ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.7.1
हते द्रोणे महेष्वासे तस्मिन्नहनि भारत ।
कृते च मोघसंकल्पे द्रोणपुत्रे महारथे ॥ ८.७.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦ੍ਰੋਣ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ
8.7.2
द्रवमाणे महाराज कौरवाणां बलार्णवे ।
व्यूह्य पार्थः स्वकं सैन्यमतिष्ठद्वातृभिर्वृतः ॥ ८.७.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਪਾਰਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ
8.7.3
तमवस्थितमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा पौरुषेण न्यवारयत् ॥ ८.७.३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪੌਰਖ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ
8.7.4
स्वमनीकमवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः ।
युद्धा च सुचिरं कालं पाण्डवैः सह भारत ॥ ८.७.४ ॥
ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਬਾਹੂ-ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ
8.7.5
लब्धलक्षैः परैर्हष्टैर्व्यायच्छद्भिश्चिरं तदा ।
सन्ध्याकालं समासाद्य प्रत्याहारमकारयत् ॥ ८.७.५ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਰ ਤੱਕ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਉਸਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ
8.7.6
निवेश्य बलवद्वोरं क्षुत्पिपासाबलैर्युतम् ।
श्रमेण महता युक्तं तथा द्रोणवधेन च ॥ ८.७.६ ॥
ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਦੇ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਮਹਾਨ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਵੀ ਟੁੱਟੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਠਹਿਰਾਇਆ
8.7.7
दीनरूपा रणे कर्म कृत्वा घोरं च शर्वरीम् ।
विशं प्राप्य सा सेना विश्रम्य मुदिताऽभवत् ॥ ८.७.७ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਦੀਨ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
8.7.8
कृत्वाऽवहारं सैन्यानां प्रविश्य शिबिरं स्वकम् ।
कुरवः सहिता मन्त्रं मन्त्रयाञ्चक्रिरे मिथः ॥ ८.७.८ ॥
ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੁਰੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.7.9
पर्यङ्केषु परार्ध्येषु स्पर्ध्यास्तरणवत्सु च ।
वरासनेषूपविष्टाः सुखशय्यास्विवामराः ॥ ८.७.९ ॥
ਉੱਤਮ ਪਲੰਘਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਿਛਾਉਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਣਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉਹ ਸੁਖ ਸੇਜਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।
8.7.10
ततो दुर्योधनो राजा साम्ना परमवल्गुना ।
तानाभाष्य महेष्वासान्प्राप्तकालमभाषत ॥ ८.७.१० ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਆਖੀ।
8.7.11
मतं मतिमतां श्रेष्ठाः सर्वे प्रब्रूत मा चिरम् ।
एवङ्गतेन यत्कार्यं भवेत्कार्यतरं नृपाः ॥ ८.७.११ ॥
ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਿਓ, ਸਾਰੇ ਆਪਣਾ ਮਤ ਦੱਸੋ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਰਤੱਵ ਹੋਵੇ ਉਹ ਦੱਸੋ।
8.7.12
एवमुक्ते नरेन्द्रेण नरसिंहा युयुत्सवः ।
चक्रुर्नानाविधाश्चेष्टाः सिंहासनगतास्तदा ॥ ८.७.१२ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਲੜਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਵੀਰ ਸਿੰਘਾਸਣਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.7.13
तेषां निशाम्येङ्गितानि युद्धे प्राणाञ्जुहूषताम् ।
समुद्वीक्ष्य मुखं राज्ञो बालार्कसमवर्चसम्।
आचार्यपुत्रो मेधावी वाक्यज्ञो वाक्यमाददे ॥ ८.७.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਅਰਪਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੁਖ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ, ਆਚਾਰੀਆ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਬੋਲ ਦਾ ਮਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ।
8.7.14
रागो योगस्तथा दाक्ष्यां नयश्चेत्यर्थसाधकाः ।
उपायाः पण्डितैः प्रोक्तास्ते तु दैवमुपाश्रिताः ॥ ८.७.१४ ॥
ਰਾਗ, ਯਤਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਨਿਪੁਣਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ — ਇਹ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਧਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਅ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ; ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਦੈਵ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
8.7.15
लोकप्रवीरा येऽस्माकं देवकल्पा महारथाः ।
नीतिमन्तस्तथा युक्ता दक्षा रक्ताश्च ते हताः ॥ ८.७.१५ ॥
ਸਾਡੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਨੀਤੀਵਾਨ, ਸੰਜਮੀ, ਨਿਪੁਣ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗੀ — ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.7.16
न त्वेव कार्यं नैराश्यमस्माभिर्विजयं प्रति ।
सुनीतैरिह सर्वार्थैर्दैवमप्यनुलोम्यते ॥ ८.७.१६ ॥
ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਇੱਥੇ ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੈਵ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੁਕੂਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
8.7.17
ते वयं प्रवरं नॄणां सर्वैर्योधगुणैर्युतम् ।
