มหาภารตะ · อัธยายะ 8.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.68.1
ततो जनार्दनः श्रुत्वा तस्य वाक्यं विशाम्पते ।
रथेनापययौ क्षिप्रं सङ्ग्रामादिति भारत ॥ ८.६८.१ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของเขาแล้ว ชนารทนะจึงรีบถอยออกจากสนามรบด้วยรถศึก ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ข้าแต่ภารตะ
8.68.2
प्रत्यनीकमवस्थाप्य भीमं भीमपराक्रमम् ।
अलं विषहितुं ह्येष कुरूणां सम्प्रपश्यताम् ॥ ८.६८.२ ॥
ทรงให้ภีมะผู้มีความกล้าหาญอันน่าสะพรึงกลัวตั้งมั่นอยู่เบื้องหน้าข้าศึก ขณะที่เหล่ากุรุกำลังมองดู มีเพียงเขาผู้เดียวที่สามารถทนรับการโจมตีนั้นได้
8.68.3
कर्णं च समरे राजन्ग्राहयिष्यञ्श्रमं प्रति ।
विश्वमार्थं च कौरव्य पार्थस्य च महात्मनः।
अपयातो रणाद्वीरो राजानं द्रष्टुमेव च ॥ ८.६८.३ ॥
ข้าแต่พระราชา วีรบุรุษผู้นั้นถอยจากสนามรบก็เพียงเพื่อจะพบพระราชา และเพื่อจะให้กรรณะได้ออกรบอีกครั้งหลังจากเหน็ดเหนื่อย และเพื่อให้พระปารถผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ได้พักผ่อน ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ
8.68.4
अर्जुनं चाब्रवीत्कृष्णो भृशं राजा परिक्षतः ।
तमाश्वास्य कुरुश्रेष्ठ ततः कर्णं हनिष्यसि ॥ ८.६८.४ ॥
กฤษณะตรัสกับอรชุนว่า พระราชาทรงทุกข์ระทมยิ่งนัก ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในกุรุ เมื่อปลอบโยนพระองค์แล้ว ท่านจึงจะสังหารกรรณะได้
8.68.5
ततो धनञ्जयः श्रुत्वा राजानं शल्यपीडितम् ।
याहियाहिति बहुशो वासुदेवमचोदयत्।
राजानं प्रति वार्ष्णेय दूयते मे दृढं मनः ॥ ८.६८.५ ॥
ครั้นได้ยินว่าพระราชาถูกลูกศรทำร้ายแล้ว ธนัญชัยจึงเร่งวาสุเทพซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า ขับไปเถิด ขับไปเถิด ข้าแต่ผู้สืบเชื้อวฤษณี ใจของข้าเจ็บปวดอย่างยิ่งเพราะพระราชา
8.68.6
स चोद्यमानः पार्थेन केशिघ्नो वृष्णिनन्दनः ।
रथेनापययौ क्षिप्रं सङ्ग्रामाद्धोरदर्शनात् ॥ ८.६८.६ ॥
เมื่อถูกพระปารถเร่ง เกศิฆนะ ผู้เป็นที่ยินดีของวฤษณีก็ขับรถศึกถอยจากสนามรบอันน่าสะพรึงกลัวนั้นอย่างรวดเร็ว
8.68.7
गच्छन्नेव तु कौन्तेयो धर्मराजदिदृक्षया ।
सैन्यमालोकयामास नापश्यत्तत्र चाग्रजम् ॥ ८.६८.७ ॥
ขณะกำลังเคลื่อนไป กุนตีบุตรประสงค์จะพบพระธรรมราชา จึงมองดูกองทัพ แต่ไม่เห็นพี่ชายของตนที่นั่น
8.68.8
युद्धं कृत्वा तु कौन्तेयो द्रोणपुत्रेण भारत ।
