മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.68.1
ततो जनार्दनः श्रुत्वा तस्य वाक्यं विशाम्पते ।
रथेनापययौ क्षिप्रं सङ्ग्रामादिति भारत ॥ ८.६८.१ ॥
ജനപാലകനേ, അപ്പോൾ ജനാർദ്ദനൻ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭാരതാ, രഥത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പിൻവാങ്ങി.
8.68.2
प्रत्यनीकमवस्थाप्य भीमं भीमपराक्रमम् ।
अलं विषहितुं ह्येष कुरूणां सम्प्रपश्यताम् ॥ ८.६८.२ ॥
കൗരവർ കാണെ, ശത്രുസൈന്യത്തിനു മുന്നിൽ ഭയങ്കരപരാക്രമിയായ ഭീമനെ നിർത്തി, അവനേ അതിനെ താങ്ങാൻ കഴിവുള്ളവൻ.
8.68.3
कर्णं च समरे राजन्ग्राहयिष्यञ्श्रमं प्रति ।
विश्वमार्थं च कौरव्य पार्थस्य च महात्मनः।
अपयातो रणाद्वीरो राजानं द्रष्टुमेव च ॥ ८.६८.३ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണത്തിനുശേഷം കർണ്ണനെ വീണ്ടും പോരാടിക്കാനും, കൗരവാ, മഹാത്മാവായ പാർത്ഥന് വിശ്രമം നൽകാനും, ആ വീരൻ രാജാവിനെ കാണാൻ മാത്രമായി യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങി.
8.68.4
अर्जुनं चाब्रवीत्कृष्णो भृशं राजा परिक्षतः ।
तमाश्वास्य कुरुश्रेष्ठ ततः कर्णं हनिष्यसि ॥ ८.६८.४ ॥
കൃഷ്ണൻ അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു: "രാജാവ് ഏറെ വ്യാകുലനാണ്. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, അപ്പോൾ കർണ്ണനെ വധിക്കും."
8.68.5
ततो धनञ्जयः श्रुत्वा राजानं शल्यपीडितम् ।
याहियाहिति बहुशो वासुदेवमचोदयत्।
राजानं प्रति वार्ष्णेय दूयते मे दृढं मनः ॥ ८.६८.५ ॥
അപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ രാജാവ് ശരപീഡിതനായെന്ന് കേട്ട്, വാസുദേവനോട് "പോകൂ, പോകൂ" എന്ന് പലവട്ടം തിരക്കി. "വാർഷ്ണേയാ, രാജാവിനെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സ് ഏറെ വേദനിക്കുന്നു."
8.68.6
स चोद्यमानः पार्थेन केशिघ्नो वृष्णिनन्दनः ।
रथेनापययौ क्षिप्रं सङ्ग्रामाद्धोरदर्शनात् ॥ ८.६८.६ ॥
പാർത്ഥന്റെ പ്രേരണയാൽ, കേശി അസുരനെ വധിച്ച, വൃഷ്ണികളുടെ ആനന്ദമായ അദ്ദേഹം, ഭയങ്കരമായ കാഴ്ചയുള്ള യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ പിൻവാങ്ങി.
8.68.7
गच्छन्नेव तु कौन्तेयो धर्मराजदिदृक्षया ।
सैन्यमालोकयामास नापश्यत्तत्र चाग्रजम् ॥ ८.६८.७ ॥
പോകുമ്പോൾതന്നെ കൗന്തേയൻ ധർമരാജനെ കാണാനാഗ്രഹിച്ച് സൈന്യത്തെ നോക്കി; എന്നാൽ അവിടെ മൂത്ത സഹോദരനെ കണ്ടില്ല.
8.68.8
युद्धं कृत्वा तु कौन्तेयो द्रोणपुत्रेण भारत ।
दुःसहं वज्रिणा सङ्ख्ये पराजित्य गुरोः सुतम् ॥ ८.६८.८ ॥
ഭാരതാ! കൗന്തേയൻ ദ്രോണപുത്രനോട് യുദ്ധം ചെയ്ത്, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അജയ്യനായ ആ ഗുരുപുത്രനെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചു.
