మహాభారతం · అధ్యాయం 8.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.71.1
वैकर्तनं कुशलिनं निशम्य ।
क्रुद्धः पार्थः फल्गूनस्यामितौजाः।
धनञ्जयं वाक्यमुवाच राजा ।
युधिष्ठिरः कर्णशराभितप्तः ॥ ८.७१.१ ॥
కర్ణుని క్షేమం విని కోపించిన పార్థుడు ఫల్గునుడు (అర్జునుడు)తో, కర్ణుని బాణాలతో బాధపడిన అమితౌజుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు ధనంజయునితో ఈ మాట అన్నాడు.
8.71.2
इमां च वसतिं हित्वा भयात्कर्णेन फल्गुन ।
अहं च भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.७१.२ ॥
ఫల్గునా, కర్ణుని భయంతో ఈ నివాసాన్ని విడిచి, నేనూ, భీమసేనుడూ, మాద్రి ఇద్దరు కుమారులైన పాండవులూ.
8.71.3
वासुदेवेन सहिता वयं कर्णेन निर्जिताः ।
पुनरेव वनं गत्वा तपश्चर्यां च कुर्महे।
अथवा धार्तराष्ट्राणां परिचर्यां चरामहे ॥ ८.७१.३ ॥
వాసుదేవునితో కలిసి ఉన్నప్పటికీ మనం కర్ణునిచే ఓడిపోయాము. మళ్ళీ అడవికి వెళ్లి తపస్సు చేస్తాము, లేదా ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు సేవ చేస్తాము.
8.71.4
इत्येवमुक्त्वा बीभत्सुं रोषात्संरक्तलोचनः ।
अब्रवीत्पुनरेवात्र धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.७१.४ ॥
ఇలా బీభత్సునితో (అర్జునునితో) చెప్పి, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులు గల ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు మళ్ళీ ఇక్కడ ఇలా అన్నాడు.
8.71.5
इदं यदि द्वैतवने तु सूक्तं ।
कर्णं नियोद्धुं न सहे नृपेति।
वयं ततः प्राप्तकालं यथाव… ।
त्कृत्वाऽभ्युपेक्षाम तथैव राज्यम् ॥ ८.७१.५ ॥
ద్వైతవనంలో ఇది చెప్పబడినట్లైతే, 'రాజా, కర్ణునితో యుద్ధం చేయడం నేను సహించలేను' అని, మనం తగిన సమయంలో… చేసి, అలాగే రాజ్యాన్ని కూడా ఉపేక్షిస్తాము.
8.71.6
मयि प्रतिश्रुत्य वधं हि तस्य ।
बलस्य चार्धस्य तथैव युद्धे।
आनीय मां शत्रुमध्ये स कस्मा… ।
त्समुन्नाम्य स्थण्डिले प्रत्यपिंष्ठाः ॥ ८.७१.६ ॥
నా ఎదుట అతని వధను, యుద్ధంలో సైన్యంలో సగం వధను వాగ్దానం చేసి, నన్ను శత్రువుల మధ్యకు తీసుకువచ్చి, అతడు ఎందుకు… పైకెత్తి నేలపై నీవు నన్ను వెనక్కి త్రోసావు.
8.71.7
अन्वास्य सत्येन यदात्थ पार्थ ।
सत्यं शपन्वासुदेवेन सार्धम्।
तन्नः सत्यमफलं ह्यकार्षीः ।
फलस्य काले चाच्छिन्नः पुष्पवृक्षम् ॥ ८.७१.७ ॥
పార్థా, సత్యంపై ప్రమాణం చేసి నీవు చెప్పినది, వాసుదేవునితో కలిసి ప్రమాణం చేస్తూ, అది మాకు సత్యాన్ని ఫలములేనిదిగా చేసింది; ఫలకాలంలో పూల చెట్టువలె నీవు నరకబడ్డావు.
