മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.72.1
युधिष्ठिरेणै…क्तः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
असिं जग्राह सङ्क्रुद्धो जिघांसुर्भरतर्षभम् ॥ ८.७२.१ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ…എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, വെള്ളക്കുതിരകളുള്ള കൗന്തേയൻ (അർജുനൻ) അതിക്രോധത്തോടെ ഭരതശ്രേഷ്ഠനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് വാൾ എടുത്തു.
8.72.2
तस्य कोपं समाज्ञाय चित्तज्ञः केशवस्तदा ।
उवाच किमिदं खङ्गं गृह्णास्यर्जुन शंम मे ॥ ८.७२.२ ॥
അവന്റെ കോപം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കിയ മനസ്സറിയുന്ന കേശവൻ (കൃഷ്ണൻ) അപ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'അർജുനാ, എന്തിനാണ് ഈ വാൾ എടുക്കുന്നത്? എന്നോട് പറയൂ.'
8.72.3
नेह पश्यामि योद्धव्यं त्वया किञ्चिद्वनञ्जय ।
नेहागता धार्तराष्ट्राः सर्वे भीमेन वारिताः ॥ ८.७२.३ ॥
ധനഞ്ജയാ, ഇവിടെ നിന്നാൽ നിന്നാൽ പോരാടേണ്ടതൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെല്ലാം ഇവിടെ എത്തിയിട്ടില്ല, ഭീമൻ അവരെ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
8.72.4
उपागतोऽसि कौन्तेय राजा द्रष्टव्य इत्यसौ ।
स राजा भवता दृष्टः कुशली च युधिष्ठिरः ॥ ८.७२.४ ॥
കൗന്തേയാ, രാജാവിനെ കാണാൻ നീ വന്നിരിക്കുന്നു; ആ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനെ നീ കണ്ടു, അദ്ദേഹം സുഖമായിരിക്കുന്നു.
8.72.5
तं दृष्ट्वा नृपशार्दूलं शार्दूलसमविक्रमम् ।
हर्षकाले च सम्प्राप्ते कस्मात्त्वां मन्युराविशत् ॥ ८.७२.५ ॥
ആ രാജാക്കന്മാരിലെ വ്യാഘ്രനെ, വ്യാഘ്രതുല്യ വിക്രമനെ കണ്ടിട്ടും, സന്തോഷത്തിന്റെ സമയം വന്നപ്പോഴും, എന്തുകൊണ്ട് നിന്നിൽ ക്രോധം പ്രവേശിച്ചു?
8.72.6
न तं पश्यामि कौन्तेय यस्ते वध्यो भवेदिह ।
प्रहर्तुमिच्छसे कस्मात्किं वा ते चित्तविभ्रमः ॥ ८.७२.६ ॥
കൗന്തേയാ, ഇവിടെ നിന്നാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനായി ആരെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; എന്തിന് പ്രഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? അതോ നിന്റെ മനസ്സ് വിഭ്രമിച്ചുവോ?
8.72.7
कस्माद्भवान्महाखङ्गं परिगृह्णात्यकारणात्। ॥ ८.७२.७ ॥
എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങ് കാരണമില്ലാതെ ഈ വലിയ വാൾ എടുക്കുന്നു?
8.72.8
तत्त्वां पृच्छामि कौन्तेय किमिदं ते चिकीर्षितम् ।
परामृशसि यत्क्रुद्धः खङ्गमद्भुतविक्रम ॥ ८.७२.८ ॥
അതിനാൽ കൗന്തേയാ, അങ്ങയുടെ ഈ ഉദ്ദേശം എന്താണെന്ന് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു; കോപത്തോടെ അദ്ഭുത പരാക്രമമുള്ള വാൾ പിടിക്കുന്നുവല്ലോ?
8.72.9
एवमुक्तः कटाक्षेण प्रेक्षमाणो युधिष्ठिरम् ।
अर्जुनः प्राह गोविन्दं क्रुद्धः सर्प इव श्वसन् ॥ ८.७२.९ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവനായി, യുധിഷ്ഠിരനെ ഓരക്കണ്ണാൽ നോക്കി, കോപിച്ച അർജുനൻ പാമ്പിനെപ്പോലെ ചീറിക്കൊണ്ട് ഗോവിന്ദനോട് പറഞ്ഞു.
8.72.10
अन्यस्मै देहि गाण्डीवमिति मां यः प्रचोदयेत् ।
भिन्द्यामहं तस्य शिर इत्युपांशु व्रतं मम।
युधिष्ठिरेण तेनाहमुक्तश्चास्मि जनार्दन ॥ ८.७२.१० ॥
"ഗാണ്ഡീവം മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകുക" എന്ന് എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവന്റെ തല ഞാൻ അറുക്കും — ഇതാണ് എന്റെ രഹസ്യ വ്രതം. ജനാർദ്ദനാ, യുധിഷ്ഠിരൻ എന്നോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
8.72.11
यदुक्तोऽहमदीनार्थं राज्ञाऽनेन यशस्विना ।
समक्षं तव गोविन्द न तत्क्षन्तुमिहोत्सहे ॥ ८.७२.११ ॥
ഗോവിന്ദാ, ഈ യശസ്വിയായ രാജാവ് അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എന്നോട് ഉറച്ച ഉദ്ദേശത്തോടെ പറഞ്ഞത് ഇവിടെ എനിക്ക് സഹിക്കാനാവില്ല.
8.72.12
तस्मादेनं विधिष्यामि राजानं धर्मचारिणाम् ।
प्रतिज्ञां पालयिष्यामि हत्वैनं नरसत्तमम् ॥ ८.७२.१२ ॥
അതിനാൽ ധർമ്മാചാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഈ രാജാവിനെ ഞാൻ ശിക്ഷിക്കും; ഈ നരശ്രേഷ്ഠനെ വധിച്ച് ഞാൻ എന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കും.
