മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.71.1
वैकर्तनं कुशलिनं निशम्य ।
क्रुद्धः पार्थः फल्गूनस्यामितौजाः।
धनञ्जयं वाक्यमुवाच राजा ।
युधिष्ठिरः कर्णशराभितप्तः ॥ ८.७१.१ ॥
കർണ്ണന്റെ ക്ഷേമം കേട്ട് കോപിച്ച പാർത്ഥൻ ഫല്ഗുനനോട് (അർജ്ജുനൻ), കർണ്ണന്റെ ശരങ്ങളാൽ പീഡിതനായ അമിതൗജസ്വിയായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ധനഞ്ജയനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
8.71.2
इमां च वसतिं हित्वा भयात्कर्णेन फल्गुन ।
अहं च भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.७१.२ ॥
ഫല്ഗുനാ, കർണ്ണന്റെ ഭയത്താൽ ഈ വാസസ്ഥലം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഞാനും ഭീമസേനനും, മാദ്രിയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും.
8.71.3
वासुदेवेन सहिता वयं कर्णेन निर्जिताः ।
पुनरेव वनं गत्वा तपश्चर्यां च कुर्महे।
अथवा धार्तराष्ट्राणां परिचर्यां चरामहे ॥ ८.७१.३ ॥
വാസുദേവനോടൊപ്പമായിരുന്നിട്ടും നാം കർണ്ണനാൽ പരാജിതരായി. വീണ്ടും കാട്ടിൽപ്പോയി തപസ്സു ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ സേവിക്കാം.
8.71.4
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुं रोषात्संरक्तलोचनः ।
अब्रवीत्पुनरेवात्र धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.७१.४ ॥
ഇങ്ങനെ ബീഭത്സുവിനോട് (അർജ്ജുനനോട്) പറഞ്ഞ ശേഷം, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ ധർമ്മരാജനായ യുധിഷ്ഠിരൻ വീണ്ടും ഇവിടെ പറഞ്ഞു.
8.71.5
इदं यदि द्वैतवने तु सूक्तं ।
कर्णं नियोद्धुं न सहे नृपेति।
वयं ततः प्राप्तकालं यथाव… ।
त्कृत्वाऽभ्युपेक्षाम तथैव राज्यम् ॥ ८.७१.५ ॥
ദ്വൈതവനത്തിൽ ഇത് പറയപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ, 'രാജാവേ, കർണ്ണനോട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ സഹിക്കില്ല' എന്ന്, നാം അനുയോജ്യമായ കാലത്ത്… ചെയ്ത്, അതുപോലെ രാജ്യവും ഉപേക്ഷിക്കും.
8.71.6
मयि प्रतिश्रुत्य वधं हि तस्य ।
बलस्य चार्धस्य तथैव युद्धे।
आनीय मां शत्रुमध्ये स कस्मा… ।
त्समुन्नाम्य स्थण्डिले प्रत्यपिंष्ठाः ॥ ८.७१.६ ॥
എന്റെ മുന്നിൽ അവന്റെ വധവും, യുദ്ധത്തിൽ സേനയുടെ പകുതിയുടെ വധവും വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, എന്നെ ശത്രുക്കളുടെ നടുവിലെത്തിച്ച്, അവൻ എന്തുകൊണ്ട്… ഉയർത്തി നിലത്ത് നീ എന്നെ പിന്നോട്ട് തള്ളിയിട്ടു.
8.71.7
अन्वास्य सत्येन यदात्थ पार्थ ।
सत्यं शपन्वासुदेवेन सार्धम्।
तन्नः सत्यमफलं ह्यकार्षीः ।
फलस्य काले चाच्छिन्नः पुष्पवृक्षम् ॥ ८.७१.७ ॥
പാർത്ഥാ, സത്യത്തിന്മേൽ സത്യം ചെയ്ത് നീ പറഞ്ഞത്, വാസുദേവനോടൊപ്പം ശപഥം ചെയ്തുകൊണ്ട്, അത് ഞങ്ങൾക്ക് സത്യത്തെ ഫലശൂന്യമാക്കി; ഫലകാലത്ത് പൂക്കുന്ന വൃക്ഷംപോലെ നീ വെട്ടപ്പെട്ടു.
