ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.69.1
अथोपयातौ पृथुलोहिताक्षौ ।
शराचिताङ्गौ रुधिरप्रदिग्धौ।
समीक्ष्य सेनाग्रनरप्रवीरौ ।
युधिष्ठिरो वाक्यमिदं बभाषे ॥ ८.६९.१ ॥
ਫਿਰ ਲਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
8.69.2
ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा सहितौ केशवार्जुनौ ।
हतमाधिरथिं मेने सङ्ख्ये गाण्डीवधन्वना ॥ ८.६९.२ ॥
ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਆਏ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥੀ-ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
8.69.3
तावभ्यनन्दत्कौन्तेयः साम्ना परमवल्गुना ।
स्मितपूर्वममित्रघ्न पूजयन्भरतर्पभ ॥ ८.६९.३ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
8.69.4
स्वागतं देवकीपुत्र स्वागतं ते धनञ्जय ।
प्रियं मे दर्शनं वाढं युवयोर्नरसिंहयोः ॥ ८.६९.४ ॥
ਹੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ; ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
8.69.5
अरिष्टयोरक्षतयोः कर्णं हत्वा महारथम् ।
आशीविपसमं युद्धे सर्वशस्त्रविशारदम् ॥ ८.६९.५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੱਟ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਰਗੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
8.69.6
अग्रगं धार्तराष्ट्राणां सर्वेषां शर्म वर्म च ।
रक्षितं वृषसेनेन सुपेणेन च धन्विना ॥ ८.६९.६ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਕਵਚ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਅਤੇ ਸੁਪੇਣ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ।
8.69.7
अनुज्ञातं महावीर्यं रामेणास्त्रे सुदुर्जयम् ।
अग्र्यं सर्वस्य लोकस्य रथिनं लोकविश्रुतम् ॥ ८.६९.७ ॥
ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਅਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ, ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਥੀ।
8.69.8
त्रातारं धार्तराष्ट्राणां गन्तारं वाहिनीमुखे ।
हन्तारं परसैन्यानाममित्रगणमर्दनम् ॥ ८.६९.८ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਫੌਜ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ, ਵੈਰੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
8.69.9
दुर्योधनहिते युक्तमस्मद्दुःखाय चोद्यतम् ।
अप्रधृष्यं महायुद्धे देवैरपि सवासवैः ॥ ८.६९.९ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਡੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ।
8.69.10
अनलानिलयोस्तुल्यं तेजसा च बलेन च ।
पातालमिव गम्भीरं सुहृदां नन्दिवर्धनम् ॥ ८.६९.१० ॥
ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਵਾਲਾ, ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।
8.69.11
अन्तकं मम मित्राणां हत्वा कर्णं महामृधे ।
दिष्ट्या युवामनुप्राप्तौ हत्वाऽसुरमिवामरौ ॥ ८.६९.११ ॥
ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜਿੱਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
8.69.12
तेन युद्धमभीतेन मयाऽद्याप्यच्युतार्जुनौ ।
कृतं घोरं महाबाहू धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः।
अन्तकेनेव क्रुद्धेन प्रजाः सर्वा जिघांसता ॥ ८.६९.१२ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਲੜਿਆ, ਹੇ ਅਚੁਤ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਹੇ ਮਹਾਂਬਾਹੂਓ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਜੋ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।
8.69.13
तेन केतुश्च मे च्छिन्नो हतौ च पार्ष्णिसारथी ।
हतवाहः कृतश्चास्मि युयुधानस्य पश्यतः ॥ ८.६९.१३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਝੰਡਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਸ਼ਣੀ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਰਥਹੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.69.14
धृष्टद्युम्नस्य यमयोर्वीरस्य च शिखण्डिनः ।
पश्यतां द्रौपदेयानां शतद्रोश्च महात्मनः ॥ ८.६९.१४ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ, ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ, ਵੀਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
8.69.15
एताञ्जित्वा महावीर्यः कर्णः शत्रुगणान्बहून् ।
जितवान्मां महाबाहो यतमानो महारणे ॥ ८.६९.१५ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕਰਨ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
8.69.16
अनुसृत्य च मां युद्धे परुषाण्युक्तवान्बहु ।
तत्र तत्र युधां श्रेष्ठ परिभूय न संशयः ॥ ८.६९.१६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ; ਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
8.69.17
भीमसेनप्रभावात्तु यज्जीवामि धनञ्जय ।
बहुनात्र किमुक्तेन हते सोढुं समुत्सहे ॥ ८.६९.१७ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਜੀਵਿਤ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸਹਿ ਸਕਾਂਗਾ।
8.69.18
त्रयोदशाहं वर्षाणि यस्माद्भीतो धनञ्जय ।
न स्म निद्रां लभे रात्रौ न चाहनि सुखं क्वचित् ॥ ८.६९.१८ ॥
ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
8.69.19
तस्य द्वेषेण संयुक्तः परिदह्ये धनञ्जय ।
आत्मनो मरणं जानन्वाध्रीणस इव द्विजः ॥ ८.६९.१९ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
8.69.20
तस्यायमगमत्कालश्चिन्तयानस्य मे चिरम् ।
कथं कर्णो मया शक्यो युद्धे क्षपयितुं भवेत् ॥ ८.६९.२० ॥
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਰਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ?
