มหาภารตะ · อัธยายะ 8.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.67.1
द्रौणिस्तु रथवंशेन महता परिवारितः ।
अपतत्सहसा राजन्यत्र पार्थो व्यवस्थितः ॥ ८.६७.१ ॥
สัญชัยกล่าวว่า ข้าแต่พระราชา บุตรของทรโณณะ ถูกกองรถศึกใหญ่ล้อมไว้ ได้รีบพุ่งเข้าไปยังที่ที่ปารถะ (อรชุน) ประทับอยู่โดยทันที
8.67.2
तमापतन्तं सहसा शूरः शौरिसहायवान् ।
दधार समरे पार्थो वेलेव मकरालयम् ॥ ८.६७.२ ॥
ปารถะผู้กล้าหาญ มีศาอุริเป็นผู้ช่วย ได้ต้านรับผู้ที่พุ่งเข้ามาหาตนอย่างฉับพลันในการรบ ดุจฝั่งที่กั้นมหาสมุทรอันเป็นที่อยู่ของมกร
8.67.3
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
अर्जुनं वासुदेवं च च्छादयामास सायकैः ॥ ८.६७.३ ॥
ข้าแต่มหาราช ครั้งนั้น บุตรของทรโณณะผู้โกรธเกรี้ยวและทรงอานุภาพ ได้ปกคลุมอรชุนและวาสุเทพ (พระกฤษณะ) ด้วยลูกศร
8.67.4
अवच्छन्नौ ततः कृष्णौ दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
विस्मयं परमं गत्वा प्रैक्षन्त कुरवस्तदा ॥ ८.६७.४ ॥
เมื่อมหารถทั้งหลายและชาวกุรุเห็นพระกฤษณะทั้งสองถูกปกคลุมอยู่ที่นั่น ก็เกิดความอัศจรรย์ใจยิ่งนัก จึงเพ่งมองอยู่
8.67.5
अर्जुनस्तु ततो दिव्यमस्त्रं चक्रे हसन्निव ।
तदस्त्रं वारयामास ब्राह्मणो युधि भारत ॥ ८.६७.५ ॥
ครั้งนั้น อรชุนประหนึ่งหัวเราะ ได้ยิงอาวุธทิพย์ ข้าแต่ภารตะ ในการรบ พระองค์ได้ต้านทานอาวุธของพราหมณ์นั้นไว้
8.67.6
यद्यद्धि व्याक्षिपद्युद्धे फल्गुनोऽस्त्रं जिघांसया ।
तत्तदस्त्रैर्महेष्वासो द्रोणपुत्रो जघान ह ॥ ८.६७.६ ॥
ไม่ว่าอาวุธใดที่ฝ่ายคุนตีโยนใส่ในการรบด้วยความปรารถนาจะฆ่า บุตรของทรโณณะผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่ก็ได้ฟาดอาวุธนั้นลงด้วยอาวุธของตนทุกชนิด
8.67.7
अस्त्रयुद्धे महाराज वर्तमाने महाभये ।
अपश्याम रणे द्रौणिं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ८.६७.७ ॥
ข้าแต่มหาราช ขณะที่การรบด้วยอาวุธดำเนินอยู่อย่างน่าหวาดกลัวยิ่ง พวกเราได้เห็นบุตรของทรโณณะในสนามรบ ดุจยมที่อ้าปากกว้าง
8.67.8
स दिशः प्रदिशश्चैव च्छादयित्वा ह्यजिह्मगैः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैरविध्यद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.६७.८ ॥
เขาปกคลุมทิศและอนุทิศทั้งหลายด้วยลูกศรที่ไม่คดโค้ง แล้วยิงวาสุเทพด้วยลูกศรสามดอกเข้าที่ต้นแขนขวา
8.67.9
ततोऽर्जुनो रथान्सर्वान्हत्वा तस्य पदानुगान् ।
चकार समरे भूमिं शोणितौघपरिप्लुताम्।
सर्बलोकवहां रौद्रां परलोकवहां नदीम् ॥ ८.६७.९ ॥
ครั้งนั้น อรชุนได้สังหารรถศึกทั้งหมดของเขาและทหารราบที่ติดตามเขา แล้วทำให้สนามรบกลายเป็นแม่น้ำอันน่ากลัว ท่วมด้วยกระแสเลือด พัดพาทุกโลกไปและนำไปสู่โลกอื่น
8.67.10
