મહાભારત · અધ્યાય 8.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.67.1
द्रौणिस्तु रथवंशेन महता परिवारितः ।
अपतत्सहसा राजन्यत्र पार्थो व्यवस्थितः ॥ ८.६७.१ ॥
સંજય બોલ્યો: હે રાજન, દ્રોણપુત્ર મહાન રથસમૂહથી ઘેરાયેલો હતો, તે અચાનક જ્યાં પાર્થ (અર્જુન) ઊભા હતા ત્યાં ધસી ગયો.
8.67.2
तमापतन्तं सहसा शूरः शौरिसहायवान् ।
दधार समरे पार्थो वेलेव मकरालयम् ॥ ८.६७.२ ॥
શૌરિ (કૃષ્ણ) જેના સહાયક હતા, તે શૂરવીર પાર્થે અચાનક ધસી આવતા તેને યુદ્ધમાં રોક્યો, જેમ કિનારો મકરોના આલય સમુદ્રને રોકે છે.
8.67.3
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
अर्जुनं वासुदेवं च च्छादयामास सायकैः ॥ ८.६७.३ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, ક્રોધિત અને પરાક્રમી દ્રોણપુત્રે અર્જુન અને વાસુદેવને બાણોથી ઢાંકી દીધા.
8.67.4
अवच्छन्नौ ततः कृष्णौ दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
विस्मयं परमं गत्वा प्रैक्षन्त कुरवस्तदा ॥ ८.६७.४ ॥
ત્યાં બંને કૃષ્ણો (કૃષ્ણ અને અર્જુન) ઢંકાયેલા જોઈને મહારથીઓ અને કુરુઓ અત્યંત વિસ્મિત થઈને ત્યારે જોઈ રહ્યા.
8.67.5
अर्जुनस्तु ततो दिव्यमस्त्रं चक्रे हसन्निव ।
तदस्त्रं वारयामास ब्राह्मणो युधि भारत ॥ ८.६७.५ ॥
ત્યારે અર્જુને હસતાં હસતાં દિવ્ય અસ્ત્ર છોડ્યું; હે ભારત, યુદ્ધમાં તેણે બ્રાહ્મણ (દ્રોણપુત્ર) ના તે અસ્ત્રને રોક્યું.
8.67.6
यद्यद्धि व्याक्षिपद्युद्धे फल्गुनोऽस्त्रं जिघांसया ।
तत्तदस्त्रैर्महेष्वासो द्रोणपुत्रो जघान ह ॥ ८.६७.६ ॥
યુદ્ધમાં ફલ્ગુન (અર્જુન) વધની ઇચ્છાથી જે જે અસ્ત્ર છોડતો હતો, તે દરેક અસ્ત્રને મહાધનુર્ધર દ્રોણપુત્રે પોતાના અસ્ત્રોથી હણી નાખ્યું.
8.67.7
अस्त्रयुद्धे महाराज वर्तमाने महाभये ।
अपश्याम रणे द्रौणिं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ८.६७.७ ॥
હે મહારાજ, મહાભયાનક અસ્ત્રયુદ્ધ ચાલતું હતું ત્યારે, રણમાં મોં ફાડેલા કાળ સમાન દ્રોણપુત્રને અમે જોયો.
8.67.8
स दिशः प्रदिशश्चैव च्छादयित्वा ह्यजिह्मगैः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैरविध्यद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.६७.८ ॥
તેણે દિશાઓ અને ઉપદિશાઓને સીધા બાણોથી ઢાંકી દીધી અને વાસુદેવને ત્રણ બાણોથી જમણા ભુજમાં વીંધ્યા.
8.67.9
ततोऽर्जुनो रथान्सर्वान्हत्वा तस्य पदानुगान् ।
चकार समरे भूमिं शोणितौघपरिप्लुताम्।
सर्बलोकवहां रौद्रां परलोकवहां नदीम् ॥ ८.६७.९ ॥
પછી અર્જુને તેના બધા રથો અને પગપાળા અનુચરોને મારીને રણભૂમિને લોહીના પ્રવાહોથી ભરેલી, સર્વલોકને વહન કરતી, ભયાનક, પરલોકમાં લઈ જતી નદી બનાવી.