कर्णमेवाभिषेभ्यामः सैनापत्येन भारत ॥ ८.७.१७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਨ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗੇ।
8.7.18
कर्णं सेनापतिं कृत्वा प्रमथिष्यामहे रिपून् ॥ ८.७.१८ ॥
ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।
8.7.19
एष ह्यतिबलः शूरः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
वैवस्वत इवासह्यः शक्तो जेतुं रणे निपून् ॥ ८.७.१९ ॥
ਇਹ ਅਤਿਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਸੂਰਬੀਰ, ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੈ। ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਵਾਂਗ ਅਸਹਿ ਇਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
8.7.20
एतदाचार्यतनयाच्छ्रुत्वा राजंस्तवात्मजः ।
दुर्योधनो महाराज भृशं प्रीतमनास्तदा ॥ ८.७.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
8.7.21
आशां बहुमतीं चक्रे वर्णं प्रति स वै तदा ।
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णो जेष्यति पाण्डवान् ॥ ८.७.२१ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਆਸ ਰੱਖੀ। ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਕਰਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ।
8.7.22
तामाशां हृदये कृत्वा समाश्वस्य च भारत ।
ततो दुर्योधनः प्रीतः प्रियं श्रुत्वाऽस्य तद्वचः।
प्रीतिसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महितं शूभम् ॥ ८.७.२२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉਸ ਆਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਪਾ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਭਰੇ, ਸੱਚੇ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ।
8.7.23
स्वं मनः समवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः ॥ ८.७.२३ ॥
ਆਪਣਾ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ।
8.7.24
प्रियसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महिते रतम् ।
दुर्योधनो महाराज राधेयमिदमब्रवीत् ॥ ८.७.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਭਰੇ, ਸੱਚੇ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਬੋਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ।
8.7.25
कर्ण जानामि ते वीर्यं सौहृदं परमं मयि ।
तथाऽपि त्वां महाबाहो प्रवक्ष्यामि हितं वचः ॥ ८.७.२५ ॥
ਹੇ ਕਰਨ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਰਾਕਰਮ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਸੌਹਾਰਦ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਆਖਾਂਗਾ।
8.7.26
श्रुत्वा यथेष्टं च कुरु वीर यत्तव रोचते ।
भवान्प्राज्ञतमो नित्यं मम चैव परा गतिः ॥ ८.७.२६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਸੁਣ ਕੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਉਹੀ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
8.7.27
भीष्मद्रोणावतिरथौ हतौ सेनापती मम ।
सेनापतिर्भवानस्तु ताभ्यां द्रविणवत्तरः ॥ ८.७.२७ ॥
ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਅਤਿਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥ ਤੂੰ ਹੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣ।
8.7.28
वृद्धो च तौ महेष्वासौ सापेक्षो च धनञ्जये ।
मानितौ च मया वीरौ राधेय वचनात्तव ॥ ८.७.२८ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਸਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲ ਪੱਖਪਾਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਧੇਯ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
8.7.29
पितामहत्वं सम्प्रेक्ष्य पाण्डुपुत्रा महारणे ।
रक्षितास्तात भीष्मेण दिवसानि दशैव तु ॥ ८.७.२९ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਹਪਣ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਦਿਨ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।
8.7.30
न्यस्तशस्त्रे तु भवति हतो भीष्मः पितामहः ।
शिखण्डिनं पुरुस्कृत्य फल्गुनेन महाहवे ॥ ८.७.३० ॥
ਹਥਿਆਰ ਰੱਖੇ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
8.7.31
हते तस्मिन्महेष्वासे शरतल्पगते तथा ।
त्वयोक्ते पुरुषव्याघ्र द्रोणो ह्यासीत्पुरःसरः ॥ ८.७.३१ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਤੇ ਲੇਟ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦ੍ਰੋਣ ਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ।
8.7.32
तेनापि रक्षिताः पार्थाः शिष्यत्वादिति मे मतिः ।
स चापि निहतो वृद्धो धृष्टद्युम्नेन सत्वरम् ॥ ८.७.३२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪਾਰਥ ਚੇਲੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੁਆਰਾ ਛੇਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.7.33
निहताभ्यां प्रधानाभ्यां ताभ्यामतुलविक्रम ।
त्वत्समं समरे योधं नान्यं पश्यामि चिन्तयन् ॥ ८.७.३३ ॥
ਹੇ ਅਤੁਲ ਵਿਕ੍ਰਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਸੋਚਣ ਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਯੋਧਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
8.7.34
भवानेव तु नः शक्तो विजयाय न संशयः ।
पूर्वं मध्ये च पश्चाश्च तथैव विहितं हितम् ॥ ८.७.३४ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਭਲਾ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
8.7.35
