ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.71.1
वैकर्तनं कुशलिनं निशम्य ।
क्रुद्धः पार्थः फल्गूनस्यामितौजाः।
धनञ्जयं वाक्यमुवाच राजा ।
युधिष्ठिरः कर्णशराभितप्तः ॥ ८.७१.१ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କୁଶଳ ଶୁଣି କ୍ରୋଧିତ ପାର୍ଥ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଅମିତୌଜା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
8.71.2
इमां च वसतिं हित्वा भयात्कर्णेन फल्गुन ।
अहं च भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.७१.२ ॥
ହେ ଫଲ୍ଗୁନ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭୟରେ ଏହି ବାସସ୍ଥାନ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ, ଭୀମସେନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ।
8.71.3
वासुदेवेन सहिता वयं कर्णेन निर्जिताः ।
पुनरेव वनं गत्वा तपश्चर्यां च कुर्महे।
अथवा धार्तराष्ट्राणां परिचर्यां चरामहे ॥ ८.७१.३ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଆମେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛୁ। ପୁନର୍ବାର ବନକୁ ଯାଇ ତପସ୍ୟା କରିବା, ନଚେତ୍ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସେବା କରିବା।
8.71.4
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुं रोषात्संरक्तलोचनः ।
अब्रवीत्पुनरेवात्र धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.७१.४ ॥
ଏପରି ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ କହି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏଠାରେ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।
8.71.5
इदं यदि द्वैतवने तु सूक्तं ।
कर्णं नियोद्धुं न सहे नृपेति।
वयं ततः प्राप्तकालं यथाव… ।
त्कृत्वाऽभ्युपेक्षाम तथैव राज्यम् ॥ ८.७१.५ ॥
ଦ୍ୱୈତବନରେ ଯଦି ଏହା କୁହାଯାଇଥିଲା, 'ହେ ରାଜନ, କର୍ଣ୍ଣ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ', ତେବେ ଆମେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ… କରି, ସେହିପରି ରାଜ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଉପେକ୍ଷା କରିବା।
8.71.6
मयि प्रतिश्रुत्य वधं हि तस्य ।
बलस्य चार्धस्य तथैव युद्धे।
आनीय मां शत्रुमध्ये स कस्मा… ।
त्समुन्नाम्य स्थण्डिले प्रत्यपिंष्ठाः ॥ ८.७१.६ ॥
ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତାହାର ବଧର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାର ଅଧା ବଧର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟକୁ ଆଣି, ସେ କାହିଁକି… ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ତୁମେ ମୋତେ ପଛକୁ ଠେଲିଦେଲ।
8.71.7
अन्वास्य सत्येन यदात्थ पार्थ ।
सत्यं शपन्वासुदेवेन सार्धम्।
तन्नः सत्यमफलं ह्यकार्षीः ।
फलस्य काले चाच्छिन्नः पुष्पवृक्षम् ॥ ८.७१.७ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ସତ୍ୟ ଉପରେ ଶପଥ କରି ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଶପଥ କରି, ତାହା ଆମ ପାଇଁ ସତ୍ୟକୁ ନିଷ୍ଫଳ କଲା; ଫଳକାଳରେ ଫୁଲିତ ବୃକ୍ଷ ପରି ତୁମେ ଛିନ୍ନ ହେଲ।
8.71.8
प्रच्छादितस्त्वं बालिश दुर्यशोभि… ।
रनर्थवाक्योऽस्यर्जुन नैव साधुः।
त्यक्त्वा भीमं सर्वभीमेषु भीमं ।
संयोजितस्त्वं सूतपुत्रं निहन्तुम् ॥ ८.७१.८ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ମୂର୍ଖ, ଅପକୀର୍ତ୍ତିରେ ଆବୃତ, … ଅନର୍ଥକାରୀ ବାକ୍ୟଯୁକ୍ତ, ମୋଟେ ସାଧୁ ନୁହଁ; ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଭୀମଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ତୁମେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଛ।
8.71.9
यत्तद्वृथा वागुवाचान्तरिक्षे ।
सप्ताह्नि जाते त्वयि मन्दबुद्धौ।
अपापीयान्वासवात्कुन्तिजातो ।
बहून्सङ्ग्रामानयमेव जेता ॥ ८.७१.९ ॥
ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଜନ୍ମିତ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ତୁମ ବିଷୟରେ ଆକାଶରେ ବୃଥା କୁହାଯାଇଥିବା ସେହି ବାଣୀ — କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର, ବାସବଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପାପ ହୋଇ, ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିବେ।