8.67.10
सरथा रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१० ॥
પાર્થના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા બાણોથી રથો સહિત રથીઓ પડ્યા.
8.67.11
द्रौणेरपहतान्सङ्खे ददृशु स च तां तथा ।
प्रावर्तयन्महाघोरां नदीं परवहां तदा ॥ ८.६७.११ ॥
દ્રોણપુત્રે યુદ્ધમાં પાડેલાઓને તેઓએ જોયા; તેણે પણ તેમ જોયું. પછી તેઓએ એ અતિભયાનક, પરલોકમાં લઈ જનારી નદી વહાવી.
8.67.12
तयोस्तु व्याकुले युद्धे द्रौणेः पार्थस्य दारुणे ।
अमर्यादं योधयन्तः पर्यधावन्त पृष्ठतः ॥ ८.६७.१२ ॥
દ્રોણપુત્ર અને પાર્થના એ ભયાનક, ગૂંચવાયેલા યુદ્ધમાં મર્યાદા છોડીને લડનારા પાછળથી દોડ્યા.
8.67.13
रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.६७.१३ ॥
રથો, મરાયેલા ઘોડા અને સારથિઓ સાથે, મરાયેલા સવારો સાથેના ઘોડા અને હાથી, અને મરાયેલા મહાવત તથા હાથીઓ સાથે.
8.67.14
पार्थेन समरे राजन्कृतो घोरो जनक्षयः ।
निहता रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१४ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં પાર્થ (અર્જુન)એ ભયંકર જનસંહાર કર્યો; પાર્થના ધનુષ્યથી છૂટેલા બાણોથી મરાયેલા રથીઓ પડી ગયા.
8.67.15
हयाश्च पर्यधावन्त मुक्तयोक्त्रास्ततस्ततः ।
तद्दृष्ट्वा कर्म पार्थस्य द्रौणिराहवशोभिनः ॥ ८.६७.१५ ॥
ધૂંસરી અને લગામ છૂટેલા ઘોડા આમતેમ દોડ્યા. પાર્થનું એ કર્મ જોઈને, યુદ્ધમાં શોભતો દ્રોણપુત્ર (અશ્વત્થામા)...
8.67.16
अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितोऽभ्येत्य वीर्यवान् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.६७.१६ ॥
વિજેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુન પાસે ઝડપથી પહોંચીને, વીર (અશ્વત્થામા) સુવર્ણથી શણગારેલું પોતાનું મહાન ધનુષ્ય હલાવ્યું.
8.67.17
अवाकिरत्ततो द्रौमिः समन्तान्निशितैः शरैः ।
भूयोऽर्जुनं महाराज द्रौणिरायम्य पत्रिणा ॥ ८.६७.१७ ॥
ત્યારે દ્રોણપુત્રે ચારે બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોનો વરસાદ વરસાવ્યો. હે મહારાજ, દ્રોણપુત્રે ફરી પાંખવાળું બાણ ખેંચીને અર્જુનને (બાણોથી ઢાંકી દીધો).
8.67.18
वक्षोदेशे भृशं पार्थं ताडयामास निर्दयम् ।
सोऽतिविद्धो रणे तेन द्रोणपुत्रेण भारत ॥ ८.६७.१८ ॥
તેણે પાર્થ (અર્જુન)ની છાતી પર નિર્દયતાથી જોરદાર પ્રહાર કર્યો. હે ભારત, દ્રોણપુત્ર દ્વારા યુદ્ધમાં અતિશય ઘાયલ થયેલો તે (અર્જુન)...
8.67.19
गाण्डीवधन्वा प्रसभं शरवर्षैरुदारधीः ।
सञ्छाद्य समरे द्रौणिं चिच्छेदास्य च कार्मुकम् ॥ ८.६७.१९ ॥
ગાંડીવ ધનુષ્ય ધારણ કરનાર ઉદારબુદ્ધિ અર્જુને બળપૂર્વક બાણવર્ષાથી યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રને ઢાંકી દઈ તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
8.67.20
स च्छिन्नधन्वा परिधं वज्रस्पर्शसमं युधि ।
आदाय चिक्षेप तदा द्रोणपुत्रः किरीटिने ॥ ८.६७.२० ॥
ધનુષ્ય તૂટી ગયેલા દ્રોણપુત્રે વજ્રના સ્પર્શ સમાન પરિઘ લઈને ત્યારે યુદ્ધમાં કિરીટીની તરફ ફેંક્યો.
