મહાભારત · અધ્યાય 8.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.74.1
एतच्छ्रुत्वा पाण्डवो धर्मराजो ।
भ्रातुर्वाक्यं परुषं फल्गुनस्य।
उत्थाय तस्माच्छयनादुवाच ।
पार्थं ततो दुःखपरीतचेताः ॥ ८.७४.१ ॥
આ સાંભળીને પાંડવ ધર્મરાજ, પોતાના ભાઈ ફલ્ગુનના કઠોર વચન સાંભળીને, શય્યામાંથી ઊઠીને, દુઃખથી વ્યાકુળ ચિત્તે પાર્થને બોલ્યા.
8.74.2
कृतं मया पार्थं न साधुकर्म ।
येन प्राप्तं व्यसनं वः सुघोरम्।
तस्माच्छिरश्छिन्धि ममैतदद्य ।
कुलान्तकस्याधमपूरुषस्य ॥ ८.७४.२ ॥
હે પાર્થ, મેં કોઈ સારું કર્મ કર્યું નથી; જેના કારણે તમારા પર અતિ ભયંકર વિપત્તિ આવી. તેથી આજે જ મારું આ મસ્તક છેદી નાખો, કુળનો નાશ કરનાર આ અધમ પુરુષનું.
8.74.3
पापस्य पाप्मोहतस्य वीर ।
विमूढबुद्धेरलसस्य भीरोः।
वृद्धावमन्सुः परुषत्य चैव ।
किं ते चिरं मामनुसृज्य रूक्षम् ॥ ८.७४.३ ॥
હે વીર, પાપી, પાપથી પીડિત, મૂઢબુદ્ધિ, આળસુ અને ડરપોક, વડીલોનું અપમાન કરનાર એવા મને આટલા લાંબા સમય સુધી કઠોર વચનોથી પીછો કરીને તને શું મળશે?
8.74.4
गच्छाम्यहं वनमद्यैव पापः ।
सुखं भवान्वर्ततां मद्विहीनः।
योग्यो राजा भीमसेनो महात्मा ।
क्लीबस्य किं वा मम राज्यकृत्यम् ॥ ८.७४.४ ॥
હું આજે જ વનમાં જાઉં છું, હું પાપી છું. મારા વિના તમે સુખેથી રહો. યોગ્ય રાજા મહાત્મા ભીમસેન છે. નપુંસકને રાજ્યકાર્યથી શું પ્રયોજન?
8.74.5
न चापि शक्तः परुषाणि सोढुं ।
पुनस्तवेमानि रुषान्वितस्य।
भीमोऽस्तु राजा मम जीवितेन ।
न कार्यमद्यावमतस्य वीर ॥ ८.७४.५ ॥
તારા આ કઠોર વચનો ફરી સહન કરવાની મારામાં શક્તિ નથી. હું જીવતો છું ત્યાં સુધી ભીમ જ રાજા હો. હે વીર, અપમાનિત એવા મારે આજે કોઈ કામ નથી.
8.74.6
इत्येवमुक्त्वा सहसोत्पपात ।
रुषान्वितस्तच्छयनं विहाय।
इयेष निर्गन्तुमथो वनाय ।
तं वासुदेवः प्रणतोऽभ्युवाच ॥ ८.७४.६ ॥
આમ કહીને તે અચાનક ઊભો થયો. ક્રોધથી ભરાઈને તેણે શય્યા છોડી અને વનમાં જવાની ઇચ્છા કરી. ત્યારે વાસુદેવે નમીને તેને કહ્યું.
8.74.7
न राजन्विदितं तत्ते यथा गाण्डीवधन्वनः ।
प्रतिज्ञा सत्यसन्धस्य गाण्डीवं प्रति विश्रुता ॥ ८.७४.७ ॥
હે રાજન, ગાંડીવ ધનુષ્ય ધારણ કરનાર સત્યસંધની ગાંડીવ વિશેની પ્રતિજ્ઞા તમને જાણીતી નથી?
8.74.8
ब्रूयाद्य एनं गाण्डीवं देह्यन्यस्मै त्वमित्युत ।
वध्योऽस्य स पुमाँल्लोके त्वया चोक्तोयमीदृशम् ॥ ८.७४.८ ॥
"તું ગાંડીવ બીજાને આપી દે" એમ જે આને કહે તે જગતમાં વધ કરવા યોગ્ય છે; અને એવું તમે જ કહ્યું છે.