सरथा रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१० ॥
บรรดานักรบรถศึกล้มลงพร้อมกับรถของตน ถูกลูกศรที่ปล่อยออกจากคันธนูของปารถะต้องเข้า
8.67.11
द्रौणेरपहतान्सङ्खे ददृशु स च तां तथा ।
प्रावर्तयन्महाघोरां नदीं परवहां तदा ॥ ८.६७.११ ॥
พวกเขาเห็นผู้ที่ถูกบุตรของทรโณณะฟาดลงในการรบ และเขาเองก็เห็นเช่นกัน แล้วพวกเขาก็ทำให้แม่น้ำอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนั้นไหลไป พัดพาไปสู่โลกอื่น
8.67.12
तयोस्तु व्याकुले युद्धे द्रौणेः पार्थस्य दारुणे ।
अमर्यादं योधयन्तः पर्यधावन्त पृष्ठतः ॥ ८.६७.१२ ॥
ในการรบอันน่าสะพรึงและสับสนระหว่างบุตรของทรโณณะกับปารถะนั้น ผู้ที่ต่อสู้โดยไร้ขอบเขตได้วิ่งวนไปจากด้านหลัง
8.67.13
रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.६७.१३ ॥
รถศึกพร้อมม้าและสารถีถูกสังหาร ม้าพร้อมผู้ขี่ถูกสังหาร ช้างพร้อมผู้ขี่ถูกสังหาร และช้างพร้อมควาญผู้ยิ่งใหญ่ถูกสังหาร
8.67.14
पार्थेन समरे राजन्कृतो घोरो जनक्षयः ।
निहता रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१४ ॥
ข้าแต่พระราชา ในการรบ ปารถะได้ก่อการสังหารหมู่มนุษย์อันน่าสยดสยอง นักรบรถศึกที่ถูกลูกศรซึ่งปล่อยจากคันธนูของปารถะสังหารก็ล้มลง
8.67.15
हयाश्च पर्यधावन्त मुक्तयोक्त्रास्ततस्ततः ।
तद्दृष्ट्वा कर्म पार्थस्य द्रौणिराहवशोभिनः ॥ ८.६७.१५ ॥
ม้าทั้งหลายปลดแอกและบังเหียนแล้ว วิ่งพล่านไปมา ครั้นแล้ว เมื่อท้าวทรโณณี (อัศวัตถามา) ผู้รุ่งโรจน์ในการรบ เห็นการกระทำของปารถะนั้น
8.67.16
अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितोऽभ्येत्य वीर्यवान् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.६७.१६ ॥
เขารีบเข้าไปหาอรชุนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ชนะ ด้วยความกล้าหาญ พลางสะบัดคันธนูอันใหญ่ที่ประดับด้วยทองคำ
8.67.17
अवाकिरत्ततो द्रौमिः समन्तान्निशितैः शरैः ।
भूयोऽर्जुनं महाराज द्रौणिरायम्य पत्रिणा ॥ ८.६७.१७ ॥
ครั้งนั้น บุตรของทรโณณะได้ระดมลูกศรคมกล้ารอบด้าน ข้าแต่มหาราช บุตรของทรโณณะได้ง้างลูกศรมีขนนกแล้วยิงอรชุนอีกครั้ง
8.67.18
वक्षोदेशे भृशं पार्थं ताडयामास निर्दयम् ।
सोऽतिविद्धो रणे तेन द्रोणपुत्रेण भारत ॥ ८.६७.१८ ॥
เขาได้ฟาดปารถะอย่างรุนแรงและปราศจากความเมตตาที่หน้าอก ข้าแต่ภารตะ ปารถะได้รับบาดเจ็บสาหัสในการรบจากบุตรของทรโณณะนั้น
8.67.19
गाण्डीवधन्वा प्रसभं शरवर्षैरुदारधीः ।
सञ्छाद्य समरे द्रौणिं चिच्छेदास्य च कार्मुकम् ॥ ८.६७.१९ ॥
อรชุนผู้ถือคันธนูคาณฑีวะ มีจิตใจกว้างขวาง ได้ปกคลุมบุตรของทรโณณะด้วยฝนลูกศรอย่างรุนแรงในการรบ และตัดคันธนูของเขาขาด
8.67.20
स च्छिन्नधन्वा परिधं वज्रस्पर्शसमं युधि ।
आदाय चिक्षेप तदा द्रोणपुत्रः किरीटिने ॥ ८.६७.२० ॥