8.67.21
तमापन्ततं परिघं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
चिच्छेद सहसा राजन्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ८.६७.२१ ॥
હે રાજન્! સોનાથી શણગારેલા તે ધસી આવતા પરિઘને પાંડુપુત્રે તરત જ હસતાં હસતાં કાપી નાખ્યો.
8.67.22
स पपात तदा भूमौ निकृत्तः पार्थसायकैः ।
विकीर्णः पर्वतो राजन्यथा वज्रेण ताडितः ॥ ८.६७.२२ ॥
હે રાજન્! પાર્થના બાણોથી કપાઈને તે ત્યારે ભૂમિ પર પડ્યો; વજ્રથી પ્રહાર પામેલા પર્વતની જેમ વિખેરાઈને.
8.67.23
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रो महारथः ।
ऐन्द्रेण चास्त्रवेगेन बीभत्सुं समवाकिरत् ॥ ८.६७.२३ ॥
ત્યારે હે મહારાજ! ક્રોધિત મહારથી દ્રોણપુત્રે ઐન્દ્ર અસ્ત્રના વેગથી બીભત્સુ પર બાણવર્ષા કરી.
8.67.24
तस्येन्द्रजालावततं समीक्ष्य ।
पार्थो राजन्गाण्डिवमाददे सः।
ऐन्द्रं जालं प्रत्यहरत्तरस्वी ।
वरास्त्रमादाय महेन्द्रसृष्टम् ॥ ८.६७.२४ ॥
હે રાજન્! તેની ઇન્દ્રજાળનું પથરાવું જોઈને પાર્થે ગાંડીવ ઉપાડ્યું. તે વેગવાન વીરે મહેન્દ્રે છોડેલું શ્રેષ્ઠ અસ્ત્ર લઈને ઐન્દ્ર જાળને પાછી વાળી.
8.67.25
विदार्य तज्जालमथेन्द्रमुक्तं ।
पार्थस्ततो द्रौणिरथं क्षणेन।
प्रच्छादयामास ततोऽभ्युपेत्य ।
द्रौणिस्तदा पार्थशराभिभूतः ॥ ८.६७.२५ ॥
ઇન્દ્રે કહેલી તે જાળ ભેદીને પાર્થે ક્ષણમાં દ્રૌણિનો રથ ઢાંકી દીધો. ત્યારે અર્જુનના બાણોથી પરાજિત થયેલો દ્રૌણિ પાસે આવીને...
8.67.26
विगाह्य तां पाण्डवबाणवृष्टिं ।
शरैः परं नाम ततः प्रकाश्य।
शतेन कृष्णं सहसाभ्यविद्ध्या… ।
त्त्रिभिः शतैरर्जुनं क्षुद्रकाणाम् ॥ ८.६७.२६ ॥
પાંડવોની તે બાણવર્ષામાં પ્રવેશીને, પછી પોતાનું નામ પ્રકટ કરીને, તેણે તરત સો બાણોથી કૃષ્ણ પર પ્રહાર કર્યો… ત્રણસો નાના બાણોથી અર્જુન પર...
8.67.27
ततोऽर्जुनः सायकानां शतेन ।
गुरोः सुतं मर्मसु निर्बिभेद।
अश्वांश्च सूतं च तथा धनुर्ज्या… ।
मवाकिरत्पश्यतां तावकानाम् ॥ ८.६७.२७ ॥
પછી અર્જુને સો બાણોથી ગુરુ (દ્રોણ)ના પુત્રને મર્મસ્થાનોમાં વીંધ્યો; ઘોડા, સારથિ અને ધનુષ્યની પણછ… તમારા માણસો જોતા હતા ત્યારે વેરવિખેર કરી નાખી.