8.72.13
एतदर्थं मया खह्गो गृहीतो यदुनन्दन ।
सोऽहं युधिष्ठिरं हत्वा सत्यस्यानृण्यतां गतः।
विशोको विज्वरश्चापि भविष्यामि जनार्दन ॥ ८.७२.१३ ॥
യാദവനന്ദനാ, ഇതിനായാണ് ഞാൻ വാൾ എടുത്തത്. ജനാർദ്ദനാ, യുധിഷ്ഠിരനെ വധിച്ച് സത്യത്തിന്റെ കടത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനായി, ശോകവും സന്താപവും ഇല്ലാത്തവനായി ഞാൻ തീരും.
8.72.14
किं वा त्वं मन्यसे प्राप्तमस्मिन्कार्य उपस्थिते ।
त्वमस्य जगतस्तात वेत्थ सर्वं गतागतम् ॥ ८.७२.१४ ॥
ഈ കാര്യം മുന്നിൽ വന്നിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്ത് പ്രാപ്തമെന്ന് കരുതുന്നു? പ്രിയനേ, ഈ ലോകത്തിന്റെ വരവും പോക്കും എല്ലാം നീ അറിയുന്നു.
8.72.15
जातस्त्वत्तो हि धर्मश्चाधर्मश्चेति परा श्रुतिः ।
तत्तथा प्रकरिष्यामि यथा मां वक्ष्यते भवान् ॥ ८.७२.१५ ॥
ധർമ്മവും അധർമ്മവും നിന്നിൽനിന്നാണ് ജനിക്കുന്നതെന്ന് പരമശ്രുതി പറയുന്നു. അതിനാൽ നീ എന്നോട് പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ ചെയ്യും.
8.72.16
धिग्धिगित्येव गोविन्दः पार्थमुक्त्वाब्रवीत्पुनः ॥ ८.७२.१६ ॥
"ധിക്, ധിക്" എന്നു പറഞ്ഞിട്ട് ഗോവിന്ദൻ പാർത്ഥനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
8.72.17
इदानीं पार्थ जानामि न वृद्धाः सेवितास्त्वया ।
अकाले पुरुषव्याघ्र संरम्भं यद्भवानगात् ॥ ८.७२.१७ ॥
ഇപ്പോൾ ഞാൻ അറിയുന്നു പാർത്ഥാ, നീ വൃദ്ധന്മാരെ സേവിച്ചിട്ടില്ല. പുരുഷവ്യാഘ്രാ, അനുചിതമായ സമയത്ത് നീ ക്രോധത്തിൽ വീണു.
8.72.18
न हि धर्मविगज्ञैरेवं कार्यं धनञ्जय ।
यथा त्वं पाण्डवाद्येह धर्मभीरुरण्डितः ॥ ८.७२.१८ ॥
ധനഞ്ജയാ, ധർമ്മം അറിയുന്നവർ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കരുത്. പാണ്ഡവരിൽ മുമ്പനായിരുന്നിട്ടും, ധർമ്മഭീരുവായിരുന്നിട്ടും നീ ഇവിടെ ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
8.72.19
योऽकार्याणां क्रियायाश्च संयोगं नावबुध्यते ।
कार्याणामक्रियायाश्च स पार्थ पुरुषाधमः ॥ ८.७२.१९ ॥
ചെയ്യരുതാത്തതിന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ അപ്രവൃത്തിയുടെയും ബന്ധം അറിയാത്തവൻ, ഹേ പാർത്ഥാ, അവൻ മനുഷ്യരിൽ അധമനാണ്.
8.72.20
अनुसृत्य तु ये धर्मं कवयः समुपस्थिताः ।
समासविस्तरविदां न तेषां वेत्सि निश्चयम् ॥ ८.७२.२० ॥
എന്നാൽ ധർമ്മത്തെ പിന്തുടർന്ന് വന്ന കവികളുടെ, സംക്ഷേപവും വിസ്താരവും അറിയുന്നവരുടെ, നിശ്ചയം നീ അറിയുന്നില്ല.
8.72.21
अनिश्चयज्ञो हि नरः कार्याकार्यविनिश्चये ।
एवं स मुह्यत्यवशो यथा त्वं पार्थ मुह्यसि ॥ ८.७२.२१ ॥
നിശ്ചയം അറിയാത്ത മനുഷ്യൻ, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ ഇങ്ങനെ നിസ്സഹായനായി മോഹിക്കുന്നു, ഹേ പാർത്ഥാ, നീ മോഹിക്കുന്നതുപോലെ.
8.72.22
न हि कार्यमकार्यं वा सुखं ज्ञातुं कथञ्चन ।
श्रुतेन ज्ञायते सर्वं तच्च त्वं नावहुध्यसे ॥ ८.७२.२२ ॥
ചെയ്യേണ്ടതോ ചെയ്യരുതാത്തതോ ഒരുവിധത്തിലും എളുപ്പത്തിൽ അറിയാനാവില്ല; എല്ലാം ശ്രുതിയാൽ അറിയപ്പെടുന്നു, അത് നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
8.72.23
अविज्ञानादिह भवान्सत्यं रक्षति धर्मवित् ।
प्राणिनां त्वं वधं पार्थ धार्मिको नावबुध्यसे ॥ ८.७२.२३ ॥
അജ്ഞാനത്താൽ ഇവിടെ അങ്ങ് സത്യത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു, ധർമ്മജ്ഞാ. എന്നാൽ ഹേ പാർത്ഥാ, ധാർമ്മികനായിരിക്കെയും ജീവികളുടെ വധം നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
8.72.24
प्राणिनां हि वधात्तात वृथा धर्मो मतो मम ।
अनृतं तु भवेद्वाच्यं न तु हिंसा कदाचन ॥ ८.७२.२४ ॥
പ്രിയനേ, ജീവികളുടെ വധത്താൽ ധർമ്മം വ്യർത്ഥമാകുമെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അസത്യം പറയാം, എന്നാൽ ഹിംസ ഒരിക്കലും പാടില്ല.