บุตรของทรโณณะคันธนูหัก จึงหยิบกระบองที่เหมือนสัมผัสของสายฟ้าขึ้นมาในการรบ แล้วขว้างใส่กีรฏินผู้สวมมงกุฎ
8.67.21
तमापन्ततं परिघं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
चिच्छेद सहसा राजन्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ८.६७.२१ ॥
ข้าแต่พระราชา บุตรแห่งปาณฑุพลันตัดค้อนประดับทองคำที่พุ่งเข้ามาหาตนนั้น ทรงหัวเราะราวกับขบขันอยู่
8.67.22
स पपात तदा भूमौ निकृत्तः पार्थसायकैः ।
विकीर्णः पर्वतो राजन्यथा वज्रेण ताडितः ॥ ८.६७.२२ ॥
ข้าแต่พระราชา ถูกลูกศรของอรชุนตัดขาด พระองค์จึงล้มลงกับพื้นดิน กระจัดกระจายดุจภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาด
8.67.23
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रो महारथः ।
ऐन्द्रेण चास्त्रवेगेन बीभत्सुं समवाकिरत् ॥ ८.६७.२३ ॥
ข้าแต่มหาราช ครานั้น นักรบผู้ยิ่งใหญ่ บุตรแห่งโทรณะ เดือดดาลยิ่งนัก ด้วยแรงพลังของอาวุธไอนทระ จึงระดมลูกศรใส่พีภัตสุ
8.67.24
तस्येन्द्रजालावततं समीक्ष्य ।
पार्थो राजन्गाण्डिवमाददे सः।
ऐन्द्रं जालं प्रत्यहरत्तरस्वी ।
वरास्त्रमादाय महेन्द्रसृष्टम् ॥ ८.६७.२४ ॥
ข้าแต่พระราชา ปารถะเห็นตาข่ายแห่งอินทรชาลของเขาแผ่ออก จึงหยิบคาณฑีวะขึ้น ผู้กล้าหาญว่องไว หยิบอาวุธอันประเสริฐที่มเหนทรส่งมา แล้วสะกัดตาข่ายไอนทระกลับไป
8.67.25
विदार्य तज्जालमथेन्द्रमुक्तं ।
पार्थस्ततो द्रौणिरथं क्षणेन।
प्रच्छादयामास ततोऽभ्युपेत्य ।
द्रौणिस्तदा पार्थशराभिभूतः ॥ ८.६७.२५ ॥
ฉีกตาข่ายที่พระอินทร์ปล่อยออกนั้นเสียแล้ว ปารถะจึงในพริบตาก็คลุมรถของบุตรแห่งโทรณะ จากนั้นบุตรแห่งโทรณะถูกลูกศรของปารถะครอบงำ จึงเข้ามาใกล้ และ...
8.67.26
विगाह्य तां पाण्डवबाणवृष्टिं ।
शरैः परं नाम ततः प्रकाश्य।
शतेन कृष्णं सहसाभ्यविद्ध्या… ।
त्त्रिभिः शतैरर्जुनं क्षुद्रकाणाम् ॥ ८.६७.२६ ॥
ดำดิ่งเข้าไปในฝนลูกศรของปาณฑพนั้น แล้วประกาศนามของตน ก็พุ่งลูกศรเข้าใส่พระกฤษณะด้วยหนึ่งร้อยดอก … และยิงอรชุนด้วยลูกศรเล็กสามร้อยดอก …
8.67.27
ततोऽर्जुनः सायकानां शतेन ।
गुरोः सुतं मर्मसु निर्बिभेद।
अश्वांश्च सूतं च तथा धनुर्ज्या… ।
मवाकिरत्पश्यतां तावकानाम् ॥ ८.६७.२७ ॥
ครานั้น อรชุนด้วยลูกศรหนึ่งร้อยดอก ได้แทงบุตรของอาจารย์ (โทรณะ) ที่จุดสำคัญของร่าง และต่อหน้าต่อตาไพร่พลของพระองค์ ได้ทำให้ม้า สารถี และสายธนู … กระจัดกระจาย …
8.67.28
स विद्ध्वा मर्मसु द्रौणिं पाण्डवः परवीरहा ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ८.६७.२८ ॥
ปาณฑพผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรูนั้น เมื่อแทงบุตรแห่งโทรณะที่จุดสำคัญแล้ว ก็ใช้ลูกศรภัลละทำให้สารถีของเขาตกลงจากที่นั่งบนรถ
8.67.29
स सङ्गृह्य स्वयं वाहान्कृष्णौ प्राच्छदयच्छरैः ।