8.67.28
स विद्ध्वा मर्मसु द्रौणिं पाण्डवः परवीरहा ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ८.६७.२८ ॥
તે પાંડવે, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનારે, દ્રૌણિને મર્મસ્થાનોમાં વીંધીને ભલ્લ બાણથી તેના સારથિને રથની બેઠકથી નીચે પાડી દીધો.
8.67.29
स सङ्गृह्य स्वयं वाहान्कृष्णौ प्राच्छदयच्छरैः ।
तत्राद्भुतमपरश्याम द्रौणेराशु पराक्रमम् ॥ ८.६७.२९ ॥
તેણે પોતે ઘોડાઓને સંભાળીને બંને કૃષ્ણો (કૃષ્ણ અને અર્જુન)ને બાણોથી ઢાંકી દીધા. ત્યાં અમે દ્રૌણિનો ઝડપી પરાક્રમ અદભુત રીતે જોયો.
8.67.30
संयच्छंस्तुरगान्यच्च फल्गुनं चाप्ययोधयत् ।
तदस्य समरे राजन्सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ८.६७.३० ॥
ઘોડાઓને નિયંત્રિત કરીને અને ફાલ્ગુન (અર્જુન) સાથે પણ યુદ્ધ કરીને — હે રાજન, યુદ્ધમાં તેના તે પરાક્રમની સર્વ પ્રાણીઓએ પ્રશંસા કરી.
8.67.31
तेनास्य समरे योधास्तुष्टुवुः सर्व एव ते ।
यदा निजगृहे पार्थो द्रोणपुत्रेण धन्विना ॥ ८.६७.३१ ॥
દ્રોણપુત્ર ધનુર્ધારી અશ્વત્થામાએ યુદ્ધમાં પાર્થને રોક્યો, ત્યારે તેના એ કાર્યથી સર્વ યોદ્ધાઓએ તેની સ્તુતિ કરી.
8.67.32
तदा प्रहस्य बीभस्तुर्द्रोणपुत्रस्य संयुगे ।
क्षिप्रं रश्मीनथाश्वानां क्षुरप्रैश्चिच्छिदे जयः ॥ ८.६७.३२ ॥
ત્યારે બીભત્સુ (અર્જુન) હસીને યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રની લગામો અને ઘોડાઓને ક્ષુરપ્ર બાણોથી તરત કાપી નાખીને જય મેળવ્યો.
8.67.33
प्राद्रवंस्तुरगास्तस्य शरवेगप्रपीडिताः ।
ततोऽभून्निनदो घोरस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ८.६७.३३ ॥
તેના ઘોડા બાણોના વેગથી પીડાઈને ભાગી ગયા. ત્યારે, હે ભારત, તમારા સૈન્યમાં ભયાનક કોલાહલ ઊઠ્યો.
8.67.34
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा तव सैन्यं समाद्रवन् ।
समन्तान्निशितान्बाणान्विमुञ्चन्तो जयैषिणः ॥ ८.६७.३४ ॥
પાંડવોએ જય પ્રાપ્ત કરીને, જયની ઇચ્છા રાખીને, તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવતાં તમારા સૈન્ય પર ચારેબાજુથી હુમલો કર્યો.
8.67.35
तावकी चतुरङ्गैषा पाण्डवैस्तु महाचमूः ।
पुनःपुनरथो वीरैः प्रभग्ना जितकाशिभिः ॥ ८.६७.३५ ॥
તમારી આ ચતુરંગી મહાસેના પાંડવ વીરોએ, જયની ઇચ્છા ધરાવતા વીરોએ, વારંવાર છિન્નભિન્ન કરી.
8.67.36
पश्यतां ते महाराज पुत्राणां चित्रयोधिनाम् ।
शकुनेः सौबलेयस्य कर्णस्य च विशाम्पते ॥ ८.६७.३६ ॥
હે મહારાજ, તમારા પુત્રો જોતા હતા, અદ્ભુત યોદ્ધાઓ જોતા હતા, સુબલના પુત્ર શકુનિ અને કર્ણ જોતા હતા, હે વિશાંપતિ.