8.72.25
स कथं भ्रातरं ज्येष्ठं राजानं धर्मकोविदम् ।
हन्याद्भवान्नरश्रेष्ठ प्राकृतोऽन्यः पुमानिव ॥ ८.७२.२५ ॥
ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! ധർമ്മജ്ഞനും ജ്യേഷ്ഠസഹോദരനും രാജാവുമായവനെ നിനക്ക് എങ്ങനെ കൊല്ലാനാകും? സാധാരണ മനുഷ്യൻ മറ്റൊരാളെ കൊല്ലുന്നതുപോലെയോ?
8.72.26
अयुध्यमानस्य गुरोस्तथाऽशत्रोश्च मानद ।
पराङ्मुखस्य द्रवतः शरणं चापि गच्छतः ॥ ८.७२.२६ ॥
മാനദാ! യുദ്ധം ചെയ്യാത്തവനെയും ഗുരുവിനെയും ശത്രുവല്ലാത്തവനെയും പിന്തിരിഞ്ഞ് ഓടുന്നവനെയും ശരണം തേടിപ്പോകുന്നവനെയും (കൊല്ലരുത്).
8.72.27
कृताञ्जलेः प्रपन्नस्य प्रमत्तस्य तथैव च ।
न वधः पूज्यते सद्भिस्तच्च सर्वं गुरौ तव ॥ ८.७२.२७ ॥
കൈകൂപ്പിയവനെയും ശരണം പ്രാപിച്ചവനെയും അശ്രദ്ധനെയും കൊല്ലുന്നത് സജ്ജനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. നിന്റെ ഗുരുവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇതെല്ലാം ബാധകമാണ്.
8.72.28
त्वया चैतद्व्रतं पार्थ बालेनेव कृतं पुरा ।
तस्मादधर्मसंयुक्तं मौर्ख्यादेव व्यवस्यसि ॥ ८.७२.२८ ॥
പാർത്ഥാ! നീ മുമ്പ് ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ ഈ വ്രതമെടുത്തു. അതിനാൽ അധർമ്മം കലർന്ന ഈ തീരുമാനം നീ മൂഢതയാൽ മാത്രമാണ് എടുക്കുന്നത്.
8.72.29
स्वगुरुं पार्थ कस्मात्त्वं हन्तुकामोऽभिधावसि ।
असम्प्रधार्य धर्माणां गतिं सूक्ष्मां दुरत्ययाम् ॥ ८.७२.२९ ॥
പാർത്ഥാ! സ്വന്തം ഗുരുവിനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ നീ എന്തിന് പാഞ്ഞടുക്കുന്നു? ധർമ്മങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മവും കടക്കാനാവാത്തതുമായ ഗതി ആലോചിക്കാതെയാണോ?
8.72.30
इदं धर्मरहस्यं च तव वक्ष्यामि पाण्डव ।
यद्ब्रूयात्तव भीष्मो वा राजा वापि युधिष्ठिरः ॥ ८.७२.३० ॥
പാണ്ഡവാ! ധർമ്മത്തിന്റെ ഈ രഹസ്യം നിനക്ക് ഞാൻ പറയാം. ഭീഷ്മനോ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനോ നിനക്ക് പറയുമായിരുന്നതുതന്നെ.
8.72.31
विदुरो वा पुनः क्षत्ता गान्धारी वा यशस्विनी ।
कुन्ती वा भरतश्रेष्ठ द्रौपदी वा यशस्विनी।
तत्ते वक्ष्यामि तत्त्वेन निबोधैतद्धनञ्जय ॥ ८.७२.३१ ॥
വിദുരനോ, ക്ഷത്താവോ, അല്ലെങ്കിൽ യശസ്വിനിയായ ഗാന്ധാരിയോ, അല്ലെങ്കിൽ കുന്തിയോ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അല്ലെങ്കിൽ യശസ്വിനിയായ ദ്രൗപദിയോ — അത് നിനക്ക് സത്യമായി ഞാൻ പറയാം, ധനഞ്ജയാ, ഇത് മനസ്സിലാക്കുക.
8.72.32
सत्यस्यं वचनं साधु न सत्याद्विद्यते परम् ।
सुदुर्विदं हि तत्त्वेन तत्सत्यमिति मे सतिः ॥ ८.७२.३२ ॥
സത്യവചനം നല്ലത്; സത്യത്തേക്കാൾ ഉയർന്നതൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ അതിനെ തത്ത്വത്തിൽ അറിയുക വളരെ കഠിനമാണ് — അതുതന്നെയാണ് സത്യമെന്നത് എന്റെ ധാരണ.
8.72.33
भवेत्सत्यमवक्तव्यं वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
यत्रानृतं भवेत्सत्यं सत्यं चाप्यनृतं भवेत् ॥ ८.७२.३३ ॥
ചിലപ്പോൾ സത്യം പറയാൻ പാടില്ലാത്തതാകാം; ചിലപ്പോൾ അസത്യം പറയേണ്ടതാകാം. അസത്യം സത്യമാകുന്നിടത്തും, സത്യം അസത്യമാകുന്നിടത്തും.
8.72.34
विवाहकाले रतिसम्प्रयोगे ।
प्राणात्यये सर्वत्रनापहारे।
विप्रस्य चार्थे ह्यनृतं वदेत ।
पञ्चानृतान्याहुरपातकानि ॥ ८.७२.३४ ॥
വിവാഹകാലത്തും, രതിസംയോഗത്തിലും, പ്രാണസങ്കടത്തിലും, എല്ലായിടത്തും അല്ല, മോഷണത്തിലുമല്ല — ബ്രാഹ്മണന്റെ നന്മയ്ക്കായി അസത്യം പറയാം; ഈ അഞ്ച് അസത്യങ്ങളെ പാപരഹിതമെന്ന് പറയുന്നു.
8.72.35
सर्वस्वस्यापहारे तु वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
तत्रानृतं भवेत्सत्यं सत्यं चाप्यनृतं भवेत् ॥ ८.७२.३५ ॥
എന്നാൽ സർവസ്വാപഹാരത്തിൽ അസത്യം പറയേണ്ടതാകാം. അവിടെ അസത്യം സത്യമാകുന്നു, സത്യം അസത്യമാകുന്നു.