दुःसहं वज्रिणा सङ्ख्ये पराजित्य गुरोः सुतम् ॥ ८.६८.८ ॥
ข้าแต่ภารตะ หลังจากรบกับบุตรของโทรณะแล้ว กุนตีบุตรก็เอาชนะบุตรของอาจารย์ผู้ทนไม่ไหวในการรบ ผู้เปรียบดังผู้ถือสายฟ้า
8.68.9
द्रौणिं पराजित्य ततोग्रधन्वा ।
कृत्वा महद्दुष्करं शूरकर्म।
आलोकयामास ततः स्वसैन्यं ।
धनञ्जयः शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ ८.६८.९ ॥
ธนัญชัย ผู้มีคันธนูอันดุดัน เมื่อเอาชนะบุตรของโทรณะได้แล้ว และได้กระทำการอันกล้าหาญยิ่งใหญ่และยากยิ่ง ก็มองดูกองทัพของตน ธนัญชัยผู้ที่ศัตรูไม่อาจโจมตีได้
8.68.10
संयुध्यमानान्पृतनामुखस्था… ।
ञ्शूरः शूरान्हर्षयन्सव्यसाची।
पूर्वापदानैः प्रथितैः प्रशंस… ।
न्स्थितांश्चकारात्मरथाननीके ॥ ८.६८.१० ॥
วีรบุรุษสัวยสาจิน ปลุกใจเหล่าวีรบุรุษที่กำลังต่อสู้และยืนอยู่แนวหน้ากองทัพ ทั้งยังสรรเสริญวีรกรรมในอดีตอันเลื่องลือของพวกเขา แล้วจัดให้พลขับรถศึกของตนตั้งอยู่ในกองทัพ
8.68.11
अपश्यमानस्तु किरीटमाली ।
युधिष्ठिरं भ्रातरमाजमीढम्।
उवाच भीमं तरसाभ्युपेत्य ।
राज्ञः प्रवृत्तिस्त्विह कुत्र चेति ॥ ८.६८.११ ॥
แต่เมื่อไม่เห็นพี่ชายยุธิษฐิระ ผู้สืบเชื้อสายอชมีฒ อรชุนผู้สวมมงกุฎจึงรีบเข้าไปหาภีมะแล้วกล่าวว่า ข่าวคราวของพระราชาอยู่ที่ใดในที่นี้
8.68.12
अपयात इतो राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कर्णबाणाभितप्ताङ्गो यदि जीवेत्कथञ्चन ॥ ८.६८.१२ ॥
พระราชายุธิษฐิระ บุตรแห่งธรรม ได้ถอยออกไปจากที่นี่ ร่างกายของพระองค์ถูกลูกศรของกรรณะทำร้ายจนปวดร้าว หากพระองค์ยังมีชีวิตอยู่ไม่ว่าด้วยวิธีใดก็ตาม...
8.68.13
तस्माद्भवाञ्शीघ्रमितः प्रयातु ।
ज्ञातुं प्रवृत्तिं पुरुषर्षभस्य।
नूनं स विद्धोऽतिभृशं पृषत्कैः ।
कर्णेन राजा शिबिरं गतोऽसौ ॥ ८.६८.१३ ॥
เพราะฉะนั้น ขอท่านจงรีบไปจากที่นี่ เพื่อทราบสภาพของบุรุษผู้ประเสริฐนั้น แน่นอนว่าพระราชาผู้ถูกลูกศรของกรรณะทำร้ายอย่างสาหัส ได้เสด็จไปยังค่ายพักแล้ว
8.68.14
यः सम्प्रहारैर्युधि सम्प्रवृत्ते ।
द्रोणेन विद्धोऽतिभृशं तरस्वी।
तस्थौ स तत्रापि जयप्रतीक्षो ।
द्रोणेन यावन्न हतः किलासीत् ॥ ८.६८.१४ ॥
พระองค์ผู้ถูกโทรณะทำร้ายอย่างสาหัสในการรบ เมื่อการต่อสู้เริ่มขึ้นท่ามกลางการโจมตีอันดุเดือด ยังคงยืนอยู่ที่นั่นรอคอยชัยชนะ ตราบเท่าที่พระองค์ยังไม่ถูกโทรณะสังหาร
8.68.15
स संशयं गमितः पाण्डवाग्र्यः ।
सङ्ख्येऽद्य कर्णेन महानुभावः।
ज्ञातुं प्रयाह्याशु तमद्य भीम ।
स्थास्याम्यहं शत्रुगणान्निरुध्य ॥ ८.६८.१५ ॥
