ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 8.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.72.1
युधिष्ठिरेणै…क्तः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
असिं जग्राह सङ्क्रुद्धो जिघांसुर्भरतर्षभम् ॥ ८.७२.१ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು…ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳ ಕೌಂತೇಯನು (ಅರ್ಜುನನು) ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
8.72.2
तस्य कोपं समाज्ञाय चित्तज्ञः केशवस्तदा ।
उवाच किमिदं खङ्गं गृह्णास्यर्जुन शंम मे ॥ ८.७२.२ ॥
ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತ ಕೇಶವನು (ಕೃಷ್ಣ) ಆಗ ಹೇಳಿದನು: 'ಅರ್ಜುನ, ಈ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಏಕೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.'
8.72.3
नेह पश्यामि योद्धव्यं त्वया किञ्चिद्वनञ्जय ।
नेहागता धार्तराष्ट्राः सर्वे भीमेन वारिताः ॥ ८.७२.३ ॥
ಧನಂಜಯ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಹೋರಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿಲ್ಲ, ಭೀಮನಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
8.72.4
उपागतोऽसि कौन्तेय राजा द्रष्टव्य इत्यसौ ।
स राजा भवता दृष्टः कुशली च युधिष्ठिरः ॥ ८.७२.४ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಲು ನೀನು ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ; ಆ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದೆ, ಅವನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
8.72.5
तं दृष्ट्वा नृपशार्दूलं शार्दूलसमविक्रमम् ।
हर्षकाले च सम्प्राप्ते कस्मात्त्वां मन्युराविशत् ॥ ८.७२.५ ॥
ಆ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹುಲಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೂ, ಸಂತೋಷದ ಕಾಲ ಬಂದಾಗಲೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಏಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು?
8.72.6
न तं पश्यामि कौन्तेय यस्ते वध्यो भवेदिह ।
प्रहर्तुमिच्छसे कस्मात्किं वा ते चित्तविभ्रमः ॥ ८.७२.६ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬೇಕಾದವನು ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಏಕೆ ಹೊಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭ್ರಮೆಗೊಂಡಿದೆಯೇ?
8.72.7
कस्माद्भवान्महाखङ्गं परिगृह्णात्यकारणात्। ॥ ८.७२.७ ॥
ನೀವು ಯಾವ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಈ ದೊಡ್ಡ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
8.72.8
तत्त्वां पृच्छामि कौन्तेय किमिदं ते चिकीर्षितम् ।
परामृशसि यत्क्रुद्धः खङ्गमद्भुतविक्रम ॥ ८.७२.८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕೌಂತೇಯನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಉದ್ದೇಶವೇನು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೋಪದಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಪರಾಕ್ರಮದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೀಯಲ್ಲವೇ?
8.72.9
एवमुक्तः कटाक्षेण प्रेक्षमाणो युधिष्ठिरम् ।
अर्जुनः प्राह गोविन्दं क्रुद्धः सर्प इव श्वसन् ॥ ८.७२.९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಅರ್ಜುನನು ಸರ್ಪದಂತೆ ಉಸಿರೆಳೆಯುತ್ತಾ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
8.72.10
अन्यस्मै देहि गाण्डीवमिति मां यः प्रचोदयेत् ।
भिन्द्यामहं तस्य शिर इत्युपांशु व्रतं मम।
युधिष्ठिरेण तेनाहमुक्तश्चास्मि जनार्दन ॥ ८.७२.१० ॥
"ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೊಡು" ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವವನ ತಲೆಯನ್ನು ನಾನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ — ಇದು ನನ್ನ ರಹಸ್ಯ ವ್ರತ. ಜನಾರ್ದನ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
8.72.11
यदुक्तोऽहमदीनार्थं राज्ञाऽनेन यशस्विना ।
समक्षं तव गोविन्द न तत्क्षन्तुमिहोत्सहे ॥ ८.७२.११ ॥
ಗೋವಿಂದ, ಈ ಯಶಸ್ವಿ ರಾಜನು ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದೃಢ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸಹಿಸಲಾರೆ.
8.72.12
तस्मादेनं विधिष्यामि राजानं धर्मचारिणाम् ।
प्रतिज्ञां पालयिष्यामि हत्वैनं नरसत्तमम् ॥ ८.७२.१२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಾಚಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಈ ರಾಜನನ್ನು ನಾನು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕೊಂದು ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.72.13
एतदर्थं मया खह्गो गृहीतो यदुनन्दन ।
सोऽहं युधिष्ठिरं हत्वा सत्यस्यानृण्यतां गतः।
विशोको विज्वरश्चापि भविष्यामि जनार्दन ॥ ८.७२.१३ ॥
ಯದುನಂದನ, ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ಜನಾರ್ದನ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸತ್ಯದ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಸಂತಾಪವಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತೇನೆ.