8.69.21
जाग्रत्स्वपंश्च कौन्तेय कर्णमेव स्मराह्यहम् ।
पश्यामि तत्रतत्रैव कर्णभूतमिदं जगत् ॥ ८.६९.२१ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਜਾਗਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੌਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਕਰਣ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇਹ ਜਗਤ ਮੈਨੂੰ ਕਰਣਮਈ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
8.69.22
यत्र यत्र हि गच्छामि कर्णाद्भीतो धनञ्जय ।
तत्र तत्र हि पश्यामि कर्णमेवाग्रतः स्थितम् ॥ ८.६९.२२ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਕਰਣ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਕਰਣ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
8.69.23
सोऽहं तेनैव वीरेण समरेष्वपलायिना ।
सहयः सरथः पार्थ जित्वा जीवन्विसर्जितः ॥ ८.६९.२३ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤ ਕੇ ਜੀਵਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
8.69.24
को नु मे जीवितेनार्थो राज्येनार्थो भवेत्पुनः ।
ममैवं विक्षतस्याद्य कर्णेनाहवशोभिना ॥ ८.६९.२४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਅੱਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵੀ ਫਿਰ ਕੀ ਲਾਭ?
8.69.25
न प्राप्तपूर्वं यद्भीष्मात्कृपाद्द्रोणाच्च संयुगे ।
तत्प्राप्तमद्य मे युद्धे सूतपुत्रान्महारथात् ॥ ८.६९.२५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
8.69.26
स त्वां पृच्छामि कौन्तेय यथा न कुशलस्तथा ।
तन्ममाचक्ष्व कार्त्स्न्येन यथा कर्णो हतस्त्वया ॥ ८.६९.२६ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੁਸ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਨ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦੱਸ।
8.69.27
शक्रतुल्यबलो युद्धे यमतुल्यः पराक्रमे ।
रामतुल्यस्तथास्त्रेषु स कथं ते निषूदितः ॥ ८.६९.२७ ॥
ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਬਲਵਾਨ, ਪਰਾਕਰਮ ਵਿੱਚ ਯਮ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
8.69.28
महारथसमाख्यातः सर्वयुद्धविशारदः ।
धनुर्धराणां प्रवरः सर्वेषां वै सदार्जुन ॥ ८.६९.२८ ॥
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਮਹਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
8.69.29
पूजितो धृतराष्ट्रेण सपुत्रेण विशाम्पते ।
त्वदर्थमेव राधेयः स कथं निहतस्त्वया ॥ ८.६९.२९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) — ਤੇਰੇ ਹੀ ਲਈ ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
8.69.30
धार्तराष्ट्रस्य योद्धारः सर्व एव सदार्जुन ।
तव मृत्युं रणे कर्णं मन्यन्ते पुरुषर्षभ ॥ ८.६९.३० ॥
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਖਭ।
8.69.31
स त्वया पुरुषव्याघ्र कथं युद्धे निषूदितः ।
तन्ममाचक्ष्व कौन्तेय यथा कर्णो हतस्त्वया ॥ ८.६९.३१ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ? ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਕਰਨ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
8.69.32
सोत्सेधमस्य च शिरः पश्यतां सुहृदां हृतम् ।
त्वया पुरुषशार्दूल सिंहेनेव यथा रुरोः ॥ ८.६९.३२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਸਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਰੁਰੂ ਹਿਰਨ ਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
8.69.33
सर्वा दिशः पर्यपतत्त्वदर्थं ।
त्वां सूतपुत्रः समरे परीप्सन्।
दित्सन्नृणां शकटं रत्नपूर्णं ।
कथं त्वयासौ निहतोऽद्य कर्णः ॥ ८.६९.३३ ॥
ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰੱਥ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
8.69.34
त्वया रणे निहतः सूतपुत्रः ।
कच्चित्कृतं मे परमं त्वयाद्य
प्रियं रणे सूतपुत्रं निहत्य ॥ ८.६९.३४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਕੀ ਅੱਜ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ?