8.71.8
प्रच्छादितस्त्वं बालिश दुर्यशोभि… ।
रनर्थवाक्योऽस्यर्जुन नैव साधुः।
त्यक्त्वा भीमं सर्वभीमेषु भीमं ।
संयोजितस्त्वं सूतपुत्रं निहन्तुम् ॥ ८.७१.८ ॥
అర్జునా, నీవు మూఢుడవు, అపకీర్తితో కప్పబడినవాడవు, … అనర్థకరమైన మాటలు కలవాడవు, ఏ మాత్రం సాధువు కావు; భయంకరులందరిలో భయంకరుడైన భీముని విడిచి, సూతపుత్రుని చంపడానికి నీవు నియోగించబడ్డావు.
8.71.9
यत्तद्वृथा वागुवाचान्तरिक्षे ।
सप्ताह्नि जाते त्वयि मन्दबुद्धौ।
अपापीयान्वासवात्कुन्तिजातो ।
बहून्सङ्ग्रामानयमेव जेता ॥ ८.७१.९ ॥
ఏడవ రోజున పుట్టిన మందబుద్ధివైన నీ గురించి, ఆకాశంలో వ్యర్థంగా పలికిన ఆ వాణి — కుంతి కుమారుడైన ఇతడు, వాసవుని కంటే పాపరహితుడై, అనేక యుద్ధాలను జయిస్తాడు అని.
8.71.10
अयं जेता पाण्डवो देवसङ्घान् ।
सर्वाणि भूतान्यपि चोत्तमौजाः।
अयं जेता मद्रकलिङ्गजाता… ।
न्दैत्यांश्च रक्षांसि समागतानि ॥ ८.७१.१० ॥
ఈ పాండవుడు దేవ సమూహాలను జయిస్తాడు; సర్వ ప్రాణులను కూడా, ఉత్తమౌజుడైన ఇతడు జయిస్తాడు. మద్ర కళింగుల మధ్య జన్మించిన ఇతడు జయిస్తాడు… దైత్యులను, సమావేశమైన రాక్షసులను.
8.71.11
भूमिं च सर्वां निखिलेन जेता ।
कुरूंश्च जेता स्वगणांश्च जेता।
अस्मात्परो नो भविता धनुर्धरो ।
नैष्यन्न भूतः कश्चिदेनं विजेता ॥ ८.७१.११ ॥
ఇతడు భూమినంతటినీ పూర్తిగా జయిస్తాడు; కురువులను, తన గణాలను కూడా జయిస్తాడు. ఇతనికంటే గొప్ప విలుకాడు మనకు ఉండడు; ఇతడిని జయించేవాడు ఎవడూ రాడు, రాలేదు.
8.71.12
इच्छन्नयं सर्वभूतानि कुर्या… ।
द्वशी वशे सर्वसमाप्तविद्यः।
कान्त्या शशाङ्कस्य जवेन वायोः ।
स्यैर्येण मेरोः क्षमया पृथिव्याः ॥ ८.७१.१२ ॥
ఇతడు కోరితే సర్వ ప్రాణులను వశపరచుకుంటాడు… వశంలో ఉంచుకునేవాడు, సమస్త విద్యలను పూర్తిచేసినవాడు. చంద్రుని కాంతితో, వాయువు వేగంతో, మేరువు స్థిరత్వంతో, భూమి క్షమతో (ఇతడు సమానుడు).
8.71.13
अग्नेश्च तापे धनदस्य लक्ष्म्या ।
शौर्येण शक्रस्य जयेन विष्णोः।
तुल्यो महात्मा तव कुन्ति पुत्रो ।
जातोऽदितेर्विष्णुरिवामितौजाः ॥ ८.७१.१३ ॥
అగ్ని తాపంలో, కుబేరుని శోభలో, ఇంద్రుని శౌర్యంలో, విష్ణువు జయంలో (ఇతడు సమానుడు). మీ మహాత్ముడైన కుంతీపుత్రుడు అదితి వల్ల జన్మించిన అమితబలుడైన విష్ణువు వలె జన్మించాడు.
8.71.14
स्वेषां जयाय द्विषतां वधाय ।
जातो महात्मा तव नन्दिकर्ता।
इत्यन्तरिक्षे शतशृङ्गमूर्ध्नि ।
तपस्विनां शृण्वतां वागुवाच ॥ ८.७१.१४ ॥
స్వపక్షం గెలవడానికి, శత్రువుల నాశనానికి, మీకు ఆనందం కలిగించే మహాత్ముడు జన్మించాడు అని శతశృంగ పర్వత శిఖరంపై ఆకాశంలో తపస్వులు వినగా ఒక వాణి పలికింది.
