Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.67.1

द्रौणिस्तु रथवंशेन महता परिवारितः ।
अपतत्सहसा राजन्यत्र पार्थो व्यवस्थितः ॥ ८.६७.१ ॥

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବିଶାଳ ରଥସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ସହସା ଯେଉଁଠାରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଧାଇଁଲେ।

8.67.2

तमापतन्तं सहसा शूरः शौरिसहायवान् ।
दधार समरे पार्थो वेलेव मकरालयम् ॥ ८.६७.२ ॥

ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ) ଯାହାଙ୍କର ସହାୟକ, ସେହି ଶୂର ପାର୍ଥ ସହସା ଆପଣା ଦିଗକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୋକିଲେ, ଯେପରି ତଟ ମକରାଳୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ରୋକେ।

8.67.3

ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
अर्जुनं वासुदेवं च च्छादयामास सायकैः ॥ ८.६७.३ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

8.67.4

अवच्छन्नौ ततः कृष्णौ दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
विस्मयं परमं गत्वा प्रैक्षन्त कुरवस्तदा ॥ ८.६७.४ ॥

ସେଠାରେ ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ (କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ) ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦେଖି ମହାରଥୀ ଓ କୁରୁମାନେ ପରମ ବିସ୍ମୟ ପାଇ ସେତେବେଳେ ଚାହିଁ ରହିଲେ।

8.67.5

अर्जुनस्तु ततो दिव्यमस्त्रं चक्रे हसन्निव ।
तदस्त्रं वारयामास ब्राह्मणो युधि भारत ॥ ८.६७.५ ॥

ଏଥିରେ ଅର୍ଜୁନ ହସିଲା ପରି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ; ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ) ସେହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିବାରଣ କଲେ।

8.67.6

यद्यद्धि व्याक्षिपद्युद्धे फल्गुनोऽस्त्रं जिघांसया ।
तत्तदस्त्रैर्महेष्वासो द्रोणपुत्रो जघान ह ॥ ८.६७.६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ସେହି ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ କଲେ।

8.67.7

अस्त्रयुद्धे महाराज वर्तमाने महाभये ।
अपश्याम रणे द्रौणिं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ८.६७.७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ମହାଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଆମେ ରଣରେ ମୁଖ ମେଲାଇଥିବା କାଳ ସଦୃଶ ଦ୍ରୌଣିକୁ ଦେଖିଲୁ।

8.67.8

स दिशः प्रदिशश्चैव च्छादयित्वा ह्यजिह्मगैः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैरविध्यद्दक्षिणे भुजे ॥ ८.६७.८ ॥

ସେ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗକୁ ସିଧା ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଡାହାଣ ବାହୁରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।

8.67.9

ततोऽर्जुनो रथान्सर्वान्हत्वा तस्य पदानुगान् ।
चकार समरे भूमिं शोणितौघपरिप्लुताम्।
सर्बलोकवहां रौद्रां परलोकवहां नदीम् ॥ ८.६७.९ ॥

ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ତାହାର ସମସ୍ତ ରଥ ଓ ପଦାତିକ ଅନୁଚରଙ୍କୁ ବଧ କରି ରଣଭୂମିକୁ ରକ୍ତପ୍ରବାହରେ ପ୍ଳାବିତ, ସର୍ବଲୋକବାହିନୀ, ଭୟଙ୍କର, ପରଲୋକବାହିନୀ ନଦୀରେ ପରିଣତ କଲେ।

8.67.10

सरथा रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१० ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ରଥ ସହିତ ରଥୀମାନେ ପଡ଼ିଲେ।

8.67.11

द्रौणेरपहतान्सङ्खे ददृशु स च तां तथा ।
प्रावर्तयन्महाघोरां नदीं परवहां तदा ॥ ८.६७.११ ॥

ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଣରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଦେଖିଲା। ତା'ପରେ ସେମାନେ ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର, ପରଲୋକବାହିନୀ ନଦୀକୁ ପ୍ରବାହିତ କଲେ।

