మహాభారతం · అధ్యాయం 8.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.67.1
द्रौणिस्तु रथवंशेन महता परिवारितः ।
अपतत्सहसा राजन्यत्र पार्थो व्यवस्थितः ॥ ८.६७.१ ॥
సంజయుడు అన్నాడు: రాజా, ద్రోణుని కుమారుడు మహా రథ సమూహంచే చుట్టబడి, పార్థుడు (అర్జునుడు) నిలిచిన చోటికి అకస్మాత్తుగా దూకాడు.
8.67.2
तमापतन्तं सहसा शूरः शौरिसहायवान् ।
दधार समरे पार्थो वेलेव मकरालयम् ॥ ८.६७.२ ॥
శౌరి (కృష్ణుడు) సహాయకుడిగా ఉన్న ఆ శూరుడు పార్థుడు, అకస్మాత్తుగా తన వైపు దూసుకొచ్చిన అతన్ని యుద్ధంలో అడ్డుకున్నాడు; తీరం మకరాలయమైన సముద్రాన్ని ఆపినట్లు.
8.67.3
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
अर्जुनं वासुदेवं च च्छादयामास सायकैः ॥ ८.६७.३ ॥
అప్పుడు మహారాజా, కోపంతో ప్రతాపవంతుడైన ద్రోణ పుత్రుడు అర్జునుడిని, వాసుదేవుడిని బాణాలతో కప్పివేశాడు.
8.67.4
अवच्छन्नौ ततः कृष्णौ दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
विस्मयं परमं गत्वा प्रैक्षन्त कुरवस्तदा ॥ ८.६७.४ ॥
అక్కడ ఇద్దరు కృష్ణులు (కృష్ణుడు, అర్జునుడు) కప్పబడి ఉండటం చూసి, మహారథులు, కురువీరులు అమితాశ్చర్యంతో అప్పుడు చూస్తూ నిలిచిపోయారు.
8.67.5
अर्जुनस्तु ततो दिव्यमस्त्रं चक्रे हसन्निव ।
तदस्त्रं वारयामास ब्राह्मणो युधि भारत ॥ ८.६७.५ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు నవ్వుతున్నట్లుగా దివ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు; భారతా, యుద్ధంలో అతడు బ్రాహ్మణుడి (ద్రోణ పుత్రుడి) ఆ అస్త్రాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
8.67.6
यद्यद्धि व्याक्षिपद्युद्धे फल्गुनोऽस्त्रं जिघांसया ।
तत्तदस्त्रैर्महेष्वासो द्रोणपुत्रो जघान ह ॥ ८.६७.६ ॥
యుద్ధంలో ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) చంపాలనే కోరికతో ఏ ఏ అస్త్రాలను ప్రయోగించాడో, వాటినన్నింటినీ మహా ధనుర్ధరుడైన ద్రోణ పుత్రుడు తన అస్త్రాలతో నిరోధించాడు.
8.67.7
अस्त्रयुद्धे महाराज वर्तमाने महाभये ।
अपश्याम रणे द्रौणिं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ८.६७.७ ॥
మహారాజా, అస్త్రయుద్ధం మహా భయంకరంగా సాగుతున్నప్పుడు, రణంలో నోరు తెరిచిన యముడిలా ద్రోణపుత్రుడిని మేము చూశాము.
8.67.8
स दिशः प्रदिशश्चैव च्छादयित्वा ह्यजिह्मगैः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैरविध्यद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.६७.८ ॥
అతడు దిక్కులను ఉపదిక్కులను సూటి బాణాలతో కప్పి, వాసుదేవుని కుడి భుజంలో మూడు బాణాలతో గుచ్చాడు.
8.67.9
ततोऽर्जुनो रथान्सर्वान्हत्वा तस्य पदानुगान् ।
चकार समरे भूमिं शोणितौघपरिप्लुताम्।
सर्बलोकवहां रौद्रां परलोकवहां नदीम् ॥ ८.६७.९ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు అతని రథాలన్నింటినీ, కాలిబంటి అనుచరులనందరినీ చంపి, రక్త ప్రవాహాలతో నిండిన, సర్వలోకాలను మోసుకుపోయే, భయంకరమైన, పరలోకానికి తీసుకుపోయే నదిని యుద్ధభూమిలో సృష్టించాడు.