तत्राद्भुतमपरश्याम द्रौणेराशु पराक्रमम् ॥ ८.६७.२९ ॥
ตัวเขาเองรวบรวมม้าขึ้นมา แล้วคลุมพระกฤษณะทั้งสองด้วยลูกศร ที่นั่นเราได้เห็นความกล้าหาญว่องไวของบุตรแห่งโทรณะ เป็นที่น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก
8.67.30
संयच्छंस्तुरगान्यच्च फल्गुनं चाप्ययोधयत् ।
तदस्य समरे राजन्सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ८.६७.३० ॥
ข้าแต่พระราชา เขาทั้งควบคุมม้าและต่อสู้กับผลคุณะ (อรชุน) ด้วย ในสนามรบ สรรพสัตว์ทั้งปวงต่างสรรเสริญการกระทำของเขานั้น
8.67.31
तेनास्य समरे योधास्तुष्टुवुः सर्व एव ते ।
यदा निजगृहे पार्थो द्रोणपुत्रेण धन्विना ॥ ८.६७.३१ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อปารถะถูกบุตรแห่งโทรณะผู้เป็นนักธนู คืออัศวัตถามัน ยับยั้งไว้ในสนามรบ นักรบทั้งปวงก็สรรเสริญเขาในการกระทำนั้น
8.67.32
तदा प्रहस्य बीभस्तुर्द्रोणपुत्रस्य संयुगे ।
क्षिप्रं रश्मीनथाश्वानां क्षुरप्रैश्चिच्छिदे जयः ॥ ८.६७.३२ ॥
ครานั้น พีภัตสุ (อรชุน) ทรงหัวเราะ แล้วอย่างรวดเร็วก็ตัดบังเหียนและม้าของบุตรแห่งโทรณะด้วยลูกศรปลายคม จึงได้ชัยชนะ
8.67.33
प्राद्रवंस्तुरगास्तस्य शरवेगप्रपीडिताः ।
ततोऽभून्निनदो घोरस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ८.६७.३३ ॥
ม้าของเขาถูกความเร็วของลูกศรเบียดเบียน จึงวิ่งหนีไป ข้าแต่ภารตะ ครานั้นเสียงโกลาหลอันน่าสะพรึงกลัวก็ดังขึ้นในกองทัพของพระองค์
8.67.34
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा तव सैन्यं समाद्रवन् ।
समन्तान्निशितान्बाणान्विमुञ्चन्तो जयैषिणः ॥ ८.६७.३४ ॥
ฝ่ายปาณฑพนั้น ได้รับชัยชนะแล้ว ก็รุดเข้าโจมตีกองทัพของพระองค์จากทุกทิศ ระดมลูกศรคมกล้า ปรารถนาชัยชนะ
8.67.35
तावकी चतुरङ्गैषा पाण्डवैस्तु महाचमूः ।
पुनःपुनरथो वीरैः प्रभग्ना जितकाशिभिः ॥ ८.६७.३५ ॥
กองทัพใหญ่สี่เหล่าของพระองค์นี้ ถูกปาณฑพผู้กล้าหาญและปรารถนาชัยชนะทำลายซ้ำแล้วซ้ำเล่า
8.67.36
पश्यतां ते महाराज पुत्राणां चित्रयोधिनाम् ।
शकुनेः सौबलेयस्य कर्णस्य च विशाम्पते ॥ ८.६७.३६ ॥
ข้าแต่มหาราช ขณะที่บุตรทั้งหลายของพระองค์ผู้เป็นนักรบพิศวงนั้นกำลังดูอยู่ ขณะที่ศกุนิ โอรสแห่งสุพละ และกรรณะกำลังดูอยู่ ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
8.67.37
वार्यमाणा महासेना पुत्रैस्तव जनेश्वर ।
न चातिष्ठत सङ्ग्रामे पीड्यमाना समन्ततः ॥ ८.६७.३७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ กองทัพใหญ่ที่บุตรของพระองค์ยับยั้งไว้ ไม่อาจตั้งมั่นในสงครามได้ เพราะถูกเบียดเบียนจากทุกด้าน
8.67.38
ततो योधैर्महाराज पलायद्भिः समन्ततः ।
अभवद्य्वाकुलं भीतं पुत्राणां ते महद्बलम् ॥ ८.६७.३८ ॥