8.71.8
प्रच्छादितस्त्वं बालिश दुर्यशोभि… ।
रनर्थवाक्योऽस्यर्जुन नैव साधुः।
त्यक्त्वा भीमं सर्वभीमेषु भीमं ।
संयोजितस्त्वं सूतपुत्रं निहन्तुम् ॥ ८.७१.८ ॥
അർജുനാ, നീ മൂഢനും അപകീർത്തികൊണ്ട് മറയ്ക്കപ്പെട്ടവനുമാണ്; … അനർത്ഥവാക്കുകളുള്ളവൻ, തീരെ സാധുവല്ല; ഭയങ്കരന്മാരിൽ ഭയങ്കരനായ ഭീമനെ വിട്ട് സൂതപുത്രനെ കൊല്ലാൻ നീ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു.
8.71.9
यत्तद्वृथा वागुवाचान्तरिक्षे ।
सप्ताह्नि जाते त्वयि मन्दबुद्धौ।
अपापीयान्वासवात्कुन्तिजातो ।
बहून्सङ्ग्रामानयमेव जेता ॥ ८.७१.९ ॥
ഏഴാം നാളിൽ ജനിച്ച മന്ദബുദ്ധിയായ നിന്നെക്കുറിച്ച് ആകാശത്ത് വ്യർത്ഥമായി ഉരിയാടിയ ആ വാക്ക് — കുന്തിയുടെ ഈ പുത്രൻ, വാസവനെക്കാൾ പാപരഹിതനായി, അനേകം യുദ്ധങ്ങൾ ജയിക്കും എന്ന്.
8.71.10
अयं जेता पाण्डवो देवसङ्घान् ।
सर्वाणि भूतान्यपि चोत्तमौजाः।
अयं जेता मद्रकलिङ्गजाता… ।
न्दैत्यांश्च रक्षांसि समागतानि ॥ ८.७१.१० ॥
ഈ പാണ്ഡവൻ ദേവസംഘങ്ങളെ ജയിക്കും; സർവ ഭൂതങ്ങളെയും ഉത്തമൗജസ്സായ ഇവൻ ജയിക്കും. മദ്ര-കലിംഗരിൽ ജനിച്ച ഇവൻ ജയിക്കും… ദൈത്യരെയും ഒന്നിച്ചുകൂടിയ രാക്ഷസരെയും.
8.71.11
भूमिं च सर्वां निखिलेन जेता ।
कुरूंश्च जेता स्वगणांश्च जेता।
अस्मात्परो नो भविता धनुर्धरो ।
नैष्यन्न भूतः कश्चिदेनं विजेता ॥ ८.७१.११ ॥
ഇവൻ ഭൂമി മുഴുവൻ പൂർണ്ണമായി ജയിക്കും; കുരുക്കളെയും സ്വന്തം ഗണങ്ങളെയും ജയിക്കും. ഇവനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനായ വില്ലാളി നമുക്കുണ്ടാകില്ല; ഇവനെ ജയിക്കുന്നവൻ ആരും വന്നിട്ടില്ല, വരികയുമില്ല.
8.71.12
इच्छन्नयं सर्वभूतानि कुर्या… ।
द्वशी वशे सर्वसमाप्तविद्यः।
कान्त्या शशाङ्कस्य जवेन वायोः ।
स्यैर्येण मेरोः क्षमया पृथिव्याः ॥ ८.७१.१२ ॥
ഇവൻ ഇച്ഛിച്ചാൽ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളെയും വശത്താക്കും… വശനായവൻ, സർവ വിദ്യയും പൂർത്തിയാക്കിയവൻ. ചന്ദ്രന്റെ കാന്തിയാലും വായുവിന്റെ വേഗത്താലും മേരുവിന്റെ സ്ഥൈര്യത്താലും ഭൂമിയുടെ ക്ഷമയാലും (ഇവൻ തുല്യൻ).
8.71.13
अग्नेश्च तापे धनदस्य लक्ष्म्या ।
शौर्येण शक्रस्य जयेन विष्णोः।
तुल्यो महात्मा तव कुन्ति पुत्रो ।
जातोऽदितेर्विष्णुरिवामितौजाः ॥ ८.७१.१३ ॥
അഗ്നിയുടെ താപത്തിലും കുബേരന്റെ ശ്രീയിലും ഇന്ദ്രന്റെ ശൗര്യത്തിലും വിഷ്ണുവിന്റെ ജയത്തിലും (ഇവൻ തുല്യൻ). നിങ്ങളുടെ മഹാത്മാവായ കുന്തീപുത്രൻ അദിതിയിൽനിന്ന് ജനിച്ച അമിതബലനായ വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
8.71.14
स्वेषां जयाय द्विषतां वधाय ।
जातो महात्मा तव नन्दिकर्ता।
इत्यन्तरिक्षे शतशृङ्गमूर्ध्नि ।
तपस्विनां शृण्वतां वागुवाच ॥ ८.७१.१४ ॥
സ്വന്തക്കാരുടെ ജയത്തിനും ശത്രുക്കളുടെ വധത്തിനുമായി, നിങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന മഹാത്മാവ് ജനിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ശതശൃംഗ പർവതശിഖരത്തിൽ ആകാശത്തുനിന്ന് തപസ്വികൾ കേൾക്കെ ഒരു വാണി പറഞ്ഞു.