स भवान्धुर्यवत्सङ्ख्ये धुरमुद्वोऽढुमर्हति ।
अभिषेचय सैनान्ये स्वयमात्मानमात्मना ॥ ८.७.३५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੂਲਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ।
8.7.36
देवतानां यथा स्कन्दः सेनानीः प्रभुरव्ययः ।
तथा भवानिमां सेनां धार्तराष्ट्रीं बिभर्तु वै ॥ ८.७.३६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸੈਨਾ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕੋ।
8.7.37
जहि शत्रुगणान्सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव ।
अवस्थितं रमे दृष्ट्वा पाण्डवास्त्वां महारथाः।
द्रविष्यन्ति च पाञ्चाला विष्णुं दृष्ट्वेव दानवाः ॥ ८.७.३७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮਹਿੰਦਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਤੈਨੂੰ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਨਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।
8.7.38
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र प्रकर्षैतां महाचमूम् ॥ ८.७.३८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾਂ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ।
8.7.39
भवत्यवस्थिते यत्ते पाण्डवा मन्दचेतसः ।
द्रविष्यन्ति सहामात्याः पाञ्चालाः सृञ्जयाश्च ह। ॥ ८.७.३९ ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ; ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਵੀ।
8.7.40
यथा ह्यभ्युदितः सूर्यः प्रतपन्स्वेन तेजसा ।
व्यपोहति तमस्तीव्रं तथा शत्रून्प्रतापय ॥ ८.७.४० ॥
ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋਰ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾ।
8.7.41
एवमुक्तस्तु राधेयो राज्ञा दुर्योधनेन ह ।
राज्ञां मध्ये महाबाहुः प्रीतात्मा स महाबलः।
हर्षयन्नब्रवीत्कर्णो दुर्योधनमिदं वचः ॥ ८.७.४१ ॥
ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਰਾਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
8.7.42
उक्तमेतन्मया पूर्वं गान्धारे तव सन्निधौ ।
जेष्यामि पाण्डवान्सर्वान्सपुत्रान्सजनार्दनान् ॥ ८.७.४२ ॥
ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖੀ ਸੀ, ਹੇ ਗਾਂਧਾਰੀ-ਪੁੱਤਰ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿੱਤਾਂਗਾ।
8.7.43
सेनापतिर्भविष्यामि तवाहं नात्र संशयः ।
स्थिरो भव महाराज जितान्विद्वि च पाण्डवान् ॥ ८.७.४३ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਡੋਲ ਰਹੋ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮਝੋ।
8.7.44
एवमुक्तो महाराज ततो दुर्याधनो नृपः ।
उत्तस्थौ राजभिः सार्धं देवैरिव शतक्रतुः ॥ ८.७.४४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ)।
8.7.45
सैनापत्येन सत्कर्तुं कर्णं स्कन्दमिवामराः ।
ततोऽभिषिषिचुः कर्णं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ८.७.४५ ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਪਦ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਧੀ-ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਰਣ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
8.7.46
दुर्योधनमुक्ता राजन्राजानो विजयैषिणः ।
शातकुम्भमयैः कुम्भेर्माहेयैश्चाभिमन्त्रितैः ॥ ८.७.४६ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੱਲੋਂ ਆਖੇ ਗਏ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ।
8.7.47
तोयपूर्णैर्विषाणैश्च द्विपखङ्गमहर्षभैः ।
मणिमुक्तायुतैश्चान्यैः पुण्यगन्धैस्तथौषधैः ॥ ८.७.४७ ॥
ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਦੰਦਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ।
8.7.48
औदुम्बरे सुखासीनमासने क्षौमसंवृते ।
शास्त्रदृष्टेन विधिना सम्भारैश्च सुसम्भृतैः ॥ ८.७.४८ ॥
ਗੂਲਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਆਸਣ ਉੱਤੇ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਵਿਹਿਤ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁਟਾਈ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਨਾਲ।
8.7.49
ब्राह्मणः क्षत्रिया वैश्यास्तथा शूद्राश्च सम्मताः ।
तुष्टुवुस्तं महात्मानमभिषिक्तं वरासने ॥ ८.७.४९ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
8.7.50
ततोऽभिषिक्ते राजेन्द्र निष्कैर्गोभिर्धनेन च ।
वाचयामास विप्राग्र्यान्राधेयः परवीरहा ॥ ८.७.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਮਗਰੋਂ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਧੇਯ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਸਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਵਾਈਆਂ।
8.7.51
स व्यरोचत राधेयः सूतमागधबन्दिभिः ।
स्तूयमानो यथा भानुरुदये ब्रह्मवादिभिः ॥ ८.७.५१ ॥
ਸੂਤਾਂ, ਮਾਗਧਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸਤਤ ਪਾਉਂਦਾ ਰਾਧੇਯ ਉਦੈ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੋਹਿਆ।
8.7.52
ततः पुण्याहघोषेण वादित्रनिनदेन च ।
जयशब्देन शूराणां तुमुलः सर्वतोऽभवत् ॥ ८.७.५२ ॥
ਫਿਰ ਪੁੰਨਿਆਹ ਦੇ ਘੋਸ਼, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੇ ਜੈ-ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
8.7.53
जयेत्यूचुर्नृपाः सर्वे राधेयं तत्र सङ्गताः ॥ ८.७.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰਾਧੇਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਯ ਹੋਵੇ!"