8.72.36
तादृशो हन्यते बालो यस्य सत्यमनिश्चितम् ।
सत्यानृते विनिश्चित्य ततो भवति धर्मवित् ॥ ८.७२.३६ ॥
ആരുടെ സത്യം അനിശ്ചിതമോ, അങ്ങനെയുള്ള മൂഢൻ നശിക്കുന്നു. സത്യാസത്യങ്ങളെ നിശ്ചയിച്ചതിനുശേഷമേ അവൻ ധർമ്മജ്ഞനാകുന്നുള്ളൂ.
8.72.37
किमाश्चर्यं कृतप्रज्ञः पुरुषोऽपि सुदारुणः ।
सुमहत्प्राप्नुयात्पुण्यं बलाकोऽन्धवधादिव ॥ ८.७२.३७ ॥
ജ്ഞാനം വികസിച്ച മനുഷ്യൻ അതിക്രൂരനാണെങ്കിലും, അന്ധനെ കൊന്ന കൊക്കിനെപ്പോലെ മഹാപുണ്യം നേടിയാൽ അതിൽ എന്ത് അത്ഭുതം?
8.72.38
किमाश्चर्यं पुनर्मूढो धर्मकामो ह्यपण्डितः ।
सुमहत्प्राप्नुयात्पापमापगास्विव कौशिकः ॥ ८.७२.३८ ॥
ജ്ഞാനമില്ലാത്ത മൂഢൻ ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ചാലും, നദികളിൽ മൂങ്ങയെപ്പോലെ മഹാപാപം നേടിയാൽ അതിൽ എന്ത് അത്ഭുതം?
8.72.39
आचक्ष्व भगवन्नेतद्यथा विन्दाम्यहं तथा ।
वलाकस्यानुसम्बद्धं नदीनां कौशिकस्य च ॥ ८.७२.३९ ॥
ഭഗവാനേ, ഇത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുവാൻ — കൊക്കിന്റെയും നദികളുടെയും മൂങ്ങയുടെയും ബന്ധമുള്ള കഥ.
8.72.40
मृगव्याधोऽभवत्कश्चिद्बलाको नाम भारत ।
यात्रार्थं पुत्रदाराणां मृगान्हन्ति न कामतः ॥ ८.७२.४० ॥
ഭാരതാ, ബലാകൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു മൃഗവേട്ടക്കാരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഭാര്യാപുത്രന്മാരുടെ ജീവിതത്തിനായി അവൻ മാനുകളെ കൊന്നു, ആഗ്രഹത്താലല്ല.
8.72.41
वृद्धौ च मातापितरौ बिभर्त्यन्यांश्च संश्रितान् ।
स्वधर्मनिरतो नित्यं संविभज्यानसूयकः ॥ ८.७२.४१ ॥
വൃദ്ധരായ മാതാപിതാക്കളെയും മറ്റ് ആശ്രിതരെയും അവൻ പോറ്റി. എപ്പോഴും സ്വധർമ്മത്തിൽ നിരതനായി, പങ്കുവെച്ചു, അസൂയയില്ലാതെ ജീവിച്ചു.
8.72.42
स कदाचिन्मृगप्रेप्सुर्नान्वविन्दन्मृगं क्वचित् ।
अथापश्यत्स पीवानं श्वापदं घ्राणचक्षुषम् ॥ ८.७२.४२ ॥
ഒരിക്കൽ മാനിനെ തേടിയപ്പോൾ അവൻ എവിടെയും മാനിനെ കണ്ടെത്തിയില്ല. അപ്പോൾ മൂക്കിൽത്തന്നെ കണ്ണുള്ള തടിച്ച ഒരു ഹിംസ്രജന്തുവിനെ അവൻ കണ്ടു.
8.72.43
अदृष्टपूर्वमपि तत्सत्वं तेन हतं तदा ।
अन्धे हते ततो व्योम्नः पुष्पवर्षं पपात च ॥ ८.७२.४३ ॥
മുമ്പൊരിക്കലും കാണാത്ത ആ ജീവിയെ അപ്പോൾ അവൻ കൊന്നു. അന്ധൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ ആകാശത്തുനിന്ന് പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു.
8.72.44
अप्सरोगीतवादित्रैर्नादितं च मनोरमम् ।
विमानमगमत्स्वर्गान्मृगव्याधनिनीषया ॥ ८.७२.४४ ॥
അപ്സരസ്സുകളുടെ ഗാനവും വാദ്യങ്ങളും മുഴങ്ങിയ മനോഹരമായ വിമാനം വേട്ടക്കാരനെ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
8.72.45
तद्भूतं सर्वभूतानामभावाय किलार्जुन ।
तपस्तप्त्वा वरं प्राप्तं कृतमन्धं स्वयम्भुवा ॥ ८.७२.४५ ॥
അർജ്ജുനാ, ആ ജീവി സർവഭൂതങ്ങളുടെയും നാശത്തിനായി ഉള്ളതായിരുന്നു. തപസ്സു ചെയ്ത് വരം നേടിയ ശേഷം സ്വയംഭൂവിനാൽ അത് അന്ധമാക്കപ്പെട്ടു.
8.72.46
तद्धत्वा सर्वभूतानामभावकृतनिश्चयम् ।
बलाकोऽगात्स्वर्गलोकमेवं धर्मः सुदुर्विदः ॥ ८.७२.४६ ॥
സർവഭൂതങ്ങളുടെയും നാശത്തിന് നിശ്ചയിച്ച ആ ബലാകനെ കൊന്ന് അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് പോയി. ധർമ്മം ഇങ്ങനെ അറിയാൻ അതീവ ദുഷ്കരമാണ്.
8.72.47
कौशिकोऽप्यभवद्विप्रस्तपस्वीनो बहुश्रुतः ।
नदीनां सङ्गमे ग्रामाददूरे स किलावसत् ॥ ८.७२.४७ ॥
കൗശികനും ഒരു തപസ്വിയും ബഹുശ്രുതനുമായ ബ്രാഹ്മണനായി. നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്ത്, ഗ്രാമത്തിന് അധികം ദൂരെയല്ലാതെ അവൻ വസിച്ചു.
