มหาภารตะ · อัธยายะ 8.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.74.1
एतच्छ्रुत्वा पाण्डवो धर्मराजो ।
भ्रातुर्वाक्यं परुषं फल्गुनस्य।
उत्थाय तस्माच्छयनादुवाच ।
पार्थं ततो दुःखपरीतचेताः ॥ ८.७४.१ ॥
ได้ยินดังนี้แล้ว พระธรรมราชาแห่งปาณฑพ ได้ฟังถ้อยคำอันรุนแรงของพระอนุชาฟัลคุนะ จึงลุกขึ้นจากที่บรรทม ด้วยจิตอันถูกความโศกครอบงำ จึงตรัสแก่ปารถะ
8.74.2
कृतं मया पार्थं न साधुकर्म ।
येन प्राप्तं व्यसनं वः सुघोरम्।
तस्माच्छिरश्छिन्धि ममैतदद्य ।
कुलान्तकस्याधमपूरुषस्य ॥ ८.७४.२ ॥
ปารถะเอ๋ย ข้าพเจ้ามิได้กระทำกรรมอันดีเลย เหตุนี้ความวิบัติอันร้ายแรงยิ่งจึงได้มาถึงพวกท่าน ดังนั้นวันนี้ขอท่านจงตัดศีรษะของข้าพเจ้าเสียเถิด ศีรษะของชายต่ำช้าผู้นำความพินาศมาสู่วงศ์ตระกูลนี้
8.74.3
पापस्य पाप्मोहतस्य वीर ।
विमूढबुद्धेरलसस्य भीरोः।
वृद्धावमन्सुः परुषत्य चैव ।
किं ते चिरं मामनुसृज्य रूक्षम् ॥ ८.७४.३ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย ท่านจะได้อะไรเล่า ที่ไล่ตามข้าพเจ้าด้วยถ้อยคำรุนแรงยาวนานเช่นนี้ ข้าพเจ้าผู้เป็นคนบาป ถูกบาปเข้าครอบงำ มีปัญญาหลงผิด เกียจคร้าน ขลาดกลัว และดูหมิ่นผู้เฒ่าผู้แก่
8.74.4
गच्छाम्यहं वनमद्यैव पापः ।
सुखं भवान्वर्ततां मद्विहीनः।
योग्यो राजा भीमसेनो महात्मा ।
क्लीबस्य किं वा मम राज्यकृत्यम् ॥ ८.७४.४ ॥
วันนี้ข้าพเจ้าผู้บาปจะไปสู่ป่าเสียเอง ขอให้ท่านอยู่อย่างสุขสบายโดยไม่มีข้าพเจ้า ผู้ที่คู่ควรเป็นกษัตริย์คือภีมเสนผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ภารกิจแห่งการปกครองจะเป็นของคนไร้สมรรถภาพอย่างข้าพเจ้าไปได้อย่างไร
8.74.5
न चापि शक्तः परुषाणि सोढुं ।
पुनस्तवेमानि रुषान्वितस्य।
भीमोऽस्तु राजा मम जीवितेन ।
न कार्यमद्यावमतस्य वीर ॥ ८.७४.५ ॥
ข้าพเจ้าไม่อาจทนฟังถ้อยคำรุนแรงจากท่านที่โกรธเกรี้ยวเช่นนี้ได้อีก ขอให้ภีมะเป็นกษัตริย์ตราบเท่าที่ข้าพเจ้ายังมีชีวิตอยู่เถิด วีรบุรุษเอ๋ย ข้าพเจ้าผู้ถูกดูหมิ่นนี้ไม่มีกิจการใดอีกแล้วในวันนี้
8.74.6
इत्येवमुक्त्वा सहसोत्पपात ।
रुषान्वितस्तच्छयनं विहाय।
इयेष निर्गन्तुमथो वनाय ।
तं वासुदेवः प्रणतोऽभ्युवाच ॥ ८.७४.६ ॥
ตรัสดังนี้แล้ว พระองค์ก็ผุดลุกขึ้นทันที ด้วยความโกรธเกรี้ยว ทรงละทิ้งที่บรรทมนั้น และทรงตั้งพระทัยจะออกไปสู่ป่า ครั้งนั้น พระวาสุเทพ ทรงก้มศีรษะลงถวายบังคมแล้วตรัสกับพระองค์
8.74.7
न राजन्विदितं तत्ते यथा गाण्डीवधन्वनः ।
प्रतिज्ञा सत्यसन्धस्य गाण्डीवं प्रति विश्रुता ॥ ८.७४.७ ॥
ข้าแต่พระราชา พระองค์ไม่ทรงทราบหรือ ว่าคำปฏิญาณของผู้ทรงคันธนูคาณฑีวะ ผู้ยึดมั่นในความจริง เกี่ยวกับคาณฑีวะนั้นเป็นอย่างไร
8.74.8
ब्रूयाद्य एनं गाण्डीवं देह्यन्यस्मै त्वमित्युत ।
वध्योऽस्य स पुमाँल्लोके त्वया चोक्तोयमीदृशम् ॥ ८.७४.८ ॥
ผู้ใดจะพึงกล่าวกับท่านว่า จงมอบคาณฑีวะให้แก่ผู้อื่น บุรุษนั้นย่อมสมควรถูกประหารในโลกนี้ และพระองค์เองก็ได้ตรัสถ้อยคำเช่นนี้ไว้แล้ว