8.68.9
द्रौणिं पराजित्य ततोग्रधन्वा ।
कृत्वा महद्दुष्करं शूरकर्म।
आलोकयामास ततः स्वसैन्यं ।
धनञ्जयः शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ ८.६८.९ ॥
ദ്രോണപുത്രനെ തോൽപ്പിച്ച്, ഉഗ്രധന്വാവായ ധനഞ്ജയൻ മഹത്തായ ദുഷ്കരമായ വീരകർമം ചെയ്ത ശേഷം തന്റെ സൈന്യത്തെ നോക്കി — ശത്രുക്കൾക്ക് അജേയനായവൻ.
8.68.10
संयुध्यमानान्पृतनामुखस्था… ।
ञ्शूरः शूरान्हर्षयन्सव्यसाची।
पूर्वापदानैः प्रथितैः प्रशंस… ।
न्स्थितांश्चकारात्मरथाननीके ॥ ८.६८.१० ॥
യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരും സൈന്യത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ നിൽക്കുന്നവരുമായ വീരന്മാരെ, വീരനായ സവ്യസാചി അവരുടെ പ്രസിദ്ധമായ മുൻപരാക്രമങ്ങളെ പ്രശംസിച്ച് ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചു; തന്റെ രഥികളെ സൈന്യത്തിൽ നിർത്തി.
8.68.11
अपश्यमानस्तु किरीटमाली ।
युधिष्ठिरं भ्रातरमाजमीढम्।
उवाच भीमं तरसाभ्युपेत्य ।
राज्ञः प्रवृत्तिस्त्विह कुत्र चेति ॥ ८.६८.११ ॥
എന്നാൽ അജമീഢവംശജനായ സഹോദരൻ യുധിഷ്ഠിരനെ കാണാതെ, കിരീടമാലിയായ അർജുനൻ വേഗത്തിൽ ഭീമന്റെ അടുത്തെത്തി, "രാജാവിന്റെ വിവരം ഇവിടെ എവിടെ?" എന്ന് ചോദിച്ചു.
8.68.12
अपयात इतो राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कर्णबाणाभितप्ताङ्गो यदि जीवेत्कथञ्चन ॥ ८.६८.१२ ॥
ഇവിടെനിന്ന് ധർമപുത്രനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ പോയിരിക്കുന്നു; കർണന്റെ അമ്പുകളാൽ അവന്റെ ശരീരം പീഡിതമായിരിക്കുന്നു. എങ്ങനെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരിക്കുമെങ്കിൽ...
8.68.13
तस्माद्भवाञ्शीघ्रमितः प्रयातु ।
ज्ञातुं प्रवृत्तिं पुरुषर्षभस्य।
नूनं स विद्धोऽतिभृशं पृषत्कैः ।
कर्णेन राजा शिबिरं गतोऽसौ ॥ ८.६८.१३ ॥
അതിനാൽ നിങ്ങൾ ഉടൻ ഇവിടെനിന്ന് പോകൂ. പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ആ രാജാവിന്റെ വിവരം അറിയൂ. കർണന്റെ അമ്പുകളാൽ അതിഗുരുതരമായി മുറിവേറ്റ ആ രാജാവ് തീർച്ചയായും പാളയത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
8.68.14
यः सम्प्रहारैर्युधि सम्प्रवृत्ते ।
द्रोणेन विद्धोऽतिभृशं तरस्वी।
तस्थौ स तत्रापि जयप्रतीक्षो ।
द्रोणेन यावन्न हतः किलासीत् ॥ ८.६८.१४ ॥
യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കഠിനമായ പ്രഹരങ്ങൾക്കിടയിൽ ദ്രോണരാൽ അതിഗുരുതരമായി മുറിവേറ്റ ആ വീരൻ വിജയം കാത്ത് അവിടെത്തന്നെ നിന്നു; ദ്രോണരാൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നതുവരെ അവൻ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
8.68.15
स संशयं गमितः पाण्डवाग्र्यः ।
सङ्ख्येऽद्य कर्णेन महानुभावः।
ज्ञातुं प्रयाह्याशु तमद्य भीम ।
स्थास्याम्यहं शत्रुगणान्निरुध्य ॥ ८.६८.१५ ॥
പാണ്ഡവരിൽ മുൻനിരക്കാരനും മഹാപ്രഭാവനുമായ അദ്ദേഹത്തെ ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ കർണൻ സംശയത്തിലാക്കി. ഓ ഭീമാ, വേഗം ചെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവരം അറിയൂ; ഞാൻ ശത്രുസൈന്യത്തെ തടഞ്ഞ് ഇവിടെ നിൽക്കാം.
