ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.77.1
ततः पुनरमेयात्मा केशवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
कृतसङ्कल्पमायान्तं वधे कर्णस्य भारत ॥ ८.७७.१ ॥
ਫਿਰ ਅਮੇਯਆਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਕਰਣ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ।
8.77.2
अद्य सप्तदशाहानि वर्तमानस्य नित्यशः ।
विनाशस्यातिघोरस्य नरवारणवाजिनाम् ॥ ८.७७.२ ॥
ਅੱਜ ਸਤਾਰਾਂ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਨਾਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.77.3
भूत्वा हि विपुला सेना तावकानां परैः सह ।
अन्योन्यं समरं प्राप्य किञ्चिच्छेषा विशाम्पते ॥ ८.७७.३ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਕੇ, ਹੇ ਪਰਜਾ ਪਾਲਕ, ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਬਚੀ ਹੈ।
8.77.4
भूत्वा वै कौरवाः पार्थ प्रभूतगजवाजिनः ।
त्वां वै शत्रुं समासाद्य विनष्टा रणमूर्धनि ॥ ८.७७.४ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਬਹੁਤ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੌਰਵ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.77.5
एते ते पृथिवीपालाः सृञ्जयाश्च समागताः ।
त्वां समासाद्य दुर्धर्षं पाण्डवाश्च व्यवस्थिताः ॥ ८.७७.५ ॥
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਜਿੱਤ ਤੇਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
8.77.6
पाञ्चालैः पाण्डवैर्मात्स्यैः कारूशैश्चेदिभिः सह ।
मगधैः पारिजातैश्च दाक्षिणात्यैः सकेरलैः।
त्वया गुप्तैरमित्रघ्नैः कृतः शत्रुगणक्षयः ॥ ८.७७.६ ॥
ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ, ਮਤਸਯਾਂ, ਕਾਰੂਸ਼ਾਂ, ਚੇਦੀਆਂ, ਮਗਧਾਂ, ਪਾਰਿਜਾਤਾਂ, ਦੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਕੇਰਲਾਂ ਨਾਲ — ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ — ਵੈਰੀ-ਦਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
8.77.7
को हि शक्तो रणे जेतुं कौरवांस्तात संयुगे ।
अन्यत्र पाण्डवाद्युद्धे श्वेताश्वाद्वानरध्वजात् ॥ ८.७७.७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਧਵਜ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
8.77.8
शक्तस्त्वं हि रणे जेतुं ससुरासुरमानुषान् ।
त्रींल्लोकान्समरे युक्तान्किं पुनः कौरवं बलम् ॥ ८.७७.८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਂਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਸਜੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ?
8.77.9
भगदत्तं च राजानं कोऽन्यः शक्तस्त्वया विना ।
जेतुं पुरुषशार्दूल योऽपि स्याद्वासवोपमः ॥ ८.७७.९ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜਾ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ।
8.77.10
तथेमां विपुलां सेनां गुप्तां पार्थ त्वयाऽनघ ।
न शेकुः पार्थिवाः सर्वे चक्षुर्भिरपि वीक्षितुम् ॥ ८.७७.१० ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
8.77.11
तथैव सततं पार्थ रक्षिताभ्यां त्वया रणे ।
धृष्टद्युम्नशिखण्डिभ्यां द्रोणभीष्मौ निपातितौ ॥ ८.७७.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਖੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਡੇਗਿਆ।
8.77.12
को हि शक्तो रणे पार्थ भारतानां महारथौ ।
भीष्मद्रोणौ युधा जेतुं शक्रतुल्यपराक्रमौ ॥ ८.७७.१२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਰਥੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.77.13
को हि शान्तनवं भीष्मं द्रोणं वैकर्तनं कृपम् ।
द्रौणिं च सौमदत्तिं च कृतवर्माणमेव च ॥ ८.७७.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਵਿਕਰਤਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ, ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਕੌਣ ਹੈ?
