Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.70

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.70.1

तद्धर्मशीलस्य वचो निशम्य ।
राज्ञः क्रुद्धस्यातिरथो महात्मा।
उवाच दुर्मर्षमदीनसत्वो ।
युधिष्ठिरं जिष्णुरनन्तवीर्यः ॥ ८.७०.१ ॥

ଧର୍ମଶୀଳ ରାଜାଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅତିରଥୀ, ମହାତ୍ମା, ଅଦୀନସତ୍ତ୍ୱ, ଅନନ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅସହ୍ୟ କଥା କହିଲେ।

8.70.2

द्रोणं हतं पार्थ कर्णो विदित्वा ।
भिन्नां नावविमावत्यगाधे कुरूणाम्।
सम्मुह्यमानान्धार्तराष्ट्रान्विदित्वा ।
निरुत्साहांश्च विजये परेषाम् ॥ ८.७०.२ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଦ୍ରୋଣ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି କର୍ଣ୍ଣ ଜାଣିଲେ; ଅଗାଧ ସମୁଦ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ନୌକା ପରି କୌରବ ସେନା ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମୋହିତ ଓ ଶତ୍ରୁ ବିଜୟରେ ନିରୁତ୍ସାହ ଥିବା ଦେଖି।

8.70.3

सोदर्यवत्त्वरितोऽमितौजा ।
उत्तारयिष्यन्धृतराष्ट्रस्य पुत्रान्।
रणे रथेनाधिरथिर्महात्मा ।
ततो हि मां त्वरितः सोऽभ्यधावत् ॥ ८.७०.३ ॥

ଭାଇ ପରି ତ୍ୱରା କରି, ଅମିତତେଜା ସେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ରଣରେ ନିଜ ରଥ ସହିତ ସେ ମହାତ୍ମା ଅଧିରଥି (କର୍ଣ୍ଣ) ମୋ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁ ଆସିଲେ।

8.70.4

संशप्तकैर्युध्यमानस्य मेऽद्य ।
सेनाग्रयायी कुरुसैन्यस्य राजन्।
आशीविषाभान्विकिरञ्शरौघा… ।
न्द्रौणिः पुरस्तात्सहसाध्यतिष्ठत् ॥ ८.७०.४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଆଜି ସଂଶପ୍ତକମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ, ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଶରସମୂହ ବର୍ଷାଇ କୌରବ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ହଠାତ୍ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲେ…

8.70.5

स मे दृष्ट्वा शूरतमो ध्वजाग्रं ।
समादिशद्रथसङ्घाननेकान्।
तेषामहं पञ्चशतं निहत्य ।
आसादयं द्रोणपुत्रं नदन्तम् ॥ ८.७०.५ ॥

ସେହି ଅତିଶୂର ମୋ ଧ୍ୱଜାଗ୍ର ଦେଖି ଅନେକ ରଥସଙ୍ଘକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଶହ ହତ୍ୟା କରି ମୁଁ ଗର୍ଜନକାରୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲି।

8.70.6

स द्रोणपुत्रः सदृशं महात्मा ।
मामप्यरौत्सीत्तदनीकमध्ये।
किरञ्शरौघान्बहुरूपान्विचित्रा… ।
न्स्वातीगतः शुक्र इवातिवर्षन् ॥ ८.७०.६ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେହି ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର, ପିତାଙ୍କ ସମାନ, ସେଠାରେ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ବିଚିତ୍ର ଏବଂ ବହୁରୂପୀ ଶରଧାରା ବର୍ଷଣ କରି… ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଗତ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ପରି ଅତିଶୟ ବର୍ଷଣ କରୁଥିଲେ।

8.70.7

स मे रान्सर्वतः कङ्कपत्रा… ।
नवासृजद्वै पृथिवीप्रकाशान्।
निवार्य तूर्णं परमाजिमध्ये ।
ततोऽपि मां बाणगणैः समार्पयत् ॥ ८.७०.७ ॥

ସେ ମୋ ଉପରେ ଚାରି ପାର୍ଶ୍ୱରୁ କଙ୍କପତ୍ର ବାଣ… ପ୍ରକୃତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ରୋକି ପୁଣି ବାଣସମୂହରେ ମୋତେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

8.70.8

आकर्षणं वापि विकृष्य मुक्तं ।
न दृश्यते तस्य महारथस्य।
न सन्दधानः कुत आददानो ।
न व्याक्षिपन्न विकर्षन्विमुञ्चन् ॥ ८.७०.८ ॥