8.71.15
एवंविधस्त्वं न च भूतस्तथाद्य ।
देवाश्च नूनमनृतं वदन्ति ॥ ८.७१.१५ ॥
నీవు అలాంటివాడివి కాలేదు, ఈ రోజు కూడా అలా లేవు; దేవతలు కూడా నిజంగా అబద్ధం చెబుతారు.
8.71.16
तथा परेषामृषिसत्तमानां ।
श्रुत्वा गिरः पूजयतां सदा त्वाम्।
न सन्नतिं यामि सुयोधनस्य ।
न त्वां जानाम्याधिरथेर्भयार्तम् ॥ ८.७१.१६ ॥
అలాగే, నిన్ను ఎల్లప్పుడూ గౌరవించే ఇతర శ్రేష్ఠ ఋషుల మాటలు విని, నేను సుయోధనునికి తలవంచను; సారథి కుమారుని భయంతో బాధపడుతున్న నిన్ను నేను ఎరుగను.
8.71.17
त्वष्ट्रा कृतं वाहमकूजनाक्षं ।
शुभं समास्थाय कपिध्वजं तम्।
खङ्गं गृहीत्वा हेमचित्रावनद्वं ।
धनुर्वरं गाण्डिवं तालमात्रम्।
त्वं वासुदेवेनोह्यमानः कथं नु ।
कर्णाद्भीतो व्यपयातोऽसि पार्थ ॥ ८.७१.१७ ॥
త్వష్టచే చేయబడిన, శబ్దం చేయని ఇరుసు కలిగిన శుభ రథం ఎక్కి, కోతి ధ్వజంతో, కత్తిని, బంగారు చిత్రాలతో కట్టిన శ్రేష్ఠ గాండీవ ధనుస్సును, తాటిచెట్టంత పొడవు గలదాన్ని పట్టుకొని, వాసుదేవునిచే నడిపించబడుతూ, పార్థా, నీవు కర్ణునికి భయపడి ఎలా పారిపోయావు?
8.71.18
पूर्वं यदुक्तं हि सुयोधनेन ।
न फल्गुनः प्रमुखे स्थास्यतीति।
कर्णस्य युद्धे हि महाबलस्य ।
मौर्ख्यात्तु तन्नावबुद्धं मयाऽसीत् ॥ ८.७१.१८ ॥
ముందు సుయోధనుడు 'ఫల్గుణుడు యుద్ధంలో కర్ణుని ఎదుట నిలవడు' అని చెప్పినది — మహాబలుడైన కర్ణుని యుద్ధంలో, నా మూర్ఖత్వం వల్ల నేను దానిని గ్రహించలేకపోయాను.
8.71.19
तेनाद्य तप्स्ये भृशमप्रमेयं ।
यन्मित्रवर्गो नरकं प्रविष्टः।
तदैव वाच्योऽस्मि ननु त्वयाऽहं ।
न योत्स्येऽहं सूतपुत्रं कथञ्चित् ॥ ८.७१.१९ ॥
కాబట్టి ఈ రోజు నేను అపారంగా సంతాపంతో దహించుకుపోతున్నాను, ఎందుకంటే మిత్రవర్గం నరకంలో పడిపోయింది. అప్పుడే మీరు నాతో చెప్పి ఉండాలి—నేను సూతపుత్రునితో ఏ విధంగానూ పోరాడను అని.
8.71.20
ततो नाहं सृञ्जयान्केकयांश्च ।
समानयेयं सुहृदो रणाय ॥ ८.७१.२० ॥
అప్పుడు నేను సృంజయులను, కేకయులను నా మిత్రులతో కలిసి యుద్ధానికి సమకూర్చేవాడిని కాను.
8.71.21
एवं गते किं च मयाऽद्य शक्यं ।
कार्यं कर्तुं निग्रहे सूतजस्य।
तथैव राज्ञश्च सुयोधनस्य ।
ये वापि मां योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७१.२१ ॥
ఇలా జరిగిన తర్వాత ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయగలను? సూతపుత్రుడిని అడ్డుకోవడంలో, రాజు సుయోధనుని కోసం, నాతో పోరాడేందుకు సమకూడినవారి కోసం నేను ఏమి చేయగలను?
