મહાભારત · અધ્યાય 8.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.70.1
तद्धर्मशीलस्य वचो निशम्य ।
राज्ञः क्रुद्धस्यातिरथो महात्मा।
उवाच दुर्मर्षमदीनसत्वो ।
युधिष्ठिरं जिष्णुरनन्तवीर्यः ॥ ८.७०.१ ॥
ધર્મશીલ રાજાનાં તે વચન સાંભળીને ક્રોધિત અતિરથી, મહાત્મા, અદીનસત્ત્વ, અનંતવીર્ય જિષ્ણુ (અર્જુન) યુધિષ્ઠિરને અસહ્ય વચનો બોલ્યા.
8.70.2
द्रोणं हतं पार्थ कर्णो विदित्वा ।
भिन्नां नावविमावत्यगाधे कुरूणाम्।
सम्मुह्यमानान्धार्तराष्ट्रान्विदित्वा ।
निरुत्साहांश्च विजये परेषाम् ॥ ८.७०.२ ॥
હે પાર્થ, દ્રોણ હણાયા છે એ કર્ણે જાણ્યું; અગાધ સમુદ્રમાં તૂટેલી નાવ જેવી કૌરવોની સેના અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને મોહગ્રસ્ત તથા શત્રુઓના વિજયમાં નિરુત્સાહ જોઈને.
8.70.3
सोदर्यवत्त्वरितोऽमितौजा ।
उत्तारयिष्यन्धृतराष्ट्रस्य पुत्रान्।
रणे रथेनाधिरथिर्महात्मा ।
ततो हि मां त्वरितः सोऽभ्यधावत् ॥ ८.७०.३ ॥
ભાઈની જેમ ત્વરા કરીને, અમિત તેજવાળો તે, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને ઉગારવાની ઇચ્છાથી, યુદ્ધમાં પોતાના રથ સાથે તે મહાત્મા અધિરથિ (કર્ણ) મારી તરફ ઝડપથી દોડ્યો.
8.70.4
संशप्तकैर्युध्यमानस्य मेऽद्य ।
सेनाग्रयायी कुरुसैन्यस्य राजन्।
आशीविषाभान्विकिरञ्शरौघा… ।
न्द्रौणिः पुरस्तात्सहसाध्यतिष्ठत् ॥ ८.७०.४ ॥
હે રાજન, આજે સંશપ્તકો સાથે લડતા મારી સામે, ઝેરી સર્પો જેવા બાણોના સમૂહ વરસાવતો, કૌરવ સેનાના અગ્રભાગે ચાલતો દ્રોણપુત્ર (અશ્વત્થામા) અચાનક સામે આવી ઊભો…
8.70.5
स मे दृष्ट्वा शूरतमो ध्वजाग्रं ।
समादिशद्रथसङ्घाननेकान्।
तेषामहं पञ्चशतं निहत्य ।
आसादयं द्रोणपुत्रं नदन्तम् ॥ ८.७०.५ ॥
તે અતિશૂરે મારા ધ્વજાગ્રને જોઈને અનેક રથસમૂહોને આદેશ આપ્યો. તેમાંથી પાંચસો હણીને હું ગર્જતા દ્રોણપુત્ર પાસે પહોંચ્યો.
8.70.6
स द्रोणपुत्रः सदृशं महात्मा ।
मामप्यरौत्सीत्तदनीकमध्ये।
किरञ्शरौघान्बहुरूपान्विचित्रा… ।
न्स्वातीगतः शुक्र इवातिवर्षन् ॥ ८.७०.६ ॥
દ્રોણનો તે મહાત્મા પુત્ર, પિતા સમાન, તે સેનાની વચ્ચે મારા પર પણ પ્રહાર કરવા લાગ્યો. વિચિત્ર અને અનેક રૂપોવાળી બાણધારાઓ વરસાવતાં… નક્ષત્રમાં ગયેલા શુક્રની જેમ અતિશય વર્ષા કરતો હતો.
8.70.7
स मे रान्सर्वतः कङ्कपत्रा… ।
नवासृजद्वै पृथिवीप्रकाशान्।
निवार्य तूर्णं परमाजिमध्ये ।
ततोऽपि मां बाणगणैः समार्पयत् ॥ ८.७०.७ ॥
તેણે મારા પર ચારેય બાજુથી કંકપક્ષીના પીંછાવાળા બાણો… ખરેખર પૃથ્વીને પ્રકાશિત કરનારા બાણો છોડ્યા. તે મહાયુદ્ધની વચ્ચે તરત જ મને રોકીને પછી બાણસમૂહોથી મને ઢાંકી દીધો.