8.72.48
सत्यं मया सदा वाच्यमिति तस्याभवद्द्वतम् ।
सत्यवादीति विख्यातः स तदासीद्धनञ्जय ॥ ८.७२.४८ ॥
'ഞാൻ എപ്പോഴും സത്യം മാത്രമേ പറയാവൂ' എന്നതായിരുന്നു അവന്റെ നിശ്ചയം. ധനഞ്ജയാ, അന്ന് അവൻ 'സത്യവാദി' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.
8.72.49
अथ दस्युभयात्केचित्तदा तद्वनमाविशन् ।
तत्रापि दस्यवः क्रुद्धास्तानमार्गन्त यत्नतः ॥ ८.७२.४९ ॥
അപ്പോൾ കള്ളന്മാരുടെ ഭയത്താൽ ചിലർ ആ കാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെയും കോപിഷ്ഠരായ കള്ളന്മാർ അവരെ ജാഗ്രതയോടെ അന്വേഷിച്ചു.
8.72.50
अथ कौशिकमभ्येत्य प्रोचुस्ते सत्यवादिनम् ।
कतरेण पथा याता भगवन्निति वै जनाः।
सत्येन पृष्टः प्रब्रूहि यदि तद्वेत्थ शंस नः ॥ ८.७२.५० ॥
അപ്പോൾ അവർ സത്യവാദിയായ കൗശികന്റെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, ആളുകൾ ഏത് വഴിയിലൂടെയാണ് പോയത്? സത്യത്തിന്റെ പേരിൽ ചോദിക്കുന്നു; നിങ്ങൾക്ക് അറിയാമെങ്കിൽ ഞങ്ങളോട് പറയൂ.'
8.72.51
सत्यस्य त्वविभागज्ञः सत्यं तेभ्यः शशंस ह ।
बहुवृक्षलतागुल्ममेतद्गहनमाश्रिताः।
इति तान्ख्यापयामास तेभ्यस्तत्त्वं स कौशिकः ॥ ८.७२.५१ ॥
എന്നാൽ സത്യത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മവിഭാഗം അറിയാത്ത ആ കൗശികൻ അവർക്ക് സത്യം പറഞ്ഞു: 'അവർ ഈ ഇടതൂർന്ന കാട്ടിൽ, അനേകം മരങ്ങളും വള്ളികളും കുറ്റിക്കാടുകളും നിറഞ്ഞ ഇടത്തിൽ, അഭയം തേടിയിരിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ അവൻ ആ വസ്തുത അവരെ അറിയിച്ചു.
8.72.52
ततस्ते तान्समासाद्य क्रूरा जघ्नुरिति श्रुतिः ।
ततोऽधर्मेण महता वाग्दुरुक्तेन कौशिकः ॥ ८.७२.५२ ॥
അപ്പോൾ ക്രൂരരായ കള്ളന്മാർ അവരെ സമീപിച്ച് കൊന്നു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. പിന്നീട് കൗശികൻ വലിയ അധർമ്മത്താലും കഠിനവാക്കുകളാലും—
8.72.53
गतः सुकष्टं निरयं धर्मसूक्ष्मेष्वतत्त्ववित् ।
दृष्टपूर्वश्रुतो मूढो धर्माणामविशारदः ॥ ८.७२.५३ ॥
ധർമ്മസൂക്ഷ്മങ്ങളിൽ തത്ത്വം അറിയാത്ത, മൂഢനായ, ധർമ്മങ്ങളിൽ നിപുണനല്ലാത്ത ആ കൗശികൻ കഠിന നരകത്തിൽ എത്തി; മുൻപ് കണ്ടും കേട്ടും അറിഞ്ഞവനായിരുന്നു അവൻ.
8.72.54
वृद्धानपृच्छन्सन्देहानन्धः श्वभ्रमिवर्च्छति ॥ ८.७२.५४ ॥
മുതിർന്നവരോട് സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാത്തവൻ, അന്ധൻ കുഴിയിൽ വീഴുന്നതുപോലെ വീഴും.
8.72.55
तत्र ते लक्षणोद्देशः कश्चिदेव भविष्यति ।
दुष्करं प्रतिसंख्यानं कार्त्स्न्येनात्र व्यवस्थितिः ॥ ८.७२.५५ ॥
ഇവിടെ നിനക്ക് ധർമ്മലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചില സൂചനകൾ ലഭിക്കും; ഇതിനെ പൂർണ്ണമായി വിചാരിക്കുന്നത് ദുഷ്കരമാണ്, ഇതിൽ പൂർണ്ണമായ തീർപ്പും ഇല്ല.
8.72.56
सत्यं धर्म इति ह्येके वदन्ति बहवो जनाः ।
न च पार्थाभ्यसूयामि नैतत्सर्वत्र शिष्यते ॥ ८.७२.५६ ॥
സത്യമാണ് ധർമ്മം എന്ന് ചിലരും പലരും പറയുന്നു. ഞാൻ പാർത്ഥനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല; പക്ഷേ ഇത് എല്ലായിടത്തും ശേഷിക്കുന്നില്ല.
8.72.57
श्रुतिस्तु धार्या इत्येके वदन्ति बहवो जनाः ।
न त्वेतत्प्रत्यसूयामि तत्र सर्वं विधीयते ॥ ८.७२.५७ ॥
ശ്രുതി പാലിക്കണം എന്ന് പലരും പറയുന്നു. പക്ഷേ ഞാൻ ഇതിനെ എതിർക്കുന്നില്ല; അവിടെ എല്ലാം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
8.72.58
यत्स्यादहिंसासंयुक्तं स धर्म इति निश्चयः ।
अहिंसार्थाय हिंस्राणां धर्मप्रवचनं कृतम्।
धारणाद्धर्ममित्याहुर्धर्मो धारयते प्रजाः ॥ ८.७२.५८ ॥
അഹിംസയോടു കൂടിയതാണ് ധർമ്മം എന്ന് നിശ്ചയം. ഹിംസകർക്ക് അഹിംസയ്ക്കായാണ് ധർമ്മോപദേശം നൽകിയത്. താങ്ങുന്നതുകൊണ്ട് അതിനെ ധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നു; ധർമ്മം പ്രജകളെ താങ്ങുന്നു.
