Mahābhārata · Adhyāya 8.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.68.1
ततो जनार्दनः श्रुत्वा तस्य वाक्यं विशाम्पते ।
रथेनापययौ क्षिप्रं सङ्ग्रामादिति भारत ॥ ८.६८.१ ॥
Entonces Janārdana, habiendo oído sus palabras, oh señor de los pueblos, se retiró rápidamente del combate en el carro, oh Bhārata.
8.68.2
प्रत्यनीकमवस्थाप्य भीमं भीमपराक्रमम् ।
अलं विषहितुं ह्येष कुरूणां सम्प्रपश्यताम् ॥ ८.६८.२ ॥
Habiendo colocado a Bhīma de terrible valor frente al ejército enemigo, mientras los Kurus miraban, él solo es capaz de resistirlo.
8.68.3
कर्णं च समरे राजन्ग्राहयिष्यञ्श्रमं प्रति ।
विश्वमार्थं च कौरव्य पार्थस्य च महात्मनः।
अपयातो रणाद्वीरो राजानं द्रष्टुमेव च ॥ ८.६८.३ ॥
Oh rey, aquel héroe se retiró del combate solo para ver al rey, a punto de hacer que Karṇa volviera a luchar tras su fatiga, y para dar descanso al magnánimo Pārtha, oh descendiente de Kuru.
8.68.4
अर्जुनं चाब्रवीत्कृष्णो भृशं राजा परिक्षतः ।
तमाश्वास्य कुरुश्रेष्ठ ततः कर्णं हनिष्यसि ॥ ८.६८.४ ॥
Kṛṣṇa dijo a Arjuna: "El rey está muy afligido. Oh mejor de los Kurus, tras consolarlo, entonces matarás a Karṇa."
8.68.5
ततो धनञ्जयः श्रुत्वा राजानं शल्यपीडितम् ।
याहियाहिति बहुशो वासुदेवमचोदयत्।
राजानं प्रति वार्ष्णेय दूयते मे दृढं मनः ॥ ८.६८.५ ॥
Entonces Dhanañjaya, habiendo oído que el rey estaba herido por una flecha, instó repetidamente a Vāsudeva: "¡Sigue, sigue! Oh descendiente de Vṛṣṇi, mi mente está profundamente angustiada por el rey."
8.68.6
स चोद्यमानः पार्थेन केशिघ्नो वृष्णिनन्दनः ।
रथेनापययौ क्षिप्रं सङ्ग्रामाद्धोरदर्शनात् ॥ ८.६८.६ ॥
Instado por Pārtha, el matador del demonio Keśi, deleite de los Vṛṣṇi, se retiró rápidamente en su carro de aquel combate de horrible aspecto.
8.68.7
गच्छन्नेव तु कौन्तेयो धर्मराजदिदृक्षया ।
सैन्यमालोकयामास नापश्यत्तत्र चाग्रजम् ॥ ८.६८.७ ॥
Mientras avanzaba, el hijo de Kuntī, deseando ver al rey Dharma, observó el ejército, pero allí no vio a su hermano mayor.
8.68.8
युद्धं कृत्वा तु कौन्तेयो द्रोणपुत्रेण भारत ।
दुःसहं वज्रिणा सङ्ख्ये पराजित्य गुरोः सुतम् ॥ ८.६८.८ ॥
Oh Bhārata, tras combatir con el hijo de Droṇa, el hijo de Kuntī venció en batalla a aquel insoportable hijo de su maestro, semejante al portador del rayo.
8.68.9
द्रौणिं पराजित्य ततोग्रधन्वा ।
कृत्वा महद्दुष्करं शूरकर्म।
आलोकयामास ततः स्वसैन्यं ।
धनञ्जयः शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ ८.६८.९ ॥
Tras vencer al hijo de Droṇa, el arquero feroz Dhanañjaya, habiendo realizado una gran y difícil hazaña heroica, miró entonces a su propio ejército: Dhanañjaya, invencible para sus enemigos.
8.68.10
संयुध्यमानान्पृतनामुखस्था… ।
ञ्शूरः शूरान्हर्षयन्सव्यसाची।
पूर्वापदानैः प्रथितैः प्रशंस… ।
न्स्थितांश्चकारात्मरथाननीके ॥ ८.६८.१० ॥
Alegrando a los héroes que combatían y se mantenían al frente del ejército, el héroe Savyasācin, elogiando sus famosas hazañas de antaño, situó a sus propios aurigas en el ejército.