8.67.12

तयोस्तु व्याकुले युद्धे द्रौणेः पार्थस्य दारुणे ।
अमर्यादं योधयन्तः पर्यधावन्त पृष्ठतः ॥ ८.६७.१२ ॥

ଦ୍ରୌଣି ଓ ପାର୍ଥଙ୍କର ସେହି ଭୟଙ୍କର, ବିଶୃଙ୍ଖଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପଛପଟୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।

8.67.13

रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.६७.१३ ॥

ରଥ, ମରିଥିବା ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ସହିତ, ମରିଥିବା ଆରୋହୀ ସହିତ ଘୋଡ଼ା, ମରିଥିବା ଆରୋହୀ ସହିତ ହାତୀ ଓ ମରିଥିବା ମହାମାତ୍ର ଓ ହାତୀ ସହିତ।

8.67.14

पार्थेन समरे राजन्कृतो घोरो जनक्षयः ।
निहता रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः ॥ ८.६७.१४ ॥

ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଭୟଙ୍କର ଜନସଂହାର କଲେ; ପାର୍ଥଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ମରିଥିବା ରଥୀମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।

8.67.15

हयाश्च पर्यधावन्त मुक्तयोक्त्रास्ततस्ततः ।
तद्दृष्ट्वा कर्म पार्थस्य द्रौणिराहवशोभिनः ॥ ८.६७.१५ ॥

ଯୁଆଳି ଓ ଲଗାମ ଖୋଲା ଘୋଡ଼ା ଏଣେତେଣେ ଦୌଡ଼ିଲେ। ପାର୍ଥଙ୍କ ସେହି କର୍ମ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା)...

8.67.16

अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितोऽभ्येत्य वीर्यवान् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.६७.१६ ॥

ବିଜେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚି, ବୀର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ନିଜର ମହା ଧନୁ ହଲାଇଲେ।

8.67.17

अवाकिरत्ततो द्रौमिः समन्तान्निशितैः शरैः ।
भूयोऽर्जुनं महाराज द्रौणिरायम्य पत्रिणा ॥ ८.६७.१७ ॥

ତେବେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଚାରିପାଖରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷଣ କଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପୁଣି ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣ ଟାଣି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ (ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ)।

8.67.18

वक्षोदेशे भृशं पार्थं ताडयामास निर्दयम् ।
सोऽतिविद्धो रणे तेन द्रोणपुत्रेण भारत ॥ ८.६७.१८ ॥

ସେ ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ବକ୍ଷରେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବେ ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ। ହେ ଭାରତ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ସେ (ଅର୍ଜୁନ)...

8.67.19

गाण्डीवधन्वा प्रसभं शरवर्षैरुदारधीः ।
सञ्छाद्य समरे द्रौणिं चिच्छेदास्य च कार्मुकम् ॥ ८.६७.१९ ॥

ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧାରୀ ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ଅର୍ଜୁନ ବଳପୂର୍ବକ ଶରବର୍ଷଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।

8.67.20

स च्छिन्नधन्वा परिधं वज्रस्पर्शसमं युधि ।
आदाय चिक्षेप तदा द्रोणपुत्रः किरीटिने ॥ ८.६७.२० ॥

ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବଜ୍ରସ୍ପର୍ଶ ସମାନ ପରିଘ ନେଇ ସେତେବେଳେ କିରୀଟୀଙ୍କ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ।

8.67.21

तमापन्ततं परिघं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
चिच्छेद सहसा राजन्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ८.६७.२१ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ସୁନାରେ ସଜା ସେହି ଆସୁଥିବା ପରିଘକୁ ପାଣ୍ଡବ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ହସି ହସି ଯେପରି କାଟିଦେଲେ।

8.67.22

स पपात तदा भूमौ निकृत्तः पार्थसायकैः ।
विकीर्णः पर्वतो राजन्यथा वज्रेण ताडितः ॥ ८.६७.२२ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ କଟାଯାଇ ସେ ସେତେବେଳେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ଭଳି ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ।