8.67.37
वार्यमाणा महासेना पुत्रैस्तव जनेश्वर ।
न चातिष्ठत सङ्ग्रामे पीड्यमाना समन्ततः ॥ ८.६७.३७ ॥
હે જનેશ્વર, તારા પુત્રો દ્વારા રોકાયેલી તે મહાસેના યુદ્ધમાં ટકી ન શકી; ચારે બાજુથી પીડાઈને.
8.67.38
ततो योधैर्महाराज पलायद्भिः समन्ततः ।
अभवद्य्वाकुलं भीतं पुत्राणां ते महद्बलम् ॥ ८.६७.३८ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, ચારે બાજુ ભાગતા યોદ્ધાઓને કારણે તારા પુત્રોનું તે મહાબળ વ્યાકુળ અને ભયભીત થઈ ગયું.
8.67.39
तिष्ठतिष्ठेति सततं सूतपुत्रस्य जल्पतः ।
नावतिष्ठति सा सेना वध्यमाना महात्मभिः ॥ ८.६७.३९ ॥
"ઊભા રહો, ઊભા રહો" એમ સૂતપુત્ર સતત બૂમો પાડતો રહ્યો, છતાં મહાત્માઓથી માર ખાતી તે સેના ઊભી ન રહી.
8.67.40
अथोत्क्रुष्टं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा विद्रुतं वै समन्ततः ॥ ८.६७.४० ॥
ત્યારે હે મહારાજ, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની સેનાને ચારે બાજુ ભાગતી જોઈને, કાશી જીતેલા પાંડવોએ મોટો ગર્જનાર નાદ કર્યો.
8.67.41
ततो दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्प्रणयादिव ।
पश्य कर्ण महासेनां पाण्डवैरर्दितां भृशम् ॥ ८.६७.४१ ॥
ત્યારે દુર્યોધને સ્નેહથી કર્ણને કહ્યું, "હે કર્ણ, પાંડવોથી અત્યંત પીડાતી આ મહાસેનાને જો."
8.67.42
त्वयि तिष्ठति सन्त्रासात्समन्तात्प्रपलायते ।
एतज्ज्ञत्वा महाबाहो कुरु प्राप्तमरिन्दम ॥ ८.६७.४२ ॥
"તું ઊભો હોવા છતાં આ સેના ભયથી ચારે બાજુ ભાગી રહી છે. હે મહાબાહુ, આ જાણીને, હે અરિંદમ, યોગ્ય કર્મ કર."
8.67.43
सहस्राणि च योधानां त्वामेव पुरुषोत्तम ।
क्रोशन्ते समरे वीर द्राव्यमाणानि पाण्डवैः ॥ ८.६७.४३ ॥
હે પુરુષોત્તમ, હે વીર, યુદ્ધમાં પાંડવો દ્વારા ભગાડાતા હજારો યોદ્ધાઓ તમને જ પોકારી રહ્યા છે.
8.67.44
एतच्छ्रुत्वा तु राधेयो दुर्योधनवचो महत् ।
मद्रराजमिदं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ ८.६७.४४ ॥
દુર્યોધનનાં તે મહાન વચનો સાંભળીને રાધેય કર્ણે હસતાં હસતાં મદ્રરાજને આ વાત કહી.
8.67.45
पश्य मे भुजयोर्वीर्यमस्त्राणां च जनेश्वर ।
अद्य हन्मि रणे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ॥ ८.६७.४५ ॥
હે જનેશ્વર, મારા ભુજાઓનું પરાક્રમ અને મારાં અસ્ત્રો જુઓ; આજે યુદ્ધમાં પાંડવો સહિત સર્વ પાંચાલોને હું મારીશ.
8.67.46
वाहयाश्वान्नरव्याघ्र मद्राधिप न संशयः ।
एवमुक्त्वा महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.६७.४६ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, મદ્રાધિપ, ઘોડાઓ હાંકો; તેમાં સંશય નથી. મહારાજ, એમ કહીને પ્રતાપવાન સૂતપુત્ર…
8.67.47
प्रगृह्य विजयं वीरो धनुःश्रेष्ठं पुरातनम् ।
सज्यं कृत्वा महाराज सम्मृज्य च पुनः पुनः ॥ ८.६७.४७ ॥
વીરે વિજય નામનું પ્રાચીન શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય ઉપાડ્યું. મહારાજ, તેને વારંવાર લૂછીને પ્રત્યંચા ચડાવી.