8.70.8
आकर्षणं वापि विकृष्य मुक्तं ।
न दृश्यते तस्य महारथस्य।
न सन्दधानः कुत आददानो ।
न व्याक्षिपन्न विकर्षन्विमुञ्चन् ॥ ८.७०.८ ॥
તે મહારથીનું ધનુષ ખેંચવું કે ખેંચીને છોડવું દેખાતું નથી. બાણ ચડાવવું, ક્યાંથી લેવું, આમતેમ હલાવવું, ખેંચવું કે છોડવું કંઈ દેખાતું નથી.
8.70.9
सव्येन वा यदि वा दक्षिणेन ।
न ज्ञायते कतरेणास्यतीति।
आचार्यवत्समरे पर्यवर्त… ।
न्महच्चित्रं दर्शयन्सर्वतः स्म ॥ ८.७०.९ ॥
ડાબા હાથે કે જમણા હાથે, કયા હાથે તે બાણ છોડે છે તે જાણી શકાતું નથી. આચાર્યની જેમ તે યુદ્ધમાં ફરતો હતો… ચારેય બાજુ મહાન અદ્ભુત કૌશલ બતાવતો હતો.
8.70.10
दृष्ट्वीविषं चासुहरं परेषां ।
सर्वा दिशः पूरयानं शरौधैः।
अलातचक्रप्रतिमं महात्मनः ।
सदा नतं कार्मुकं ब्रह्मबन्धोः ॥ ८.७०.१० ॥
શત્રુઓના પ્રાણ હરનારાં બાણો જોઈને, બાણધારાઓથી બધી દિશાઓ ભરતા તે મહાત્મા બ્રાહ્મણ-બંધુનું વળેલું ધનુષ અલાતચક્ર જેવું દેખાતું હતું.
8.70.11
ततोऽपरान्बाणगणाननेका… ।
नाकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान्।
ससर्ज शीघ्रास्त्रबलेन वीर… ।
स्तोयं यथा प्रावृषि कालमेघः ॥ ८.७०.११ ॥
પછી તેણે કાન સુધી ખેંચેલા ધનુષ્યોમાંથી છૂટેલા બીજા અનેક બાણસમૂહો છોડ્યા; તે વીરે શીઘ્ર અસ્ત્રબળથી વર્ષાઋતુના કાળા મેઘ જેમ વરસાવ્યા.
8.70.12
आविध्यन्मां पञ्चभिद्रोणपुत्रः ।
शितैः शरैः पञ्चभिर्वासुदेवम्।
अभ्यघ्नं बाणैस्तमहं सुधारै… ।
र्निमेषमात्रेण सुवर्णपुङ्खैः ॥ ८.७०.१२ ॥
દ્રોણપુત્રે મને પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો, વાસુદેવને પણ પાંચથી. મેં તેને ધારદાર બાણોથી, એક નિમેષમાં, સુવર્ણ પાંખવાળા બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
8.70.13
स निर्विद्धो विरथो द्रोणपुत्रो ।
रथानीकं चाधिरथेर्विवेश।
मयाभिभूतान्स्वरथप्रबर्हा… ।
नस्त्रं च पश्यन्रुधिरप्रदिग्धम् ॥ ८.७०.१३ ॥
દ્રોણપુત્ર બાણોથી વીંધાઈને, રથવિહીન થઈને, અધિરથપુત્ર (કર્ણ)ની રથસેનામાં પ્રવેશ્યો; મારાથી પરાજિત, પોતાના રથોને તોડનારાઓને અને લોહીથી લથપથ અસ્ત્રને જોતાં.
8.70.14
ततोऽभिभूतं युधि वीक्ष्य सैन्यं ।
विध्वस्तयोधं द्रुतनागयूथम्।
पञ्चाशता रथमुख्यैः समेतः ।
कर्णस्त्वरन्नभ्यपतत्प्रमाथी ॥ ८.७०.१४ ॥
ત્યારે યુદ્ધમાં પરાજિત, યોદ્ધાઓ વિખરાયેલા, હાથીઓના ટોળાં ભાગતાં એવી સેનાને જોઈને, પચાસ મુખ્ય રથીઓ સાથે મળીને, સંહારક કર્ણ ઝડપથી ધસી આવ્યો.
8.70.15
तान्सूदयित्वाऽहमपास्य कर्णं ।
द्रष्टुं भवन्तं त्वरयोपयातः।
सर्वे पाञ्चाला ह्युद्विजन्ते स्म कर्णं ।
दृष्ट्वा गावः केसरिणं यथैव ॥ ८.७०.१५ ॥
તેમને મારીને, કર્ણને પાછળ છોડીને, તમને જોવા હું ઝડપથી આવ્યો. બધા પાંચાલો કર્ણને જોઈને, સિંહને જોઈને ગાયો જેમ ગભરાય તેમ ગભરાઈ ગયા છે.