8.71.10
अयं जेता पाण्डवो देवसङ्घान् ।
सर्वाणि भूतान्यपि चोत्तमौजाः।
अयं जेता मद्रकलिङ्गजाता… ।
न्दैत्यांश्च रक्षांसि समागतानि ॥ ८.७१.१० ॥
ଏହି ପାଣ୍ଡବ ଦେବସମୂହକୁ ଜିତିବେ; ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଉତ୍ତମୌଜା ଏହା ଜିତିବେ। ମଦ୍ର-କଳିଙ୍ଗରେ ଜାତ ଏହା ଜିତିବେ… ଦୈତ୍ୟ ଓ ସମାଗତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ।
8.71.11
भूमिं च सर्वां निखिलेन जेता ।
कुरूंश्च जेता स्वगणांश्च जेता।
अस्मात्परो नो भविता धनुर्धरो ।
नैष्यन्न भूतः कश्चिदेनं विजेता ॥ ८.७१.११ ॥
ଏ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜିତିବେ; କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଓ ନିଜ ଗଣମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିବେ। ଏହାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ଆମ ପାଇଁ ହେବେ ନାହିଁ; ଏହାକୁ ଜିତିବାକୁ କେହି ଆସିନାହାନ୍ତି, ଆସିବେ ନାହିଁ।
8.71.12
इच्छन्नयं सर्वभूतानि कुर्या… ।
द्वशी वशे सर्वसमाप्तविद्यः।
कान्त्या शशाङ्कस्य जवेन वायोः ।
स्यैर्येण मेरोः क्षमया पृथिव्याः ॥ ८.७१.१२ ॥
ଏ ଇଚ୍ଛା କଲେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ବଶ କରିପାରନ୍ତି… ବଶୀ, ସର୍ବ ବିଦ୍ୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା। ଚନ୍ଦ୍ରର କାନ୍ତିରେ, ବାୟୁର ବେଗରେ, ମେରୁର ସ୍ଥିରତାରେ ଓ ପୃଥିବୀର କ୍ଷମାରେ (ଏ ସମାନ)।
8.71.13
अग्नेश्च तापे धनदस्य लक्ष्म्या ।
शौर्येण शक्रस्य जयेन विष्णोः।
तुल्यो महात्मा तव कुन्ति पुत्रो ।
जातोऽदितेर्विष्णुरिवामितौजाः ॥ ८.७१.१३ ॥
ଅଗ୍ନିର ତାପରେ, କୁବେରଙ୍କ ଶ୍ରୀରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଜୟରେ (ଏ ସମାନ)। ଆପଣଙ୍କ ମହାତ୍ମା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅଦିତିଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ଅମିତବଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।
8.71.14
स्वेषां जयाय द्विषतां वधाय ।
जातो महात्मा तव नन्दिकर्ता।
इत्यन्तरिक्षे शतशृङ्गमूर्ध्नि ।
तपस्विनां शृण्वतां वागुवाच ॥ ८.७१.१४ ॥
ନିଜର ବିଜୟ ଓ ଶତ୍ରୁବଧ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ ମହାତ୍ମା ଜନ୍ମିଛନ୍ତି — ଏହା ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଆକାଶରେ ତପସ୍ଵୀମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ବାଣୀ କହିଲା।
8.71.15
एवंविधस्त्वं न च भूतस्तथाद्य ।
देवाश्च नूनमनृतं वदन्ति ॥ ८.७१.१५ ॥
ତୁମେ ସେପରି ହୋଇ ନାହଁ, ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେପରି ନୁହଁ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ମିଥ୍ୟା କହନ୍ତି।
8.71.16
तथा परेषामृषिसत्तमानां ।
श्रुत्वा गिरः पूजयतां सदा त्वाम्।
न सन्नतिं यामि सुयोधनस्य ।
न त्वां जानाम्याधिरथेर्भयार्तम् ॥ ८.७१.१६ ॥
ସେହିପରି, ସର୍ବଦା ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି, ମୁଁ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ପାଦରେ ନତ ହେଉନି; ସାରଥି ପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ତୁମକୁ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
8.71.17
त्वष्ट्रा कृतं वाहमकूजनाक्षं ।
शुभं समास्थाय कपिध्वजं तम्।
खङ्गं गृहीत्वा हेमचित्रावनद्वं ।
धनुर्वरं गाण्डिवं तालमात्रम्।
त्वं वासुदेवेनोह्यमानः कथं नु ।
कर्णाद्भीतो व्यपयातोऽसि पार्थ ॥ ८.७१.१७ ॥
ତ୍ଵଷ୍ଟାଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ଶବ୍ଦହୀନ ଅକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୁଭ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କପିଧ୍ୱଜ ସହିତ, ଖଡ୍ଗ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣଚିତ୍ରିତ ବନ୍ଧନ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ, ତାଳବୃକ୍ଷ ପରି ଲମ୍ବା, ଧରି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ହୋଇ, ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭୟରେ କିପରି ପଳାଇଲ?