8.67.10
सरथा रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१० ॥
పార్థుని విల్లు నుండి వెలువడిన బాణాలతో రథాలతో సహా రథికులు పడిపోయారు.
8.67.11
द्रौणेरपहतान्सङ्खे ददृशु स च तां तथा ।
प्रावर्तयन्महाघोरां नदीं परवहां तदा ॥ ८.६७.११ ॥
ద్రోణపుత్రుని చేత యుద్ధంలో కొట్టబడినవారిని వారు చూశారు, అతడూ అలాగే చూశాడు. అప్పుడు వారు ఆ అతిభయంకరమైన, పరలోకానికి తీసుకుపోయే నదిని ప్రవహింపజేశారు.
8.67.12
तयोस्तु व्याकुले युद्धे द्रौणेः पार्थस्य दारुणे ।
अमर्यादं योधयन्तः पर्यधावन्त पृष्ठतः ॥ ८.६७.१२ ॥
ద్రోణపుత్రునికి, పార్థునికి మధ్య జరిగిన ఆ భయంకరమైన, కలతపెట్టే యుద్ధంలో, మర్యాద వీడి పోరాడినవారు వెనుక నుండి పరుగెత్తారు.
8.67.13
रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.६७.१३ ॥
రథాలు, చంపబడిన గుర్రాలు సారథులు కలిగినవి, చంపబడిన స్వారీదారులతో గుర్రాలు, ఏనుగులు, చంపబడిన మావటీలు మరియు ఏనుగులు కలిగినవి.
8.67.14
पार्थेन समरे राजन्कृतो घोरो जनक्षयः ।
निहता रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१४ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో పార్థుడు (అర్జునుడు) భయంకరమైన నరసంహారం చేశాడు; పార్థుడి విల్లు నుండి వెలువడిన బాణాలతో చంపబడిన రథికులు కూలిపోయారు.
8.67.15
हयाश्च पर्यधावन्त मुक्तयोक्त्रास्ततस्ततः ।
तद्दृष्ट्वा कर्म पार्थस्य द्रौणिराहवशोभिनः ॥ ८.६७.१५ ॥
కాడలు, కళ్లెలు విడిపోయిన గుర్రాలు ఇటు అటు పరుగెత్తాయి. పార్థుడి ఆ కర్మను చూసి, యుద్ధంలో శోభించే ద్రోణుని కుమారుడు (అశ్వత్థామ)...
8.67.16
अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितोऽभ्येत्य वीर्यवान् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.६७.१६ ॥
విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడి వద్దకు త్వరగా చేరుకొని, వీరుడు (అశ్వత్థామ) బంగారంతో అలంకరించిన తన మహా విల్లును ఊపాడు.
8.67.17
अवाकिरत्ततो द्रौमिः समन्तान्निशितैः शरैः ।
भूयोऽर्जुनं महाराज द्रौणिरायम्य पत्रिणा ॥ ८.६७.१७ ॥
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుడు నాలుగు వైపుల నుండి వాడి బాణాలను కురిపించాడు. మహారాజా, ద్రోణపుత్రుడు మళ్లీ రెక్కల బాణాన్ని లాగి అర్జునుడిని (బాణాలతో కప్పాడు).
8.67.18
वक्षोदेशे भृशं पार्थं ताडयामास निर्दयम् ।
सोऽतिविद्धो रणे तेन द्रोणपुत्रेण भारत ॥ ८.६७.१८ ॥
అతడు పార్థుడి (అర్జునుడి) రొమ్మును నిర్దయగా గట్టిగా కొట్టాడు. ఓ భారతా, ద్రోణపుత్రుడిచే యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడిన అతడు (అర్జునుడు)...
8.67.19
गाण्डीवधन्वा प्रसभं शरवर्षैरुदारधीः ।
सञ्छाद्य समरे द्रौणिं चिच्छेदास्य च कार्मुकम् ॥ ८.६७.१९ ॥
గాండీవ ధనుస్సు ధరించిన ఉదారబుద్ధి అర్జునుడు బలంగా బాణవర్షంతో యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రుడిని కప్పివేసి, అతని విల్లును తెగ్గొట్టాడు.