8.77.14
सैन्धवं मद्रराजं च राजानं च सुयोधनम् ।
वीरान्कृतास्त्रान्समरे सर्वानेवानिवर्तिनः ॥ ८.७७.१४ ॥
ਸਿੰਧੂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਦਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ (ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ)?
8.77.15
अक्षौहिणीपतीनुग्रान्संहतान्युद्धदुर्मदान् ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र जेतुं शक्तः पुमानिह ॥ ८.७७.१५ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ! ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭਿਆਨਕ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.77.16
श्रेण्यश्च बहुलाः क्षीणाः प्रदीर्णाश्वरथद्विपाः ।
नानाजनपदाश्चोग्राः क्षत्रियाणाममर्षिणाम् ॥ ८.७७.१६ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਖਿੰਡ ਗਏ; ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਗਰ, ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ (ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ)।
8.77.17
गणाश्च दासमीयानां वसातीनां च भारत ।
प्राच्यानां वाटधानानां भोजानां चाभिमानिनाम्। ॥ ८.७७.१७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਦਾਸਮੇਯ, ਵਸਾਤੀ, ਪੂਰਬੀ ਲੋਕ, ਵਾਟਧਾਨ ਅਤੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਭੋਜਾਂ ਦੇ ਗਣ ਵੀ (ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ)।
8.77.18
उदीर्णाश्वगजा सेना सर्वक्षत्रस्य भारत ।
त्वां समासाद्य निधनं गता भीमं च भारत ॥ ८.७७.१८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉਛਲ ਰਹੀ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
8.77.19
उग्राश्च भीमकर्माणस्तुषारा यवनाः खशाः ।
दार्वाभिसारा दरदाः शका माठरतङ्कणाः ॥ ८.७७.१९ ॥
ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਗਰ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਯਵਨ, ਖਸ਼, ਦਾਰਵਾਭਿਸਾਰ, ਦਰਦ, ਸ਼ਕ, ਮਾਠਰ ਅਤੇ ਤੰਕਣ।
8.77.20
आन्ध्रकाश्च पुलिन्दाश्च किराताश्चोग्रविक्रमाः ।
म्लेच्छाश्च पर्वतीयाश्च सागरानूपवासिनः ॥ ८.७७.२० ॥
ਆਂਧਰ, ਪੁਲਿੰਦ, ਉਗਰ ਪਰਾਕਰਮੀ ਕਿਰਾਤ, ਮਲੇੱਛ, ਪਰਬਤਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਦਲਦਲੀ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸੀ।
8.77.21
संरम्भिणो युद्धशौण्डा बलिनो दण्डपाणयः ।
एते सुयोधनस्यार्थे संरब्धाः कुरुभिः सह।
न शक्या युधि निर्जेतुं त्वदन्येन परन्तप ॥ ८.७७.२१ ॥
ਕ੍ਰੋਧੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਲਵਾਨ, ਡੰਡੇ ਵਾਲੇ ਇਹ ਸੁਯੋਧਨ ਲਈ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਨ। ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
8.77.22
एते सुयोधनस्यार्थे संरब्धाः कुरुभिः सह ।
न शक्या युधि निर्जेतुं त्वदन्येन परन्तप ॥ ८.७७.२२ ॥
ਸੁਯੋਧਨ ਲਈ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਨ; ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ।
8.77.23
धार्तराष्ट्रमुदग्रं हि व्यूढं दृष्ट्वा महद्बलम् ।
यदि त्वं न भवेस्त्राता प्रतीयात्को नु मानवः ॥ ८.७७.२३ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉਗਰ ਤੇ ਵਿਊਹਬੱਧ ਮਹਾਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ?