ସେହି ମହାରଥଙ୍କ ଧନୁ ଟାଣିବା କିମ୍ବା ଟାଣି ଛାଡ଼ିବା ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ। ବାଣ ଯୋଡ଼ିବା, କେଉଁଠୁ ନେବା, ଏଣେତେଣେ ହଲାଇବା, ଟାଣିବା କିମ୍ବା ଛାଡ଼ିବା କିଛି ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ।

8.70.9

सव्येन वा यदि वा दक्षिणेन ।
न ज्ञायते कतरेणास्यतीति।
आचार्यवत्समरे पर्यवर्त… ।
न्महच्चित्रं दर्शयन्सर्वतः स्म ॥ ८.७०.९ ॥

ବାମ ହାତରେ କିମ୍ବା ଡାହାଣ ହାତରେ, କେଉଁ ହାତରେ ସେ ବାଣ ମାରୁଛନ୍ତି ତାହା ଜଣାପଡ଼ୁ ନାହିଁ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୁଲୁଥିଲେ… ସବୁ ଦିଗରେ ମହାନ ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳ ଦେଖାଉଥିଲେ।

8.70.10

दृष्ट्वीविषं चासुहरं परेषां ।
सर्वा दिशः पूरयानं शरौधैः।
अलातचक्रप्रतिमं महात्मनः ।
सदा नतं कार्मुकं ब्रह्मबन्धोः ॥ ८.७०.१० ॥

ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରୁଥିବା ବାଣ ଦେଖି, ବାଣଧାରାରେ ସବୁ ଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବନ୍ଧୁଙ୍କ ନତ ଧନୁ ଅଲାତଚକ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

8.70.11

ततोऽपरान्बाणगणाननेका… ।
नाकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान्।
ससर्ज शीघ्रास्त्रबलेन वीर… ।
स्तोयं यथा प्रावृषि कालमेघः ॥ ८.७०.११ ॥

ତା'ପରେ ସେ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଣା ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବାଣସମୂହ ନିକ୍ଷେପ କଲା; ସେହି ବୀର ଦ୍ରୁତ ଅସ୍ତ୍ରବଳରେ ବର୍ଷା ଋତୁର କଳା ମେଘ ପରି ବର୍ଷଣ କଲା।

8.70.12

आविध्यन्मां पञ्चभिद्रोणपुत्रः ।
शितैः शरैः पञ्चभिर्वासुदेवम्।
अभ्यघ्नं बाणैस्तमहं सुधारै… ।
र्निमेषमात्रेण सुवर्णपुङ्खैः ॥ ८.७०.१२ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମୋତେ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲା, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚରେ। ମୁଁ ତାକୁ ଧାରୁଆ ବାଣରେ, ଏକ ନିମିଷ ମଧ୍ୟରେ, ସୁନା ପଖାବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲି।

8.70.13

स निर्विद्धो विरथो द्रोणपुत्रो ।
रथानीकं चाधिरथेर्विवेश।
मयाभिभूतान्स्वरथप्रबर्हा… ।
नस्त्रं च पश्यन्रुधिरप्रदिग्धम् ॥ ८.७०.१३ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ରଥହୀନ ହୋଇ, ଅଧିରଥପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ ରଥସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ମୋ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ, ନିଜ ରଥ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ମାଖା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି।

8.70.14

ततोऽभिभूतं युधि वीक्ष्य सैन्यं ।
विध्वस्तयोधं द्रुतनागयूथम्।
पञ्चाशता रथमुख्यैः समेतः ।
कर्णस्त्वरन्नभ्यपतत्प्रमाथी ॥ ८.७०.१४ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଭୂତ, ଯୋଦ୍ଧା ବିଖଣ୍ଡିତ, ହସ୍ତୀଦଳ ପଳାଉଥିବା ସେନାକୁ ଦେଖି, ପଚାଶ ଜଣ ପ୍ରମୁଖ ରଥୀଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ବିନାଶକାରୀ କର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଧାଇଁଲେ।

8.70.15

तान्सूदयित्वाऽहमपास्य कर्णं ।
द्रष्टुं भवन्तं त्वरयोपयातः।
सर्वे पाञ्चाला ह्युद्विजन्ते स्म कर्णं ।
दृष्ट्वा गावः केसरिणं यथैव ॥ ८.७०.१५ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲି। ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସିଂହ ଦେଖିଲେ ଗାଈ ପରି ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି।