8.71.18
पूर्वं यदुक्तं हि सुयोधनेन ।
न फल्गुनः प्रमुखे स्थास्यतीति।
कर्णस्य युद्धे हि महाबलस्य ।
मौर्ख्यात्तु तन्नावबुद्धं मयाऽसीत् ॥ ८.७१.१८ ॥
ପୂର୍ବରୁ ସୁଯୋଧନ କହିଥିଲେ ଯେ 'ଫଲ୍ଗୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବ ନାହିଁ' — ମହାବଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ମୋ ମୂର୍ଖତାରୁ ମୁଁ ତାହା ବୁଝି ପାରିନଥିଲି।
8.71.19
तेनाद्य तप्स्ये भृशमप्रमेयं ।
यन्मित्रवर्गो नरकं प्रविष्टः।
तदैव वाच्योऽस्मि ननु त्वयाऽहं ।
न योत्स्येऽहं सूतपुत्रं कथञ्चित् ॥ ८.७१.१९ ॥
ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ଅପାର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି, କାରଣ ମିତ୍ରବର୍ଗ ନରକରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ସେତେବେଳେ ହିଁ ଆପଣ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ ଥିଲା—ମୁଁ ସୂତପୁତ୍ର ସହିତ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ।
8.71.20
ततो नाहं सृञ्जयान्केकयांश्च ।
समानयेयं सुहृदो रणाय ॥ ८.७१.२० ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସୃଞ୍ଜୟ ଓ କେକୟମାନଙ୍କୁ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ର କରି ନ ଥାନ୍ତି।
8.71.21
एवं गते किं च मयाऽद्य शक्यं ।
कार्यं कर्तुं निग्रहे सूतजस्य।
तथैव राज्ञश्च सुयोधनस्य ।
ये वापि मां योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७१.२१ ॥
ଏପରି ଘଟିବା ପରେ ଏବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିପାରିବି? ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିବାରେ, ରାଜା ସୁଯୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିପାରିବି?
8.71.22
धिगस्तु मज्जीवितमद्य कृष्ण ।
योऽहं वशं सूतपुत्रस्य यातः।
मध्ये कुरूणां समुयोधनानां ।
ये चाप्यन्ये योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७१.२२ ॥
ଆଜି ମୋ ଜୀବନକୁ ଧିକ୍! ହେ କୃଷ୍ଣ! କାରଣ ମୁଁ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଗଲି, କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସୁଯୋଧନଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।
8.71.23
एकः स मे भीमसेनोऽद्यं नाथो ।
येनाभिपन्नोऽस्मि रणे महाभये।
विमोच्य मां चापि रुपान्वितस्ततः ।
शरेण तीक्ष्णेन बिभेद कर्णम् ॥ ८.७१.२३ ॥
ଆଜି ମୋର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ ଭୀମସେନ; ରଣରେ ମହାଭୟରେ ଫସିଥିବା ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରି, ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।
8.71.24
त्यक्त्वा प्राणान्समरे भीमसेन… ।
श्चक्रे युद्धं कुरुमुख्यैः समेतैः।
गदाग्रहस्तो रुधिरोक्षिताङ्ग… ।
श्चरन्रणे काल इवान्तकाले ॥ ८.७१.२४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଭୀମସେନ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ହାତରେ ଗଦାର ଅଗ୍ରଭାଗ ଧରି, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ, ରଣରେ ଅନ୍ତକାଳର କାଳ ପରି ବିଚରଣ କଲେ।
8.71.25
असौ हि भीमस्य महानिनादो ।
मुहुर्महुः श्रूयते धार्तराष्ट्रैः।
यदि स्म जीवेत्समरे निहन्ता ।
महारथानां प्रवरो नरोत्तमः ॥ ८.७१.२५ ॥
ଭୀମଙ୍କର ସେହି ମହା ଗର୍ଜନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବାରମ୍ବାର ଶୁଣୁଛନ୍ତି। ଯଦି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୀବିତ ଥାଏ, ତେବେ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ନରୋତ୍ତମ ସଂହାରକ ହେବେ।
8.71.26
तवाभिमन्युस्तनयोऽद्य पार्थ ।
न चास्मि गन्ता समरे पराभवम्।
अथापि जीवेत्समरे घटोत्कच… ।
स्तथाऽपि नाहं समरे पराङ्युखः ॥ ८.७१.२६ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଆଜି ତୁମ ପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ... ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜୟ ବରଣ କରିବି ନାହିଁ। ତଥାପି ଘଟୋତ୍କଚ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୀବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ... ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ଫେରିବି ନାହିଁ।