8.72.14
किं वा त्वं मन्यसे प्राप्तमस्मिन्कार्य उपस्थिते ।
त्वमस्य जगतस्तात वेत्थ सर्वं गतागतम् ॥ ८.७२.१४ ॥
ಈ ಕಾರ್ಯ ಎದುರಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಏನನ್ನು ಸರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀ? ಪ್ರಿಯನೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಬರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುವಿಕೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಬಲ್ಲೆ.
8.72.15
जातस्त्वत्तो हि धर्मश्चाधर्मश्चेति परा श्रुतिः ।
तत्तथा प्रकरिष्यामि यथा मां वक्ष्यते भवान् ॥ ८.७२.१५ ॥
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಎರಡೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಪರಮ ಶ್ರುತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೀಯೋ ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
8.72.16
धिग्धिगित्येव गोविन्दः पार्थमुक्त्वाब्रवीत्पुनः ॥ ८.७२.१६ ॥
"ಧಿಕ್, ಧಿಕ್" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಗೋವಿಂದನು ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
8.72.17
इदानीं पार्थ जानामि न वृद्धाः सेवितास्त्वया ।
अकाले पुरुषव्याघ्र संरम्भं यद्भवानगात् ॥ ८.७२.१७ ॥
ಈಗ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದೆ ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ಅಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದೆ.
8.72.18
न हि धर्मविगज्ञैरेवं कार्यं धनञ्जय ।
यथा त्वं पाण्डवाद्येह धर्मभीरुरण्डितः ॥ ८.७२.१८ ॥
ಧನಂಜಯ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಹೀಗೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದೂ, ಧರ್ಮಭೀರುವಾಗಿದ್ದೂ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ.
8.72.19
योऽकार्याणां क्रियायाश्च संयोगं नावबुध्यते ।
कार्याणामक्रियायाश्च स पार्थ पुरुषाधमः ॥ ८.७२.१९ ॥
ಮಾಡಬಾರದ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿಯದವನು, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಧಮ.
8.72.20
अनुसृत्य तु ये धर्मं कवयः समुपस्थिताः ।
समासविस्तरविदां न तेषां वेत्सि निश्चयम् ॥ ८.७२.२० ॥
ಆದರೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದ ಕವಿಗಳು, ಸಂಕ್ಷೇಪ-ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಬಲ್ಲವರ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
8.72.21
अनिश्चयज्ञो हि नरः कार्याकार्यविनिश्चये ।
एवं स मुह्यत्यवशो यथा त्वं पार्थ मुह्यसि ॥ ८.७२.२१ ॥
ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಅರಿಯದ ಮನುಷ್ಯನು, ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ಮೋಹಗೊಂಡಂತೆ.
8.72.22
न हि कार्यमकार्यं वा सुखं ज्ञातुं कथञ्चन ।
श्रुतेन ज्ञायते सर्वं तच्च त्वं नावहुध्यसे ॥ ८.७२.२२ ॥
ಕಾರ್ಯವೋ ಅಕಾರ್ಯವೋ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು; ಎಲ್ಲವೂ ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
8.72.23
अविज्ञानादिह भवान्सत्यं रक्षति धर्मवित् ।
प्राणिनां त्वं वधं पार्थ धार्मिको नावबुध्यसे ॥ ८.७२.२३ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀರಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞರೇ. ಆದರೆ ಓ ಪಾರ್ಥ, ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆಯನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
8.72.24
प्राणिनां हि वधात्तात वृथा धर्मो मतो मम ।
अनृतं तु भवेद्वाच्यं न तु हिंसा कदाचन ॥ ८.७२.२४ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆಯಿಂದ ಧರ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಹಿಂಸೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.
8.72.25
स कथं भ्रातरं ज्येष्ठं राजानं धर्मकोविदम् ।
हन्याद्भवान्नरश्रेष्ठ प्राकृतोऽन्यः पुमानिव ॥ ८.७२.२५ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರನಾದ, ರಾಜನಾದ ಅವನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲೆ? ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆಯೇ?