8.67.20
स च्छिन्नधन्वा परिधं वज्रस्पर्शसमं युधि ।
आदाय चिक्षेप तदा द्रोणपुत्रः किरीटिने ॥ ८.६७.२० ॥
విల్లు తెగిపోయిన ద్రోణపుత్రుడు, వజ్రస్పర్శ వంటి పరిఘను తీసుకుని ఆ సమయంలో యుద్ధంలో కిరీటిపై విసిరాడు.
8.67.21
तमापन्ततं परिघं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
चिच्छेद सहसा राजन्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ८.६७.२१ ॥
ఓ రాజా! బంగారంతో అలంకరించిన ఆ దూసుకువస్తున్న పరిఘను పాండవుడు వెంటనే నవ్వుతున్నట్లుగా ఛేదించాడు.
8.67.22
स पपात तदा भूमौ निकृत्तः पार्थसायकैः ।
विकीर्णः पर्वतो राजन्यथा वज्रेण ताडितः ॥ ८.६७.२२ ॥
ఓ రాజా! పార్థుని బాణాలచేత తెగి అతడు అప్పుడు నేలపై పడ్డాడు; వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వతం చెదిరిపోయినట్లు.
8.67.23
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रो महारथः ।
ऐन्द्रेण चास्त्रवेगेन बीभत्सुं समवाकिरत् ॥ ८.६७.२३ ॥
అప్పుడు మహారాజా! కోపించిన మహారథుడైన ద్రోణపుత్రుడు ఐంద్ర అస్త్రవేగంతో బీభత్సునిపై బాణాలు కురిపించాడు.
8.67.24
तस्येन्द्रजालावततं समीक्ष्य ।
पार्थो राजन्गाण्डिवमाददे सः।
ऐन्द्रं जालं प्रत्यहरत्तरस्वी ।
वरास्त्रमादाय महेन्द्रसृष्टम् ॥ ८.६७.२४ ॥
ఓ రాజా! అతని ఇంద్రజాల జాలం విస్తరించడం చూసి పార్థుడు గాండీవాన్ని పట్టుకున్నాడు. వేగవంతుడైన అతడు మహేంద్రుడు ప్రయోగించిన శ్రేష్ఠ అస్త్రాన్ని తీసుకుని ఐంద్రజాలాన్ని వెనక్కి మళ్లించాడు.
8.67.25
विदार्य तज्जालमथेन्द्रमुक्तं ।
पार्थस्ततो द्रौणिरथं क्षणेन।
प्रच्छादयामास ततोऽभ्युपेत्य ।
द्रौणिस्तदा पार्थशराभिभूतः ॥ ८.६७.२५ ॥
ఇంద్రుడు ప్రసాదించిన ఆ వలను ఛేదించి, పార్థుడు క్షణంలో ద్రౌణి రథాన్ని కప్పివేశాడు. అప్పుడు ద్రౌణి, పార్థుని బాణాలచే పరాజితుడై, దగ్గరకు వచ్చి...
8.67.26
विगाह्य तां पाण्डवबाणवृष्टिं ।
शरैः परं नाम ततः प्रकाश्य।
शतेन कृष्णं सहसाभ्यविद्ध्या… ।
त्त्रिभिः शतैरर्जुनं क्षुद्रकाणाम् ॥ ८.६७.२६ ॥
పాండవుల ఆ బాణవర్షంలో ప్రవేశించి, తన పేరును ప్రకటించి, వెంటనే నూరు బాణాలతో కృష్ణుని కొట్టాడు… మూడు వందల చిన్న బాణాలతో అర్జునుని...
8.67.27
ततोऽर्जुनः सायकानां शतेन ।
गुरोः सुतं मर्मसु निर्बिभेद।
अश्वांश्च सूतं च तथा धनुर्ज्या… ।
मवाकिरत्पश्यतां तावकानाम् ॥ ८.६७.२७ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు నూరు బాణాలతో గురువు (ద్రోణుని) కుమారుని మర్మస్థానాలలో గుచ్చాడు; గుర్రాలను, సారథిని, ధనుస్సు త్రాడును… మీ వారు చూస్తుండగా చెదరగొట్టాడు.