8.77.24
तत्सागरमिवोद्वूतं रजसा संवृतं बलम् ।
विदार्य पाण्डवैः क्रुद्धैस्त्वया गुप्तैर्हतं विभो ॥ ८.७७.२४ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਛਲ ਰਹੀ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢਕੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
8.77.25
मागधानामधिपतिर्जयत्सेनो महाबलः ।
अद्य सप्तैव चाहानि हतः सङ्ख्येऽभिमन्युना ॥ ८.७७.२५ ॥
ਮਾਗਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਮਹਾਬਲੀ ਜਯਤਸੇਨ ਅੱਜ, ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.77.26
ततो दशसहस्राणि गजानां भीमकर्मणाम् ।
जघान गदया भीमस्तस्य राज्ञः परिच्छदम् ॥ ८.७७.२६ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।
8.77.27
तथान्येऽभिहता नागा रथाश्च शतशो बलात् ।
तदेवं समरे पार्थ वर्तमाने महाभये ॥ ८.७७.२७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰੱਥ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਭੈ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
8.77.28
भीमसेनं समासाद्य त्वां च पाण्डव कौरवाः ।
सवाजिरथमातङ्गा मृत्युलोकमितो गताः ॥ ८.७७.२८ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੈਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ, ਕੌਰਵ ਘੋੜਿਆਂ, ਰੱਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
8.77.29
तथा सेनामुखे तत्र निहते पार्थ पाण्डवैः ।
भीष्मः प्रासृजदुग्राणि शरतालानि मारिष ॥ ८.७७.२९ ॥
ਉੱਥੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿੱਡੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼।
8.77.30
सचेदिकाशिपाञ्चालान्करूशान्मात्स्यकेकयान् ।
शरैः प्रच्छाद्य निधनमनयत्परमास्त्रवित् ॥ ८.७७.३० ॥
ਚੇਦੀ, ਕਾਸ਼ੀ, ਪਾਂਚਾਲ, ਕਰੂਸ਼, ਮਤਸਯ ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਪਰਮ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.77.31
तस्य चापच्युतैर्बाणैः परदेहविदारणैः ।
पूर्णमाकाशमभवद्रुक्मपुह्खैरजिह्मगैः ॥ ८.७७.३१ ॥
ਉਸਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧੇ ਉੱਡਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਭਰ ਗਿਆ।
8.77.32
हन्याद्रथसहस्राणि एकैकेनैव मुष्टिना ।
लक्षं नरद्विपान्हत्वा समेतान्समहाबलान् ॥ ८.७७.३२ ॥
ਹਰ ਇੱਕ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਬਲੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
8.77.33
गत्या दशम्या ते गत्वा जघ्नुर्वाजिरथद्विपान् ।
हित्वा नवगतीर्दुष्टाः स बाणानाहवेऽत्यजत् ॥ ८.७७.३३ ॥
ਦਸਵੀਂ ਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਨੌਂ ਗਤੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
8.77.34
दिनानि दश भीष्मेण निघ्नता तावकं बलम् ।
शून्याः कृता रथोपस्था हताश्च गजवाजिनः ॥ ८.७७.३४ ॥
ਦਸ ਦਿਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.77.35
दशमेऽहनि सम्प्राप्ते कृत्वा घोरं पराक्रमम् ।
दर्शयित्वाऽऽत्मनो रूपं रुद्रोपेन्द्रसमं युधि ॥ ८.७७.३५ ॥
ਦਸਵਾਂ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਉਪੇਂਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਕੇ।
8.77.36
पाण्डवानामनीकानि प्रविगाह्य विशाम्पते ।
विनिघ्नन्पृथिवीपालांश्चेदिपाञ्चालकेकयान् ॥ ८.७७.३६ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਚੇਦੀ, ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਿਆਂ।
8.77.37
अहनत्पाण्डवीं सेनां रथाश्वगजसङ्कुलाम् ।