8.72.26
अयुध्यमानस्य गुरोस्तथाऽशत्रोश्च मानद ।
पराङ्मुखस्य द्रवतः शरणं चापि गच्छतः ॥ ८.७२.२६ ॥
ಓ ಮಾನದನೇ! ಯುದ್ಧ ಮಾಡದವನನ್ನು, ಗುರುವನ್ನು, ಶತ್ರುವಲ್ಲದವನನ್ನು, ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಓಡುವವನನ್ನು, ಶರಣು ಹೋಗುವವನನ್ನು (ಕೊಲ್ಲಬಾರದು).
8.72.27
कृताञ्जलेः प्रपन्नस्य प्रमत्तस्य तथैव च ।
न वधः पूज्यते सद्भिस्तच्च सर्वं गुरौ तव ॥ ८.७२.२७ ॥
ಕೈಮುಗಿದವನನ್ನು, ಶರಣಾದವನನ್ನು, ಅಪ್ರಮತ್ತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಮೆಚ್ಚಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಗುರುವಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
8.72.28
त्वया चैतद्व्रतं पार्थ बालेनेव कृतं पुरा ।
तस्मादधर्मसंयुक्तं मौर्ख्यादेव व्यवस्यसि ॥ ८.७२.२८ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ! ನೀನು ಹಿಂದೆ ಮಗುವಿನಂತೆ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನೀನು ಮೂರ್ಖತನದಿಂದಲೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
8.72.29
स्वगुरुं पार्थ कस्मात्त्वं हन्तुकामोऽभिधावसि ।
असम्प्रधार्य धर्माणां गतिं सूक्ष्मां दुरत्ययाम् ॥ ८.७२.२९ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗುರುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಂದ ನೀನು ಏಕೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಧರ್ಮಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ದಾಟಲಾರದ ಗತಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸದೆಯೇ?
8.72.30
इदं धर्मरहस्यं च तव वक्ष्यामि पाण्डव ।
यद्ब्रूयात्तव भीष्मो वा राजा वापि युधिष्ठिरः ॥ ८.७२.३० ॥
ಓ ಪಾಂಡವ! ಧರ್ಮದ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಭೀಷ್ಮರು ಅಥವಾ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರರು ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅದನ್ನೇ.
8.72.31
विदुरो वा पुनः क्षत्ता गान्धारी वा यशस्विनी ।
कुन्ती वा भरतश्रेष्ठ द्रौपदी वा यशस्विनी।
तत्ते वक्ष्यामि तत्त्वेन निबोधैतद्धनञ्जय ॥ ८.७२.३१ ॥
ವಿದುರನೋ, ಕ್ಷತ್ತನೋ, ಅಥವಾ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೋ, ಅಥವಾ ಕುಂತಿಯೋ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಥವಾ ಯಶಸ್ವಿನಿ ದ್ರೌಪದಿಯೋ — ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯದಂತೆ ಹೇಳುವೆನು, ಧನಂಜಯ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿ.
8.72.32
सत्यस्यं वचनं साधु न सत्याद्विद्यते परम् ।
सुदुर्विदं हि तत्त्वेन तत्सत्यमिति मे सतिः ॥ ८.७२.३२ ॥
ಸತ್ಯದ ಮಾತು ಒಳ್ಳೆಯದು; ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ — ಅದೇ ಸತ್ಯವೆಂಬುದು ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
8.72.33
भवेत्सत्यमवक्तव्यं वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
यत्रानृतं भवेत्सत्यं सत्यं चाप्यनृतं भवेत् ॥ ८.७२.३३ ॥
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯವು ಹೇಳಬಾರದ್ದಾಗಬಹುದು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳತಕ್ಕದ್ದಾಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತದೋ, ಸತ್ಯವೂ ಸುಳ್ಳಾಗುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ.
8.72.34
विवाहकाले रतिसम्प्रयोगे ।
प्राणात्यये सर्वत्रनापहारे।
विप्रस्य चार्थे ह्यनृतं वदेत ।
पञ्चानृतान्याहुरपातकानि ॥ ८.७२.३४ ॥
ಮದುವೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರತಿಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಸಂಕಟದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಕಳ್ಳತನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ — ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬಹುದು; ಈ ಐದು ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಪಾಪರಹಿತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
8.72.35
सर्वस्वस्यापहारे तु वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
तत्रानृतं भवेत्सत्यं सत्यं चाप्यनृतं भवेत् ॥ ८.७२.३५ ॥
ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವಾಗ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳತಕ್ಕದ್ದಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಸತ್ಯವೂ ಸುಳ್ಳಾಗುತ್ತದೆ.