ปาณฑพผู้เลิศนั้น ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่ วันนี้ได้ตกอยู่ในความไม่แน่นอนในการรบเพราะกรรณะ ข้าแต่ภีมะ จงรีบไปหาพระองค์เพื่อทราบข่าว ส่วนข้าจะยืนอยู่ที่นี่ ยับยั้งกองทัพศัตรูไว้
8.68.16
त्वमेव जानीहि महानुभाव ।
राज्ञः प्रवृत्तिं भरतर्षभस्य।
अहं हि यद्यर्जुन याम्यमित्रा ।
वदन्ति मां भीत इति प्रवीराः ॥ ८.६८.१६ ॥
ข้าแต่อรชุนผู้มีอานุภาพ ท่านเท่านั้นควรไปรู้สภาพของพระราชา ผู้เป็นวัวกระทิงแห่งภรตะ เพราะหากข้าไป วีรบุรุษในฝ่ายศัตรูจะกล่าวว่าข้ากลัว
8.68.17
ततोऽब्रवीदर्जुनो भीमसेनं ।
संशप्तकाः प्रत्यनीकस्थिता मे।
एतानहत्वाद्य मया न शक्य… ।
मितोपयातुं रिपुसङ्खमध्यात् ॥ ८.६८.१७ ॥
ครั้นนั้น อรชุนจึงกล่าวกับภีมเสนว่า ผู้ที่ตั้งอยู่ตรงข้ามข้านั้นคือสังศัปตกะ หากข้ามิได้สังหารพวกนั้นในวันนี้ ข้าก็ไม่อาจถอยออกไปจากท่ามกลางกองทัพศัตรูได้...
8.68.18
अथाब्रवीदर्जुनं भीमसेनः ।
स्ववीर्यमासाद्य कुरुप्रवीर।
संशप्तकान्प्रतियोत्स्यामि सङ्ख्ये ।
सर्वानहं याहि धनञ्जय त्वम् ॥ ८.६८.१८ ॥
ครั้นนั้น ภีมเสนจึงกล่าวกับอรชุนว่า ข้าแต่วีรบุรุษแห่งกุรุ ข้าจะอาศัยกำลังของตนเองต่อสู้กับสังศัปตกะทั้งหลายในการรบ ข้าแต่ธนัญชัย ท่านจงไปหาพวกเขาทั้งหมดเถิด
8.68.19
तद्भीमसेनस्य वचो निशम्य ।
धनञ्जयो भ्रातुरमित्रमध्ये।
द्रष्टुं कुरुश्रेष्ठमभिप्रयास्य… ।
न्प्रोवाच वृष्णिप्रवरं तदानीम् ॥ ८.६८.१९ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของภีมเสนแล้ว ธนัญชัยผู้กำลังจะเข้าไปท่ามกลางศัตรูเพื่อพบพี่ชาย จึงกล่าวกับวีรบุรุษผู้เลิศแห่งวฤษณีในขณะนั้น
8.68.20
राजानं प्रति वार्ष्णेय दूयते मे दृढं मनः ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश विहायैतद्बलार्णवम्।
अजातशत्रुं राजानं द्रष्टुमिच्छामि केशव ॥ ८.६८.२० ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายวฤษณี ใจของข้าเจ็บปวดอย่างยิ่งเพราะพระราชา ข้าแต่หฤษีเกศ จงละทิ้งทะเลกองทัพนี้ไป แล้วขับม้าไปเถิด ข้าแต่เกศวะ ข้าปรารถนาจะพบพระราชาอชาตศัตรู
8.68.21
तं रथ चोदयामास बीभत्सोर्वचनाद्धरिः ॥ ८.६८.२१ ॥
ตามคำของภีมะ พระหริ (พระกฤษณะ) ได้ขับรถศึกคันนั้นไป
8.68.22
ततो हयान्सर्वदाशार्हमुख्यः ।
प्रचोदयन्भीममुवाच चेदम्।
नैतच्चित्रं तव कर्माद्य भीम ।
यास्यावहे जहि पार्थारिसङ्घान् ॥ ८.६८.२२ ॥