8.68.11
अपश्यमानस्तु किरीटमाली ।
युधिष्ठिरं भ्रातरमाजमीढम्।
उवाच भीमं तरसाभ्युपेत्य ।
राज्ञः प्रवृत्तिस्त्विह कुत्र चेति ॥ ८.६८.११ ॥
Pero al no ver a su hermano Yudhiṣṭhira, descendiente de Ajamīḍha, Arjuna, el portador de la corona, se acercó rápidamente a Bhīma y dijo: "¿Dónde está aquí la noticia del rey?"
8.68.12
अपयात इतो राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कर्णबाणाभितप्ताङ्गो यदि जीवेत्कथञ्चन ॥ ८.६८.१२ ॥
Desde aquí, el rey Yudhiṣṭhira, hijo de Dharma, se ha marchado, con el cuerpo atormentado por las flechas de Karṇa. Si de algún modo aún vive...
8.68.13
तस्माद्भवाञ्शीघ्रमितः प्रयातु ।
ज्ञातुं प्रवृत्तिं पुरुषर्षभस्य।
नूनं स विद्धोऽतिभृशं पृषत्कैः ।
कर्णेन राजा शिबिरं गतोऽसौ ॥ ८.६८.१३ ॥
Por tanto, parte pronto de aquí y averigua el estado de aquel toro entre los hombres. Sin duda, el rey, gravemente herido por las flechas de Karṇa, se ha retirado al campamento.
8.68.14
यः सम्प्रहारैर्युधि सम्प्रवृत्ते ।
द्रोणेन विद्धोऽतिभृशं तरस्वी।
तस्थौ स तत्रापि जयप्रतीक्षो ।
द्रोणेन यावन्न हतः किलासीत् ॥ ८.६८.१४ ॥
Quien, cuando la batalla había comenzado entre golpes feroces, herido gravemente por Droṇa, permaneció allí esperando la victoria, mientras no fue muerto por Droṇa.
8.68.15
स संशयं गमितः पाण्डवाग्र्यः ।
सङ्ख्येऽद्य कर्णेन महानुभावः।
ज्ञातुं प्रयाह्याशु तमद्य भीम ।
स्थास्याम्यहं शत्रुगणान्निरुध्य ॥ ८.६८.१५ ॥
Aquel primero de los Pāṇḍavas, de gran poder, hoy ha sido puesto en duda en la batalla por Karṇa. Ve pronto, oh Bhīma, a averiguar de él; yo me quedaré aquí, conteniendo a las huestes enemigas.
8.68.16
त्वमेव जानीहि महानुभाव ।
राज्ञः प्रवृत्तिं भरतर्षभस्य।
अहं हि यद्यर्जुन याम्यमित्रा ।
वदन्ति मां भीत इति प्रवीराः ॥ ८.६८.१६ ॥
Tú mismo, oh poderoso Arjuna, debes averiguar el estado del rey, el toro de los Bharata. Pues si yo voy, los héroes enemigos dirán que tengo miedo.
8.68.17
ततोऽब्रवीदर्जुनो भीमसेनं ।
संशप्तकाः प्रत्यनीकस्थिता मे।
एतानहत्वाद्य मया न शक्य… ।
मितोपयातुं रिपुसङ्खमध्यात् ॥ ८.६८.१७ ॥
Entonces Arjuna dijo a Bhīmasena: Sin matar hoy a estos Saṃśaptaka que se oponen a mí, no me es posible salir del centro de la hueste enemiga…
8.68.18
अथाब्रवीदर्जुनं भीमसेनः ।
स्ववीर्यमासाद्य कुरुप्रवीर।
संशप्तकान्प्रतियोत्स्यामि सङ्ख्ये ।
सर्वानहं याहि धनञ्जय त्वम् ॥ ८.६८.१८ ॥
Entonces Bhīmasena habló a Arjuna: Oh, mejor de los Kurus, confiando en mi propio valor combatiré a los Saṃśaptakas en la batalla. Oh Dhanañjaya, ve tú hacia todos ellos.
8.68.19
तद्भीमसेनस्य वचो निशम्य ।
धनञ्जयो भ्रातुरमित्रमध्ये।
द्रष्टुं कुरुश्रेष्ठमभिप्रयास्य… ।
न्प्रोवाच वृष्णिप्रवरं तदानीम् ॥ ८.६८.१९ ॥
Habiendo oído aquellas palabras de Bhīmasena, Dhanañjaya, dispuesto a ir al medio de los enemigos para ver a su hermano, entonces habló al mejor de los Vṛṣṇis.