8.72.36
तादृशो हन्यते बालो यस्य सत्यमनिश्चितम् ।
सत्यानृते विनिश्चित्य ततो भवति धर्मवित् ॥ ८.७२.३६ ॥
ಯಾರ ಸತ್ಯ ಅನಿಶ್ಚಿತವೋ, ಅಂತಹ ಮೂಢನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯಾಸತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
8.72.37
किमाश्चर्यं कृतप्रज्ञः पुरुषोऽपि सुदारुणः ।
सुमहत्प्राप्नुयात्पुण्यं बलाकोऽन्धवधादिव ॥ ८.७२.३७ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೆಳೆದ ಮನುಷ್ಯನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುರುಡನನ್ನು ಕೊಂದ ಕೊಕ್ಕರೆಯಂತೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಪಡೆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?
8.72.38
किमाश्चर्यं पुनर्मूढो धर्मकामो ह्यपण्डितः ।
सुमहत्प्राप्नुयात्पापमापगास्विव कौशिकः ॥ ८.७२.३८ ॥
ಅಜ್ಞಾನಿ ಮೂಢನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಬೆಯಂತೆ ಮಹಾಪಾಪ ಪಡೆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?
8.72.39
आचक्ष्व भगवन्नेतद्यथा विन्दाम्यहं तथा ।
वलाकस्यानुसम्बद्धं नदीनां कौशिकस्य च ॥ ८.७२.३९ ॥
ಭಗವನ್, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ — ಕೊಕ್ಕರೆಯ ಕಥೆ, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಬೆಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಿವರ.
8.72.40
मृगव्याधोऽभवत्कश्चिद्बलाको नाम भारत ।
यात्रार्थं पुत्रदाराणां मृगान्हन्ति न कामतः ॥ ८.७२.४० ॥
ಭಾರತ, ಬಲಾಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರನಿದ್ದನು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು, ಆಸೆಯಿಂದಲ್ಲ.
8.72.41
वृद्धौ च मातापितरौ बिभर्त्यन्यांश्च संश्रितान् ।
स्वधर्मनिरतो नित्यं संविभज्यानसूयकः ॥ ८.७२.४१ ॥
ಅವನು ವೃದ್ಧ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಶ್ರಿತರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಹಂಚಿಕೊಟ್ಟು, ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು.
8.72.42
स कदाचिन्मृगप्रेप्सुर्नान्वविन्दन्मृगं क्वचित् ।
अथापश्यत्स पीवानं श्वापदं घ्राणचक्षुषम् ॥ ८.७२.४२ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಣ್ಣಿರುವ ದಪ್ಪನೆಯ ಒಂದು ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
8.72.43
अदृष्टपूर्वमपि तत्सत्वं तेन हतं तदा ।
अन्धे हते ततो व्योम्नः पुष्पवर्षं पपात च ॥ ८.७२.४३ ॥
ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಕಾಣದ ಆ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಆಗ ಅವನು ಕೊಂದನು. ಕುರುಡನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೂಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು.
8.72.44
अप्सरोगीतवादित्रैर्नादितं च मनोरमम् ।
विमानमगमत्स्वर्गान्मृगव्याधनिनीषया ॥ ८.७२.४४ ॥
ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗೀತೆ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ ಮನೋಹರ ವಿಮಾನವು ಬೇಡನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿತು.
8.72.45
तद्भूतं सर्वभूतानामभावाय किलार्जुन ।
तपस्तप्त्वा वरं प्राप्तं कृतमन्धं स्वयम्भुवा ॥ ८.७२.४५ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಆ ಪ್ರಾಣಿಯು ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವರ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ ಅದು ಕುರುಡಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
8.72.46
तद्धत्वा सर्वभूतानामभावकृतनिश्चयम् ।
बलाकोऽगात्स्वर्गलोकमेवं धर्मः सुदुर्विदः ॥ ८.७२.४६ ॥
ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದ ಆ ಬಲಾಕನನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಧರ್ಮವು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದುದು.
8.72.47
कौशिकोऽप्यभवद्विप्रस्तपस्वीनो बहुश्रुतः ।
नदीनां सङ्गमे ग्रामाददूरे स किलावसत् ॥ ८.७२.४७ ॥
ಕೌಶಿಕನೂ ಒಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿ, ಬಹುಶ್ರುತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದನು. ಅವನು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮದಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
8.72.48
सत्यं मया सदा वाच्यमिति तस्याभवद्द्वतम् ।
सत्यवादीति विख्यातः स तदासीद्धनञ्जय ॥ ८.७२.४८ ॥
'ನಾನು ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಬೇಕು' ಎಂಬುದು ಅವನ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿತ್ತು. ಧನಂಜಯ, ಆಗ ಅವನು 'ಸತ್ಯವಾದಿ' ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾದನು.