8.67.23

ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रो महारथः ।
ऐन्द्रेण चास्त्रवेगेन बीभत्सुं समवाकिरत् ॥ ८.६७.२३ ॥

ତେବେ ହେ ମହାରାଜ! କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଐନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ରର ବେଗରେ ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କ ଉପରେ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।

8.67.24

तस्येन्द्रजालावततं समीक्ष्य ।
पार्थो राजन्गाण्डिवमाददे सः।
ऐन्द्रं जालं प्रत्यहरत्तरस्वी ।
वरास्त्रमादाय महेन्द्रसृष्टम् ॥ ८.६७.२४ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳର ବିସ୍ତାର ଦେଖି ପାର୍ଥ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରିଲେ। ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ମହେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରେରିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଐନ୍ଦ୍ର ଜାଳକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ।

8.67.25

विदार्य तज्जालमथेन्द्रमुक्तं ।
पार्थस्ततो द्रौणिरथं क्षणेन।
प्रच्छादयामास ततोऽभ्युपेत्य ।
द्रौणिस्तदा पार्थशराभिभूतः ॥ ८.६७.२५ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ସେହି ଜାଲକୁ ବିଦାରଣ କରି ପାର୍ଥ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ରଥକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ତେବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ପରାଜିତ ଦ୍ରୌଣି ନିକଟକୁ ଆସି...

8.67.26

विगाह्य तां पाण्डवबाणवृष्टिं ।
शरैः परं नाम ततः प्रकाश्य।
शतेन कृष्णं सहसाभ्यविद्ध्या… ।
त्त्रिभिः शतैरर्जुनं क्षुद्रकाणाम् ॥ ८.६७.२६ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେହି ବାଣବର୍ଷାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ନାମ ପ୍ରକାଶ କରି, ସେ ସହସା ଶହେ ବାଣରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା… ତିନି ଶହ କ୍ଷୁଦ୍ର ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ...

8.67.27

ततोऽर्जुनः सायकानां शतेन ।
गुरोः सुतं मर्मसु निर्बिभेद।
अश्वांश्च सूतं च तथा धनुर्ज्या… ।
मवाकिरत्पश्यतां तावकानाम् ॥ ८.६७.२७ ॥

ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଶହେ ବାଣରେ ଗୁରୁ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧନୁର ଜ୍ୟା… ଆପଣଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ଦେଖିବା ସମୟରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

8.67.28

स विद्ध्वा मर्मसु द्रौणिं पाण्डवः परवीरहा ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ८.६७.२८ ॥

ସେହି ପାଣ୍ଡବ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ରଥାସନରୁ ପାତିତ କଲେ।

8.67.29

स सङ्गृह्य स्वयं वाहान्कृष्णौ प्राच्छदयच्छरैः ।
तत्राद्भुतमपरश्याम द्रौणेराशु पराक्रमम् ॥ ८.६७.२९ ॥

ସେ ନିଜେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ଭାଳି, ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ (କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ସେଠାରେ ଆମେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ପରାକ୍ରମ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦେଖିଲୁ।

8.67.30

संयच्छंस्तुरगान्यच्च फल्गुनं चाप्ययोधयत् ।
तदस्य समरे राजन्सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ८.६७.३० ॥

ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଓ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରି — ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ସେହି ପରାକ୍ରମକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.67.31

तेनास्य समरे योधास्तुष्टुवुः सर्व एव ते ।
यदा निजगृहे पार्थो द्रोणपुत्रेण धन्विना ॥ ८.६७.३१ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଧନୁର୍ଧର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୋକିଲା ବେଳେ, ତାହାର ସେହି କର୍ମ ଯୋଗୁଁ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ତାହାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.67.32

तदा प्रहस्य बीभस्तुर्द्रोणपुत्रस्य संयुगे ।
क्षिप्रं रश्मीनथाश्वानां क्षुरप्रैश्चिच्छिदे जयः ॥ ८.६७.३२ ॥