8.67.48
सन्निवार्य च तान्योधान्सत्येन शपथेन च ।
प्रायोजयदमेयात्मा भार्गवास्त्रं महाबलः ॥ ८.६७.४८ ॥
તે યોદ્ધાઓને સત્ય અને શપથથી રોકીને, અમિત આત્માવાળા મહાબલે ભાર્ગવાસ્ત્ર પ્રયોજ્યું.
8.67.49
तस्माद्राजन्सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोटिशश्च शरास्तीक्ष्णा निरगच्छन्महामृधे ॥ ८.६७.४९ ॥
હે રાજન્, ત્યારે હજારો, પ્રયુતો, અર્બુદો અને કરોડો તીક્ષ્ણ બાણો એ મહાયુદ્ધમાં નીકળ્યાં.
8.67.50
ज्वलितैस्तैः शरैर्घोरैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
सञ्चन्ना पाण्डवी सेना न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.६७.५० ॥
તે બળતા, ભયંકર, કંક અને મોરના પીંછાથી સજ્જ બાણોથી ઢંકાયેલી પાંડવ સેના કંઈ પણ ઓળખી શકાઈ નહીં.
8.67.51
हाहाकारो महानासीत्पाण्डवानां विशाम्पते ।
पीडितानां बलवता भार्गवास्त्रेण संयुगे ॥ ८.६७.५१ ॥
હે પ્રભુ, પાંડવોમાં મહાન હાહાકાર થયો; બળવાન ભાર્ગવાસ્ત્રથી યુદ્ધમાં પીડિત થયેલાઓ વચ્ચે.
8.67.52
निपतद्भिर्गजै राजन्नश्वैश्चापि सहस्रशः ।
रथैश्चापि नरव्याघ्र नरैश्चैव समन्ततः ॥ ८.६७.५२ ॥
હે રાજન્, હે નરવ્યાઘ્ર, ચારે બાજુ પડતા હાથીઓ, ઘોડાઓ, રથો અને માણસો હજારોની સંખ્યામાં.
8.67.53
प्राकम्पत मही राजन्निहतैस्तैः समन्ततः ।
व्याकुलं सर्वमभवत्पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ८.६७.५३ ॥
હે રાજન્, તે હણાયેલાઓથી ચારે બાજુ પૃથ્વી ધ્રૂજી ઊઠી; પાંડવોનું સંપૂર્ણ મહાન સૈન્ય વ્યાકુળ થઈ ગયું.
8.67.54
कर्णस्त्वेको युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावकः ।
दहञ्शत्रून्नरव्याघ्रः शुशुभे स परन्तपः ॥ ८.६७.५४ ॥
પણ કર્ણ એકલો જ યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો; ધૂમાડા વિનાના અગ્નિની જેમ શત્રુઓને બાળતો એ નરવ્યાઘ્ર, શત્રુતાપક શોભ્યો.
8.67.55
ते वध्यमानाः कर्णेन पाञ्चालाश्चेदिभिः सह ।
तत्र तत्र व्यमुह्यन्त वनदाहे यथा द्विपाः ॥ ८.६७.५५ ॥
કર્ણ વડે મારાતા પાંચાલો અને ચેદિઓ વનદાવાનળમાં ફસાયેલા હાથીઓની જેમ અહીં-તહીં મૂંઝાઈ ગયા.
8.67.56
चुक्रुशुश्च नरव्याघ्र यथाप्राणं नरोत्तमाः ।
तेषां तु क्रोशतां दीनं भीतानां रणमूर्धनि ॥ ८.६७.५६ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, તે શ્રેષ્ઠ પુરુષો પ્રાણના ભયથી પૂરા બળથી ચીસો પાડી ઊઠ્યા; રણમોરચે ભયભીત લોકોનો દીન આક્રંદ ગુંજ્યો.