8.72.49
अथ दस्युभयात्केचित्तदा तद्वनमाविशन् ।
तत्रापि दस्यवः क्रुद्धास्तानमार्गन्त यत्नतः ॥ ८.७२.४९ ॥
ಆಗ ದರೋಡೆಕೋರರ ಭಯದಿಂದ ಕೆಲವರು ಆ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಕೋಪಗೊಂಡ ದರೋಡೆಕೋರರು ಅವರನ್ನು ಶ್ರಮದಿಂದ ಹುಡುಕಿದರು.
8.72.50
अथ कौशिकमभ्येत्य प्रोचुस्ते सत्यवादिनम् ।
कतरेण पथा याता भगवन्निति वै जनाः।
सत्येन पृष्टः प्रब्रूहि यदि तद्वेत्थ शंस नः ॥ ८.७२.५० ॥
ಆಗ ಅವರು ಸತ್ಯವಾದಿ ಕೌಶಿಕನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, 'ಭಗವನ್, ಜನರು ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದರು? ಸತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಹೇಳಿ' ಎಂದರು.
8.72.51
सत्यस्य त्वविभागज्ञः सत्यं तेभ्यः शशंस ह ।
बहुवृक्षलतागुल्ममेतद्गहनमाश्रिताः।
इति तान्ख्यापयामास तेभ्यस्तत्त्वं स कौशिकः ॥ ८.७२.५१ ॥
ಆದರೆ ಸತ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಅರಿಯದ ಆ ಕೌಶಿಕನು ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ಅವರು ಅನೇಕ ಮರ, ಬಳ್ಳಿ, ಪೊದೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.' ಹೀಗೆ ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
8.72.52
ततस्ते तान्समासाद्य क्रूरा जघ्नुरिति श्रुतिः ।
ततोऽधर्मेण महता वाग्दुरुक्तेन कौशिकः ॥ ८.७२.५२ ॥
ಆಗ ಕ್ರೂರ ದರೋಡೆಕೋರರು ಅವರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಕೊಂದರು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೌಶಿಕನು ಮಹಾ ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ವಾಕ್ಯದಿಂದ—
8.72.53
गतः सुकष्टं निरयं धर्मसूक्ष्मेष्वतत्त्ववित् ।
दृष्टपूर्वश्रुतो मूढो धर्माणामविशारदः ॥ ८.७२.५३ ॥
ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯದ, ಮೂಢನಾದ, ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಲ್ಲದ ಆ ಕೌಶಿಕನು ಘೋರ ನರಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು; ಮೊದಲು ಕಂಡು ಕೇಳಿದ್ದವನು ಅವನು.
8.72.54
वृद्धानपृच्छन्सन्देहानन्धः श्वभ्रमिवर्च्छति ॥ ८.७२.५४ ॥
ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಂದೇಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳದವನು, ಕುರುಡನು ಗುಂಡಿಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.
8.72.55
तत्र ते लक्षणोद्देशः कश्चिदेव भविष्यति ।
दुष्करं प्रतिसंख्यानं कार्त्स्न्येनात्र व्यवस्थितिः ॥ ८.७२.५५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಸೂಚನೆ ಖಂಡಿತ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಣಯವೂ ಇಲ್ಲ.
8.72.56
सत्यं धर्म इति ह्येके वदन्ति बहवो जनाः ।
न च पार्थाभ्यसूयामि नैतत्सर्वत्र शिष्यते ॥ ८.७२.५६ ॥
ಸತ್ಯವೇ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಕೆಲವರು, ಬಹಳ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಪಾರ್ಥನನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
8.72.57
श्रुतिस्तु धार्या इत्येके वदन्ति बहवो जनाः ।
न त्वेतत्प्रत्यसूयामि तत्र सर्वं विधीयते ॥ ८.७२.५७ ॥
ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬಹಳ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
8.72.58
यत्स्यादहिंसासंयुक्तं स धर्म इति निश्चयः ।
अहिंसार्थाय हिंस्राणां धर्मप्रवचनं कृतम्।
धारणाद्धर्ममित्याहुर्धर्मो धारयते प्रजाः ॥ ८.७२.५८ ॥
ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇ ಧರ್ಮ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ. ಹಿಂಸಕರಿಗೆ ಅಹಿಂಸೆಗಾಗಿಯೇ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಧರ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
8.72.59
प्रभवार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् ।
यस्मात्प्रभवसंयुक्तः स धर्म इति निश्चयः ॥ ८.७२.५९ ॥
ಜೀವಿಗಳ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿಯೇ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಏಳಿಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇ ಧರ್ಮ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ.