ସେତେବେଳେ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ହସି ହସି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଲଗାମ ଓ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର କାଟି ଜୟ ଲାଭ କଲେ।

8.67.33

प्राद्रवंस्तुरगास्तस्य शरवेगप्रपीडिताः ।
ततोऽभून्निनदो घोरस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ८.६७.३३ ॥

ତାହାର ଘୋଡ଼ାମାନେ ବାଣର ବେଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ତେବେ, ହେ ଭାରତ, ତୁମ ସୈନ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

8.67.34

पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा तव सैन्यं समाद्रवन् ।
समन्तान्निशितान्बाणान्विमुञ्चन्तो जयैषिणः ॥ ८.६७.३४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୟ ଲାଭ କରି, ଜୟ ଇଚ୍ଛା କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷାଇ ତୁମ ସୈନ୍ୟ ଉପରେ ଚାରିପଟୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

8.67.35

तावकी चतुरङ्गैषा पाण्डवैस्तु महाचमूः ।
पुनःपुनरथो वीरैः प्रभग्ना जितकाशिभिः ॥ ८.६७.३५ ॥

ତୁମ ଏହି ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ମହାସେନା ପାଣ୍ଡବ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବାରମ୍ବାର ଭଗ୍ନ ହେଲା।

8.67.36

पश्यतां ते महाराज पुत्राणां चित्रयोधिनाम् ।
शकुनेः सौबलेयस्य कर्णस्य च विशाम्पते ॥ ८.६७.३६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ବିଶାମ୍ପତି।

8.67.37

वार्यमाणा महासेना पुत्रैस्तव जनेश्वर ।
न चातिष्ठत सङ्ग्रामे पीड्यमाना समन्ततः ॥ ८.६७.३७ ॥

ହେ ଜନେଶ୍ବର, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାଇଥିବା ସେହି ମହାସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିଲା ନାହିଁ; ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ପୀଡିତ ହୋଇ।

8.67.38

ततो योधैर्महाराज पलायद्भिः समन्ततः ।
अभवद्य्वाकुलं भीतं पुत्राणां ते महद्बलम् ॥ ८.६७.३८ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ପଳାୟମାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେହି ମହାବଳ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଭୀତ ହୋଇଗଲା।

8.67.39

तिष्ठतिष्ठेति सततं सूतपुत्रस्य जल्पतः ।
नावतिष्ठति सा सेना वध्यमाना महात्मभिः ॥ ८.६७.३९ ॥

"ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ" ବୋଲି ସୂତପୁତ୍ର ନିରନ୍ତର ଚିତ୍କାର କଲେ ବି, ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଉଥିବା ସେହି ସେନା ଠିଆ ହେଲା ନାହିଁ।

8.67.40

अथोत्क्रुष्टं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा विद्रुतं वै समन्ततः ॥ ८.६७.४० ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି, କାଶୀ ଜିତିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉଚ୍ଚ ଗର୍ଜନ କଲେ।

8.67.41

ततो दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्प्रणयादिव ।
पश्य कर्ण महासेनां पाण्डवैरर्दितां भृशम् ॥ ८.६७.४१ ॥

ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସ୍ନେହରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ଏହି ମହାସେନାକୁ ଦେଖ।"

8.67.42

त्वयि तिष्ठति सन्त्रासात्समन्तात्प्रपलायते ।
एतज्ज्ञत्वा महाबाहो कुरु प्राप्तमरिन्दम ॥ ८.६७.४२ ॥

"ତୁମେ ଠିଆ ହେଲେ ବି ଏହି ସେନା ଭୟରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ପଳାଉଛି। ହେ ମହାବାହୁ, ଏହା ଜାଣି, ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର।"

8.67.43

सहस्राणि च योधानां त्वामेव पुरुषोत्तम ।
क्रोशन्ते समरे वीर द्राव्यमाणानि पाण्डवैः ॥ ८.६७.४३ ॥

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ହେ ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଡ଼ାଯାଉଥିବା ହଜାର ହଜାର ଯୋଦ୍ଧା ଆପଣଙ୍କୁ ହିଁ ଡାକୁଛନ୍ତି।