ครานั้น ข้าแต่มหาราช เมื่อนักรบหนีไปทุกทิศ กองกำลังอันยิ่งใหญ่ของบุตรทั้งหลายของพระองค์ก็ระส่ำระสายและหวาดกลัว
8.67.39
तिष्ठतिष्ठेति सततं सूतपुत्रस्य जल्पतः ।
नावतिष्ठति सा सेना वध्यमाना महात्मभिः ॥ ८.६७.३९ ॥
แม้บุตรแห่งสารถีจะร้องตะโกนอยู่เสมอว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน!" กองทัพนั้นก็ไม่อาจตั้งมั่นได้ ถูกเหล่านักรบผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ฟันฆ่าอยู่
8.67.40
अथोत्क्रुष्टं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा विद्रुतं वै समन्ततः ॥ ८.६७.४० ॥
ครานั้น ข้าแต่มหาราช เมื่อเห็นกองทัพของบุตรธฤตราษฎร์หนีกระจัดกระจายไปทุกทิศ ปาณฑพผู้ได้ชัยเหนือกาศีก็ส่งเสียงโห่ร้องดังลั่น
8.67.41
ततो दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्प्रणयादिव ।
पश्य कर्ण महासेनां पाण्डवैरर्दितां भृशम् ॥ ८.६७.४१ ॥
จากนั้นทุรโยธน์ตรัสกับกรรณะราวกับด้วยความรักใคร่ว่า ดูเถิดกรรณะ กองทัพใหญ่นี้ถูกพวกปาณฑพรบกวนอย่างหนักเหลือเกิน
8.67.42
त्वयि तिष्ठति सन्त्रासात्समन्तात्प्रपलायते ।
एतज्ज्ञत्वा महाबाहो कुरु प्राप्तमरिन्दम ॥ ८.६७.४२ ॥
แม้ท่านยืนหยัดอยู่ กองทัพนี้ก็ยังหนีกระจัดกระจายไปทุกทิศด้วยความหวาดกลัว รู้เช่นนี้แล้ว ผู้มีแขนอันทรงพลัง ผู้ปราบศัตรู ขอท่านจงทำสิ่งที่ควรทำเถิด
8.67.43
सहस्राणि च योधानां त्वामेव पुरुषोत्तम ।
क्रोशन्ते समरे वीर द्राव्यमाणानि पाण्डवैः ॥ ८.६७.४३ ॥
ทหารนับพันในสนามรบ ถูกพวกปาณฑพไล่ให้แตกหนี ต่างร้องเรียกหาเพียงท่านเท่านั้น ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐที่สุด ข้าแต่วีรบุรุษ
8.67.44
एतच्छ्रुत्वा तु राधेयो दुर्योधनवचो महत् ।
मद्रराजमिदं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ ८.६७.४४ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำอันยิ่งใหญ่ของทุรโยธน์เช่นนั้น ราเธยะกรรณะก็กล่าวถ้อยคำนี้ต่อพระราชาแห่งมัทระ พลางหัวเราะราวกับเยาะเย้ย
8.67.45
पश्य मे भुजयोर्वीर्यमस्त्राणां च जनेश्वर ।
अद्य हन्मि रणे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ॥ ८.६७.४५ ॥
ดูเถิดพระราชาแห่งมนุษย์ ดูความกล้าหาญของแขนทั้งสองของข้าและอาวุธของข้า วันนี้ในสนามรบ ข้าจะสังหารปัญจาลทั้งหมดพร้อมกับพวกปาณฑพ
8.67.46
वाहयाश्वान्नरव्याघ्र मद्राधिप न संशयः ।
एवमुक्त्वा महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.६७.४६ ॥
ท่านผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ เจ้าแห่งมัทระ จงขับม้าไปเถิด ไม่ต้องสงสัยเลย เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ข้าแต่มหาราช บุตรแห่งสารถีผู้ทรงอานุภาพ
8.67.47
प्रगृह्य विजयं वीरो धनुःश्रेष्ठं पुरातनम् ।