8.72.60
येऽन्यायेन जिगीषन्तो धर्मं पृच्छन्ति मानवाः ।
अकूजनेन चेन्मोक्षो नात्र कूजेत्कथञ्चन ॥ ८.७२.६० ॥
ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುವ ಮಾನವರು; ಮೌನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುವುದಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಶಬ್ದ ಮಾಡಬಾರದು.
8.72.61
अवश्यं कूजितव्ये ह शङ्केरन्वाप्यकूजनात् ।
येऽन्यायेन जिहीर्षन्तो धर्मं पृच्छन्ति कस्यचित्।
श्रेयस्तत्रानृतं वक्तुं सत्यादिति विनिश्चित्म् ॥ ८.७२.६१ ॥
ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾದರೆ ಸಂದೇಹ ಬರಬಹುದು. ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಬಯಸುವವರು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
8.72.62
प्राणात्यये विवाहे वा सर्वजात्या महाभये ।
सर्वस्वस्य च लोपे वा वक्तव्यमनृतं भवेत् ॥ ८.७२.६२ ॥
ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಮಹಾಭಯದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಸರ್ವಸ್ವ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕಾಗಬಹುದು.
8.72.63
अधर्मं हि न पश्यन्ति मृषोद्यं तत्र पण्डिताः ।
सर्वथाऽभिवदेत्तत्तु नानृतं स्याद्विचक्षणः ॥ ८.७२.६३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಅಧರ್ಮವೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವೇಕಿ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು; ಅದು ಸುಳ್ಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
8.72.64
यः स्तेनैः सह सम्बन्धो मुच्यते शपथादपि ।
भवेत्तत्रानृतं श्रेयः सत्यादिति विचारितम् ॥ ८.७२.६४ ॥
ಕಳ್ಳರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಲೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಿಗುವುದಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಳ್ಳೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.
8.72.65
न च तेभ्यो धनं देयं सत्यादिति कथञ्चन ।
पापेभ्योऽपि धनं दत्तं दातारमपि पीडयेत्।
तस्माद्धर्मार्थमनृतमुक्त्वा नानृतवाग्भवेत् ॥ ८.७२.६५ ॥
ಸತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಧನ ಕೊಡಬಾರದು. ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಧನ ದಾತನನ್ನೇ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದವನು ಸುಳ್ಳುಗಾರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
8.72.66
एष ते लक्षणोद्देशो मयोद्दिष्टो यथाविधि ।
एतज्ज्ञात्वा ब्रूहि पार्थ यदि वध्यो युधिष्ठिरः ॥ ८.७२.६६ ॥
ಇಗೋ, ವಿಧಿಯಂತೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಪಾರ್ಥ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಹೇಳು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ವಧ್ಯನೇ?
8.72.67
यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयान्महायशाः ॥ ८.७२.६७ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯು ಹೇಗೆ ಹೇಳುವರೋ ಹಾಗೆ.
8.72.68
सुहृद्ब्रूयाद्यथाऽस्माकं तथोक्तं वचनं त्वया ।
भवान्मातृसमोऽस्माकं भवान्पितृसमोऽपि च।
गतिश्च परमा कृष्ण त्वमेव च परायणम् ॥ ८.७२.६८ ॥
ಸ್ನೇಹಿತನು ನಮಗೆ ಹೇಳುವಂತೆಯೇ ನೀನು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ನೀನು ನಮಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆಯೂ ತಂದೆಯಂತೆಯೂ ಇರುವೆ. ಕೃಷ್ಣ, ಪರಮ ಆಶ್ರಯವೂ ಪರಾಯಣವೂ ನೀನೇ.
8.72.69
न हि ते त्रिषु लोकेषु विद्यतेऽविदितं क्वचित् ।
तस्माद्भवान्परं धर्मं वेद सर्वं यथातथम् ॥ ८.७२.६९ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಪರಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ.
8.72.70
अवध्यं पाण्डवं मन्ये धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
अधर्मयुक्ते संयोगे ब्रूहि किञ्चिदनुग्रहम् ॥ ८.७२.७० ॥
ಧರ್ಮರಾಜ ಪಾಂಡವ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ವಧಿಸಲು ಅರ್ಹನಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಹೇಳು.