8.67.44

एतच्छ्रुत्वा तु राधेयो दुर्योधनवचो महत् ।
मद्रराजमिदं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ ८.६७.४४ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ସେହି ମହାନ୍ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ହସି ହସି ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

8.67.45

पश्य मे भुजयोर्वीर्यमस्त्राणां च जनेश्वर ।
अद्य हन्मि रणे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ॥ ८.६७.४५ ॥

ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ମୋ ଭୁଜର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅସ୍ତ୍ରସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।

8.67.46

वाहयाश्वान्नरव्याघ्र मद्राधिप न संशयः ।
एवमुक्त्वा महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.६७.४६ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ମଦ୍ରାଧିପ, ଘୋଡ଼ା ଚଳାନ୍ତୁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମହାରାଜ, ଏହା କହି ପ୍ରତାପୀ ସୂତପୁତ୍ର…

8.67.47

प्रगृह्य विजयं वीरो धनुःश्रेष्ठं पुरातनम् ।
सज्यं कृत्वा महाराज सम्मृज्य च पुनः पुनः ॥ ८.६७.४७ ॥

ବୀର ବିଜୟ ନାମକ ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଧରିଲେ। ମହାରାଜ, ତାହାକୁ ବାରମ୍ବାର ପୋଛି ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇଲେ।

8.67.48

सन्निवार्य च तान्योधान्सत्येन शपथेन च ।
प्रायोजयदमेयात्मा भार्गवास्त्रं महाबलः ॥ ८.६७.४८ ॥

ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଓ ଶପଥରେ ନିବାରଣ କରି, ଅମେୟାତ୍ମା ମହାବଳ ଭାର୍ଗବାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।

8.67.49

तस्माद्राजन्सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोटिशश्च शरास्तीक्ष्णा निरगच्छन्महामृधे ॥ ८.६७.४९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେଥିରୁ ହଜାରେ, ପ୍ରଯୁତ, ଅର୍ବୁଦ ଓ କୋଟି କୋଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ଗତ ହେଲେ।

8.67.50

ज्वलितैस्तैः शरैर्घोरैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
सञ्चन्ना पाण्डवी सेना न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.६७.५० ॥

ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଭୟଙ୍କର, କଙ୍କ ଓ ମୟୂର ପକ୍ଷରେ ସଜ୍ଜିତ ଶରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ପାଣ୍ଡବ ସେନା କିଛି ହେଲେ ଚିହ୍ନାଯାଇପାରିଲା ନାହିଁ।

8.67.51

हाहाकारो महानासीत्पाण्डवानां विशाम्पते ।
पीडितानां बलवता भार्गवास्त्रेण संयुगे ॥ ८.६७.५१ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ହାହାକାର ଉଠିଲା; ବଳବାନ ଭାର୍ଗବାସ୍ତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୀଡିତ ହୋଇ।

8.67.52

निपतद्भिर्गजै राजन्नश्वैश्चापि सहस्रशः ।
रथैश्चापि नरव्याघ्र नरैश्चैव समन्ततः ॥ ८.६७.५२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଚାରିପାଖେ ପଡ଼ୁଥିବା ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ମଣିଷ ହଜାରେ ହଜାରେ।

8.67.53

प्राकम्पत मही राजन्निहतैस्तैः समन्ततः ।
व्याकुलं सर्वमभवत्पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ८.६७.५३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ନିହତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ମହାସେନା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲା।

8.67.54

कर्णस्त्वेको युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावकः ।
दहञ्शत्रून्नरव्याघ्रः शुशुभे स परन्तपः ॥ ८.६७.५४ ॥

କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରି ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ପରନ୍ତପ ଶୋଭିଲେ।

8.67.55

ते वध्यमानाः कर्णेन पाञ्चालाश्चेदिभिः सह ।
तत्र तत्र व्यमुह्यन्त वनदाहे यथा द्विपाः ॥ ८.६७.५५ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ଚେଦିମାନେ ବନଦାହରେ ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀ ପରି ଏଠି ସେଠି ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ।