मज्जन्तमप्लुवे मन्दमुज्जिहीर्षुः सुयोधनम् ॥ ८.७७.३७ ॥
ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਬੇੜੀ ਬਿਨਾਂ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵਾਂਗ।
8.77.38
तथा चरन्तं समरे तपन्तमिव भास्करम् ।
पदातिकोटिसाहस्राः प्रवरायुधपाणयः ॥ ८.७७.३८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਸ਼ੇਸ਼ਟ ਹਥਿਆਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ (ਘੇਰ ਲਿਆ)।
8.77.39
न शेकुः सृञ्जया द्रष्टुं तथैवान्ये महीक्षितः ।
विचरन्तं तथा तं तु सङ्ग्रमे जितकाशिनम् ॥ ८.७७.३९ ॥
ਸ੍ਰੰਜਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ।
8.77.40
सर्वोद्यमेन महता पाण्डवान्समभिद्रवत् ।
स तु विद्राव्य समरे पाण्डवान्सृञ्जयानपि।
एक एव रणे भीष्म एकवीरत्वमागतः ॥ ८.७७.४० ॥
ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਇਕਵੀਰਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
8.77.41
तं शिखण्डी समासाद्य त्वया गुप्तो महाव्रतम् ।
जघान पुरुषव्याघ्रं शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.७७.४१ ॥
ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ, ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ (ਭੀਸ਼ਮ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
8.77.42
स एष पतितः शेते शरतल्पे पितामहः ।
त्वां प्राप्य पुरुषव्याघ्रं वृत्रः प्राप्येव वासवम् ॥ ८.७७.४२ ॥
ਉਹ ਪਿਤਾਮਾ ਡਿੱਗ ਕੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ; ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ, ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿੱਤ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
8.77.43
द्रोणः पञ्चदिनान्युग्रो विधम्य रिपुवाहिनीम् ।
कृत्वा व्यूहमभेद्यं च पातयित्वा महारथान् ॥ ८.७७.४३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਉਗਰ ਹੋ ਕੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਅਭੇਦ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਿਆ।
8.77.44
जयद्रथस्य समरे कृत्वा रक्षां महारथः ।
अन्तकप्रतिमश्चोग्रो रात्रियुद्धेऽदहत्प्रजाः ॥ ८.७७.४४ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਯਦ੍ਰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਉਗਰ ਹੋ ਕੇ ਰਾਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ।
8.77.45
दग्ध्वा योधाञ्छरैर्वीरो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
धृष्टद्युम्नं समासाद्य स गतः परमां गतिम् ॥ ८.७७.४५ ॥
ਵੀਰ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਈ।
8.77.46
यदि वाऽद्य भवान्युद्धे सूतपुत्रमुखान्रथान् ।
नावारयिष्यः सङ्ग्रामे न स्म द्रोणो व्यनङ्क्ष्यत ॥ ८.७७.४६ ॥
ਜੇ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਰੱਥਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੁੰਦਾ।
8.77.47
भवता तु बलं सर्वं धार्तराष्ट्रस्य वारितम् ।
ततो द्रोणो हतो युद्धे पार्षतेन धनञ्जय ॥ ८.७७.४७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਹੇ ਧਨੰਜੈ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼ਤ ਹੱਥੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.77.48
कश्च शक्तो रणे कर्तुं त्वदन्यः पुरुषब्रुवः ।
यादृशं ते कृतं पार्थ जयद्रथवधं प्रति ॥ ८.७७.४८ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਸਮਰੱਥ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਯਦ੍ਰਥ-ਵਧ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ?