8.68.20
राजानं प्रति वार्ष्णेय दूयते मे दृढं मनः ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश विहायैतद्बलार्णवम्।
अजातशत्रुं राजानं द्रष्टुमिच्छामि केशव ॥ ८.६८.२० ॥
Oh descendiente de Vṛṣṇi, mi mente está profundamente angustiada por el rey. Oh Hṛṣīkeśa, abandona este mar de ejército y conduce los caballos. Oh Keśava, deseo ver al rey Ajātaśatru.
8.68.21
तं रथ चोदयामास बीभत्सोर्वचनाद्धरिः ॥ ८.६८.२१ ॥
A la palabra de Bībhatsu (Arjuna), Hari (Kṛṣṇa) condujo aquel carro.
8.68.22
ततो हयान्सर्वदाशार्हमुख्यः ।
प्रचोदयन्भीममुवाच चेदम्।
नैतच्चित्रं तव कर्माद्य भीम ।
यास्यावहे जहि पार्थारिसङ्घान् ॥ ८.६८.२२ ॥
Entonces el primero de todos los Dāśārhas, incitando a los caballos, habló a Bhīma: Oh Bhīma, esta tu hazaña de hoy no es asombrosa. Ven, vayamos y mata a las huestes de los enemigos de Pārtha.
8.68.23
ततो ययौ हृषीकेशो यत्र राजा युधिष्ठिरः ।
शीघ्राच्छीघ्रतरो राजन्वाजिभिर्गरुडोपमैः ॥ ८.६८.२३ ॥
Entonces Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa) fue adonde estaba el rey Yudhiṣṭhira, oh rey, más veloz que los veloces, con caballos semejantes a Garuḍa.
8.68.24
प्रत्यनीके त्ववस्थाप्य भीमसेनमरिन्दमम् ।
सन्दिश्य चैनं राजेन्द्र युद्धं प्रति वृकोदरम् ॥ ८.६८.२४ ॥
Oh señor de reyes, habiendo colocado a Bhīmasena, domador de enemigos, en el frente opuesto, y habiéndole dado instrucciones para la batalla, a Vṛkodara.
8.68.25
ततस्तु गत्वा पुरुषप्रवीरौ ।
राजानमासाद्य शयानमेकम्।
रथादुभौ प्रत्यवरुह्य तस्मा… ।
द्ववन्दतुर्धर्मराजस्य पादौ ॥ ८.६८.२५ ॥
Entonces los dos héroes entre los hombres fueron, llegaron al rey que yacía solo, ambos descendieron del carro, … y se postraron ante los dos pies del rey de la justicia.
8.68.26
इत्येवमुपसङ्गृह्य उभौ तु पाञ्जली स्थितौ ।
शस्त्रक्षतौ महाराज रुधिरेण समुक्षितौ।
निहत्य वाहिनीं तुभ्यमपयातौ रणाजिरात् ॥ ८.६८.२६ ॥
Así ambos se quedaron de pie con las manos juntas, oh gran rey, heridos por armas y salpicados de sangre; habiendo abatido vuestro ejército, ambos se retiraron del campo de batalla.
8.68.27
तं दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रं क्षेमिणं पुरुषर्षभम् ।
मुदाभ्यनन्दतां कृष्णावश्विनाविव वासवम् ॥ ८.६८.२७ ॥
Al ver a aquel tigre entre los hombres, aquel toro entre los hombres, de pie e ileso, los dos Kṛṣṇas se alegraron con él, como los Aśvins se alegran por Indra.
8.68.28
तावभ्यनन्दद्राजापि विवस्वानश्विनाविव ।
हते महासुरे जम्भे शक्रविष्णू यथा गुरुः ॥ ८.६८.२८ ॥
También el rey se alegró de ellos, como Vivasvān se alegra de los Aśvins, y como el maestro se alegró de Śakra y Viṣṇu cuando fue abatido el gran asura Jambha.
8.68.29
मन्यमानो हतं कर्णं प्रीतः परपुरञ्जयः ।
स भूत्वा पुरुषव्याघ्रो राजा तत्र युधिष्ठिरः।
हर्षगद्गदया वाचा प्रीतः प्राह परन्तपः ॥ ८.६८.२९ ॥
Creyendo a Karṇa muerto, complacido, aquel tigre entre los hombres, conquistador de ciudades enemigas, el rey Yudhiṣṭhira, con voz quebrada de alegría, habló complacido, oh abrasador de enemigos.