Mahābhārata · Adhyāya 8.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.7.1
हते द्रोणे महेष्वासे तस्मिन्नहनि भारत ।
कृते च मोघसंकल्पे द्रोणपुत्रे महारथे ॥ ८.७.१ ॥
Oh Bhārata, aquel día, cuando el gran arquero Droṇa fue muerto y el hijo de Droṇa, el gran auriga, cuyo propósito había resultado vano,
8.7.2
द्रवमाणे महाराज कौरवाणां बलार्णवे ।
व्यूह्य पार्थः स्वकं सैन्यमतिष्ठद्वातृभिर्वृतः ॥ ८.७.२ ॥
Oh gran rey, mientras el océano del ejército de los Kauravas huía, Pārtha dispuso su propio ejército en formación y se mantuvo en pie, rodeado por sus hermanos.
8.7.3
तमवस्थितमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा पौरुषेण न्यवारयत् ॥ ८.७.३ ॥
Oh mejor de los Bharatas, al saber que él permanecía firme, tu hijo vio huir a su propio ejército y lo detuvo con valor viril.
8.7.4
स्वमनीकमवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः ।
युद्धा च सुचिरं कालं पाण्डवैः सह भारत ॥ ८.७.४ ॥
Tras colocar a su propio ejército y confiando en la fuerza de sus brazos, oh Bhārata, luchó con los Pāṇḍavas durante mucho tiempo.
8.7.5
लब्धलक्षैः परैर्हष्टैर्व्यायच्छद्भिश्चिरं तदा ।
सन्ध्याकालं समासाद्य प्रत्याहारमकारयत् ॥ ८.७.५ ॥
Cuando el enemigo, habiendo logrado su objetivo y regocijado, había estado presionando largo rato, entonces, al llegar la hora de la tarde, hizo que se efectuara la retirada.
8.7.6
निवेश्य बलवद्वोरं क्षुत्पिपासाबलैर्युतम् ।
श्रमेण महता युक्तं तथा द्रोणवधेन च ॥ ८.७.६ ॥
Tras llevar de vuelta aquel poderoso y temible ejército, afligido por las fuerzas del hambre y la sed, abrumado por gran fatiga y también por la muerte de Droṇa, lo detuvo.
8.7.7
दीनरूपा रणे कर्म कृत्वा घोरं च शर्वरीम् ।
विशं प्राप्य सा सेना विश्रम्य मुदिताऽभवत् ॥ ८.७.७ ॥
Tras combatir en la batalla durante la terrible noche, aquel ejército, reducido a un estado miserable, alcanzó el campamento, descansó y se alegró.
8.7.8
कृत्वाऽवहारं सैन्यानां प्रविश्य शिबिरं स्वकम् ।
कुरवः सहिता मन्त्रं मन्त्रयाञ्चक्रिरे मिथः ॥ ८.७.८ ॥
Tras retirar a los ejércitos y entrar en su propio campamento, los Kurus se reunieron y deliberaron entre sí.
8.7.9
पर्यङ्केषु परार्ध्येषु स्पर्ध्यास्तरणवत्सु च ।
वरासनेषूपविष्टाः सुखशय्यास्विवामराः ॥ ८.७.९ ॥
Sentados en los mejores lechos y en excelentes asientos con cubiertas deseables, parecían dioses sobre cómodos lechos.
8.7.10
ततो दुर्योधनो राजा साम्ना परमवल्गुना ।
तानाभाष्य महेष्वासान्प्राप्तकालमभाषत ॥ ८.७.१० ॥
Entonces el rey Duryodhana, con las palabras más dulces, se dirigió a aquellos grandes arqueros y habló lo que el momento requería.
8.7.11
मतं मतिमतां श्रेष्ठाः सर्वे प्रब्रूत मा चिरम् ।
एवङ्गतेन यत्कार्यं भवेत्कार्यतरं नृपाः ॥ ८.७.११ ॥
Oh mejores entre los sabios, reyes, hablad todos vuestra opinión sin demora; decid qué debe hacerse, lo más urgente, en tal situación.
8.7.12
एवमुक्ते नरेन्द्रेण नरसिंहा युयुत्सवः ।
चक्रुर्नानाविधाश्चेष्टाः सिंहासनगतास्तदा ॥ ८.७.१२ ॥
Cuando el señor de los hombres habló así, aquellos leones entre los hombres, ansiosos de combate, sentados en sus tronos, hicieron diversos gestos.
8.7.13
तेषां निशाम्येङ्गितानि युद्धे प्राणाञ्जुहूषताम् ।
समुद्वीक्ष्य मुखं राज्ञो बालार्कसमवर्चसम्।
आचार्यपुत्रो मेधावी वाक्यज्ञो वाक्यमाददे ॥ ८.७.१३ ॥
Al observar los gestos de quienes deseaban ofrecer sus vidas en la batalla, y mirar el rostro del rey, resplandeciente como el sol naciente, el sabio hijo del maestro, conocedor del sentido de las palabras, comenzó a hablar.
8.7.14
रागो योगस्तथा दाक्ष्यां नयश्चेत्यर्थसाधकाः ।
उपायाः पण्डितैः प्रोक्तास्ते तु दैवमुपाश्रिताः ॥ ८.७.१४ ॥
El celo, el esfuerzo, la habilidad y la política: estos medios para cumplir los fines fueron declarados por los sabios; pero también dependen del destino.
8.7.15
लोकप्रवीरा येऽस्माकं देवकल्पा महारथाः ।
नीतिमन्तस्तथा युक्ता दक्षा रक्ताश्च ते हताः ॥ ८.७.१५ ॥
Nuestros héroes, los más destacados del mundo, grandes guerreros de carro semejantes a dioses, dotados de prudencia, disciplinados, hábiles y leales, han sido muertos.
8.7.16
न त्वेव कार्यं नैराश्यमस्माभिर्विजयं प्रति ।
सुनीतैरिह सर्वार्थैर्दैवमप्यनुलोम्यते ॥ ८.७.१६ ॥
Pero no debemos caer en la desesperación respecto a la victoria; aquí, con una buena política y por todos los medios, incluso el destino se vuelve favorable.
8.7.17
ते वयं प्रवरं नॄणां सर्वैर्योधगुणैर्युतम् ।
कर्णमेवाभिषेभ्यामः सैनापत्येन भारत ॥ ८.७.१७ ॥
Oh Bhārata, ungiremos a Karṇa, el más eminente de los hombres y dotado de todas las cualidades del guerrero, como comandante del ejército.
8.7.18
कर्णं सेनापतिं कृत्वा प्रमथिष्यामहे रिपून् ॥ ८.७.१८ ॥
Habiendo hecho de Karṇa el comandante, aplastaremos a nuestros enemigos.
8.7.19
एष ह्यतिबलः शूरः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
वैवस्वत इवासह्यः शक्तो जेतुं रणे निपून् ॥ ८.७.१९ ॥
Este, de fuerza extrema, héroe diestro en las armas y ebrio del furor de la batalla, insoportable como Vaivasvata (Yama), es capaz de vencer a los enemigos en la guerra.
8.7.20
एतदाचार्यतनयाच्छ्रुत्वा राजंस्तवात्मजः ।
दुर्योधनो महाराज भृशं प्रीतमनास्तदा ॥ ८.७.२० ॥
Oh rey, al escuchar esto del hijo del maestro, tu hijo Duryodhana se llenó entonces de gran alegría en su ánimo.
8.7.21
आशां बहुमतीं चक्रे वर्णं प्रति स वै तदा ।
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णो जेष्यति पाण्डवान् ॥ ८.७.२१ ॥
Entonces puso gran esperanza en Karṇa, pensando: cuando Bhīṣma y Droṇa sean muertos, Karṇa conquistará a los Pāṇḍavas.
8.7.22
तामाशां हृदये कृत्वा समाश्वस्य च भारत ।
ततो दुर्योधनः प्रीतः प्रियं श्रुत्वाऽस्य तद्वचः।
प्रीतिसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महितं शूभम् ॥ ८.७.२२ ॥
Oh Bhārata, guardando esa esperanza en el corazón y consolado, Duryodhana se alegró; tras escuchar sus palabras agradables, unidas al afecto y al honor, verdaderas, beneficiosas y auspiciosas para sí mismo.
8.7.23
स्वं मनः समवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः ॥ ८.७.२३ ॥
Habiendo serenado su mente, confiando en el valor de sus brazos.
8.7.24
प्रियसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महिते रतम् ।
दुर्योधनो महाराज राधेयमिदमब्रवीत् ॥ ८.७.२४ ॥
Oh gran rey, Duryodhana dirigió estas palabras al hijo de Rādhā (Karṇa), palabras unidas al afecto y al honor, verdaderas y dedicadas a lo que le conviene a uno mismo.
8.7.25
कर्ण जानामि ते वीर्यं सौहृदं परमं मयि ।
तथाऽपि त्वां महाबाहो प्रवक्ष्यामि हितं वचः ॥ ८.७.२५ ॥
Karṇa, conozco tu valor y tu suprema benevolencia hacia mí. Aun así, oh de brazos poderosos, te diré palabras beneficiosas.
8.7.26
श्रुत्वा यथेष्टं च कुरु वीर यत्तव रोचते ।
भवान्प्राज्ञतमो नित्यं मम चैव परा गतिः ॥ ८.७.२६ ॥
Héroe, tras escuchar, haz lo que te agrade. Tú eres siempre el más sabio, y para mí eres el supremo refugio.
8.7.27
भीष्मद्रोणावतिरथौ हतौ सेनापती मम ।
सेनापतिर्भवानस्तु ताभ्यां द्रविणवत्तरः ॥ ८.७.२७ ॥
Mis dos comandantes, los grandes aurigas Bhīṣma y Droṇa, han sido abatidos. Que tú, más capaz que ellos dos, seas el comandante del ejército.
8.7.28
वृद्धो च तौ महेष्वासौ सापेक्षो च धनञ्जये ।
मानितौ च मया वीरौ राधेय वचनात्तव ॥ ८.७.२८ ॥
Aquellos dos ancianos eran grandes arqueros, parciales hacia Dhanañjaya. Oh Rādheya, por tu palabra honré a esos dos héroes.
8.7.29
पितामहत्वं सम्प्रेक्ष्य पाण्डुपुत्रा महारणे ।
रक्षितास्तात भीष्मेण दिवसानि दशैव तु ॥ ८.७.२९ ॥
Querido padre, Bhīṣma, considerando su condición de abuelo, protegió a los hijos de Pāṇḍu en la gran batalla solo diez días.
8.7.30
न्यस्तशस्त्रे तु भवति हतो भीष्मः पितामहः ।
शिखण्डिनं पुरुस्कृत्य फल्गुनेन महाहवे ॥ ८.७.३० ॥
Con sus armas depuestas, el abuelo Bhīṣma fue muerto, cuando en la gran batalla Phalguna, poniendo a Śikhaṇḍin al frente, lo abatió.
8.7.31
हते तस्मिन्महेष्वासे शरतल्पगते तथा ।
त्वयोक्ते पुरुषव्याघ्र द्रोणो ह्यासीत्पुरःसरः ॥ ८.७.३१ ॥
Cuando aquel gran arquero fue abatido y yació en el lecho de flechas, como tú dijiste, oh tigre entre los hombres, Droṇa se convirtió en el jefe al frente.
8.7.32
तेनापि रक्षिताः पार्थाः शिष्यत्वादिति मे मतिः ।
स चापि निहतो वृद्धो धृष्टद्युम्नेन सत्वरम् ॥ ८.७.३२ ॥
Por él también fueron protegidos los hijos de Pṛthā, porque eran sus discípulos, así lo creo. Y aquel anciano fue muerto pronto por Dhṛṣṭadyumna.
8.7.33
निहताभ्यां प्रधानाभ्यां ताभ्यामतुलविक्रम ।
त्वत्समं समरे योधं नान्यं पश्यामि चिन्तयन् ॥ ८.७.३३ ॥
Oh tú de valor incomparable, con esos dos guerreros principales abatidos, no veo en la batalla otro guerrero igual a ti, aunque lo medito.
8.7.34
भवानेव तु नः शक्तो विजयाय न संशयः ।
पूर्वं मध्ये च पश्चाश्च तथैव विहितं हितम् ॥ ८.७.३४ ॥
Tú solo eres capaz de darnos la victoria, no hay duda. Al principio, en medio y al final también, esto está prescrito como lo beneficioso.
8.7.35
स भवान्धुर्यवत्सङ्ख्ये धुरमुद्वोऽढुमर्हति ।
अभिषेचय सैनान्ये स्वयमात्मानमात्मना ॥ ८.७.३५ ॥
Tú, noble señor, mereces cargar con el peso en la batalla como carga el yugo un buey de carga. Ungete tú mismo, por ti mismo, como comandante del ejército.
8.7.36
देवतानां यथा स्कन्दः सेनानीः प्रभुरव्ययः ।
तथा भवानिमां सेनां धार्तराष्ट्रीं बिभर्तु वै ॥ ८.७.३६ ॥
Como Skanda, el señor imperecedero, es el comandante entre los dioses, así que tú cargues con este ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
8.7.37
जहि शत्रुगणान्सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव ।
अवस्थितं रमे दृष्ट्वा पाण्डवास्त्वां महारथाः।
द्रविष्यन्ति च पाञ्चाला विष्णुं दृष्ट्वेव दानवाः ॥ ८.७.३७ ॥
Así como Mahendra abate a los Dānavas, abate tú a todas las huestes enemigas. Al verte firme, los grandes guerreros Pāṇḍavas y Pāñcālas huirán, como huyen los Dānavas al ver a Viṣṇu.
8.7.38
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र प्रकर्षैतां महाचमूम् ॥ ८.७.३८ ॥
Por tanto, tigre entre los hombres, conduce hacia adelante esta gran hueste.
8.7.39
भवत्यवस्थिते यत्ते पाण्डवा मन्दचेतसः ।
द्रविष्यन्ति सहामात्याः पाञ्चालाः सृञ्जयाश्च ह। ॥ ८.७.३९ ॥
Cuando tú permanezcas firme, los Pāṇḍavas de mente débil huirán junto con sus consejeros, y también los Pāñcālas y los Sṛñjayas.
8.7.40
यथा ह्यभ्युदितः सूर्यः प्रतपन्स्वेन तेजसा ।
व्यपोहति तमस्तीव्रं तथा शत्रून्प्रतापय ॥ ८.७.४० ॥
Como el sol que se alza, ardiendo con su propio resplandor, disipa la oscuridad feroz, así abrasa a tus enemigos.
8.7.41
एवमुक्तस्तु राधेयो राज्ञा दुर्योधनेन ह ।
राज्ञां मध्ये महाबाहुः प्रीतात्मा स महाबलः।
हर्षयन्नब्रवीत्कर्णो दुर्योधनमिदं वचः ॥ ८.७.४१ ॥
Cuando el rey Duryodhana le habló así, Karṇa, hijo de Rādhā, de grandes brazos y gran fuerza, con el corazón contento, pronunció estas palabras entre los reyes, alegrando a Duryodhana.
8.7.42
उक्तमेतन्मया पूर्वं गान्धारे तव सन्निधौ ।
जेष्यामि पाण्डवान्सर्वान्सपुत्रान्सजनार्दनान् ॥ ८.७.४२ ॥
Esto lo dije antes en tu presencia, hijo de Gāndhārī: conquistaré a todos los Pāṇḍavas, con sus hijos y con Janārdana.
8.7.43
सेनापतिर्भविष्यामि तवाहं नात्र संशयः ।
स्थिरो भव महाराज जितान्विद्वि च पाण्डवान् ॥ ८.७.४३ ॥
Seré tu comandante; no hay duda de ello. Permanece firme, gran rey, y sabe que los Pāṇḍavas ya han sido vencidos.
8.7.44
एवमुक्तो महाराज ततो दुर्याधनो नृपः ।
उत्तस्थौ राजभिः सार्धं देवैरिव शतक्रतुः ॥ ८.७.४४ ॥
Así interpelado, gran rey, entonces el rey Duryodhana se levantó junto con los reyes, como Śatakratu (Indra) con los dioses.
8.7.45
सैनापत्येन सत्कर्तुं कर्णं स्कन्दमिवामराः ।
ततोऽभिषिषिचुः कर्णं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ८.७.४५ ॥
Para honrar a Karṇa con el mando del ejército, como los inmortales habían ungido a Skanda, entonces ungieron a Karṇa mediante el rito prescrito.
8.7.46
दुर्योधनमुक्ता राजन्राजानो विजयैषिणः ।
शातकुम्भमयैः कुम्भेर्माहेयैश्चाभिमन्त्रितैः ॥ ८.७.४६ ॥
Por indicación de Duryodhana, los reyes que buscaban la victoria, oh rey, con vasijas de oro consagradas con mantras sagrados.
8.7.47
तोयपूर्णैर्विषाणैश्च द्विपखङ्गमहर्षभैः ।
मणिमुक्तायुतैश्चान्यैः पुण्यगन्धैस्तथौषधैः ॥ ८.७.४७ ॥
con cuernos llenos de agua, con colmillos de elefante, espadas y grandes toros, con otros objetos adornados con gemas y perlas, y con hierbas de aroma auspicioso.
8.7.48
औदुम्बरे सुखासीनमासने क्षौमसंवृते ।
शास्त्रदृष्टेन विधिना सम्भारैश्च सुसम्भृतैः ॥ ८.७.४८ ॥
sentado cómodamente en un asiento de madera de udumbara cubierto con tela de seda, según el rito prescrito por la escritura, con los materiales bien reunidos.
8.7.49
ब्राह्मणः क्षत्रिया वैश्यास्तथा शूद्राश्च सम्मताः ।
तुष्टुवुस्तं महात्मानमभिषिक्तं वरासने ॥ ८.७.४९ ॥
Brahmanes, guerreros, comerciantes y sirvientes, todos de acuerdo, alabaron a aquel magnánimo, ungido en el excelso asiento.
8.7.50
ततोऽभिषिक्ते राजेन्द्र निष्कैर्गोभिर्धनेन च ।
वाचयामास विप्राग्र्यान्राधेयः परवीरहा ॥ ८.७.५० ॥
Entonces, oh señor de reyes, tras la unción, Karṇa, matador de héroes enemigos, hizo recitar bendiciones a los más destacados brahmanes, con monedas de oro, vacas y riquezas.
8.7.51
स व्यरोचत राधेयः सूतमागधबन्दिभिः ।
स्तूयमानो यथा भानुरुदये ब्रह्मवादिभिः ॥ ८.७.५१ ॥
Brilló, alabado por los auriga-bardos, juglares y heraldos, como el sol al amanecer es alabado por los oradores del verbo sagrado.
8.7.52
ततः पुण्याहघोषेण वादित्रनिनदेन च ।
जयशब्देन शूराणां तुमुलः सर्वतोऽभवत् ॥ ८.७.५२ ॥
Entonces, con la proclamación auspiciosa, el sonido de los instrumentos y el grito de victoria de los héroes, un tumulto se alzó por todas partes.
8.7.53
जयेत्यूचुर्नृपाः सर्वे राधेयं तत्र सङ्गताः ॥ ८.७.५३ ॥
Todos los reyes reunidos allí dijeron a Karṇa: "¡Victoria!"
8.7.54
जय पार्थान्सगोविन्दान्सानुगांस्तान्महामृधे ।
इति तं बन्दिनः प्राहुर्द्विजाश्च पुरुषर्षभम् ॥ ८.७.५४ ॥
"Que venzas a los hijos de Pṛthā, junto con Govinda y sus seguidores, en la gran batalla" — así le hablaron los bardos y los dvija a aquel toro entre los hombres.
8.7.55
जहि पार्थान्सपाञ्चालान्राधेय विजयाय नः ।
उद्यन्निव सदा भानुस्तमांस्युग्रैर्गभस्तिभिः ॥ ८.७.५५ ॥
¡Oh hijo de Rādhā, mata a los Pārthas junto con los Pañcālas para nuestra victoria, como el sol naciente siempre disipa las tinieblas con sus rayos feroces!
8.7.56
न ह्यलं त्वद्विसृष्टानां शराणां वै सकेशवाः ।
उलूकाः सूर्यरश्मीनां ज्वलतामिव दर्शने ॥ ८.७.५६ ॥
En verdad, ni siquiera con Keśava pueden resistir las flechas que tú disparas, como los búhos no soportan la vista de los rayos del sol ardiente.
8.7.57
न हि पार्थाः सपाञ्चालाः स्थातुं शक्तास्तवाग्रतः ।
आत्तवज्रस्य समरे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ८.७.५७ ॥
En verdad, los Pārthas junto con los Pañcālas no pueden resistir ante ti en la batalla, como los Dānavas no pueden ante Mahendra, portador del rayo.
8.7.58
स सत्कृतः स्तूयमानः सुहृद्गणवृतो रुषा ।
कर्णो दुर्योधनं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्प्रियम् ॥ ८.७.५८ ॥
Honrado y alabado, rodeado de un grupo de amigos, Karṇa, con ira y riendo, dijo estas palabras agradables a Duryodhana.
8.7.59
दुर्योधनाद्य सगणं पाण्डूनां प्रवरैः सह ।
फल्गुनं सूदयिष्यामि त्वत्प्रियार्थं सबान्धवम् ॥ ८.७.५९ ॥
Oh Duryodhana, hoy, por tu bien, junto con los más destacados de los Pāṇḍavas, mataré a Phalguna con su hueste y sus parientes.
8.7.60
सपर्वतार्णवद्वीपां शाधि गां गतपाण्डवाम् ।
पुत्रपौत्रप्रपौत्रेषु प्रतिष्ठां गमयिष्यमि ॥ ८.७.६० ॥
Gobierna esta tierra, con sus montañas, océanos e islas, ahora libre de los Pāṇḍavas; la asentaré firmemente entre tus hijos, nietos y bisnietos.
8.7.61
नासह्यं विद्यते मह्यं त्वत्प्रियार्थमरिन्दम ।
सत्यधर्मानुरक्तस्य सिद्धिरात्मवतो यथा ॥ ८.७.६१ ॥
Oh domador de enemigos, nada es insoportable para mí por lo que te es querido; llega el éxito a quien está devoto a la verdad y al dharma, dueño de sí mismo.
8.7.62
अभिषिक्तस्तु राघेयः प्रभया सोऽमितप्रभः ।
अत्यरिच्यत रूपेण दिवाकर इवापरः ॥ ८.७.६२ ॥
Ungido, Karṇa, hijo de Rādhā, de brillo inmensurable, superó en esplendor y forma como otro sol.
8.7.63
सैनापत्ये तु राधेयमभिषिच्य सुतस्तव ।
अमन्यत तदात्मानं कृतार्थं कालचोदितः ॥ ८.७.६३ ॥
Tras ungir a Karṇa, hijo de Rādhā, como comandante del ejército, tu hijo, impulsado por el tiempo, se creyó cumplido.
8.7.64
कर्णोऽपि राज्ञः संप्राप्य सैनापत्यमरिन्दमः ।
योगमाज्ञापयामास सूर्यस्योदयनं प्रति ॥ ८.७.६४ ॥
Karṇa, domador de enemigos, habiendo recibido el mando del ejército del rey, también ordenó los preparativos hacia la salida del sol.
8.7.65
तव पुत्रैर्वृतः कर्णः शुशुभे तत्र भारत ।
देवैरिव यथा स्कन्दः सङ्ग्रामे तारकामये ॥ ८.७.६५ ॥
Oh Bhārata, rodeado por tus hijos, Karṇa brilló allí como Skanda brilló en la batalla contra Tāraka, rodeado por los dioses.