8.71.15
एवंविधस्त्वं न च भूतस्तथाद्य ।
देवाश्च नूनमनृतं वदन्ति ॥ ८.७१.१५ ॥
നീ അങ്ങനെയുള്ളവനായില്ല, ഇന്നും അങ്ങനെയല്ല; ദേവന്മാരും തീർച്ചയായും അസത്യം പറയുന്നു.
8.71.16
तथा परेषामृषिसत्तमानां ।
श्रुत्वा गिरः पूजयतां सदा त्वाम्।
न सन्नतिं यामि सुयोधनस्य ।
न त्वां जानाम्याधिरथेर्भयार्तम् ॥ ८.७१.१६ ॥
അതുപോലെതന്നെ, എപ്പോഴും നിന്നെ ആദരിക്കുന്ന മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഞാൻ സുയോധനന് വണങ്ങുന്നില്ല; സാരഥിപുത്രന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതനായ നിന്നെ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല.
8.71.17
त्वष्ट्रा कृतं वाहमकूजनाक्षं ।
शुभं समास्थाय कपिध्वजं तम्।
खङ्गं गृहीत्वा हेमचित्रावनद्वं ।
धनुर्वरं गाण्डिवं तालमात्रम्।
त्वं वासुदेवेनोह्यमानः कथं नु ।
कर्णाद्भीतो व्यपयातोऽसि पार्थ ॥ ८.७१.१७ ॥
ത്വഷ്ടാവ് നിർമ്മിച്ച, ശബ്ദമില്ലാത്ത അച്ചുതണ്ടുള്ള ശുഭരഥത്തിൽ കയറി, കുരങ്ങുധ്വജത്തോടെ, വാളും സ്വർണ്ണചിത്രബന്ധമുള്ള ശ്രേഷ്ഠമായ ഗാണ്ഡീവ വില്ലും താളവൃക്ഷത്തിന്റെ നീളമുള്ളതും എടുത്ത്, വാസുദേവൻ തെളിക്കുമ്പോൾ, പാർത്ഥാ, നീ കർണ്ണനെ ഭയന്ന് എങ്ങനെ ഓടിപ്പോയി?
8.71.18
पूर्वं यदुक्तं हि सुयोधनेन ।
न फल्गुनः प्रमुखे स्थास्यतीति।
कर्णस्य युद्धे हि महाबलस्य ।
मौर्ख्यात्तु तन्नावबुद्धं मयाऽसीत् ॥ ८.७१.१८ ॥
മുമ്പ് സുയോധനൻ പറഞ്ഞത് 'ഫൽഗുനൻ യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കില്ല' എന്നാണ് — മഹാബലനായ കർണ്ണന്റെ യുദ്ധത്തിൽ, എന്റെ വിഡ്ഢിത്തം കൊണ്ട് ഞാൻ അത് മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
8.71.19
तेनाद्य तप्स्ये भृशमप्रमेयं ।
यन्मित्रवर्गो नरकं प्रविष्टः।
तदैव वाच्योऽस्मि ननु त्वयाऽहं ।
न योत्स्येऽहं सूतपुत्रं कथञ्चित् ॥ ८.७१.१९ ॥
അതിനാൽ ഇന്നു ഞാൻ അളവില്ലാത്ത വേദനയാൽ പൊള്ളുന്നു, കാരണം സുഹൃദ്‌വൃന്ദം നരകത്തിൽ വീണിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾത്തന്നെ നിങ്ങൾ എന്നോട് പറയണമായിരുന്നു—സൂതപുത്രനോട് ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല എന്ന്.
8.71.20
ततो नाहं सृञ्जयान्केकयांश्च ।
समानयेयं सुहृदो रणाय ॥ ८.७१.२० ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ സൃഞ്ജയരെയും കേകയരെയും സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി ഒരുമിപ്പിക്കുമായിരുന്നില്ല.