8.70.16
मृत्योरास्यं व्यात्तमिवाभिपद्य ।
प्रभद्रकाः कर्णमासाद्य सर्वे।
यास्यामि तांस्तारयिष्यन्बलौघा… ।
द्दिष्ट्या भवान्स्वस्तिमान्पार्थ दृष्टः ॥ ८.७०.१६ ॥
મૃત્યુના ખુલ્લા મોઢામાં પ્રવેશ્યા જેવા, કર્ણ પાસે પહોંચેલા પ્રભદ્રકો બધા (સંકટમાં છે). તેમને છોડાવવાની ઇચ્છાથી હું જઈશ… સદભાગ્યે, હે પાર્થ, તમે કુશળ દેખાયા.
8.70.17
हनिष्येऽहं भारत सूतपुत्र… ।
मस्मिन्सङ्ग्रामे यदि दृश्यतेऽद्य।
आयाहि पश्याद्य युयुत्समानौ ।
मां सूतपुत्रं च धृतौ रणाय ॥ ८.७०.१७ ॥
હે ભારત, હું સૂતપુત્રને… મારીશ, જો આજે આ યુદ્ધમાં તે દેખાશે. આવ, આજે જો, યુદ્ધ ઇચ્છતા બે જણને — મને અને સૂતપુત્રને — યુદ્ધ માટે દૃઢ ઊભેલા.
8.70.18
महाझषस्येव मुखं प्रपन्नाः ।
प्रभद्रकाः कर्णमुखं प्रपन्नाः।
षट्साहस्रा भारत राजपुत्राः ।
स्वर्गाय लोकाय रणे निमग्नाः ॥ ८.७०.१८ ॥
મોટી માછલીના મુખમાં જેમ, તેમ પ્રભદ્રકો કર્ણના મુખમાં પ્રવેશ્યા. હે ભારત, છ હજાર રાજકુમારો સ્વર્ગ અને લોક માટે યુદ્ધમાં ડૂબ્યા.
8.70.19
तानद्य यास्यामि रणाद्विमोक्तुं ।
सर्वात्मना सूतपुत्रं च हन्तुम् ॥ ८.७०.१९ ॥
આજે હું તેમને યુદ્ધમાંથી છોડાવવા જઈશ, અને પૂર્ણ મનથી સૂતપુત્રને મારવા પણ.
8.70.20
अथ प्रवीरेण महानुभाव ।
द्विषत्सैन्यं निर्दहन्विस्तरेण।
समेत्याहं सूतपुत्रेण सङ्ख्ये ।
वज्रीव वृत्रेण नरेन्द्रमुख्य ॥ ८.७०.२० ॥
પછી મહાવીર સાથે, હે મહાપ્રભાવી, શત્રુસેનાને વિસ્તારથી બાળતા, યુદ્ધમાં સૂતપુત્રને મળીને — વજ્રધારી વૃત્રને જેમ — હે નરેન્દ્રશ્રેષ્ઠ.
8.70.21
एवं गते किञ्च मयाऽद्य शक्यं ।
कार्यं कर्तुं निग्रहे सूतजस्य।
तथैव राज्ञश्च सुयोधनस्य ।
ये चापि मां योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७०.२१ ॥
આવી સ્થિતિમાં આજે હું શું કરી શકું? સૂતપુત્ર (કર્ણ)ને રોકવાનું કાર્ય કરવાનું છે; એ જ રીતે રાજા સુયોધનને પણ; અને મારી સાથે યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છાથી ભેગા થયેલાઓને પણ.
8.70.22
कर्णं न चेदद्य निहन्मि राज… ।
न्सबान्धवं युध्यमानं प्रसह्य।
प्रतिश्रुत्याऽकुर्वतां या गतिर्वै ।
कष्टां यायां तामहं राजसिंह ॥ ८.७०.२२ ॥
આજે કર્ણને તેના બંધુઓ સહિત, બળપૂર્વક યુદ્ધ કરતો હોય ત્યારે હું જો ન મારું તો… — પ્રતિજ્ઞા કરીને તેને ન પાળનારાઓની જે કષ્ટદાયક ગતિ થાય છે, તે ગતિ હું પામીશ, હે રાજસિંહ.
8.70.23
आमन्त्रये त्वां ब्रूहि रणे जयं मे ।
पुरा भीमं धार्तराष्ट्रा ग्रसन्ति।
सौतिं हनिष्यामि नरेन्द्रसिंह ।
सैन्यं तथा शत्रुगणांश्च सर्वान् ॥ ८.७०.२३ ॥
હું તમને આમંત્રું છું — કહો કે યુદ્ધમાં મારો વિજય થાઓ. ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો ભીમને ગ્રસી લે તે પહેલાં, હે નરેન્દ્રસિંહ, હું સૂતપુત્રને, સેનાને અને શત્રુસમૂહોને બધાંને મારી નાખીશ.