8.72.59
प्रभवार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् ।
यस्मात्प्रभवसंयुक्तः स धर्म इति निश्चयः ॥ ८.७२.५९ ॥
ജീവികളുടെ ഉന്നതിക്കായാണ് ധർമ്മോപദേശം നൽകിയത്. ഉന്നതിയോടു കൂടിയതാണ് ധർമ്മം എന്ന് നിശ്ചയം.
8.72.60
येऽन्यायेन जिगीषन्तो धर्मं पृच्छन्ति मानवाः ।
अकूजनेन चेन्मोक्षो नात्र कूजेत्कथञ्चन ॥ ८.७२.६० ॥
അന്യായത്താൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ധർമ്മം ചോദിക്കുന്ന മനുഷ്യർ; മൗനത്താൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുമെങ്കിൽ ഇവിടെ ഒരിക്കലും ശബ്ദിക്കരുത്.
8.72.61
अवश्यं कूजितव्ये ह शङ्केरन्वाप्यकूजनात् ।
येऽन्यायेन जिहीर्षन्तो धर्मं पृच्छन्ति कस्यचित्।
श्रेयस्तत्रानृतं वक्तुं सत्यादिति विनिश्चित्म् ॥ ८.७२.६१ ॥
അവശ്യം സംസാരിക്കേണ്ടിടത്ത് മൗനം പാലിച്ചാൽ സംശയം ഉണ്ടാകാം. അന്യായത്താൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആരോടെങ്കിലും ധർമ്മം ചോദിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ സത്യത്തേക്കാൾ അസത്യം പറയുന്നതാണ് ശ്രേയസ്കരം എന്ന് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
8.72.62
प्राणात्यये विवाहे वा सर्वजात्या महाभये ।
सर्वस्वस्य च लोपे वा वक्तव्यमनृतं भवेत् ॥ ८.७२.६२ ॥
ജീവഹാനിയിലോ വിവാഹത്തിലോ എല്ലാത്തരം മഹാഭയത്തിലോ സർവസ്വനാശത്തിലോ അസത്യം പറയേണ്ടി വന്നേക്കാം.
8.72.63
अधर्मं हि न पश्यन्ति मृषोद्यं तत्र पण्डिताः ।
सर्वथाऽभिवदेत्तत्तु नानृतं स्याद्विचक्षणः ॥ ८.७२.६३ ॥
അവിടെ പണ്ഡിതന്മാർ അസത്യം പറയുന്നതിനെ അധർമ്മമായി കാണുന്നില്ല. വിവേകി അത് പൂർണ്ണമായി പറയണം; അത് അസത്യമാകില്ല.
8.72.64
यः स्तेनैः सह सम्बन्धो मुच्यते शपथादपि ।
भवेत्तत्रानृतं श्रेयः सत्यादिति विचारितम् ॥ ८.७२.६४ ॥
കള്ളന്മാരുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ ശപഥത്തിൽനിന്നു പോലും മോചനം ലഭിക്കുമെങ്കിൽ, അവിടെ സത്യത്തേക്കാൾ അസത്യമാണ് ശ്രേയസ്കരം എന്ന് വിചാരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
8.72.65
न च तेभ्यो धनं देयं सत्यादिति कथञ्चन ।
पापेभ्योऽपि धनं दत्तं दातारमपि पीडयेत्।
तस्माद्धर्मार्थमनृतमुक्त्वा नानृतवाग्भवेत् ॥ ८.७२.६५ ॥
സത്യത്തിന്റെ പേരിൽപ്പോലും അവർക്ക് ധനം നൽകരുത്. പാപികൾക്ക് നൽകിയ ധനം ദാതാവിനെയും വേദനിപ്പിക്കും. അതിനാൽ ധർമ്മത്തിനായി അസത്യം പറയുന്നവൻ അസത്യവാദിയാകുന്നില്ല.
8.72.66
एष ते लक्षणोद्देशो मयोद्दिष्टो यथाविधि ।
एतज्ज्ञात्वा ब्रूहि पार्थ यदि वध्यो युधिष्ठिरः ॥ ८.७२.६६ ॥
ഇതാ, വിധിപ്രകാരം ഞാൻ നിനക്ക് ലക്ഷണങ്ങളുടെ സൂചന പറഞ്ഞു തന്നു. പാർത്ഥാ, ഇതറിഞ്ഞ് പറയൂ; യുധിഷ്ഠിരൻ വധ്യനാണോ?
8.72.67
यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयान्महायशाः ॥ ८.७२.६७ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനും മഹായശസ്വിയും എങ്ങനെ പറയുമോ അങ്ങനെ.
8.72.68
सुहृद्ब्रूयाद्यथाऽस्माकं तथोक्तं वचनं त्वया ।
भवान्मातृसमोऽस्माकं भवान्पितृसमोऽपि च।
गतिश्च परमा कृष्ण त्वमेव च परायणम् ॥ ८.७२.६८ ॥
സുഹൃത്ത് ഞങ്ങളോട് പറയുന്നതുപോലെ നീ വാക്ക് പറഞ്ഞു. നീ ഞങ്ങൾക്ക് മാതാവിനെപ്പോലെയും പിതാവിനെപ്പോലെയുമാണ്. കൃഷ്ണാ, പരമമായ ആശ്രയവും പരായണവും നീ തന്നെ.
8.72.69
न हि ते त्रिषु लोकेषु विद्यतेऽविदितं क्वचित् ।
तस्माद्भवान्परं धर्मं वेद सर्वं यथातथम् ॥ ८.७२.६९ ॥
മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും നിനക്ക് എവിടെയും അറിയാത്തതായി ഒന്നുമില്ല. അതിനാൽ നീ പരമധർമ്മത്തെ എല്ലാം യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നു.