8.71.22
धिगस्तु मज्जीवितमद्य कृष्ण ।
योऽहं वशं सूतपुत्रस्य यातः।
मध्ये कुरूणां समुयोधनानां ।
ये चाप्यन्ये योद्धुकामाः समेताः ॥ ८.७१.२२ ॥
ఈ రోజు నా జీవితానికి ధిక్కారం! ఓ కృష్ణా! ఎందుకంటే నేను సూతపుత్రుని వశమైపోయాను, కురువుల మధ్య, సుయోధనునితో కలిసి, నాతో పోరాడేందుకు సమకూడిన ఇతరులలో కూడా.
8.71.23
एकः स मे भीमसेनोऽद्यं नाथो ।
येनाभिपन्नोऽस्मि रणे महाभये।
विमोच्य मां चापि रुपान्वितस्ततः ।
शरेण तीक्ष्णेन बिभेद कर्णम् ॥ ८.७१.२३ ॥
ఈ రోజు నాకు ఏకైక రక్షకుడు భీమసేనుడే; రణంలో మహాభయంలో చిక్కుకున్న నన్ను విడిపించి, తేజస్సుతో తీక్ష్ణ బాణంతో కర్ణుని గుచ్చాడు.
8.71.24
त्यक्त्वा प्राणान्समरे भीमसेन… ।
श्चक्रे युद्धं कुरुमुख्यैः समेतैः।
गदाग्रहस्तो रुधिरोक्षिताङ्ग… ।
श्चरन्रणे काल इवान्तकाले ॥ ८.७१.२४ ॥
యుద్ధంలో ప్రాణాలను త్యజించి భీమసేనుడు కురుశ్రేష్ఠులతో కలిసి యుద్ధం చేశాడు; చేతిలో గదాగ్రాన్ని పట్టి, రక్తంతో తడిసిన అవయవాలతో రణంలో అంతకాలపు కాలునిలా సంచరించాడు.
8.71.25
असौ हि भीमस्य महानिनादो ।
मुहुर्महुः श्रूयते धार्तराष्ट्रैः।
यदि स्म जीवेत्समरे निहन्ता ।
महारथानां प्रवरो नरोत्तमः ॥ ८.७१.२५ ॥
భీముని ఆ మహానాదాన్ని ధృతరాష్ట్ర కుమారులు మళ్లీ మళ్లీ వింటున్నారు. అతడు యుద్ధంలో బ్రతికి ఉంటే, మహారథులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ నరోత్తముడు సంహారకుడవుతాడు.
8.71.26
तवाभिमन्युस्तनयोऽद्य पार्थ ।
न चास्मि गन्ता समरे पराभवम्।
अथापि जीवेत्समरे घटोत्कच… ।
स्तथाऽपि नाहं समरे पराङ्युखः ॥ ८.७१.२६ ॥
పార్థా, ఈరోజు నీ కుమారుడు అభిమన్యుడు... నేను యుద్ధంలో పరాజయం పొందను. అయినా ఘటోత్కచుడు యుద్ధంలో జీవించి ఉంటే... అప్పటికీ నేను యుద్ధంలో వెనుదిరిగను.
8.71.27
भीमस्य पुत्रः समराग्रयायी ।
महास्त्रविन्नापि तवानुरूपः।
यं तं …साद्य रिपोर्वलं नो ।
निमीलिताक्षं भयविप्लुतं भवेत् ॥ ८.७१.२७ ॥
భీముని కుమారుడు, యుద్ధంలో ముందుండేవాడు, మహాస్త్రాలను ఎరిగినవాడు, నీకు తగినవాడు కాకపోయినా... ఈరోజు శత్రువు బలం మన వైపు... భయంతో కళ్లు మూసుకుని కలవరపడి ఉంటుంది.
8.71.28
…निशि युद्धमेक… ।
स्त्यक्सा रणं यत्व भयाद्रवन्ते ॥ ८.७१.२८ ॥
…రాత్రిలో యుద్ధం… ఒకటి… రణభూమిని విడిచి, భయంతో పారిపోతున్నారు.