8.71.27
भीमस्य पुत्रः समराग्रयायी ।
महास्त्रविन्नापि तवानुरूपः।
यं तं …साद्य रिपोर्वलं नो ।
निमीलिताक्षं भयविप्लुतं भवेत् ॥ ८.७१.२७ ॥
ଭୀମଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ମହାସ୍ତ୍ରବିଦ୍, ତୁମ ସଦୃଶ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ... ଆଜି ଶତ୍ରୁର ବଳ ଆମ ଆଡ଼କୁ... ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇଯିବ।
8.71.28
…निशि युद्धमेक… ।
स्त्यक्सा रणं यत्व भयाद्रवन्ते ॥ ८.७१.२८ ॥
…ରାତ୍ରିରେ ଯୁଦ୍ଧ… ଏକ… ରଣଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟରେ ପଳାଉଛନ୍ତି।
8.71.29
स चेत्समासाद्य महानुभावः ।
कर्णं रणे बाणगणैः प्रमोह्यः।
धैर्ये स्थितेनापि च सूतजेन ।
शक्या हतो वासवदत्तया तया ॥ ८.७१.२९ ॥
ସେହି ମହାନୁଭାବ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବାଣସମୂହ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଛିଡ଼ା ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ବାସବଦତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ବଧ କରାଯାଇପାରେ।
8.71.30
ममैव भाग्यानि पुरा कृतानि ।
पापानि नूनं फलवन्ति युद्धे।
तृणं च कृत्वा समरे भवन्तं ।
ततोऽहमेवं निकृतो दुरात्मना।
वैकर्तनेनैव तथा कृतोऽहं ।
यथा ह्यशक्तः क्रियते त्वबान्धवः ॥ ८.७१.३० ॥
ପୂର୍ବରେ କରାଯାଇଥିବା ମୋର ପାପସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫଳ ଦେଉଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ତୃଣ ଭଳି ଭାବି ଦୁରାତ୍ମା ବୈକର୍ତନ ମୋତେ ଏହିପରି ଅପମାନିତ କରିଛନ୍ତି; ଅଶକ୍ତ ଓ ବାନ୍ଧବହୀନ ଭଳି ମୋତେ କରିଦେଇଛନ୍ତି।
8.71.31
आपद्ग्रतं यश्च नरो विमोक्षये… ।
त्स बान्धवः स्नेहयुतः सुहृच्च।
एवं पुराणा ऋषयो वदन्ति ।
धर्मः सदा सद्भिरनुष्ठितश्च ॥ ८.७१.३१ ॥
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଆପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକକୁ ମୁକ୍ତ କରେ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବାନ୍ଧବ ଓ ସ୍ନେହଯୁକ୍ତ ସୁହୃଦ। ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏପରି କୁହନ୍ତି; ସଜ୍ଜନମାନେ ସର୍ବଦା ଏହାକୁ ଧର୍ମ ଭାବେ ଆଚରଣ କରିଛନ୍ତି।
8.71.32
खङ्गं विभ्रज्जातरूपत्सरुं च ।
धनुर्वेदं गाण्डिवं तालमात्रम्।
स केशवेनोह्यमानः कथं नु ।
कर्णात्पार्थस्त्वमपैतुं समैषीः ॥ ८.७१.३२ ॥
ଖଡ୍ଗ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତୂଣୀର ଧାରଣ କରି, ତାଳବୃକ୍ଷ ପରି ଉଚ୍ଚ ଧନୁର୍ବେଦରୂପ ଗାଣ୍ଡିବ ଧନୁ ଧରି, କେଶବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ପାର୍ଥ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କଠାରୁ କିପରି ଓ କାହିଁକି ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ?
8.71.33
स गाण्डीवं केशवाय प्रदाय ।
यन्ता भवेस्त्वं यदि केशवस्य।
ततस्तरेत्केशवः कर्णमुग्रं ।
मरुत्सस्वो वृत्रमिवात्तवज्रः ॥ ८.७१.३३ ॥
ସେ ଗାଣ୍ଡୀବ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଇ, ଯଦି ତୁମେ କେଶବଙ୍କ ସାରଥି ହୋଇଥାନ୍ତ, ତେବେ କେଶବ ଭୟଙ୍କର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପାର କରିଥାନ୍ତେ, ଯେପରି ବଜ୍ରଧାରୀ ମରୁତ୍ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ପାର କରିଥିଲେ।
8.71.34
मासेऽपतिष्यो यदि पञ्चमे त्वं ।
न वा गर्भो यद्यभवः पृथायाः।
मत्तः श्रेयान्राजपुत्रोऽभविष्य… ।
न्न ते यशः फल्गुन इत्यपेयात् ॥ ८.७१.३४ ॥
ତୁମେ ପଞ୍ଚମ ମାସରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, କିମ୍ବା ପୃଥାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ନ ଥିଲେ, ତେବେ ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପୁତ୍ର ହୋଇଥାନ୍ତା… ଫାଲ୍ଗୁନ, ତୁମ ଯଶ ଏପରି ଚାଲିଯାଇଥାନ୍ତା।