8.68.16
त्वमेव जानीहि महानुभाव ।
राज्ञः प्रवृत्तिं भरतर्षभस्य।
अहं हि यद्यर्जुन याम्यमित्रा ।
वदन्ति मां भीत इति प्रवीराः ॥ ८.६८.१६ ॥
ഓ മഹാപ്രഭാവാ അർജുനാ, ഭരതശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവിന്റെ വിവരം നീതന്നെ അറിയൂ. ഞാൻ പോയാൽ ശത്രുവീരന്മാർ എന്നെ ഭയന്നവനെന്ന് പറയും.
8.68.17
ततोऽब्रवीदर्जुनो भीमसेनं ।
संशप्तकाः प्रत्यनीकस्थिता मे।
एतानहत्वाद्य मया न शक्य… ।
मितोपयातुं रिपुसङ्खमध्यात् ॥ ८.६८.१७ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ ഭീമസേനനോട് പറഞ്ഞു: എന്റെ എതിരെ നിൽക്കുന്ന സംശപ്തകരെ കൊല്ലാതെ ഇന്ന് എനിക്ക് ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽനിന്ന് പോകാനാവില്ല…
8.68.18
अथाब्रवीदर्जुनं भीमसेनः ।
स्ववीर्यमासाद्य कुरुप्रवीर।
संशप्तकान्प्रतियोत्स्यामि सङ्ख्ये ।
सर्वानहं याहि धनञ्जय त्वम् ॥ ८.६८.१८ ॥
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: കുരുവീരാ, എന്റെ സ്വന്തം വീര്യത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ സംശപ്തകരോട് പോരാടും. ധനഞ്ജയാ, നീ അവരെല്ലാവരുടെയും അടുത്തേക്ക് പോകൂ.
8.68.19
तद्भीमसेनस्य वचो निशम्य ।
धनञ्जयो भ्रातुरमित्रमध्ये।
द्रष्टुं कुरुश्रेष्ठमभिप्रयास्य… ।
न्प्रोवाच वृष्णिप्रवरं तदानीम् ॥ ८.६८.१९ ॥
ഭീമസേനന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സഹോദരനെ കാണാൻ ശത്രുക്കളുടെ മധ്യത്തിലേക്ക് പോകാനൊരുങ്ങിയ ധനഞ്ജയൻ, അപ്പോൾ വൃഷ്ണിവീരരിൽ ശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
8.68.20
राजानं प्रति वार्ष्णेय दूयते मे दृढं मनः ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश विहायैतद्बलार्णवम्।
अजातशत्रुं राजानं द्रष्टुमिच्छामि केशव ॥ ८.६८.२० ॥
വാർഷ്ണേയാ, രാജാവിനെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സ് ഏറെ വേദനിക്കുന്നു. ഹൃഷീകേശാ, ഈ സൈന്യസാഗരം വിട്ട് കുതിരകളെ തെളിക്കൂ. കേശവാ, അജാതശത്രുവായ രാജാവിനെ കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
8.68.21
तं रथ चोदयामास बीभत्सोर्वचनाद्धरिः ॥ ८.६८.२१ ॥
ബീഭത്സുവിന്റെ (അർജുനന്റെ) വാക്കിനാൽ ഹരി (കൃഷ്ണൻ) ആ രഥം തെളിച്ചു.
8.68.22
ततो हयान्सर्वदाशार्हमुख्यः ।
प्रचोदयन्भीममुवाच चेदम्।
नैतच्चित्रं तव कर्माद्य भीम ।
यास्यावहे जहि पार्थारिसङ्घान् ॥ ८.६८.२२ ॥
അപ്പോൾ ദാശാർഹരിൽ പ്രധാനൻ കുതിരകളെ പ്രേരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭീമനോട് പറഞ്ഞു: ഭീമാ, ഇന്ന് നിന്റെ ഈ കർമ്മം അത്ഭുതകരമല്ല. നമുക്ക് പോകാം, പാർത്ഥന്റെ ശത്രുസംഘങ്ങളെ വധിക്കൂ.