8.71.29
स चेत्समासाद्य महानुभावः ।
कर्णं रणे बाणगणैः प्रमोह्यः।
धैर्ये स्थितेनापि च सूतजेन ।
शक्या हतो वासवदत्तया तया ॥ ८.७१.२९ ॥
ఆ మహానుభావుడు యుద్ధంలో కర్ణుని సమీపించి బాణసమూహాలతో అతనిని మోహింపజేస్తే, ధైర్యంగా నిలిచిన సూతపుత్రుడు కూడా ఆ వాసవదత్తచేత చంపబడవచ్చు.
8.71.30
ममैव भाग्यानि पुरा कृतानि ।
पापानि नूनं फलवन्ति युद्धे।
तृणं च कृत्वा समरे भवन्तं ।
ततोऽहमेवं निकृतो दुरात्मना।
वैकर्तनेनैव तथा कृतोऽहं ।
यथा ह्यशक्तः क्रियते त्वबान्धवः ॥ ८.७१.३० ॥
పూర్వం చేసిన నా పాపాలే యుద్ధంలో నిశ్చయంగా ఫలితాన్నిస్తున్నాయి. యుద్ధంలో నిన్ను గడ్డిపోచగా భావించి, దురాత్ముడైన వైకర్తనుడు నన్ను ఈ విధంగా అవమానించాడు; అశక్తుడూ బంధువులు లేనివాడూ అయినవాడిలా నన్ను చేశాడు.
8.71.31
आपद्ग्रतं यश्च नरो विमोक्षये… ।
त्स बान्धवः स्नेहयुतः सुहृच्च।
एवं पुराणा ऋषयो वदन्ति ।
धर्मः सदा सद्भिरनुष्ठितश्च ॥ ८.७१.३१ ॥
ఆపదలో పడినవారిని విడిపించే మనిషే నిజమైన బంధువు, స్నేహంతో కూడిన మిత్రుడు. పురాతన ఋషులు ఇలా చెబుతారు; సజ్జనులు ఎల్లప్పుడూ ఇది ధర్మంగా ఆచరించారు.
8.71.32
खङ्गं विभ्रज्जातरूपत्सरुं च ।
धनुर्वेदं गाण्डिवं तालमात्रम्।
स केशवेनोह्यमानः कथं नु ।
कर्णात्पार्थस्त्वमपैतुं समैषीः ॥ ८.७१.३२ ॥
ఖడ్గాన్ని, బంగారు తూణీరాన్ని ధరించి, తాటిచెట్టంత ఎత్తైన ధనుర్వేదరూపమైన గాండీవాన్ని పట్టుకుని, కేశవునిచే నడపబడుతూ ఉన్న పార్థుడు కర్ణుని నుండి ఎలా, ఎందుకు పారిపోవాలని చూశాడు?
8.71.33
स गाण्डीवं केशवाय प्रदाय ।
यन्ता भवेस्त्वं यदि केशवस्य।
ततस्तरेत्केशवः कर्णमुग्रं ।
मरुत्सस्वो वृत्रमिवात्तवज्रः ॥ ८.७१.३३ ॥
అతడు గాండీవాన్ని కేశవునికి ఇచ్చి, నీవు కేశవునికి సారథివి అయితే, కేశవుడు భయంకరుడైన కర్ణుని దాటి వెళ్ళేవాడు, వజ్రం ధరించిన మరుత్ వృత్రుని దాటినట్లు.
8.71.34
मासेऽपतिष्यो यदि पञ्चमे त्वं ।
न वा गर्भो यद्यभवः पृथायाः।
मत्तः श्रेयान्राजपुत्रोऽभविष्य… ।
न्न ते यशः फल्गुन इत्यपेयात् ॥ ८.७१.३४ ॥
నీవు ఐదవ నెలలోనే పడిపోయి ఉంటే, లేదా పృథ గర్భంలోనే లేకుంటే, నాకంటే శ్రేష్ఠుడైన రాజకుమారుడు ఉండేవాడు… ఫల్గుణా, నీ కీర్తి అలా తొలగిపోయేది.