सज्यं कृत्वा महाराज सम्मृज्य च पुनः पुनः ॥ ८.६७.४७ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นหยิบคันธนูชั้นเยี่ยมโบราณที่ชื่อวิชยะขึ้นมา ข้าแต่มหาราช หลังจากขึงสายและเช็ดคันธนูซ้ำแล้วซ้ำอีก
8.67.48
सन्निवार्य च तान्योधान्सत्येन शपथेन च ।
प्रायोजयदमेयात्मा भार्गवास्त्रं महाबलः ॥ ८.६७.४८ ॥
ท่านผู้มีอาตมันที่หาประมาณมิได้และมีกำลังมาก ได้ห้ามทหารเหล่านั้นด้วยความสัตย์และคำปฏิญาณ แล้วจึงใช้อาวุธของภารควะ คือพระปรศุราม
8.67.49
तस्माद्राजन्सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोटिशश्च शरास्तीक्ष्णा निरगच्छन्महामृधे ॥ ८.६७.४९ ॥
ดังนั้น ข้าแต่พระราชา ลูกศรคมนับพัน หมื่น แสน และโกฏิดอก พุ่งออกไปในการรบอันยิ่งใหญ่นั้น
8.67.50
ज्वलितैस्तैः शरैर्घोरैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
सञ्चन्ना पाण्डवी सेना न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.६७.५० ॥
กองทัพปาณฑพถูกลูกศรเพลิงอันน่ากลัวที่ติดขนนกกังกะและนกยูงเหล่านั้นปกคลุม จนไม่อาจแยกแยะสิ่งใดได้เลย
8.67.51
हाहाकारो महानासीत्पाण्डवानां विशाम्पते ।
पीडितानां बलवता भार्गवास्त्रेण संयुगे ॥ ८.६७.५१ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ เสียงคร่ำครวญดังสนั่นได้เกิดขึ้นในหมู่ปาณฑพ ที่ถูกอาวุธภารควะอันทรงพลังทรมานในการสู้รบ
8.67.52
निपतद्भिर्गजै राजन्नश्वैश्चापि सहस्रशः ।
रथैश्चापि नरव्याघ्र नरैश्चैव समन्ततः ॥ ८.६७.५२ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าแต่เสือในหมู่มนุษย์ ช้าง ม้า รถ และคนนับพันล้มทับกันอยู่ทุกด้าน
8.67.53
प्राकम्पत मही राजन्निहतैस्तैः समन्ततः ।
व्याकुलं सर्वमभवत्पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ८.६७.५३ ॥
ข้าแต่พระราชา แผ่นดินสั่นสะเทือนไปทุกด้านเพราะซากศพเหล่านั้น กองทัพใหญ่ของปาณฑพทั้งหมดตกอยู่ในความปั่นป่วน
8.67.54
कर्णस्त्वेको युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावकः ।
दहञ्शत्रून्नरव्याघ्रः शुशुभे स परन्तपः ॥ ८.६७.५४ ॥
กรรณะผู้เดียวเป็นเลิศในหมู่นักรบ ส่องแสงดุจไฟที่ปราศจากควัน เผาผลาญข้าศึก เขาผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้เผาข้าศึกนั้นรุ่งโรจน์ยิ่งนัก
8.67.55
ते वध्यमानाः कर्णेन पाञ्चालाश्चेदिभिः सह ।
तत्र तत्र व्यमुह्यन्त वनदाहे यथा द्विपाः ॥ ८.६७.५५ ॥
ปัญจาลและเจทิที่ถูกกรรณะสังหาร ต่างงุนงงสับสนอยู่ตรงนั้นตรงนี้ เหมือนช้างที่ติดอยู่ในไฟป่า
8.67.56
चुक्रुशुश्च नरव्याघ्र यथाप्राणं नरोत्तमाः ।
तेषां तु क्रोशतां दीनं भीतानां रणमूर्धनि ॥ ८.६७.५६ ॥
ข้าแต่เสือในหมู่มนุษย์ บุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้นร้องเสียงดังสุดกำลังชีวิต และขณะที่พวกเขาร่ำไห้อย่างน่าสงสาร หวาดกลัวอยู่แนวหน้าของสนามรบ