8.72.70
अवध्यं पाण्डवं मन्ये धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
अधर्मयुक्ते संयोगे ब्रूहि किञ्चिदनुग्रहम् ॥ ८.७२.७० ॥
ധർമ്മരാജനായ പാണ്ഡവൻ യുധിഷ്ഠിരൻ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനല്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. അധർമ്മയുക്തമായ ഈ സംഘട്ടനത്തിൽ എന്തെങ്കിലും അനുഗ്രഹം പറയൂ.
8.72.71
इदं चापरमत्रैव ब्रूहि तत्त्वं विवक्षितम् ॥ ८.७२.७१ ॥
ഇവിടെത്തന്നെ മറ്റൊന്നുകൂടി പറയൂ, നീ പറയാനുദ്ദേശിച്ച തത്ത്വം.
8.72.72
जानासि दाशार्ह मम व्रतं तु ।
यो मां ब्रूयात्कश्चन मानुषेषु।
अन्यस्मै त्वं गाण्डिवं देहि पार्थ ।
यो मत्तोऽस्त्रे वीर्यतो वा विशिष्टः ॥ ८.७२.७२ ॥
ദാശാർഹാ, എന്റെ വ്രതം നിനക്കറിയാം. മനുഷ്യരിൽ ആരെങ്കിലും എന്നോട്, 'പാർത്ഥാ, ഗാണ്ഡീവം മറ്റൊരാൾക്ക് കൊടുക്കുക' എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, അസ്ത്രത്തിലോ വീര്യത്തിലോ എന്നെക്കാൾ മികച്ചവനായവൻ അവനായിരിക്കും.
8.72.73
हन्यामहं केशव तं प्रसह्य ।
भीमो हन्यात्तूवरकेति चोक्तः।
वन्मां राजा ह्युक्तवांस्ते समक्षं ।
धनुर्देहीत्यसकृद्वृष्णिवीरे ॥ ८.७२.७३ ॥
കേശവാ, ഞാൻ അവനെ ബലമായി കൊല്ലും. ഭീമൻ അവനെ 'തൂവരകൻ' എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. രാജാവ് നിന്റെ മുന്നിൽ വച്ച് എന്നോടു പലതവണ പറഞ്ഞു, 'വില്ല് തരൂ' എന്ന്, ഹേ വൃഷ്ണിവീരാ.
8.72.74
तं हन्यां चेत्केशव जीवलोके ।
स्थाता नाहं कालमप्यल्पमात्रम्।
ध्यात्वा नूनं ह्येनसा चापि मुक्तो ।
वधं राज्ञो भ्रष्टवीर्यो विचेताः ॥ ८.७२.७४ ॥
കേശവാ, ഞാൻ അവനെ ഈ ലോകത്തിൽ കൊന്നാൽ, അൽപ്പകാലം പോലും ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കില്ല. രാജാവിന്റെ വധത്താൽ പാപത്തിൽ നിന്നു മോചിതനാകും എന്നു ചിന്തിച്ച്, വീര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് വിഭ്രമചിത്തനായി…
8.72.75
यथा प्रतिज्ञा मम लोकबुद्धौ ।
भवेत्सत्या धर्मभृतां वरिष्ठ।
यथा जीवत्पाण्डवोऽहं च कृष्ण ।
तथा बुद्धिं दातुमप्यर्हसि त्वम् ॥ ८.७२.७५ ॥
ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ലോകബുദ്ധിയിൽ എന്റെ പ്രതിജ്ഞ സത്യമാകുന്നതിനും, കൃഷ്ണാ, ഞാൻ പാണ്ഡവനായി ജീവിക്കുന്നതിനും, അത്തരം ബുദ്ധി എനിക്കു നൽകാൻ നീ അർഹനാണ്.
8.72.76
राजा श्रान्तो विक्षतो दुःखितश्च ।
कर्णेन सह्ख्ये निशितैर्बाणसङ्घैः।
यश्चानिशं सूतपुत्रेण वीर ।
शरैर्भृशं ताडितो युध्यमानः ॥ ८.७२.७६ ॥
രാജാവ് ക്ഷീണിതനും മുറിവേറ്റവനും ദുഃഖിതനുമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ സൂതപുത്രനായ കർണനോടൊപ്പം, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ, ഹേ വീരാ, സൂതപുത്രന്റെ അമ്പുകളാൽ നിരന്തരം കഠിനമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ട് പോരാടിക്കൊണ്ടിരുന്നവൻ.
8.72.77
अतस्त्वमेतेन सरोषमुक्तो ।
दुःखान्वितेनेदमयुक्तरूपम्।
अकोपितो ह्येष यदि स्म सङ्ख्ये ।
कर्णं न हन्यादिति चाब्रवीत्सः ॥ ८.७२.७७ ॥
അതിനാൽ ദുഃഖം നിറഞ്ഞ ഇവനാൽ കോപത്തോടെ പറയപ്പെട്ട ഈ അനുചിതമായ വാക്ക് നീ കേൾക്കുക. കോപമില്ലാതിരുന്നെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ കർണനെ അവൻ കൊല്ലുമായിരുന്നില്ല എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു.
8.72.78
जानाति तं पाण्डव एष चापि ।
पापं लोके कर्णमसह्यमन्यैः।
ततस्त्वमुक्तो भृशरोषितेन ।
राज्ञा समक्षं परुषाणि पार्थ ॥ ८.७२.७८ ॥
പാണ്ഡവനും ഇത് അറിയുന്നു; ലോകത്തിൽ കർണൻ മറ്റുള്ളവർക്ക് സഹിക്കാനാകാത്ത പാപിയാണ്. അപ്പോൾ അത്യന്തം കോപിച്ച രാജാവ് എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ നിന്നോട് കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, പാർത്ഥാ.
