron aquí y allá, como elefantes en un incendio forestal.
8.67.56
चुक्रुशुश्च नरव्याघ्र यथाप्राणं नरोत्तमाः ।
तेषां तु क्रोशतां दीनं भीतानां रणमूर्धनि ॥ ८.६७.५६ ॥
¡Oh tigre entre los hombres! Aquellos mejores de los hombres gritaron con todo su aliento; y mientras aquellos atemorizados lloraban lastimosamente al frente de la batalla,
8.67.57
धावतां च ततो राजंस्त्रस्तानां च समन्ततः। ॥ ८.६७.५७ ॥
Y entonces, oh rey, por todas partes se alzaron los gritos de quienes huían y de los aterrorizados.
8.67.58
वध्यमानांस्तु तान्दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ ८.६७.५८ ॥
Oh venerable, al ver que el hijo del cochero los mataba, todas las criaturas se aterrorizaron, incluso las nacidas en vientres animales.
8.67.59
ते वध्यमाताः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः ।
अर्जुनं वासुदेवं च क्रोशन्ति च मुहुर्मुहुः।
प्रेतराजपुरे यद्वत्प्रेतराजं विचेतसः ॥ ८.६७.५९ ॥
Aquellos Sṛñjayas, abatidos en batalla por el hijo del cochero, clamaban una y otra vez a Arjuna y a Vāsudeva, como los desorientados en la ciudad del rey de los muertos llaman al rey de los muertos.
8.67.60
श्रुत्वा तु निनदं तेषां वध्यतां कर्णसायकैः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवं कुन्तीपुत्रो धऩञ्जयः।
भार्गवास्त्रं महाघोरं दृष्ट्वा तत्र समीरितम् ॥ ८.६७.६० ॥
Al oír el clamor de los que eran abatidos por las flechas de Karṇa, y al ver allí desencadenada el arma bhārgava, terrible en extremo, Dhanañjaya, hijo de Kuntī, habló a Vāsudeva.
8.67.61
पश्य कृष्ण महाबाहो भार्गवास्त्रस्य विक्रमम् ।
नैतदस्त्रं हि समरे शक्यं हन्तुं कथञ्चन ॥ ८.६७.६१ ॥
Mira, Kṛṣṇa, de brazos poderosos, el poder del arma de Bhārgava. En la batalla, esta arma no puede ser destruida de ninguna manera.
8.67.62
सूतपुत्रं च संरब्धं पश्य कृष्ण महारणे ।
अन्तकप्रतिमं वीर्ये कुर्वाणं कर्म दारुणम् ॥ ८.६७.६२ ॥
Y mira, Kṛṣṇa, en la gran batalla, al hijo del auriga, enfurecido, realizando hazañas terribles con un valor semejante a la Muerte.
8.67.63
अभीक्ष्णं चोदयन्नश्वान्प्रेक्षते मां मुहुर्मुहुः ।
नच शक्ष्यामि कर्णस्य संयुगेऽहं पलायितुम् ॥ ८.६७.६३ ॥
Incita constantemente a los caballos y me mira una y otra vez; y yo no podré huir de Karṇa en la batalla.
8.67.64
जीवन्प्राप्नोति पुरुषः सङ्ख्ये जयपराजयौ ।
मृतस्य तु हृपीकेश भङ्ग एव कुतो जयः ॥ ८.६७.६४ ॥
El hombre vivo obtiene victoria o derrota en la batalla; pero para el muerto, oh Hṛṣīkeśa, solo hay fuga. ¿Cómo, pues, habrá victoria?
8.67.65
एष कर्णो रणे भाति मध्याह्न इव भास्करः ।
निवर्तय रथं कृष्ण जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.६७.६५ ॥
Este Karṇa resplandece en la batalla como el sol al mediodía. Da la vuelta al carro, Kṛṣṇa; solo los vivos contemplan lo bueno.