ครั้งนั้น ผู้เลิศที่สุดในตระกูลทาศารหะ ขณะกระตุ้นม้าทั้งหลาย ได้ตรัสกับภีมะว่า ภีมะเอ๋ย การกระทำของท่านในวันนี้ไม่น่าอัศจรรย์เลย มาเถิด เราจะไปฆ่ากองทัพของศัตรูปารถะ
8.68.23
ततो ययौ हृषीकेशो यत्र राजा युधिष्ठिरः ।
शीघ्राच्छीघ्रतरो राजन्वाजिभिर्गरुडोपमैः ॥ ८.६८.२३ ॥
ครั้งนั้น พระหฤษีเกศ (พระกฤษณะ) ได้ขับไปยังที่ที่พระเจ้ายุธิษฐิระประทับอยู่ โอ้พระราชา ทรงเร็วยิ่งกว่าสิ่งที่เร็วทั้งปวง ด้วยม้าทั้งหลายที่เหมือนพญาครุฑ
8.68.24
प्रत्यनीके त्ववस्थाप्य भीमसेनमरिन्दमम् ।
सन्दिश्य चैनं राजेन्द्र युद्धं प्रति वृकोदरम् ॥ ८.६८.२४ ॥
โอ้เจ้าแห่งกษัตริย์ ทรงให้ภีมเสนผู้ปราบศัตรูตั้งอยู่แนวหน้าต่อสู้กับข้าศึก และทรงสั่งการให้ภีมะผู้มีท้องดุจหมาป่าเตรียมพร้อมสำหรับการรบ
8.68.25
ततस्तु गत्वा पुरुषप्रवीरौ ।
राजानमासाद्य शयानमेकम्।
रथादुभौ प्रत्यवरुह्य तस्मा… ।
द्ववन्दतुर्धर्मराजस्य पादौ ॥ ८.६८.२५ ॥
ครั้งนั้น วีรบุรุษทั้งสองของมนุษย์ได้ไปถึงพระราชาซึ่งทรงบรรทมอยู่องค์เดียว ทั้งสองลงจากรถศึกแล้วกราบลงที่พระบาททั้งสองของพระธรรมราช
8.68.26
इत्येवमुपसङ्गृह्य उभौ तु पाञ्जली स्थितौ ।
शस्त्रक्षतौ महाराज रुधिरेण समुक्षितौ।
निहत्य वाहिनीं तुभ्यमपयातौ रणाजिरात् ॥ ८.६८.२६ ॥
ดังนั้น ทั้งสองยืนประนมมือ โอ้มหาราช มีบาดแผลจากอาวุธและเปื้อนเลือด เมื่อได้สังหารกองทัพของพระองค์แล้ว ก็ถอยออกจากสนามรบ
8.68.27
तं दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रं क्षेमिणं पुरुषर्षभम् ।
मुदाभ्यनन्दतां कृष्णावश्विनाविव वासवम् ॥ ८.६८.२७ ॥
เมื่อเห็นวีรบุรุษผู้เหมือนเสือในหมู่มนุษย์ ผู้ปลอดภัยและเป็นดั่งวัวหนุ่มในหมู่มนุษย์ ทั้งสองพระกฤษณะก็ปีติยินดีต่อเขา ดั่งฝาแฝดอัศวินปีติยินดีต่อพระอินทร์
8.68.28
तावभ्यनन्दद्राजापि विवस्वानश्विनाविव ।
हते महासुरे जम्भे शक्रविष्णू यथा गुरुः ॥ ८.६८.२८ ॥
พระราชาก็ทรงปีติยินดีต่อทั้งสองเช่นกัน ดั่งพระวิวัสวานปีติยินดีต่อฝาแฝดอัศวิน และดั่งอาจารย์ปีติยินดีต่อพระศักระและพระวิษณุ เมื่อจัมภะอสูรผู้ยิ่งใหญ่ถูกสังหาร
8.68.29
मन्यमानो हतं कर्णं प्रीतः परपुरञ्जयः ।
स भूत्वा पुरुषव्याघ्रो राजा तत्र युधिष्ठिरः।
हर्षगद्गदया वाचा प्रीतः प्राह परन्तपः ॥ ८.६८.२९ ॥
เข้าใจว่ากรรณะถูกสังหารแล้ว ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้พิชิตเมืองของศัตรู พระเจ้ายุธิษฐิระผู้ทรงปีติยินดี ณ ที่นั้น ด้วยเสียงที่ติดขัดด้วยความยินดี ได้ตรัสด้วยความปีติ โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู