महाभारत · अध्याय 8.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.7.1
हते द्रोणे महेष्वासे तस्मिन्नहनि भारत ।
कृते च मोघसंकल्पे द्रोणपुत्रे महारथे ॥ ८.७.१ ॥
हे भरतवंशजा, त्या दिवशी महान धनुर्धर द्रोण मारले गेले आणि द्रोणपुत्र महारथाचा संकल्प निष्फळ झाला तेव्हा
8.7.2
द्रवमाणे महाराज कौरवाणां बलार्णवे ।
व्यूह्य पार्थः स्वकं सैन्यमतिष्ठद्वातृभिर्वृतः ॥ ८.७.२ ॥
हे महाराजा, कौरवसेनेचा सागर पळत असताना पार्थाने आपले सैन्य व्यूहरचनेत उभे करून बंधूंनी वेढलेला उभा राहिला
8.7.3
तमवस्थितमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा पौरुषेण न्यवारयत् ॥ ८.७.३ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, तो स्थिर उभा आहे हे जाणून, तुझ्या पुत्राने आपली सेना पळताना पाहिली आणि पौरुषाने तिला रोखले
8.7.4
स्वमनीकमवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः ।
युद्धा च सुचिरं कालं पाण्डवैः सह भारत ॥ ८.७.४ ॥
आपले सैन्य स्थिर ठेवून, बाहुबलाचा आधार घेऊन, हे भरता, पांडवांसोबत बराच काळ युद्ध केले
8.7.5
लब्धलक्षैः परैर्हष्टैर्व्यायच्छद्भिश्चिरं तदा ।
सन्ध्याकालं समासाद्य प्रत्याहारमकारयत् ॥ ८.७.५ ॥
शत्रूंनी लक्ष्य साधून आनंदाने बराच वेळ प्रयत्न केले, तेव्हा संध्याकाळ आल्यावर त्याने माघार घडवून आणली
8.7.6
निवेश्य बलवद्वोरं क्षुत्पिपासाबलैर्युतम् ।
श्रमेण महता युक्तं तथा द्रोणवधेन च ॥ ८.७.६ ॥
भूक-तहानच्या बलांनी पीडित, मोठ्या श्रमाने युक्त आणि द्रोणवधानेही खचलेल्या त्या भयंकर सैन्याला त्याने मागे नेऊन स्थिर केले
8.7.7
दीनरूपा रणे कर्म कृत्वा घोरं च शर्वरीम् ।
विशं प्राप्य सा सेना विश्रम्य मुदिताऽभवत् ॥ ८.७.७ ॥
रणात भयंकर रात्रीपर्यंत कर्म करून, दीन अवस्थेत पोहोचलेली ती सेना विश्रांती घेऊन आनंदित झाली.
8.7.8
कृत्वाऽवहारं सैन्यानां प्रविश्य शिबिरं स्वकम् ।
कुरवः सहिता मन्त्रं मन्त्रयाञ्चक्रिरे मिथः ॥ ८.७.८ ॥
सैन्यांना माघारी नेऊन आपल्या छावणीत प्रवेश केल्यावर कौरव एकत्र होऊन आपसात मसलत करू लागले.
8.7.9
पर्यङ्केषु परार्ध्येषु स्पर्ध्यास्तरणवत्सु च ।
वरासनेषूपविष्टाः सुखशय्यास्विवामराः ॥ ८.७.९ ॥
उत्तम पलंगांवर आणि सुंदर आच्छादनांच्या श्रेष्ठ आसनांवर बसलेले ते सुखशय्यांवरील देवांसारखे दिसत होते.
8.7.10
ततो दुर्योधनो राजा साम्ना परमवल्गुना ।
तानाभाष्य महेष्वासान्प्राप्तकालमभाषत ॥ ८.७.१० ॥
तेव्हा राजा दुर्योधनाने अत्यंत मृदू वाणीने त्या महाधनुर्धरांना संबोधून योग्य वेळी असे म्हटले.
8.7.11
मतं मतिमतां श्रेष्ठाः सर्वे प्रब्रूत मा चिरम् ।
एवङ्गतेन यत्कार्यं भवेत्कार्यतरं नृपाः ॥ ८.७.११ ॥
हे बुद्धिमानांत श्रेष्ठ राजांनो, तुम्ही सर्वजण आपले मत सांगा, उशीर करू नका; अशा स्थितीत जे अधिक आवश्यक कर्तव्य असेल ते सांगा.
8.7.12
एवमुक्ते नरेन्द्रेण नरसिंहा युयुत्सवः ।
चक्रुर्नानाविधाश्चेष्टाः सिंहासनगतास्तदा ॥ ८.७.१२ ॥
राजाने असे म्हटल्यावर युद्धेच्छु नरसिंह वीर सिंहासनांवर बसलेले असताना नाना प्रकारच्या हालचाली करू लागले.
8.7.13
तेषां निशाम्येङ्गितानि युद्धे प्राणाञ्जुहूषताम् ।
समुद्वीक्ष्य मुखं राज्ञो बालार्कसमवर्चसम्।
आचार्यपुत्रो मेधावी वाक्यज्ञो वाक्यमाददे ॥ ८.७.१३ ॥
युद्धात प्राण अर्पण करू इच्छिणाऱ्यांच्या खुणा पाहून, उगवत्या सूर्यासारख्या तेजस्वी राजाच्या मुखाकडे पाहून, आचार्यांचा बुद्धिमान पुत्र, वाक्याचा मर्म जाणणारा, बोलू लागला.
8.7.14
रागो योगस्तथा दाक्ष्यां नयश्चेत्यर्थसाधकाः ।
उपायाः पण्डितैः प्रोक्तास्ते तु दैवमुपाश्रिताः ॥ ८.७.१४ ॥
उत्साह, प्रयत्न, तसेच कौशल्य आणि नीती — हे उद्देश साधणारे उपाय पंडितांनी सांगितले आहेत; परंतु तेही दैवावर अवलंबून असतात.
8.7.15
लोकप्रवीरा येऽस्माकं देवकल्पा महारथाः ।
नीतिमन्तस्तथा युक्ता दक्षा रक्ताश्च ते हताः ॥ ८.७.१५ ॥
आमचे लोकप्रसिद्ध वीर, देवतुल्य महारथी, नीतिमान, संयमी, दक्ष आणि अनुरागी — ते सर्व मारले गेले.
8.7.16
न त्वेव कार्यं नैराश्यमस्माभिर्विजयं प्रति ।
सुनीतैरिह सर्वार्थैर्दैवमप्यनुलोम्यते ॥ ८.७.१६ ॥
पण विजयाविषयी आपण निराश होऊ नये; येथे उत्तम नीती आणि सर्व उपायांनी दैवालाही अनुकूल करता येते.
8.7.17
ते वयं प्रवरं नॄणां सर्वैर्योधगुणैर्युतम् ।
कर्णमेवाभिषेभ्यामः सैनापत्येन भारत ॥ ८.७.१७ ॥
हे भारता, युद्धगुणांनी युक्त, मनुष्यांत श्रेष्ठ अशा कर्णालाच आम्ही सेनापतिपदी अभिषेक करू.
8.7.18
कर्णं सेनापतिं कृत्वा प्रमथिष्यामहे रिपून् ॥ ८.७.१८ ॥
कर्णाला सेनापती करून आम्ही शत्रूंचा संहार करू.
8.7.19
एष ह्यतिबलः शूरः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
वैवस्वत इवासह्यः शक्तो जेतुं रणे निपून् ॥ ८.७.१९ ॥
हा अतिबलवान, शूर, शस्त्रनिपुण आणि युद्धमदाने उन्मत्त आहे. वैवस्वत यमाप्रमाणे असह्य असा हा रणात शत्रूंना जिंकण्यास समर्थ आहे.
8.7.20
एतदाचार्यतनयाच्छ्रुत्वा राजंस्तवात्मजः ।
दुर्योधनो महाराज भृशं प्रीतमनास्तदा ॥ ८.७.२० ॥
राजा! आचार्यपुत्राकडून हे ऐकून तुमचा पुत्र दुर्योधन तेव्हा अतिशय प्रसन्नमनस्क झाला.
8.7.21
आशां बहुमतीं चक्रे वर्णं प्रति स वै तदा ।
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णो जेष्यति पाण्डवान् ॥ ८.७.२१ ॥
तेव्हा त्याने कर्णावर मोठी आशा ठेवली. भीष्म आणि द्रोण मारले गेल्यावर कर्ण पांडवांना जिंकेल.
8.7.22
तामाशां हृदये कृत्वा समाश्वस्य च भारत ।
ततो दुर्योधनः प्रीतः प्रियं श्रुत्वाऽस्य तद्वचः।
प्रीतिसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महितं शूभम् ॥ ८.७.२२ ॥
हे भारता! ती आशा हृदयात धरून आणि आश्वस्त होऊन दुर्योधन प्रसन्न झाला. त्याचे प्रिय, प्रेम व सन्मानयुक्त, सत्य, स्वतःच्या हिताचे व शुभ शब्द ऐकून.