8.67.57
धावतां च ततो राजंस्त्रस्तानां च समन्ततः। ॥ ८.६७.५७ ॥
હે રાજન્, ત્યારે ચારેકોર દોડતા અને ત્રસ્ત થયેલા લોકોનો કોલાહલ ઊઠ્યો.
8.67.58
वध्यमानांस्तु तान्दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ ८.६७.५८ ॥
હે મારિષ, સૂતપુત્ર વડે તેમને મરાતા જોઈને સર્વ પ્રાણીઓ, તિર્યગ્યોનિમાં જન્મેલાં પણ, ભયભીત થયાં.
8.67.59
ते वध्यमाताः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः ।
अर्जुनं वासुदेवं च क्रोशन्ति च मुहुर्मुहुः।
प्रेतराजपुरे यद्वत्प्रेतराजं विचेतसः ॥ ८.६७.५९ ॥
યુદ્ધમાં સૂતપુત્ર વડે મરાતા સૃંજયો, યમપુરીમાં મૂંઝાયેલા જીવો યમરાજને પોકારે તેમ, અર્જુન અને વાસુદેવને વારંવાર પોકારીને ચીસો પાડતા હતા.
8.67.60
श्रुत्वा तु निनदं तेषां वध्यतां कर्णसायकैः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवं कुन्तीपुत्रो धऩञ्जयः।
भार्गवास्त्रं महाघोरं दृष्ट्वा तत्र समीरितम् ॥ ८.६७.६० ॥
કર્ણના બાણોથી મરાતા લોકોનો આક્રંદ સાંભળીને, અને ત્યાં છોડાયેલું અતિ ભયંકર ભાર્ગવાસ્ત્ર જોઈને, કુંતીપુત્ર ધનંજય વાસુદેવને બોલ્યો.
8.67.61
पश्य कृष्ण महाबाहो भार्गवास्त्रस्य विक्रमम् ।
नैतदस्त्रं हि समरे शक्यं हन्तुं कथञ्चन ॥ ८.६७.६१ ॥
હે કૃષ્ણ, મહાબાહો, ભાર્ગવાસ્ત્રનો પરાક્રમ જુઓ. યુદ્ધમાં આ અસ્ત્રનો કોઈ પણ રીતે નાશ કરી શકાય તેમ નથી.
8.67.62
सूतपुत्रं च संरब्धं पश्य कृष्ण महारणे ।
अन्तकप्रतिमं वीर्ये कुर्वाणं कर्म दारुणम् ॥ ८.६७.६२ ॥
હે કૃષ્ણ, મહાયુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાયેલા સૂતપુત્રને જુઓ; પરાક્રમમાં યમ સમાન ભયંકર કર્મો કરી રહ્યો છે.
8.67.63
अभीक्ष्णं चोदयन्नश्वान्प्रेक्षते मां मुहुर्मुहुः ।
नच शक्ष्यामि कर्णस्य संयुगेऽहं पलायितुम् ॥ ८.६७.६३ ॥
તે વારંવાર ઘોડાઓને હાંકતો મારી તરફ જુએ છે; યુદ્ધમાં કર્ણથી હું ભાગી શકીશ નહીં.
8.67.64
जीवन्प्राप्नोति पुरुषः सङ्ख्ये जयपराजयौ ।
मृतस्य तु हृपीकेश भङ्ग एव कुतो जयः ॥ ८.६७.६४ ॥
જીવિત પુરુષ યુદ્ધમાં જય કે પરાજય પામે છે; પરંતુ હે હૃષીકેશ, મૃતને તો ભંગ જ છે, તો જય ક્યાંથી?
8.67.65
एष कर्णो रणे भाति मध्याह्न इव भास्करः ।
निवर्तय रथं कृष्ण जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.६७.६५ ॥
આ કર્ણ યુદ્ધમાં મધ્યાહ્નના સૂર્ય જેવો ચમકે છે. હે કૃષ્ણ, રથ પાછો વાળો; જીવિત રહેનાર જ શુભ જુએ છે.