8.72.71
इदं चापरमत्रैव ब्रूहि तत्त्वं विवक्षितम् ॥ ८.७२.७१ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೊಂದನ್ನೂ ಹೇಳು, ನೀನು ಹೇಳಬಯಸಿದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು.
8.72.72
जानासि दाशार्ह मम व्रतं तु ।
यो मां ब्रूयात्कश्चन मानुषेषु।
अन्यस्मै त्वं गाण्डिवं देहि पार्थ ।
यो मत्तोऽस्त्रे वीर्यतो वा विशिष्टः ॥ ८.७२.७२ ॥
ದಾಶಾರ್ಹ, ನನ್ನ ವ್ರತವು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ನನಗೆ, 'ಪಾರ್ಥ, ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಬೇರೆಯವನಿಗೆ ಕೊಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಅಸ್ತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಾಗಲಿ ನನಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಅವನು.
8.72.73
हन्यामहं केशव तं प्रसह्य ।
भीमो हन्यात्तूवरकेति चोक्तः।
वन्मां राजा ह्युक्तवांस्ते समक्षं ।
धनुर्देहीत्यसकृद्वृष्णिवीरे ॥ ८.७२.७३ ॥
ಕೇಶವ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಭೀಮನು ಅವನನ್ನು 'ತೂವರಕ' ಎಂದು ಕರೆದನು. ರಾಜನು ನಿನ್ನ ಎದುರಿನಲ್ಲೇ ನನಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದನು, 'ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡು' ಎಂದು, ಓ ವೃಷ್ಣಿವೀರನೇ.
8.72.74
तं हन्यां चेत्केशव जीवलोके ।
स्थाता नाहं कालमप्यल्पमात्रम्।
ध्यात्वा नूनं ह्येनसा चापि मुक्तो ।
वधं राज्ञो भ्रष्टवीर्यो विचेताः ॥ ८.७२.७४ ॥
ಕೇಶವ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೊಂದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲವೂ ನಾನು ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜನ ವಧೆಯಿಂದ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಶೌರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ…
8.72.75
यथा प्रतिज्ञा मम लोकबुद्धौ ।
भवेत्सत्या धर्मभृतां वरिष्ठ।
यथा जीवत्पाण्डवोऽहं च कृष्ण ।
तथा बुद्धिं दातुमप्यर्हसि त्वम् ॥ ८.७२.७५ ॥
ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸತ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಕೃಷ್ಣ, ನಾನು ಪಾಂಡವನಾಗಿ ಬದುಕಿರುವಂತೆ, ಅಂತಹ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡಲು ನೀನು ಅರ್ಹನು.
8.72.76
राजा श्रान्तो विक्षतो दुःखितश्च ।
कर्णेन सह्ख्ये निशितैर्बाणसङ्घैः।
यश्चानिशं सूतपुत्रेण वीर ।
शरैर्भृशं ताडितो युध्यमानः ॥ ८.७२.७६ ॥
ರಾಜನು ದಣಿದಿದ್ದಾನೆ, ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೂತಪುತ್ರ ಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ, ಓ ವೀರನೇ, ಸೂತಪುತ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
8.72.77
अतस्त्वमेतेन सरोषमुक्तो ।
दुःखान्वितेनेदमयुक्तरूपम्।
अकोपितो ह्येष यदि स्म सङ्ख्ये ।
कर्णं न हन्यादिति चाब्रवीत्सः ॥ ८.७२.७७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದವನಿಂದ ಕೋಪದಿಂದ ನುಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಅನುಚಿತ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು. ಅವನು ಕೋಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು.
8.72.78
जानाति तं पाण्डव एष चापि ।
पापं लोके कर्णमसह्यमन्यैः।
ततस्त्वमुक्तो भृशरोषितेन ।
राज्ञा समक्षं परुषाणि पार्थ ॥ ८.७२.७८ ॥
ಪಾಂಡವನಿಗೂ ಇದು ತಿಳಿದಿದೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನು ಇತರರಿಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಪಾಪಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ನಿನಗೆ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು, ಪಾರ್ಥ.
8.72.79
नित्योद्युक्ते सततं चाप्रसह्ये ।
कर्णे द्यूतं ह्यद्य रणे निबद्धम्।
तस्मिन्हते कुरवो निर्जिताः स्यु… ।
रेवं बुद्धिः पार्थिवे धर्मपुत्रे ॥ ८.७२.७९ ॥
ಕರ್ಣನು ಸದಾ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಜೇಯನು; ಇಂದು ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ಪಣ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಹತನಾದರೆ ಕೌರವರು ಸೋಲುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ಬುದ್ಧಿ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ.