8.67.28
स विद्ध्वा मर्मसु द्रौणिं पाण्डवः परवीरहा ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ८.६७.२८ ॥
ఆ పాండవుడు, శత్రువీరులను సంహరించువాడు, ద్రోణుని కుమారుని మర్మస్థానాలలో గాయపరచి, భల్ల బాణంతో అతని సారథిని రథ ఆసనం నుండి పడగొట్టాడు.
8.67.29
स सङ्गृह्य स्वयं वाहान्कृष्णौ प्राच्छदयच्छरैः ।
तत्राद्भुतमपरश्याम द्रौणेराशु पराक्रमम् ॥ ८.६७.२९ ॥
అతడు స్వయంగా గుర్రాలను పట్టుకుని, ఇద్దరు కృష్ణులను (కృష్ణుని మరియు అర్జునుని) బాణాలతో కప్పాడు. అక్కడ ద్రౌణి యొక్క వేగవంతమైన పరాక్రమాన్ని అద్భుతంగా చూశాము.
8.67.30
संयच्छंस्तुरगान्यच्च फल्गुनं चाप्ययोधयत् ।
तदस्य समरे राजन्सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ८.६७.३० ॥
గుర్రాలను అదుపు చేస్తూ, ఫల్గునుడు (అర్జునుడు)తో కూడా యుద్ధం చేస్తూ — ఓ రాజా, యుద్ధంలో అతని ఆ పరాక్రమాన్ని సకల ప్రాణులూ ప్రశంసించాయి.
8.67.31
तेनास्य समरे योधास्तुष्टुवुः सर्व एव ते ।
यदा निजगृहे पार्थो द्रोणपुत्रेण धन्विना ॥ ८.६७.३१ ॥
ద్రోణుని కుమారుడు, ధనుర్ధారి అయిన అశ్వత్థామ పార్థుడిని యుద్ధంలో అడ్డగించినప్పుడు, ఆ కారణంగా యోధులందరూ అతనిని ప్రశంసించారు.
8.67.32
तदा प्रहस्य बीभस्तुर्द्रोणपुत्रस्य संयुगे ।
क्षिप्रं रश्मीनथाश्वानां क्षुरप्रैश्चिच्छिदे जयः ॥ ८.६७.३२ ॥
అప్పుడు బీభత్సుడు (అర్జునుడు) నవ్వుతూ యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రుని కళ్లెములను, గుర్రాలను క్షురప్ర బాణాలతో వెంటనే ఛేదించి విజయం సాధించాడు.
8.67.33
प्राद्रवंस्तुरगास्तस्य शरवेगप्रपीडिताः ।
ततोऽभून्निनदो घोरस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ८.६७.३३ ॥
అతని గుర్రాలు బాణాల వేగానికి బాధపడి పారిపోయాయి. అప్పుడు, ఓ భారతా, నీ సైన్యంలో భయంకరమైన కోలాహలం చెలరేగింది.
8.67.34
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा तव सैन्यं समाद्रवन् ।
समन्तान्निशितान्बाणान्विमुञ्चन्तो जयैषिणः ॥ ८.६७.३४ ॥
పాండవులు విజయం పొంది, విజయాన్ని కోరుతూ, పదునైన బాణాలను ప్రయోగిస్తూ నీ సైన్యంపై నలువైపులా దాడి చేశారు.
8.67.35
तावकी चतुरङ्गैषा पाण्डवैस्तु महाचमूः ।
पुनःपुनरथो वीरैः प्रभग्ना जितकाशिभिः ॥ ८.६७.३५ ॥
నీ ఈ చతురంగ మహాసేన పాండవ వీరులచే, విజయాన్ని కోరే వారిచే, మళ్లీ మళ్లీ చెదరగొట్టబడింది.
8.67.36
पश्यतां ते महाराज पुत्राणां चित्रयोधिनाम् ।
शकुनेः सौबलेयस्य कर्णस्य च विशाम्पते ॥ ८.६७.३६ ॥
ఓ మహారాజా, నీ కుమారులు చూస్తుండగా, అద్భుత యోధులైన వారు చూస్తుండగా, సుబలుని కుమారుడు శకుని మరియు కర్ణుడు చూస్తుండగా, ఓ విశాంపతీ.