8.67.57
धावतां च ततो राजंस्त्रस्तानां च समन्ततः। ॥ ८.६७.५७ ॥
ข้าแต่พระราชา จากนั้นเสียงร้องของผู้ที่วิ่งหนีและผู้ที่หวาดผวาก็ดังขึ้นไปทุกด้าน
8.67.58
वध्यमानांस्तु तान्दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ ८.६७.५८ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ เมื่อเห็นพวกเขาถูกบุตรแห่งสารถีสังหาร สรรพสัตว์ทั้งปวง แม้แต่ที่เกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน ต่างก็หวาดกลัว
8.67.59
ते वध्यमाताः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः ।
अर्जुनं वासुदेवं च क्रोशन्ति च मुहुर्मुहुः।
प्रेतराजपुरे यद्वत्प्रेतराजं विचेतसः ॥ ८.६७.५९ ॥
พวกสฤญชยะที่ถูกบุตรแห่งสารถีสังหารในการรบ ร้องเรียกอรชุนและวาสุเทพซ้ำแล้วซ้ำอีก ดุจผู้หลงทางในนครของเจ้าแห่งความตาย ที่ร้องเรียกเจ้าแห่งความตาย
8.67.60
श्रुत्वा तु निनदं तेषां वध्यतां कर्णसायकैः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवं कुन्तीपुत्रो धऩञ्जयः।
भार्गवास्त्रं महाघोरं दृष्ट्वा तत्र समीरितम् ॥ ८.६७.६० ॥
เมื่อได้ยินเสียงร้องของคนที่ถูกลูกศรของกรรณะสังหาร และเห็นอาวุธภารควะอันน่ากลัวยิ่งที่ถูกปล่อยออกมาที่นั่น ธนัญชัยบุตรแห่งกุนตีจึงกล่าวกับวาสุเทพ
8.67.61
पश्य कृष्ण महाबाहो भार्गवास्त्रस्य विक्रमम् ।
नैतदस्त्रं हि समरे शक्यं हन्तुं कथञ्चन ॥ ८.६७.६१ ॥
ดูเถิด กฤษณะ ผู้มีแขนใหญ่ ความเกรียงไกรของอาวุธแห่งภารควะ อาวุธนี้ไม่อาจถูกทำลายได้ด้วยประการใดๆ ในการรบ
8.67.62
सूतपुत्रं च संरब्धं पश्य कृष्ण महारणे ।
अन्तकप्रतिमं वीर्ये कुर्वाणं कर्म दारुणम् ॥ ८.६७.६२ ॥
และดูเถิด กฤษณะ ในมหาสงคราม บุตรของสารถีผู้โกรธเกรี้ยว กระทำการอันน่าสะพรึงกลัว มีพลานุภาพดุจพระยมเอง
8.67.63
अभीक्ष्णं चोदयन्नश्वान्प्रेक्षते मां मुहुर्मुहुः ।
नच शक्ष्यामि कर्णस्य संयुगेऽहं पलायितुम् ॥ ८.६७.६३ ॥
เขาเร่งม้าอยู่เนืองนิจ และมองมาที่ข้าพเจ้าซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้าพเจ้าจะไม่อาจหนีจากกรรณะในการสู้รบได้
8.67.64
जीवन्प्राप्नोति पुरुषः सङ्ख्ये जयपराजयौ ।
मृतस्य तु हृपीकेश भङ्ग एव कुतो जयः ॥ ८.६७.६४ ॥
ผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ย่อมได้รับชัยชนะหรือความพ่ายแพ้ในการรบ แต่สำหรับผู้ตายแล้ว ข้าแต่หฤษีเกศะ มีเพียงการหลบหนีเท่านั้น แล้วชัยชนะจะมาจากไหนได้เล่า
8.67.65
एष कर्णो रणे भाति मध्याह्न इव भास्करः ।
निवर्तय रथं कृष्ण जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.६७.६५ ॥
กรรณะผู้นี้ฉายแสงในสนามรบ ดุจดวงอาทิตย์ยามเที่ยงวัน ข้าแต่กฤษณะ จงหันรถกลับเถิด เพราะเฉพาะผู้มีชีวิตเท่านั้นที่จะได้เห็นสิ่งดีงาม