8.77.49
निवार्य सेनां महतीं हत्वा शूरांश्च पार्थिवान् ।
निहतः सैन्धवो राजा त्वयाऽस्त्रबलतेजसा ॥ ८.७७.४९ ॥
ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸੂਰਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੈਂਧਵ ਰਾਜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.77.50
आश्चर्यं सिन्धुराजस्य वधं जानन्ति पार्थिवाः ।
अनाश्चार्यं हि तत्त्वत्तस्त्वं हि पार्थ महारथः ॥ ८.७७.५० ॥
ਸਿੰਧੂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਹੈਰਾਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈਂ।
8.77.51
त्वां हि प्राप्य रणे क्षत्रमेकाहादिति भारत ।
नश्यमानमहं युक्तं मन्येयमिति मे मतिः ॥ ८.७७.५१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀ ਕੁਲ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
8.77.52
सेयं पार्थ चमूर्घोरा धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ।
हतसर्वस्वभूयिष्ठा भीष्मद्रोणौ हतौ यथा ॥ ८.७७.५२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸੈਨਾ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਗਵਾ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
8.77.53
शीर्णप्रवरयोधाढ्या हतवाजिरथद्विपा ।
हीना सूर्येन्दुनक्षत्रैर्द्यौरिवाभाति भारती ॥ ८.७७.५३ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਰ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
8.77.54
विध्वस्ता हि रणे पार्थ सेनेयं भीमविक्रम ।
आसुरीव महासेना देवराजपराक्रमैः ॥ ८.७७.५४ ॥
ਹੇ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮ ਪਾਰਥ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੈਨਾ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਸੈਨਾ ਵਾਂਗ ਢਹਿ ਗਈ ਹੈ।
8.77.55
तेषां हतावशिष्टास्तु सन्ति पञ्च महारथाः ।
द्रौणिश्च कृतवर्मा च कर्णो मद्राधिपः कृपः ॥ ८.७७.५५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ: ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਕਰਣ, ਮਦ੍ਰਾਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ।
8.77.56
तांस्त्वमद्य नरव्याघ्र हत्वा पञ्च महारथान् ।
हतामित्रः प्रयच्छोर्वी राज्ञे सद्वीपपत्तनाम् ॥ ८.७७.५६ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪੰਜ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਧਰਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ।
8.77.57
साकाशजलपातालां सपर्वतमहावनाम् ।
प्रयच्छामितवीर्याय पार्थायाद्य वसुन्धराम् ॥ ८.७७.५७ ॥
ਆਕਾਸ਼, ਜਲ, ਪਾਤਾਲ ਸਮੇਤ, ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਧਰਤੀ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ।
8.77.58
एतां पुरा विष्णुरिव हत्वा दैतेयदानवान् ।
प्रयच्छ मेदिनीं राज्ञे शक्रायैव हरिर्यथा ॥ ८.७७.५८ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ।
8.77.59
अद्य मोदन्तु पाञ्चाला निहतेष्वरिषु त्वया ।
विष्णुना निहतेष्वेव दानवेयेषु देवताः ॥ ८.७७.५९ ॥
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ; ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨਵ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਸਨ।
8.77.60
यदि वा द्विपदां श्रेष्ठं द्रोणं मानयतो गुरुम् ।
अश्वत्थाम्नि कृपा तेऽस्ति कृपे वाचार्यगौरवात् ॥ ८.७७.६० ॥
ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਾਣਯੋਗ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਉੱਤੇ ਜੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੇ ਕ੍ਰਿਪ, ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਗੌਰਵ ਕਾਰਨ ਜੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।
8.77.61
अत्यन्तापचितान्बन्धून्मानयन्मातृबान्धवान् ।
कृतवर्माणमासाद्य न नेष्यासि यमक्षयम् ॥ ८.७७.६१ ॥
ਅਤਿ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਕੁਲ ਦੇ ਬੰਧੂਆਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇਂਗਾ?
8.77.62
भ्रातरं मातुरासाद्य शल्यं मद्रजनाधिपम् ।
यदि त्वमरविन्दाक्ष दयावान्न जिघाससि ॥ ८.७७.६२ ॥
ਹੇ ਕਮਲਨੈਣ, ਜੇ ਤੂੰ ਦਿਆਲੂ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮਾਮੇ ਦੇ ਭਰਾ, ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਲ੍ਯ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਂਗਾ?