8.74.9
ततः सत्यां प्रतिज्ञां तां पार्थेन प्रतिरक्षता ।
मच्छन्दादवमानोऽयं कृतस्तव महीपते ॥ ८.७४.९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ครั้นปารถะรักษาคำปฏิญาณอันเป็นความจริงนั้นไว้ ด้วยความปรารถนาของข้าพเจ้า จึงได้กระทำการดูหมิ่นพระองค์เช่นนี้
8.74.10
गुरूणामवमानो हि वध इत्यभिधीयते ।
तस्मात्क्षम महाबाहो मम पार्थस्य चोभयोः ॥ ८.७४.१० ॥
เพราะการดูหมิ่นผู้ใหญ่นั้นกล่าวกันว่าเป็นดุจการฆ่า เหตุนั้น ข้าแต่ผู้มีแขนใหญ่ ขอพระองค์โปรดอภัยให้ทั้งข้าพเจ้าและปารถะเถิด
8.74.11
व्यतिक्रममिमं राजन्सत्यसंरक्षणं प्रति ।
शरणं त्वां महाराज प्रतिपन्नावुभावपि ॥ ८.७४.११ ॥
ข้าแต่มหาราช การล่วงเกินนี้เกิดขึ้นเพื่อรักษาความจริง ทั้งสองของเราต่างมาขอพึ่งพระองค์แล้ว
8.74.12
क्षन्तुमर्हसि मे राजन्प्रणतस्याभियाचतः ।
राधेयस्याद्य पापस्य भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ ८.७४.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์โปรดอภัยให้ข้าพเจ้าผู้ก้มกราบและวิงวอนอยู่นี้ วันนี้แผ่นดินจะดื่มโลหิตของบุตรแห่งราธา ผู้มีบาปนี้
8.74.13
सत्यं ते प्रतिजानामि हतं विद्व्यद्य सूतजम् ।
यस्येच्छसि वधं तस्य गतमेवाद्य जिवीतम् ॥ ८.७४.१३ ॥
ข้าพเจ้าขอให้คำสัตย์แก่พระองค์ จงทราบเถิดว่าบุตรของสารถีถูกสังหารแล้วในวันนี้ ชีวิตของผู้ที่พระองค์ปรารถนาให้ตายนั้น วันนี้ได้สิ้นสุดลงแล้วจริงๆ
8.74.14
इति कृष्णवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
ससम्भ्रमं हृषीकेशमुत्थाप्य प्रणतं तदा।
कृताञ्जलिमुवाचेदं वाक्यं यत्समनन्तरम् ॥ ८.७४.१४ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของกฤษณะดังนี้แล้ว พระยุธิษฐิระผู้เป็นธรรมราชา ด้วยความตื่นพระทัย ทรงยกกฤษณะผู้ก้มกราบอยู่ขึ้น แล้วประนมมือกล่าวถ้อยคำนี้ทันที
8.74.15
एवमेव यथात्थ त्वमस्त्येषोऽतिक्रमो मम ।
अनुनीतोऽस्मि गोविन्द तारितश्चास्मि माधव ॥ ८.७४.१५ ॥
เป็นดังที่ท่านว่านั่นแหละ การล่วงเกินนี้เป็นความผิดของข้าพเจ้า ข้าแต่โควินทะ ข้าพเจ้าได้รับการปลอบประโลมแล้ว และข้าแต่มาธวะ ข้าพเจ้าได้รับการช่วยให้พ้นภัยแล้ว
8.74.16
मोचिता व्यसनाद्धोराद्वयमद्य त्वयाच्युत ।
भवन्तं नावमासाद्य ह्यावां व्यसनसागरात्।
घोरादद्य समुत्तीर्णावुभावज्ञानमोहितौ ॥ ८.७४.१६ ॥
ข้าแต่อัจยุตะ วันนี้ท่านได้ช่วยพวกเราทั้งสองให้พ้นจากความวิบัติอันน่ากลัว เมื่อได้มาถึงท่านดุจเรือลำหนึ่ง พวกเราสองคนที่ถูกความไม่รู้หลอกลวง ได้ข้ามมหาสมุทรแห่งความวิบัติอันน่ากลัวนี้มาแล้ววันนี้
8.74.17
त्वद्बुद्धिप्लवमासाद्य दुःखशोकार्णवाद्वयम् ।
समुत्तीर्णाः सहामात्याः सनाथाः स्म त्वयाच्युत ॥ ८.७४.१७ ॥
ข้าแต่อัจยุตะ เมื่อได้มาถึงแพคือปัญญาของท่าน พวกเราทั้งสองพร้อมด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย ได้ข้ามมหาสมุทรแห่งทุกข์และความโศกมาแล้ว และโดยท่าน พวกเราได้รับที่พึ่งแล้ว