8.70.16

मृत्योरास्यं व्यात्तमिवाभिपद्य ।
प्रभद्रकाः कर्णमासाद्य सर्वे।
यास्यामि तांस्तारयिष्यन्बलौघा… ।
द्दिष्ट्या भवान्स्वस्तिमान्पार्थ दृष्टः ॥ ८.७०.१६ ॥

ମୃତ୍ୟୁର ଖୋଲା ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ ସମସ୍ତେ (ବିପଦରେ ଅଛନ୍ତି)। ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଯିବି… ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ହେ ପାର୍ଥ, ଆପଣ କୁଶଳରେ ଦେଖାଗଲେ।

8.70.17

हनिष्येऽहं भारत सूतपुत्र… ।
मस्मिन्सङ्ग्रामे यदि दृश्यतेऽद्य।
आयाहि पश्याद्य युयुत्समानौ ।
मां सूतपुत्रं च धृतौ रणाय ॥ ८.७०.१७ ॥

ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ… ବଧ କରିବି, ଯଦି ଆଜି ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦେଖାଯାଏ। ଆସ, ଆଜି ଦେଖ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ — ମୋତେ ଓ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ — ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଠିଆ ହୋଇଥିବା।

8.70.18

महाझषस्येव मुखं प्रपन्नाः ।
प्रभद्रकाः कर्णमुखं प्रपन्नाः।
षट्साहस्रा भारत राजपुत्राः ।
स्वर्गाय लोकाय रणे निमग्नाः ॥ ८.७०.१८ ॥

ବଡ଼ ମାଛର ମୁଖ ପରି, ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହେ ଭାରତ, ଛଅ ହଜାର ରାଜପୁତ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଲୋକ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲେ।

8.70.19

तानद्य यास्यामि रणाद्विमोक्तुं ।
सर्वात्मना सूतपुत्रं च हन्तुम् ॥ ८.७०.१९ ॥

ଆଜି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଯିବି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ମଧ୍ୟ।

8.70.20

अथ प्रवीरेण महानुभाव ।
द्विषत्सैन्यं निर्दहन्विस्तरेण।
समेत्याहं सूतपुत्रेण सङ्ख्ये ।
वज्रीव वृत्रेण नरेन्द्रमुख्य ॥ ८.७०.२० ॥

ତାପରେ ମହାବୀରଙ୍କ ସହିତ, ହେ ମହାପ୍ରଭାବୀ, ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ବିସ୍ତାରରେ ଦହନ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି — ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃତ୍ର ସହିତ ଯେପରି — ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।

8.70.21

एवं गते किञ्च मयाऽद्य शक्यं ।
कार्यं कर्तुं निग्रहे सूतजस्य।
तथैव राज्ञश्च सुयोधनस्य ।
ये चापि मां योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७०.२१ ॥

ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଆଜି ମୁଁ କ'ଣ କରିପାରିବି? ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କୁ ରୋକିବା ହିଁ କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ; ସେହିପରି ରାଜା ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

8.70.22

कर्णं न चेदद्य निहन्मि राज… ।
न्सबान्धवं युध्यमानं प्रसह्य।
प्रतिश्रुत्याऽकुर्वतां या गतिर्वै ।
कष्टां यायां तामहं राजसिंह ॥ ८.७०.२२ ॥

ଆଜି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ସହିତ, ବଳରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଯଦି ମୁଁ ବଧ ନ କରେ… — ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ତାହା ପାଳନ ନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଯେଉଁ କଷ୍ଟଦାୟକ ଗତି ହୁଏ, ସେହି ଗତି ମୁଁ ପାଇବି, ହେ ରାଜସିଂହ।

8.70.23

आमन्त्रये त्वां ब्रूहि रणे जयं मे ।
पुरा भीमं धार्तराष्ट्रा ग्रसन्ति।
सौतिं हनिष्यामि नरेन्द्रसिंह ।
सैन्यं तथा शत्रुगणांश्च सर्वान् ॥ ८.७०.२३ ॥

ମୁଁ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି — କହ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ବିଜୟ ହେଉ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭୀମଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ରସିଂହ, ମୁଁ ସୂତପୁତ୍ର, ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଗଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।