8.68.23
ततो ययौ हृषीकेशो यत्र राजा युधिष्ठिरः ।
शीघ्राच्छीघ्रतरो राजन्वाजिभिर्गरुडोपमैः ॥ ८.६८.२३ ॥
അപ്പോൾ ഹൃഷീകേശൻ (കൃഷ്ണൻ) രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോയി. രാജാവേ, ഗരുഡനു തുല്യമായ കുതിരകളാൽ അതിവേഗത്തിൽ പോയി.
8.68.24
प्रत्यनीके त्ववस्थाप्य भीमसेनमरिन्दमम् ।
सन्दिश्य चैनं राजेन्द्र युद्धं प्रति वृकोदरम् ॥ ८.६८.२४ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ഭീമസേനനെ എതിർമുന്നണിയിൽ നിർത്തി, ആ വൃകോദരനോട് യുദ്ധത്തിനായി നിർദ്ദേശം നൽകി.
8.68.25
ततस्तु गत्वा पुरुषप्रवीरौ ।
राजानमासाद्य शयानमेकम्।
रथादुभौ प्रत्यवरुह्य तस्मा… ।
द्ववन्दतुर्धर्मराजस्य पादौ ॥ ८.६८.२५ ॥
പിന്നെ ആ രണ്ട് പുരുഷപ്രവീരന്മാരും ചെന്ന്, ഒറ്റയ്ക്ക് കിടന്നിരുന്ന രാജാവിനെ സമീപിച്ച്, ഇരുവരും രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, … ധർമ്മരാജന്റെ ഇരു പാദങ്ങളിലും വന്ദിച്ചു.
8.68.26
इत्येवमुपसङ्गृह्य उभौ तु पाञ्जली स्थितौ ।
शस्त्रक्षतौ महाराज रुधिरेण समुक्षितौ।
निहत्य वाहिनीं तुभ्यमपयातौ रणाजिरात् ॥ ८.६८.२६ ॥
ഇങ്ങനെ ഇരുവരും കൈകൂപ്പി നിന്നു. മഹാരാജാവേ, ആയുധമുറിവുകളാലും രക്തത്താലും പൊതിഞ്ഞവരായി, നിന്റെ സേനയെ സംഹരിച്ച് അവർ ഇരുവരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് മടങ്ങി.
8.68.27
तं दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रं क्षेमिणं पुरुषर्षभम् ।
मुदाभ्यनन्दतां कृष्णावश्विनाविव वासवम् ॥ ८.६८.२७ ॥
ക്ഷേമത്തോടെ നിന്ന ആ പുരുഷവ്യാഘ്രനെയും പുരുഷർഷഭനെയും കണ്ട് കൃഷ്ണന്മാർ ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ അഭിനന്ദിച്ചു, അശ്വിനിമാർ ഇന്ദ്രനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ.
8.68.28
तावभ्यनन्दद्राजापि विवस्वानश्विनाविव ।
हते महासुरे जम्भे शक्रविष्णू यथा गुरुः ॥ ८.६८.२८ ॥
രാജാവും അവരിരുവരെയും അഭിനന്ദിച്ചു, വിവസ്വാൻ അശ്വിനിമാരെ അഭിനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ, മഹാസുരൻ ജംഭൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഗുരു ശക്രനെയും വിഷ്ണുവിനെയും അഭിനന്ദിച്ചതുപോലെ.
8.68.29
मन्यमानो हतं कर्णं प्रीतः परपुरञ्जयः ।
स भूत्वा पुरुषव्याघ्रो राजा तत्र युधिष्ठिरः।
हर्षगद्गदया वाचा प्रीतः प्राह परन्तपः ॥ ८.६८.२९ ॥
കർണ്ണൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് കരുതി സന്തോഷിച്ച, ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ച ആ പുരുഷവ്യാഘ്രനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ, ആനന്ദത്താൽ ഇടറിയ സ്വരത്തിൽ സംസാരിച്ചു, ഹേ ശത്രുതാപനാ.