8.67.37
वार्यमाणा महासेना पुत्रैस्तव जनेश्वर ।
न चातिष्ठत सङ्ग्रामे पीड्यमाना समन्ततः ॥ ८.६७.३७ ॥
ఓ జనేశ్వరా, నీ కుమారులచే ఆపబడిన ఆ మహాసేన యుద్ధంలో నిలవలేకపోయింది; అన్ని వైపుల నుండి పీడించబడి.
8.67.38
ततो योधैर्महाराज पलायद्भिः समन्ततः ।
अभवद्य्वाकुलं भीतं पुत्राणां ते महद्बलम् ॥ ८.६७.३८ ॥
అప్పుడు మహారాజా, అన్ని వైపులా పారిపోతున్న యోధుల వల్ల నీ కుమారుల ఆ మహాబలం కలతచెంది భయపడింది.
8.67.39
तिष्ठतिष्ठेति सततं सूतपुत्रस्य जल्पतः ।
नावतिष्ठति सा सेना वध्यमाना महात्मभिः ॥ ८.६७.३९ ॥
"ఆగండి, ఆగండి" అని సూతపుత్రుడు నిరంతరం అరుస్తున్నా, మహాత్ములచే కొట్టబడుతున్న ఆ సేన నిలవలేదు.
8.67.40
अथोत्क्रुष्टं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा विद्रुतं वै समन्ततः ॥ ८.६७.४० ॥
అప్పుడు మహారాజా, ధార్తరాష్ట్ర సేన అన్ని వైపులా పారిపోవడం చూచి, కాశిని జయించిన పాండవులు గొప్ప గర్జన చేశారు.
8.67.41
ततो दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्प्रणयादिव ।
पश्य कर्ण महासेनां पाण्डवैरर्दितां भृशम् ॥ ८.६७.४१ ॥
అప్పుడు దుర్యోధనుడు ప్రేమతో కర్ణునితో ఇలా అన్నాడు: "కర్ణా, పాండవులచే ఎంతగానో పీడించబడుతున్న ఈ మహాసేనను చూడు."
8.67.42
त्वयि तिष्ठति सन्त्रासात्समन्तात्प्रपलायते ।
एतज्ज्ञत्वा महाबाहो कुरु प्राप्तमरिन्दम ॥ ८.६७.४२ ॥
"నీవు నిలిచినా ఈ సేన భయంతో అన్ని వైపులా పారిపోతోంది. మహాబాహూ, దీన్ని తెలుసుకుని, అరిందమా, తగినది చెయ్యి."
8.67.43
सहस्राणि च योधानां त्वामेव पुरुषोत्तम ।
क्रोशन्ते समरे वीर द्राव्यमाणानि पाण्डवैः ॥ ८.६७.४३ ॥
పురుషోత్తమా, వీరా, యుద్ధంలో పాండవులచే తరమబడుతున్న వేలాది యోధులు నిన్నే పిలుస్తున్నారు.
8.67.44
एतच्छ्रुत्वा तु राधेयो दुर्योधनवचो महत् ।
मद्रराजमिदं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ ८.६७.४४ ॥
దుర్యోధనుని ఈ గొప్ప మాటలను విని, రాధాపుత్రుడైన కర్ణుడు నవ్వుతూ మద్రరాజుతో ఇలా అన్నాడు.
8.67.45
पश्य मे भुजयोर्वीर्यमस्त्राणां च जनेश्वर ।
अद्य हन्मि रणे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ॥ ८.६७.४५ ॥
జనేశ్వరా, నా భుజబలాన్ని, అస్త్రాలను చూడు; ఈ రోజు యుద్ధంలో పాండవులతో సహా పాంచాలురందరినీ సంహరిస్తాను.