8.72.80
ततो बधं नार्हति धर्मपुत्र… ।
स्त्वया प्रतिज्ञाऽर्जुन पालनीया।
जीवन्नयं येन मृतो भवेद्धि ।
तन्मे निबोधेह तवानुरूपम् ॥ ८.७२.८० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ವಧೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಅರ್ಜುನ, ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಜೀವಂತವಿರುವಾಗಲೇ ಇವನು ಸತ್ತಂತಾಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು, ನಿನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
8.72.81
यदा मानं लभते माननार्ह… ।
स्तदा स वै जीवति जीवलोके।
यदाऽवमानं लभते महान्तं ।
तदा जीवन्मृत इत्युच्यते सः ॥ ८.७२.८१ ॥
ಗೌರವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾದವನು ಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಾಗಲೇ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಜೀವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮಹಾ ಅವಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಜೀವಂತನಿದ್ದರೂ ಅವನನ್ನು 'ಮೃತ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
8.72.82
सम्मानितः पार्थिवोऽयं सदैव ।
त्वया च भीमेन तथा यमाभ्याम्।
वृद्धैश्च लोके पुरुषैश्च शूरै… ।
स्तस्यापमानं कलया प्रयुङ्क्ष्व ॥ ८.७२.८२ ॥
ಈ ರಾಜನು ಸದಾ ನಿನ್ನಿಂದ, ಭೀಮನಿಂದ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಯಮರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಂದ, ಪುರುಷರಿಂದ, ಶೂರರಿಂದ ಕೂಡ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಉಂಟುಮಾಡು.
8.72.83
त्वमित्यत्रभवन्तं हि ब्रूहि पार्थ युधिष्ठिरम् ।
त्वमित्युक्तो हि निहतो गुरुर्भवति भारत ॥ ८.७२.८३ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಪೂಜ್ಯ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು 'ತ್ವಂ' ಎಂದು ಕರೆ; ಭಾರತ, 'ತ್ವಂ' ಎಂದು ಕರೆದಾಗಲೇ ಗುರು ಹತನಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
8.72.84
एवमाचर कौन्तेय धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
अधर्मयुक्तं संयोगं कुरुष्वैनं कुरूद्वह ॥ ८.७२.८४ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊ; ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅಧರ್ಮಯುಕ್ತ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡು.
8.72.85
अथर्वाङ्गिरसी ह्येषा श्रुतीनामुत्तमा श्रुतिः ।
अविचार्यैव कार्यैषा श्रेयस्कामैर्नरैः सदा ॥ ८.७२.८५ ॥
ಈ ಅಥರ್ವಾಂಗಿರಸೀ ಶ್ರುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶ್ರುತಿ; ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯರು ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಚಾರಿಸದೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
8.72.86
अवधेन वधः प्रोक्तो यद्गुरुस्त्वमिति प्रभुः ।
तद्ब्रूहि त्वं यन्मयोक्तं धर्मराजस्य धर्मवित् ॥ ८.७२.८६ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, 'ತ್ವಂ' ಎಂದು ಕರೆದರೆ ಗುರುವನ್ನು ಅವಧದಿಂದ ವಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನೀನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳು.
8.72.87
यदा ह्यं पाण्डव धर्मराज… ।
सत्वत्तोऽयुक्तं लप्स्यते चैव साधु।
ततोऽस्य पादावभिवाद्य पश्चा… ।
च्छ्रेयो ब्रूयात्सान्त्वयुक्तं हितं च ॥ ८.७२.८७ ॥
ಪಾಂಡವ, ಈ ಧರ್ಮರಾಜ ಯಾವಾಗ… ನಿನ್ನಿಂದ ಅಯೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೂ ಪಡೆಯುವನೋ; ಆಗ ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ… ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವೂ ಸಾಂತ್ವನಯುಕ್ತವೂ ಹಿತಕರವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.
8.72.88
भ्राता प्राज्ञस्तव कोपं न जातु ।
कुर्याद्राजा धर्ममार्गानुसारी।
मुक्तोऽनृताद्वातृवधाच्च पापा… ।
द्धृष्टः कर्णं त्वं जहि पार्थ पश्चात् ॥ ८.७२.८८ ॥
ನಿನ್ನ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಸಹೋದರನು ಎಂದಿಗೂ ಕೋಪಿಸಬಾರದು. ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರಾಜನು ಸುಳ್ಳು, ಸಹೋದರ ವಧೆ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ. ಪಾರ್ಥ, ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು, ನಂತರ…