8.72.79
नित्योद्युक्ते सततं चाप्रसह्ये ।
कर्णे द्यूतं ह्यद्य रणे निबद्धम्।
तस्मिन्हते कुरवो निर्जिताः स्यु… ।
रेवं बुद्धिः पार्थिवे धर्मपुत्रे ॥ ८.७२.७९ ॥
കർണൻ എപ്പോഴും സന്നദ്ധനും നിരന്തരം അജേയനുമാണ്; ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ മേൽ തന്നെ പണം വെച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ കൗരവർ പരാജിതരാകും. രാജാവിന്റെയും ധർമപുത്രന്റെയും ബുദ്ധി ഇങ്ങനെയാണ്.
8.72.80
ततो बधं नार्हति धर्मपुत्र… ।
स्त्वया प्रतिज्ञाऽर्जुन पालनीया।
जीवन्नयं येन मृतो भवेद्धि ।
तन्मे निबोधेह तवानुरूपम् ॥ ८.७२.८० ॥
അതിനാൽ ധർമപുത്രനെ വധിക്കുന്നത് യോഗ്യമല്ല; അർജുനാ, നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കപ്പെടണം. ജീവിച്ചിരിക്കെ തന്നെ ഇവൻ മരിച്ചവനായിത്തീരുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന്, നിനക്കനുയോജ്യമായത് ഇവിടെ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.
8.72.81
यदा मानं लभते माननार्ह… ।
स्तदा स वै जीवति जीवलोके।
यदाऽवमानं लभते महान्तं ।
तदा जीवन्मृत इत्युच्यते सः ॥ ८.७२.८१ ॥
ബഹുമാനത്തിന് അർഹനായവൻ ബഹുമാനം ലഭിക്കുമ്പോഴാണ് അവൻ യഥാർഥത്തിൽ ജീവലോകത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത്. അവൻ വലിയ അപമാനം ലഭിക്കുമ്പോൾ ജീവിച്ചിരിക്കെത്തന്നെ 'മരിച്ചവൻ' എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
8.72.82
सम्मानितः पार्थिवोऽयं सदैव ।
त्वया च भीमेन तथा यमाभ्याम्।
वृद्धैश्च लोके पुरुषैश्च शूरै… ।
स्तस्यापमानं कलया प्रयुङ्क्ष्व ॥ ८.७२.८२ ॥
ഈ രാജാവ് എപ്പോഴും നിന്നാലും ഭീമനാലും ഇരട്ട യമന്മാരാലും ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; ലോകത്തിൽ മുതിർന്നവരാലും പുരുഷന്മാരാലും വീരന്മാരാലും അവൻ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടു. അതിനാൽ അവന് അപമാനം അല്പമെങ്കിലും ഉണ്ടാക്കുക.
8.72.83
त्वमित्यत्रभवन्तं हि ब्रूहि पार्थ युधिष्ठिरम् ।
त्वमित्युक्तो हि निहतो गुरुर्भवति भारत ॥ ८.७२.८३ ॥
പാർത്ഥാ, പൂജ്യനായ യുധിഷ്ഠിരനെ 'ത്വം' എന്നു വിളിച്ച് സംസാരിക്കുക; ഭാരതാ, 'ത്വം' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ തന്നെ ഗുരു വധിക്കപ്പെട്ടവനാകുന്നു.
8.72.84
एवमाचर कौन्तेय धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
अधर्मयुक्तं संयोगं कुरुष्वैनं कुरूद्वह ॥ ८.७२.८४ ॥
കൗന്തേയാ, ധർമ്മരാജനായ യുധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറുക; കുരുശ്രേഷ്ഠാ, അദ്ദേഹവുമായി അധർമ്മം കലർന്ന ബന്ധം പുലർത്തുക.
8.72.85
अथर्वाङ्गिरसी ह्येषा श्रुतीनामुत्तमा श्रुतिः ।
अविचार्यैव कार्यैषा श्रेयस्कामैर्नरैः सदा ॥ ८.७२.८५ ॥
ഈ അഥർവ്വാങ്കിരസീ ശ്രുതികളിൽ ഉത്തമമായ ശ്രുതിയാണ്; ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഇത് എപ്പോഴും വിചാരമില്ലാതെ തന്നെ ചെയ്യണം.
8.72.86
अवधेन वधः प्रोक्तो यद्गुरुस्त्वमिति प्रभुः ।
तद्ब्रूहि त्वं यन्मयोक्तं धर्मराजस्य धर्मवित् ॥ ८.७२.८६ ॥
പ്രഭോ, 'ത്വം' എന്ന് വിളിക്കുന്നതിനാൽ ഗുരുവിനെ അവധത്താൽ വധിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു; ധർമ്മജ്ഞാ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് നീ ധർമ്മരാജനോട് പറയുക.
8.72.87
यदा ह्यं पाण्डव धर्मराज… ।
सत्वत्तोऽयुक्तं लप्स्यते चैव साधु।
ततोऽस्य पादावभिवाद्य पश्चा… ।
च्छ्रेयो ब्रूयात्सान्त्वयुक्तं हितं च ॥ ८.७२.८७ ॥
പാണ്ഡവാ, ഈ ധർമ്മരാജൻ എപ്പോൾ… നിന്നിൽ നിന്ന് അയോഗ്യവും നല്ലതും നേടുമോ; അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വന്ദിച്ച്, പിന്നീട്… ശ്രേയസ്സും സാന്ത്വനവും ഹിതവുമായ വാക്കുകൾ പറയണം.
8.72.88
भ्राता प्राज्ञस्तव कोपं न जातु ।
कुर्याद्राजा धर्ममार्गानुसारी।
मुक्तोऽनृताद्वातृवधाच्च पापा… ।
द्धृष्टः कर्णं त्वं जहि पार्थ पश्चात् ॥ ८.७२.८८ ॥
നിന്റെ ജ്ഞാനിയായ സഹോദരൻ ഒരിക്കലും കോപിക്കരുത്. ധർമ്മമാർഗം പിന്തുടരുന്ന രാജാവ് അസത്യത്തിൽ നിന്നും സഹോദരവധത്തിൽ നിന്നും പാപത്തിൽ നിന്നും മുക്തനായിരിക്കട്ടെ. പാർഥാ, ധൈര്യത്തോടെ കർണനെ വധിക്കുക, പിന്നീട്…