8.69.35
सर्वा दिशः पर्यपतत्त्वदर्थं ।
मुदान्वितो गर्वितः सूतपुत्रः।
स शूरमानी समरे समेत्य ।
कच्चित्त्वया निहतः सूतपुत्रः ॥ ८.६९.३५ ॥
ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਿਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹੰਕਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਮਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਕੀ?
8.69.36
राज्यं परं हस्तिगवाश्वयुक्तं ।
रथं दित्सुर्यः परेभ्यस्त्वर्दर्थे।
त्वया रणे स्पर्धते यः स पापः ।
कच्चित्त्वया निहतः पापबुद्धिः ॥ ८.६९.३६ ॥
ਹਾਥੀ, ਗਾਂਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉੱਤਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਥ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਪੀ। ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਪਾਪਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ?
8.69.37
योऽसौ नित्यं शौर्यमदेन मत्तो ।
विकत्थते संसदि कौरवाणाम्।
प्रीत्यर्थं वै तात सुयोधनस्य ।
कच्चित्स पापो निहतस्त्वयाद्य ॥ ८.६९.३७ ॥
ਸਦਾ ਸ਼ੌਰਜ ਦੇ ਮਦ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਜੋ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ — ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ — ਕੀ ਤੂੰ ਅੱਜ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ?
8.69.38
कच्चित्समागम्य धनुःप्रमुक्तै… ।
स्त्वत्प्रेषितैर्लोहमयैर्विहंगैः।
शेते भिन्नः पांसुषु सूतपुत्रः ।
कच्चिद्भग्रौ धार्तराष्ट्रस्य बाहू ॥ ८.६९.३८ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ… ਤੇਰੇ ਭੇਜੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ (ਤੀਰਾਂ) ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੀ ਉਹ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ?
8.69.39
योऽसौ सदा श्लाघते राजमध्ये ।
दुर्योधनं हर्षयन्दर्पयुक्तः।
हन्ताऽस्मि सर्वानिति पाण्डुपुत्रा… ।
नहं हन्ता फल्गुनस्येति मोहात् ॥ ८.६९.३९ ॥
ਸਦਾ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ — 'ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ, ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਫਲਗੁਨ ਦਾ ਹੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ…
8.69.40
कच्चिद्वचोऽस्य वितथं त्वया कृतं ।
यत्तत्प्रियामवदत्तात कर्णः।
सभामथ्ये रूक्षमनेकरूपं ।
धिक्पाण्डवानपतिस्त्वं हि कृष्णे ॥ ८.६९.४० ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਕੀ ਉਹ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਸਨ? ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ; ਤੇਰਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
8.69.41
कच्चिद्भुवं शत्रुरयं महात्मा ।
ह्यधारयद्द्वादश यः समास्तु।
कर्णो व्रतं घोरममित्रसाहो ।
दुर्योधनस्यार्थनिविष्टबुद्धिः ॥ ८.६९.४१ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਭਿਆਨਕ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਵੈਰੀ ਕਰਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ?
8.69.42
पादौ न धावे यावदहं न हन्मि ।
धनञ्जयं समरेषूग्रवेगम्।
कच्चिद्रणे फल्गुन तं निहत्य ।
कच्चिद्व्रतं तस्य भग्नं त्वयाऽद्य ॥ ८.६९.४२ ॥
ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਰ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਮਾਰ ਨਾ ਦਿਆਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧੋਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਫੱਲਗੁਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਵ੍ਰਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?
8.69.43
योऽसौ कृष्णामब्रवीद्दुष्टबुद्धिः ।
कर्णः सभायां कुरुवीरमध्ये।
किं पाण्डवांस्त्वं न जहासि कृष्णे ।
सुदुर्बलान्पतितान्हीनसत्वान् ॥ ८.६९.४३ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਕੁਰੂਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਕਰਣ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਕੀ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਹੀਣੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ?