8.71.21
एवं गते किं च मयाऽद्य शक्यं ।
कार्यं कर्तुं निग्रहे सूतजस्य।
तथैव राज्ञश्च सुयोधनस्य ।
ये वापि मां योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७१.२१ ॥
ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചശേഷം ഇപ്പോൾ എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? സൂതപുത്രനെ തടയുന്നതിലും, രാജാവായ സുയോധനനുവേണ്ടിയും, എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഒത്തുകൂടിയവർക്കുവേണ്ടിയും ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
8.71.22
धिगस्तु मज्जीवितमद्य कृष्ण ।
योऽहं वशं सूतपुत्रस्य यातः।
मध्ये कुरूणां समुयोधनानां ।
ये चाप्यन्ये योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७१.२२ ॥
ഇന്ന് എന്റെ ജീവിതത്തിന് ധിക്കാരം! ഹേ കൃഷ്ണാ! കാരണം ഞാൻ സൂതപുത്രന്റെ വശത്തായിപ്പോയി, കൗരവരുടെ മധ്യത്തിൽ, സുയോധനനോടൊപ്പം, എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഒത്തുകൂടിയ മറ്റുള്ളവരുടെ ഇടയിലും.
8.71.23
एकः स मे भीमसेनोऽद्यं नाथो ।
येनाभिपन्नोऽस्मि रणे महाभये।
विमोच्य मां चापि रुपान्वितस्ततः ।
शरेण तीक्ष्णेन बिभेद कर्णम् ॥ ८.७१.२३ ॥
ഇന്ന് എന്റെ ഏകനായ രക്ഷകൻ ഭീമസേനനാണ്; യുദ്ധത്തിലെ മഹാഭയത്തിൽ കുടുങ്ങിയ എന്നെ മോചിപ്പിച്ച്, തേജസ്സോടെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് കർണ്ണനെ തുളച്ചവൻ.
8.71.24
त्यक्त्वा प्राणान्समरे भीमसेन… ।
श्चक्रे युद्धं कुरुमुख्यैः समेतैः।
गदाग्रहस्तो रुधिरोक्षिताङ्ग… ।
श्चरन्रणे काल इवान्तकाले ॥ ८.७१.२४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ ത്യജിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ ഭീമസേനൻ കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു; കൈയിൽ ഗദയുടെ അഗ്രം പിടിച്ച്, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച അവയവങ്ങളോടെ, രണത്തിൽ അന്തകാലത്തെ കാലനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
8.71.25
असौ हि भीमस्य महानिनादो ।
मुहुर्महुः श्रूयते धार्तराष्ट्रैः।
यदि स्म जीवेत्समरे निहन्ता ।
महारथानां प्रवरो नरोत्तमः ॥ ८.७१.२५ ॥
ഭീമന്റെ ആ മഹാനാദം ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ആവർത്തിച്ചു കേൾക്കുന്നു. അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നാൽ, മഹാരഥന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ നരോത്തമൻ സംഹാരകനാകും.
8.71.26
तवाभिमन्युस्तनयोऽद्य पार्थ ।
न चास्मि गन्ता समरे पराभवम्।
अथापि जीवेत्समरे घटोत्कच… ।
स्तथाऽपि नाहं समरे पराङ्युखः ॥ ८.७१.२६ ॥
പാർത്ഥാ, ഇന്ന് നിന്റെ പുത്രൻ അഭിമന്യു... ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയം ഏൽക്കില്ല. എന്നിട്ടും ഘടോത്കചൻ യുദ്ധത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നാലും... ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ പുറം തിരിഞ്ഞോടുകയില്ല.
8.71.27
भीमस्य पुत्रः समराग्रयायी ।
महास्त्रविन्नापि तवानुरूपः।
यं तं …साद्य रिपोर्वलं नो ।
निमीलिताक्षं भयविप्लुतं भवेत् ॥ ८.७१.२७ ॥
ഭീമന്റെ പുത്രൻ, യുദ്ധത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, മഹാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, നിനക്ക് യോജ്യനല്ലെങ്കിലും... ഇന്ന് ശത്രുവിന്റെ ബലം നമ്മുടെ നേരെ... കണ്ണടച്ച് ഭയത്താൽ വിഭ്രാന്തമാകും.
8.71.28
…निशि युद्धमेक… ।
स्त्यक्सा रणं यत्व भयाद्रवन्ते ॥ ८.७१.२८ ॥
…രാത്രിയിൽ യുദ്ധം… ഒന്ന്… രണഭൂമി ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭയത്താൽ ഓടുന്നു.