8.7.54
जय पार्थान्सगोविन्दान्सानुगांस्तान्महामृधे ।
इति तं बन्दिनः प्राहुर्द्विजाश्च पुरुषर्षभम् ॥ ८.७.५४ ॥
"ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੋ" — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ੋੱਤਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.7.55
जहि पार्थान्सपाञ्चालान्राधेय विजयाय नः ।
उद्यन्निव सदा भानुस्तमांस्युग्रैर्गभस्तिभिः ॥ ८.७.५५ ॥
ਹੇ ਰਾਧੇਯ, ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਪਾਰਥਾਂ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ; ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ।
8.7.56
न ह्यलं त्वद्विसृष्टानां शराणां वै सकेशवाः ।
उलूकाः सूर्यरश्मीनां ज्वलतामिव दर्शने ॥ ८.७.५६ ॥
ਤੇਰੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕੇਸ਼ਵ ਸਮੇਤ ਉਹ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ; ਬਲਦੀਆਂ ਸੂਰਜ-ਕਿਰਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਲੂਆਂ ਵਾਂਗ।
8.7.57
न हि पार्थाः सपाञ्चालाः स्थातुं शक्तास्तवाग्रतः ।
आत्तवज्रस्य समरे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ८.७.५७ ॥
ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹੇਂਦਰ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾਨਵ ਜਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਰਥ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਣਗੇ।
8.7.58
स सत्कृतः स्तूयमानः सुहृद्गणवृतो रुषा ।
कर्णो दुर्योधनं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्प्रियम् ॥ ८.७.५८ ॥
ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਇਆ, ਉਸਤਤ ਹੁੰਦਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਕਰਨ ਰੋਸ ਨਾਲ ਹੱਸਦਿਆਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।
8.7.59
दुर्योधनाद्य सगणं पाण्डूनां प्रवरैः सह ।
फल्गुनं सूदयिष्यामि त्वत्प्रियार्थं सबान्धवम् ॥ ८.७.५९ ॥
ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਲਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਲ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਫਲਗੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
8.7.60
सपर्वतार्णवद्वीपां शाधि गां गतपाण्डवाम् ।
पुत्रपौत्रप्रपौत्रेषु प्रतिष्ठां गमयिष्यमि ॥ ८.७.६० ॥
ਪਹਾੜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ; ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਰਿਆਂ, ਪੜਪੋਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਦਿਵਾਵਾਂਗਾ।
8.7.61
नासह्यं विद्यते मह्यं त्वत्प्रियार्थमरिन्दम ।
सत्यधर्मानुरक्तस्य सिद्धिरात्मवतो यथा ॥ ८.७.६१ ॥
ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਹਿ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸੰਜਮੀ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ।
8.7.62
अभिषिक्तस्तु राघेयः प्रभया सोऽमितप्रभः ।
अत्यरिच्यत रूपेण दिवाकर इवापरः ॥ ८.७.६२ ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਰਾਧੇਯ ਕਰਣ, ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਸ਼ੋਭਿਆ।
8.7.63
सैनापत्ये तु राधेयमभिषिच्य सुतस्तव ।
अमन्यत तदात्मानं कृतार्थं कालचोदितः ॥ ८.७.६३ ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਰਾਧੇਯ ਕਰਣ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਸਮਝਿਆ।
8.7.64
कर्णोऽपि राज्ञः संप्राप्य सैनापत्यमरिन्दमः ।
योगमाज्ञापयामास सूर्यस्योदयनं प्रति ॥ ८.७.६४ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਰਿੰਦਮ ਕਰਣ ਨੇ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੱਲ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
8.7.65
तव पुत्रैर्वृतः कर्णः शुशुभे तत्र भारत ।
देवैरिव यथा स्कन्दः सङ्ग्रामे तारकामये ॥ ८.७.६५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਕਰਣ ਉੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਿਆ ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਕ ਦੈਂਤ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸਕੰਦ ਸ਼ੋਭਿਆ ਸੀ।