8.67.56

चुक्रुशुश्च नरव्याघ्र यथाप्राणं नरोत्तमाः ।
तेषां तु क्रोशतां दीनं भीतानां रणमूर्धनि ॥ ८.६७.५६ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରାଣଭୟରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ରଣମୁଣ୍ଡରେ ଭୀତମାନଙ୍କର ଦୀନ ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଗୁଞ୍ଜିଲା।

8.67.57

धावतां च ततो राजंस्त्रस्तानां च समन्ततः। ॥ ८.६७.५७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଧାଉଥିବା ଓ ଭୀତ ଲୋକଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

8.67.58

वध्यमानांस्तु तान्दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ ८.६७.५८ ॥

ହେ ମାରିଷ, ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ୍ୟମାନ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିଥିବା ମଧ୍ୟ, ଭୀତ ହେଲେ।

8.67.59

ते वध्यमाताः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः ।
अर्जुनं वासुदेवं च क्रोशन्ति च मुहुर्मुहुः।
प्रेतराजपुरे यद्वत्प्रेतराजं विचेतसः ॥ ८.६७.५९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ, ଯମପୁରୀରେ ବିଚେତନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଡାକିବା ପରି, ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଡାକି କାନ୍ଦିଲେ।

8.67.60

श्रुत्वा तु निनदं तेषां वध्यतां कर्णसायकैः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवं कुन्तीपुत्रो धऩञ्जयः।
भार्गवास्त्रं महाघोरं दृष्ट्वा तत्र समीरितम् ॥ ८.६७.६० ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ବଧ୍ୟମାନଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଶୁଣି, ସେଠାରେ ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥିବା ଅତି ଘୋର ଭାର୍ଗବାସ୍ତ୍ର ଦେଖି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.67.61

पश्य कृष्ण महाबाहो भार्गवास्त्रस्य विक्रमम् ।
नैतदस्त्रं हि समरे शक्यं हन्तुं कथञ्चन ॥ ८.६७.६१ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ମହାବାହୋ, ଭାର୍ଗବାସ୍ତ୍ରର ପରାକ୍ରମ ଦେଖ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନଷ୍ଟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

8.67.62

सूतपुत्रं च संरब्धं पश्य कृष्ण महारणे ।
अन्तकप्रतिमं वीर्ये कुर्वाणं कर्म दारुणम् ॥ ८.६७.६२ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ମହାରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସୂତପୁତ୍ରକୁ ଦେଖ; ପରାକ୍ରମରେ ଯମ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଛି।

8.67.63

अभीक्ष्णं चोदयन्नश्वान्प्रेक्षते मां मुहुर्मुहुः ।
नच शक्ष्यामि कर्णस्य संयुगेऽहं पलायितुम् ॥ ८.६७.६३ ॥

ସେ ବାରମ୍ବାର ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇ ମୋତେ ଦେଖୁଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ପଳାଇ ପାରିବି ନାହିଁ।

8.67.64

जीवन्प्राप्नोति पुरुषः सङ्ख्ये जयपराजयौ ।
मृतस्य तु हृपीकेश भङ्ग एव कुतो जयः ॥ ८.६७.६४ ॥

ଜୀବିତ ପୁରୁଷ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କିମ୍ବା ପରାଜୟ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ହେ ହୃଷୀକେଶ, ମୃତ ପାଇଁ ଭଙ୍ଗ ହିଁ ଅଛି, ତେବେ ଜୟ କେଉଁଠି?

8.67.65

एष कर्णो रणे भाति मध्याह्न इव भास्करः ।
निवर्तय रथं कृष्ण जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.६७.६५ ॥

ଏହି କର୍ଣ୍ଣ ରଣରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତି ପାଉଛି। ହେ କୃଷ୍ଣ, ରଥ ଫେରାଅ; ଜୀବିତ ଲୋକ ହିଁ ଶୁଭ ଦେଖେ।