8.67.46
वाहयाश्वान्नरव्याघ्र मद्राधिप न संशयः ।
एवमुक्त्वा महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.६७.४६ ॥
నరవ్యాఘ్రా, మద్రాధిపతీ, గుర్రాలను నడుపు; ఇందులో సందేహం లేదు. మహారాజా, ఇలా చెప్పి ప్రతాపవంతుడైన సూతపుత్రుడు…
8.67.47
प्रगृह्य विजयं वीरो धनुःश्रेष्ठं पुरातनम् ।
सज्यं कृत्वा महाराज सम्मृज्य च पुनः पुनः ॥ ८.६७.४७ ॥
వీరుడు విజయం అనే పురాతన శ్రేష్ఠ ధనుస్సును పట్టుకున్నాడు. మహారాజా, దానిని పదేపదే తుడిచి, త్రాడు బిగించాడు.
8.67.48
सन्निवार्य च तान्योधान्सत्येन शपथेन च ।
प्रायोजयदमेयात्मा भार्गवास्त्रं महाबलः ॥ ८.६७.४८ ॥
ఆ యోధులను సత్యముతో, శపథముతో నివారించి, అపరిమిత ఆత్మ గల మహాబలుడు భార్గవాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
8.67.49
तस्माद्राजन्सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोटिशश्च शरास्तीक्ष्णा निरगच्छन्महामृधे ॥ ८.६७.४९ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు వేలకొలది, ప్రయుతములు, అర్బుదములు, కోట్లకొలది పదునైన బాణములు ఆ మహాయుద్ధంలో వెలువడ్డాయి.
8.67.50
ज्वलितैस्तैः शरैर्घोरैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
सञ्चन्ना पाण्डवी सेना न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.६७.५० ॥
ఆ మండుతున్న, భయంకరమైన, కంక మరియు నెమలి ఈకలతో అలంకరించిన బాణములతో కప్పబడిన పాండవ సేన ఏదీ కనిపించలేదు.
8.67.51
हाहाकारो महानासीत्पाण्डवानां विशाम्पते ।
पीडितानां बलवता भार्गवास्त्रेण संयुगे ॥ ८.६७.५१ ॥
ఓ ప్రభూ, పాండవులలో మహా హాహాకారం చెలరేగింది; బలవంతుడైన భార్గవాస్త్రంతో యుద్ధంలో పీడింపబడి.
8.67.52
निपतद्भिर्गजै राजन्नश्वैश्चापि सहस्रशः ।
रथैश्चापि नरव्याघ्र नरैश्चैव समन्ततः ॥ ८.६७.५२ ॥
ఓ రాజా, ఓ నరవ్యాఘ్రా, అన్ని వైపులా కూలిపోతున్న ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, మనుషులు వేలకొలది.
8.67.53
प्राकम्पत मही राजन्निहतैस्तैः समन्ततः ।
व्याकुलं सर्वमभवत्पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ८.६७.५३ ॥
ఓ రాజా, ఆ హతులతో అన్ని వైపులా భూమి కంపించింది; పాండవుల మహా సైన్యమంతా కలత చెందింది.
8.67.54
कर्णस्त्वेको युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावकः ।
दहञ्शत्रून्नरव्याघ्रः शुशुभे स परन्तपः ॥ ८.६७.५४ ॥
కానీ కర్ణుడు ఒక్కడే యోధులలో శ్రేష్ఠుడు; పొగలేని అగ్నిలా శత్రువులను దహిస్తూ ఆ నరవ్యాఘ్రుడు, శత్రుతాపకుడు ప్రకాశించాడు.
8.67.55
ते वध्यमानाः कर्णेन पाञ्चालाश्चेदिभिः सह ।
तत्र तत्र व्यमुह्यन्त वनदाहे यथा द्विपाः ॥ ८.६७.५५ ॥
కర్ణుని చేత చంపబడుతున్న పాంచాలులు, చేదులు అక్కడక్కడ అడవి మంటలో చిక్కిన ఏనుగుల వలె గందరగోళంలో పడిపోయారు.
8.67.56
चुक्रुशुश्च नरव्याघ्र यथाप्राणं नरोत्तमाः ।
तेषां तु क्रोशतां दीनं भीतानां रणमूर्धनि ॥ ८.६७.५६ ॥
ఓ నరవ్యాఘ్రుడా, ఆ ఉత్తమ పురుషులు ప్రాణభయంతో పూర్తి బలంతో కేకలు వేశారు; రణముఖంలో భయపడిన వారి దీనమైన ఆక్రందనలు మ్రోగాయి.