8.7.23
स्वं मनः समवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः ॥ ८.७.२३ ॥
आपले मन स्थिर करून, बाहुपराक्रमाचा आश्रय घेऊन.
8.7.24
प्रियसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महिते रतम् ।
दुर्योधनो महाराज राधेयमिदमब्रवीत् ॥ ८.७.२४ ॥
महाराजा! प्रेम व सन्मानयुक्त, सत्य, स्वतःच्या हितात रमणारे शब्द दुर्योधनाने राधेयाला (कर्णाला) असे म्हटले.
8.7.25
कर्ण जानामि ते वीर्यं सौहृदं परमं मयि ।
तथाऽपि त्वां महाबाहो प्रवक्ष्यामि हितं वचः ॥ ८.७.२५ ॥
हे कर्णा, तुझे पराक्रम आणि माझ्याबद्दलचे तुझे परम सौहार्द मला ठाऊक आहे. तरीही हे महाबाहो, मी तुला हितकारक वचन सांगेन.
8.7.26
श्रुत्वा यथेष्टं च कुरु वीर यत्तव रोचते ।
भवान्प्राज्ञतमो नित्यं मम चैव परा गतिः ॥ ८.७.२६ ॥
हे वीरा, ऐकून तुला जे आवडेल ते कर. तू नेहमी सर्वाधिक प्राज्ञ आहेस; माझा परम आश्रयही तूच आहेस.
8.7.27
भीष्मद्रोणावतिरथौ हतौ सेनापती मम ।
सेनापतिर्भवानस्तु ताभ्यां द्रविणवत्तरः ॥ ८.७.२७ ॥
माझे दोन सेनापती, अतिरथ भीष्म आणि द्रोण मारले गेले आहेत. आता त्यांच्यापेक्षा अधिक समर्थ असलेला तूच सेनापती हो.
8.7.28
वृद्धो च तौ महेष्वासौ सापेक्षो च धनञ्जये ।
मानितौ च मया वीरौ राधेय वचनात्तव ॥ ८.७.२८ ॥
ते दोघे वृद्ध महाधनुर्धर धनंजयाकडे पक्षपाती होते. हे राधेया, तुझ्या शब्दावरून मी त्या दोन वीरांचा सन्मान केला होता.
8.7.29
पितामहत्वं सम्प्रेक्ष्य पाण्डुपुत्रा महारणे ।
रक्षितास्तात भीष्मेण दिवसानि दशैव तु ॥ ८.७.२९ ॥
वत्सा, महायुद्धात पितामह भीष्मांनी आपल्या पितामहपदाचा विचार करून पांडुपुत्रांचे केवळ दहा दिवस रक्षण केले.
8.7.30
न्यस्तशस्त्रे तु भवति हतो भीष्मः पितामहः ।
शिखण्डिनं पुरुस्कृत्य फल्गुनेन महाहवे ॥ ८.७.३० ॥
शस्त्रे खाली ठेवलेली असताना पितामह भीष्म मारले गेले; महायुद्धात शिखंडीला पुढे करून फाल्गुनाने त्यांना ठार केले.
8.7.31
हते तस्मिन्महेष्वासे शरतल्पगते तथा ।
त्वयोक्ते पुरुषव्याघ्र द्रोणो ह्यासीत्पुरःसरः ॥ ८.७.३१ ॥
हे पुरुषव्याघ्रा, तो महाधनुर्धर मारला जाऊन शरशय्येवर पडल्यावर, तू सांगितल्याप्रमाणे द्रोणच पुढारी झाले.
8.7.32
तेनापि रक्षिताः पार्थाः शिष्यत्वादिति मे मतिः ।
स चापि निहतो वृद्धो धृष्टद्युम्नेन सत्वरम् ॥ ८.७.३२ ॥
त्यांच्याद्वारेही पार्थ शिष्य असल्यामुळे रक्षिले गेले, असे माझे मत आहे. तो वृद्धही धृष्टद्युम्नाने लगेच मारला गेला.
8.7.33
निहताभ्यां प्रधानाभ्यां ताभ्यामतुलविक्रम ।
त्वत्समं समरे योधं नान्यं पश्यामि चिन्तयन् ॥ ८.७.३३ ॥
हे अतुलविक्रमा, ते दोन प्रमुख योद्धे मारले गेल्यावर, विचार करूनही युद्धात तुझ्यासारखा दुसरा योद्धा मला दिसत नाही.