8.71.29
स चेत्समासाद्य महानुभावः ।
कर्णं रणे बाणगणैः प्रमोह्यः।
धैर्ये स्थितेनापि च सूतजेन ।
शक्या हतो वासवदत्तया तया ॥ ८.७१.२९ ॥
ആ മഹാനുഭാവൻ യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ സമീപിച്ച് ബാണസമൂഹങ്ങളാൽ മോഹിപ്പിച്ചാൽ, ധൈര്യത്തോടെ നിൽക്കുന്ന സൂതപുത്രനും ആ വാസവദത്തയാൽ വധിക്കപ്പെട്ടേക്കാം.
8.71.30
ममैव भाग्यानि पुरा कृतानि ।
पापानि नूनं फलवन्ति युद्धे।
तृणं च कृत्वा समरे भवन्तं ।
ततोऽहमेवं निकृतो दुरात्मना।
वैकर्तनेनैव तथा कृतोऽहं ।
यथा ह्यशक्तः क्रियते त्वबान्धवः ॥ ८.७१.३० ॥
മുൻപ് ചെയ്ത എന്റെ പാപങ്ങൾ തന്നെയാണ് യുദ്ധത്തിൽ ഫലം നൽകുന്നത്. യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ തൃണം പോലെ കരുതി, ദുരാത്മാവായ വൈകർത്തനൻ എന്നെ ഇങ്ങനെ അപമാനിച്ചു; അശക്തനും ബന്ധുക്കളില്ലാത്തവനുമെന്ന പോലെ എന്നെ ആക്കിത്തീർത്തു.
8.71.31
आपद्ग्रतं यश्च नरो विमोक्षये… ।
त्स बान्धवः स्नेहयुतः सुहृच्च।
एवं पुराणा ऋषयो वदन्ति ।
धर्मः सदा सद्भिरनुष्ठितश्च ॥ ८.७१.३१ ॥
ആപത്തിൽ അകപ്പെട്ടവനെ മോചിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണ് യഥാർത്ഥ ബന്ധുവും സ്നേഹമുള്ള സുഹൃത്തും. പുരാതന ഋഷിമാർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു; സജ്ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും ഇത് ധർമ്മമായി ആചരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
8.71.32
खङ्गं विभ्रज्जातरूपत्सरुं च ।
धनुर्वेदं गाण्डिवं तालमात्रम्।
स केशवेनोह्यमानः कथं नु ।
कर्णात्पार्थस्त्वमपैतुं समैषीः ॥ ८.७१.३२ ॥
വാളും സ്വർണ്ണത്തൂണീരവും ധരിച്ച്, താളമരത്തോളം ഉയരമുള്ള ധനുർവേദരൂപമായ ഗാണ്ഡീവം പിടിച്ച്, കേശവനാൽ തെളിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന പാർത്ഥൻ കർണ്ണനിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ എന്തിന് ഓടിപ്പോകാൻ ശ്രമിച്ചു?
8.71.33
स गाण्डीवं केशवाय प्रदाय ।
यन्ता भवेस्त्वं यदि केशवस्य।
ततस्तरेत्केशवः कर्णमुग्रं ।
मरुत्सस्वो वृत्रमिवात्तवज्रः ॥ ८.७१.३३ ॥
അവൻ ഗാണ്ഡീവം കേശവന് നൽകി, നീ കേശവന്റെ സാരഥിയായാൽ, കേശവൻ ഉഗ്രനായ കർണ്ണനെ കടന്നുപോകുമായിരുന്നു, വജ്രം ധരിച്ച മരുത്ത് വൃത്രനെ കടന്നതുപോലെ.
8.71.34
मासेऽपतिष्यो यदि पञ्चमे त्वं ।
न वा गर्भो यद्यभवः पृथायाः।
मत्तः श्रेयान्राजपुत्रोऽभविष्य… ।
न्न ते यशः फल्गुन इत्यपेयात् ॥ ८.७१.३४ ॥
നീ അഞ്ചാം മാസത്തിൽ വീണിരുന്നെങ്കിലോ, അല്ലെങ്കിൽ പൃഥയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഉണ്ടാകാതിരുന്നെങ്കിലോ, എന്നെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജപുത്രൻ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു… ഫൽഗുനാ, നിന്റെ യശസ്സ് അങ്ങനെ പോകുമായിരുന്നു.