8.67.57
धावतां च ततो राजंस्त्रस्तानां च समन्ततः। ॥ ८.६७.५७ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు నలువైపులా పరుగెత్తుతున్న, భయకంపితులైన వారి కేకలు మ్రోగాయి.
8.67.58
वध्यमानांस्तु तान्दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ ८.६७.५८ ॥
ఓ మారిష, సూతపుత్రుని చేత వారు చంపబడుతుండటం చూసి సమస్త ప్రాణులు, తిర్యగ్యోనులలో జన్మించినవి కూడా, భయపడ్డాయి.
8.67.59
ते वध्यमाताः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः ।
अर्जुनं वासुदेवं च क्रोशन्ति च मुहुर्मुहुः।
प्रेतराजपुरे यद्वत्प्रेतराजं विचेतसः ॥ ८.६७.५९ ॥
యుద్ధంలో సూతపుత్రుని చేత చంపబడుతున్న సృంజయులు, ప్రేతరాజు పురంలో చైతన్యం కోల్పోయినవారు ప్రేతరాజును పిలిచినట్లు, అర్జునుని, వాసుదేవుని మళ్లీ మళ్లీ పిలిచారు.
8.67.60
श्रुत्वा तु निनदं तेषां वध्यतां कर्णसायकैः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवं कुन्तीपुत्रो धऩञ्जयः।
भार्गवास्त्रं महाघोरं दृष्ट्वा तत्र समीरितम् ॥ ८.६७.६० ॥
కర్ణుని బాణాలతో చంపబడుతున్నవారి ఆర్తనాదం విని, అక్కడ ప్రయోగింపబడిన అతి భయంకరమైన భార్గవాస్త్రాన్ని చూసి, కుంతీపుత్రుడు ధనంజయుడు వాసుదేవునితో ఇలా అన్నాడు.
8.67.61
पश्य कृष्ण महाबाहो भार्गवास्त्रस्य विक्रमम् ।
नैतदस्त्रं हि समरे शक्यं हन्तुं कथञ्चन ॥ ८.६७.६१ ॥
కృష్ణా, మహాబాహో, భార్గవాస్త్రం యొక్క పరాక్రమాన్ని చూడు. యుద్ధంలో ఈ అస్త్రాన్ని ఏ విధంగానూ నాశనం చేయలేము.
8.67.62
सूतपुत्रं च संरब्धं पश्य कृष्ण महारणे ।
अन्तकप्रतिमं वीर्ये कुर्वाणं कर्म दारुणम् ॥ ८.६७.६२ ॥
కృష్ణా, మహాయుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న సూతపుత్రుడిని చూడు, పరాక్రమంలో యముడితో సమానంగా భయంకర కర్మలు చేస్తున్నాడు.
8.67.63
अभीक्ष्णं चोदयन्नश्वान्प्रेक्षते मां मुहुर्मुहुः ।
नच शक्ष्यामि कर्णस्य संयुगेऽहं पलायितुम् ॥ ८.६७.६३ ॥
అతడు గుర్రాలను పదే పదే ప్రేరేపిస్తూ నన్ను చూస్తున్నాడు; యుద్ధంలో కర్ణుడి నుండి నేను పారిపోలేను.
8.67.64
जीवन्प्राप्नोति पुरुषः सङ्ख्ये जयपराजयौ ।
मृतस्य तु हृपीकेश भङ्ग एव कुतो जयः ॥ ८.६७.६४ ॥
జీవించి ఉన్న మనిషి యుద్ధంలో జయాన్ని లేదా పరాజయాన్ని పొందుతాడు; కానీ హృషీకేశా, మృతుడికి పారిపోవడమే ఉంటుంది, అప్పుడు జయం ఎక్కడిది?
8.67.65
एष कर्णो रणे भाति मध्याह्न इव भास्करः ।
निवर्तय रथं कृष्ण जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.६७.६५ ॥
ఇదిగో కర్ణుడు యుద్ధంలో మధ్యాహ్నపు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తున్నాడు. కృష్ణా, రథాన్ని వెనక్కి తిప్పు; బ్రతికి ఉన్నవాడే శుభాలను చూస్తాడు.