8.7.34
भवानेव तु नः शक्तो विजयाय न संशयः ।
पूर्वं मध्ये च पश्चाश्च तथैव विहितं हितम् ॥ ८.७.३४ ॥
तूच आम्हाला विजय देण्यास समर्थ आहेस, यात संशय नाही. आरंभी, मध्ये आणि अखेरीसही हेच हितकारक ठरवलेले आहे.
8.7.35
स भवान्धुर्यवत्सङ्ख्ये धुरमुद्वोऽढुमर्हति ।
अभिषेचय सैनान्ये स्वयमात्मानमात्मना ॥ ८.७.३५ ॥
तूच युद्धात धुरा वाहणाऱ्या बैलाप्रमाणे भार वाहण्यास योग्य आहेस. तू स्वतःलाच सेनापती म्हणून अभिषिक्त कर.
8.7.36
देवतानां यथा स्कन्दः सेनानीः प्रभुरव्ययः ।
तथा भवानिमां सेनां धार्तराष्ट्रीं बिभर्तु वै ॥ ८.७.३६ ॥
देवांमध्ये स्कंद जसा अविनाशी प्रभू सेनापती आहे, तसाच तू धृतराष्ट्रपुत्रांच्या या सेनेचा भार वाहावा.
8.7.37
जहि शत्रुगणान्सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव ।
अवस्थितं रमे दृष्ट्वा पाण्डवास्त्वां महारथाः।
द्रविष्यन्ति च पाञ्चाला विष्णुं दृष्ट्वेव दानवाः ॥ ८.७.३७ ॥
महेंद्र दानवांना मारतो तसे तू शत्रुगणांना मार. तुला स्थिर उभे पाहून महारथी पांडव आणि पांचाल पळून जातील, जसे दानव विष्णूला पाहून पळतात.
8.7.38
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र प्रकर्षैतां महाचमूम् ॥ ८.७.३८ ॥
म्हणून हे पुरुषव्याघ्रा, तू ही महासेना पुढे चालव.
8.7.39
भवत्यवस्थिते यत्ते पाण्डवा मन्दचेतसः ।
द्रविष्यन्ति सहामात्याः पाञ्चालाः सृञ्जयाश्च ह। ॥ ८.७.३९ ॥
तू स्थिर उभा राहिल्यावर मंदबुद्धी पांडव आपल्या अमात्यांसह पळतील; पांचाल आणि सृंजयही पळतील.
8.7.40
यथा ह्यभ्युदितः सूर्यः प्रतपन्स्वेन तेजसा ।
व्यपोहति तमस्तीव्रं तथा शत्रून्प्रतापय ॥ ८.७.४० ॥
उगवलेला सूर्य आपल्या तेजाने तापून तीव्र अंधार दूर करतो, तसे तू शत्रूंना तापव.
8.7.41
एवमुक्तस्तु राधेयो राज्ञा दुर्योधनेन ह ।
राज्ञां मध्ये महाबाहुः प्रीतात्मा स महाबलः।
हर्षयन्नब्रवीत्कर्णो दुर्योधनमिदं वचः ॥ ८.७.४१ ॥
राजा दुर्योधनाने असे म्हटल्यावर राधेय कर्ण, महाबाहू आणि महाबलवान, प्रसन्न मनाने राजांमध्ये दुर्योधनाला आनंदित करत हे वचन बोलला.
8.7.42
उक्तमेतन्मया पूर्वं गान्धारे तव सन्निधौ ।
जेष्यामि पाण्डवान्सर्वान्सपुत्रान्सजनार्दनान् ॥ ८.७.४२ ॥
हे मी आधीच तुझ्या समोर सांगितले आहे, हे गांधारीपुत्रा. पुत्रांसह आणि जनार्दनासह सर्व पांडवांना मी जिंकेन.
8.7.43
सेनापतिर्भविष्यामि तवाहं नात्र संशयः ।
स्थिरो भव महाराज जितान्विद्वि च पाण्डवान् ॥ ८.७.४३ ॥
मी तुझा सेनापती होईन, यात संशय नाही. हे महाराजा, स्थिर राहा; पाण्डव जिंकले गेले आहेत असे जाण.