8.74.9
ततः सत्यां प्रतिज्ञां तां पार्थेन प्रतिरक्षता ।
मच्छन्दादवमानोऽयं कृतस्तव महीपते ॥ ८.७४.९ ॥
ત્યારે તે સત્ય પ્રતિજ્ઞાનું રક્ષણ કરતા પાર્થે મારી ઇચ્છાથી, હે મહીપતિ, તમારું આ અપમાન કર્યું.
8.74.10
गुरूणामवमानो हि वध इत्यभिधीयते ।
तस्मात्क्षम महाबाहो मम पार्थस्य चोभयोः ॥ ८.७४.१० ॥
વડીલોનું અપમાન જ વધ કહેવાય છે; તેથી, હે મહાબાહો, મને અને પાર્થ બંનેને ક્ષમા કરો.
8.74.11
व्यतिक्रममिमं राजन्सत्यसंरक्षणं प्रति ।
शरणं त्वां महाराज प्रतिपन्नावुभावपि ॥ ८.७४.११ ॥
હે રાજન, સત્યના રક્ષણ માટે થયેલા આ ઉલ્લંઘન માટે, હે મહારાજ, અમે બંને તમારું શરણ સ્વીકાર્યું છે.
8.74.12
क्षन्तुमर्हसि मे राजन्प्रणतस्याभियाचतः ।
राधेयस्याद्य पापस्य भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ ८.७४.१२ ॥
હે રાજન, નમીને યાચના કરતા મને આપ ક્ષમા કરવા યોગ્ય છો. આજે આ પાપી રાધેયનું લોહી ધરતી પી જશે.
8.74.13
सत्यं ते प्रतिजानामि हतं विद्व्यद्य सूतजम् ।
यस्येच्छसि वधं तस्य गतमेवाद्य जिवीतम् ॥ ८.७४.१३ ॥
તને સાચું વચન આપું છું; આજે સૂતપુત્રને મરેલો જાણ. જેના વધની તું ઇચ્છા રાખે છે, તેનું જીવન આજે જ પૂરું થઈ ગયું છે.
8.74.14
इति कृष्णवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
ससम्भ्रमं हृषीकेशमुत्थाप्य प्रणतं तदा।
कृताञ्जलिमुवाचेदं वाक्यं यत्समनन्तरम् ॥ ८.७४.१४ ॥
કૃષ્ણના આ વચનો સાંભળીને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે ઉતાવળે નમેલા હૃષીકેશને ઊઠાડ્યા, અને હાથ જોડીને તરત જ આ વચનો કહ્યાં.
8.74.15
एवमेव यथात्थ त्वमस्त्येषोऽतिक्रमो मम ।
अनुनीतोऽस्मि गोविन्द तारितश्चास्मि माधव ॥ ८.७४.१५ ॥
તમે કહ્યું તેમ જ છે; આ મારું અતિક્રમણ હતું. હે ગોવિંદ, હું તમારા વડે સમજાવાયો છું; હે માધવ, હું તરાવાયો છું.
8.74.16
मोचिता व्यसनाद्धोराद्वयमद्य त्वयाच्युत ।
भवन्तं नावमासाद्य ह्यावां व्यसनसागरात्।
घोरादद्य समुत्तीर्णावुभावज्ञानमोहितौ ॥ ८.७४.१६ ॥
હે અચ્યુત, આજે તમે અમને ભયંકર આપત્તિમાંથી મુક્ત કર્યા. તમને નાવ તરીકે પામીને, અજ્ઞાનથી મોહિત થયેલા અમે બંને આ ભયંકર આપત્તિ-સાગર પાર કર્યો.
8.74.17
त्वद्बुद्धिप्लवमासाद्य दुःखशोकार्णवाद्वयम् ।
समुत्तीर्णाः सहामात्याः सनाथाः स्म त्वयाच्युत ॥ ८.७४.१७ ॥
હે અચ્યુત, તમારી બુદ્ધિરૂપી હોડી પામીને, અમાત્યો સાથે અમે દુઃખ-શોકના સાગરને પાર કર્યો; તમારાથી અમે સનાથ થયા.