8.69.44
योऽसौ कर्णः प्रत्यजानात्त्वदर्थे ।
नाहं हत्वा सह कृष्णेन पार्थम्।
इहोपयातेति स पापबुद्धिः ।
कच्चिच्छेते शरसम्भिन्नगात्रः ॥ ८.६९.४४ ॥
ਜਿਸ ਕਰਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਪ-ਬੁੱਧੀ ਕਰਣ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਹੁਣ ਪਿਆ ਹੈ ਕੀ?
8.69.45
कच्चित्सङ्ग्रामो विदितो वै तवायं ।
समागमे सृञ्जय कौरवाणाम्।
येनावस्थामीदृशीं प्रापितोऽहं ।
कच्चित्त्वया सोऽद्य हतो दुरात्मा ॥ ८.६९.४५ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਯੁੱਧ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ? ਕੀ ਅੱਜ ਤੂੰ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ?
8.69.46
कच्चित्त्वया तस्य सुमन्दबुद्धे… ।
र्गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैर्ज्वलद्भिः।
सकुण्डलं भानुमदुत्तमाङ्गं ॥ ८.६९.४६ ॥
ਹੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ… ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਬਲਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ?
8.69.47
यत्तन्मया बाणसमर्पितेन ।
ध्यातोऽसि कर्णस्य वधाय वीर।
तन्मे त्वया कच्चिदमोघमद्य ।
ध्यानं कृतं कर्णनिपातनेन ॥ ८.६९.४७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਬਾਣ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਜਿਸ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਰਨ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ, ਕੀ ਅੱਜ ਕਰਨ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਹ ਧਿਆਨ ਅਮੋਘ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ?
8.69.48
यद्दर्पपूर्णः स सुयोधनोऽस्मा… ।
न्दिधक्षते कर्णसमाश्रयेण।
कच्चित्त्वया सोऽद्य समाश्रयोऽस्य ।
भग्नः पराक्रम्य सुयोधनस्य ॥ ८.६९.४८ ॥
ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਸੁਯੋਧਨ… ਕਰਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਕੀ ਅੱਜ ਤੂੰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੁਯੋਧਨ ਦਾ ਉਹ ਆਸਰਾ ਤੋੜਿਆ?
8.69.49
यो नः पुरा षण्ढतिलानवोच… ।
त्सभामध्ये कौरवाणां समक्षम्।
स दुर्मतिः कच्चिदुपेत्य सङ्ख्ये ।
त्वया हतः सूतपुत्रोऽत्यमर्षी ॥ ८.६९.४९ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ… ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 'ਸ਼ੰਡ' ਅਤੇ 'ਤਿਲ' ਆਖਿਆ — ਕੀ ਉਹ ਦੁਰਮਤਿ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
8.69.50
यः प्राहिणोत्सूतपुत्रो दुरात्मा ।
कृष्णां जितां सौबलेहानयेति।
स मन्दबुद्धिर्निहतः प्रसह्य ।
वैकर्तनस्त्वद्य कच्चिन्महात्मन् ॥ ८.६९.५० ॥
ਜਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸੌਬਲਾਂ ਕੋਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਿਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਕੀ ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਵੈਕਰਤਨ ਅੱਜ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ?
8.69.51
यः शस्त्रभृच्छ्रेष्ठतमं पृथिव्यां ।
पितामहं व्याक्षिपदल्पचेताः।
सङ्ख्यायमानोऽर्धरथः स कच्चि… ।
त्त्वयां हतोऽद्याधिरथिर्महात्मन् ॥ ८.६९.५१ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਿਤਾਮਹ ਉੱਤੇ ਜਿਸ ਅਲਪਬੁੱਧੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ, ਅਰਧਰਥ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ… ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ? ਅੱਜ ਉਹ ਆਧਿਰਥੀ (ਕਰਨ) ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.69.52
अमर्षजं निकृतिसमीरणेरितं ।
हृदि स्थितं ज्वलनमिमं सदा मम।
हतो मया सोऽद्य समेत्य कर्ण ।
इति ब्रुवन्प्रशमयसेऽद्य फल्गुन ॥ ८.६९.५२ ॥
ਅਮਰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਛਲ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕੀ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਸਦੀ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ, 'ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ' ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ, ਹੇ ਫਲਗੁਨ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਬੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।