8.7.44
एवमुक्तो महाराज ततो दुर्याधनो नृपः ।
उत्तस्थौ राजभिः सार्धं देवैरिव शतक्रतुः ॥ ८.७.४४ ॥
हे महाराजा, असे सांगितल्यावर राजा दुर्योधन राजांसह उठला, जसा देवांसह शतक्रतू (इंद्र).
8.7.45
सैनापत्येन सत्कर्तुं कर्णं स्कन्दमिवामराः ।
ततोऽभिषिषिचुः कर्णं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ८.७.४५ ॥
सेनापतीपदाने सन्मान करण्यासाठी, देव जसे स्कंदाला, तसे विधिपूर्वक कर्माने त्यांनी कर्णाला अभिषेक केला.
8.7.46
दुर्योधनमुक्ता राजन्राजानो विजयैषिणः ।
शातकुम्भमयैः कुम्भेर्माहेयैश्चाभिमन्त्रितैः ॥ ८.७.४६ ॥
दुर्योधनाने सांगितलेल्या, विजयाची इच्छा करणाऱ्या राजांनी, हे राजा, सोन्याच्या आणि मंत्राभिमंत्रित पवित्र कलशांनी.
8.7.47
तोयपूर्णैर्विषाणैश्च द्विपखङ्गमहर्षभैः ।
मणिमुक्तायुतैश्चान्यैः पुण्यगन्धैस्तथौषधैः ॥ ८.७.४७ ॥
पाण्याने भरलेल्या शिंगांनी, हत्तीचे दात, तलवारी आणि महान वृषभांनी, मणी-मोत्यांनी अलंकृत इतर वस्तूंनी आणि पुण्यगंधी औषधींनी.
8.7.48
औदुम्बरे सुखासीनमासने क्षौमसंवृते ।
शास्त्रदृष्टेन विधिना सम्भारैश्च सुसम्भृतैः ॥ ८.७.४८ ॥
औदुंबर लाकडाच्या आसनावर, रेशमी वस्त्राने आच्छादित, सुखाने बसलेल्या, शास्त्रविहित विधीने आणि उत्तम प्रकारे जमवलेल्या साहित्यासह.
8.7.49
ब्राह्मणः क्षत्रिया वैश्यास्तथा शूद्राश्च सम्मताः ।
तुष्टुवुस्तं महात्मानमभिषिक्तं वरासने ॥ ८.७.४९ ॥
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र यांनी संमतीने श्रेष्ठ आसनावर अभिषिक्त झालेल्या त्या महात्म्याची स्तुती केली.
8.7.50
ततोऽभिषिक्ते राजेन्द्र निष्कैर्गोभिर्धनेन च ।
वाचयामास विप्राग्र्यान्राधेयः परवीरहा ॥ ८.७.५० ॥
हे राजेंद्रा, अभिषेकानंतर शत्रुवीरांचा संहार करणाऱ्या राधेयाने सुवर्णमुद्रा, गाई आणि धन देऊन श्रेष्ठ ब्राह्मणांकडून मंगलवचने म्हणवली.
8.7.51
स व्यरोचत राधेयः सूतमागधबन्दिभिः ।
स्तूयमानो यथा भानुरुदये ब्रह्मवादिभिः ॥ ८.७.५१ ॥
सूत, मागध व बंदींनी स्तुती केलेला राधेय, उदयाच्या वेळी ब्रह्मवाद्यांनी स्तविलेल्या सूर्यासारखा शोभला.
8.7.52
ततः पुण्याहघोषेण वादित्रनिनदेन च ।
जयशब्देन शूराणां तुमुलः सर्वतोऽभवत् ॥ ८.७.५२ ॥
नंतर पुण्याहघोष, वाद्यांचा नाद आणि शूरांच्या जयजयकाराने सर्वत्र तुमुल गोंधळ उडाला.
8.7.53
जयेत्यूचुर्नृपाः सर्वे राधेयं तत्र सङ्गताः ॥ ८.७.५३ ॥
तेथे जमलेले सर्व राजे राधेयाला म्हणाले, "जय असो!"
8.7.54
जय पार्थान्सगोविन्दान्सानुगांस्तान्महामृधे ।
इति तं बन्दिनः प्राहुर्द्विजाश्च पुरुषर्षभम् ॥ ८.७.५४ ॥
"महायुद्धात गोविंदासह व अनुचरांसह पार्थांना जिंक" असे बंदी व द्विज त्या पुरुषश्रेष्ठाला म्हणाले.
8.7.55
जहि पार्थान्सपाञ्चालान्राधेय विजयाय नः ।
उद्यन्निव सदा भानुस्तमांस्युग्रैर्गभस्तिभिः ॥ ८.७.५५ ॥
हे राधेया, आमच्या विजयासाठी पार्थ आणि पांचालांना ठार कर; उगवता सूर्य आपल्या प्रखर किरणांनी सदैव अंधार नष्ट करतो तसे.
8.7.56
न ह्यलं त्वद्विसृष्टानां शराणां वै सकेशवाः ।
उलूकाः सूर्यरश्मीनां ज्वलतामिव दर्शने ॥ ८.७.५६ ॥
तू सोडलेल्या बाणांसमोर केशवासह ते टिकू शकणार नाहीत; तळपत्या सूर्यकिरणांसमोर घुबडे टिकू शकत नाहीत तसे.
8.7.57
न हि पार्थाः सपाञ्चालाः स्थातुं शक्तास्तवाग्रतः ।
आत्तवज्रस्य समरे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ८.७.५७ ॥
वज्रधारी महेंद्रासमोर दानव टिकत नाहीत तसेच युद्धात तुझ्यासमोर पार्थ आणि पांचाल टिकू शकणार नाहीत.
8.7.58
स सत्कृतः स्तूयमानः सुहृद्गणवृतो रुषा ।
कर्णो दुर्योधनं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्प्रियम् ॥ ८.७.५८ ॥
सत्कार मिळालेला, स्तुती होत असलेला, मित्रगणांनी वेढलेला कर्ण रागाने हसत दुर्योधनाला प्रिय वाक्य बोलला.
8.7.59
दुर्योधनाद्य सगणं पाण्डूनां प्रवरैः सह ।
फल्गुनं सूदयिष्यामि त्वत्प्रियार्थं सबान्धवम् ॥ ८.७.५९ ॥
हे दुर्योधना, आज तुझ्या प्रियासाठी पांडवांच्या श्रेष्ठ वीरांसह, त्यांच्या सैन्यासह, बांधवांसह मी फाल्गुनाला ठार करीन.
8.7.60
सपर्वतार्णवद्वीपां शाधि गां गतपाण्डवाम् ।
पुत्रपौत्रप्रपौत्रेषु प्रतिष्ठां गमयिष्यमि ॥ ८.७.६० ॥
पर्वत, समुद्र, बेटांसह पांडवरहित या पृथ्वीवर राज्य कर; पुत्र, पौत्र, प्रपौत्रांमध्ये स्थिर प्रतिष्ठा मी मिळवून देईन.
8.7.61
नासह्यं विद्यते मह्यं त्वत्प्रियार्थमरिन्दम ।
सत्यधर्मानुरक्तस्य सिद्धिरात्मवतो यथा ॥ ८.७.६१ ॥
हे अरिन्दमा, तुमच्या प्रियासाठी मला काहीही असह्य नाही. सत्य आणि धर्मात अनुरक्त, आत्मसंयमी पुरुषाला जशी सिद्धी मिळते, तशीच.
8.7.62
अभिषिक्तस्तु राघेयः प्रभया सोऽमितप्रभः ।
अत्यरिच्यत रूपेण दिवाकर इवापरः ॥ ८.७.६२ ॥
अभिषिक्त झालेला राधेय कर्ण, अमित तेजाने, रूपात जणू दुसरा सूर्यच असा अधिक शोभला.
8.7.63
सैनापत्ये तु राधेयमभिषिच्य सुतस्तव ।
अमन्यत तदात्मानं कृतार्थं कालचोदितः ॥ ८.७.६३ ॥
सेनापतीपदी राधेय कर्णाचा अभिषेक करून कालप्रेरित तुमच्या पुत्राने स्वतःला कृतार्थ मानले.
8.7.64
कर्णोऽपि राज्ञः संप्राप्य सैनापत्यमरिन्दमः ।
योगमाज्ञापयामास सूर्यस्योदयनं प्रति ॥ ८.७.६४ ॥
राजाकडून सेनापतीपद मिळवून अरिंदम कर्णानेही सूर्योदयाच्या दिशेने सैन्य सज्ज करण्याचा आदेश दिला.
8.7.65
तव पुत्रैर्वृतः कर्णः शुशुभे तत्र भारत ।
देवैरिव यथा स्कन्दः सङ्ग्रामे तारकामये ॥ ८.७.६५ ॥
हे भारता, तुमच्या पुत्रांनी वेढलेला कर्ण तेथे शोभला, जसा तारकासुराच्या युद्धात देवांनी वेढलेला स्कंद शोभला होता.