8.77.63
एतत्ते सुकृतं कर्म नात्र किञ्चन विद्यते ।
वयमप्यनुजानीमो नात्र दोषोऽस्ति कश्चन ॥ ८.७७.६३ ॥
ਤੇਰਾ ਇਹ ਕਰਮ ਨੇਕ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
8.77.64
इमं पापमतिं क्षुद्रमत्यन्तं पाण्डवान्प्रति ।
कर्णमद्य नरश्रेष्ठ जहि पार्थ शितैः शरैः ॥ ८.७७.६४ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤਿ ਪਾਪੀ ਮਤਿ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੀਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇ।
8.77.65
दहने यत्सपुत्राया निशि मातुस्तवानघ ।
द्यूतार्थे यच्च युष्मासु प्रावर्तत सुयोधनः।
तस्य सर्वस्य दुष्टात्मा कर्णो वै मूलमित्युत ॥ ८.७७.६५ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੂਏ ਲਈ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ ਕਰਨ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
8.77.66
प्रोत्साहयति दुष्टात्मा धार्तराष्ट्रं सुदुर्मतिम् ।
समितौ गदते कर्णस्तमद्य जहि भारत ॥ ८.७७.६६ ॥
ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ ਕਰਨ ਉਸ ਅਤਿ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
8.77.67
यश्च युष्मासु पापं वै धार्तराष्ट्रः प्रयुक्तवान् ।
तस्य सर्वस्य दुर्बुद्धिः कर्णो मूलमिहार्जुन ॥ ८.७७.६७ ॥
ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਭ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਇੱਥੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਕਰਣ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।
8.77.68
कर्णं हि मन्यते त्राणं नित्यमेव सुयोधनः ।
ततो मामपि संरब्धो निग्रहीतुं पराक्रमात् ॥ ८.७७.६८ ॥
ਸੁਯੋਧਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਣ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
8.77.69
स्थिता बुद्धिर्नरेन्द्राणां धार्तराष्ट्रस्य चोभयोः ।
कर्णः पार्थान्रणे सर्वान्नाशयिष्यति सायकैः ॥ ८.७७.६९ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਮਤ ਇਹੀ ਹੈ: ਕਰਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ।
8.77.70
कर्णमाश्रित्य कौन्तेय धार्तराष्ट्रस्य विग्रहः ।
रुचितो भवता सार्धं जानतोऽपि बलं तव ॥ ८.७७.७० ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਕਰਣ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇਹ ਝਗੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ; ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ।
8.77.71
कर्णो जल्पति वै नित्यमहं पार्थान्समागतान् ।
वासुदेवं च दाशार्हं विजेष्यामि महारणे।
समितौ वल्गते कर्णस्तमद्य जहि फल्गुन ॥ ८.७७.७१ ॥
ਕਰਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ: "ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦਾਸ਼ਾਰਹ ਨੂੰ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ।" ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੀਂਗਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਫਾਲਗੁਨ, ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ।
8.77.72
यच्च युष्मासु पापं वै धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
सभायां कृतवान्नित्यं कर्णमाश्रित्य वै पुरा ॥ ८.७७.७२ ॥
ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਸਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
8.77.73
यच्च तं धार्तराष्ट्राणां षड्भिः शूरैर्महारथैः ।
पश्यतां संवृतं शूरं सौभद्रमपराजितम् ॥ ८.७७.७३ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਸੂਰਮੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਅਜਿੱਤ ਵੀਰ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
8.77.74
द्रोणद्रौणिकृपान्वीरान्कम्पयानं महेषुभिः ।
विधमन्तमनीकानि प्रमथन्तं महारथान् ॥ ८.७७.७४ ॥
ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ, ਦ੍ਰੌਣਿ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਵਰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਾ, ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਹੋਇਆ।
8.77.75
मनुष्यवाजिमातङ्गान्प्रेषयन्तं यमक्षयम् ।
शरैः सौभद्रमायान्तं दहन्तमरिवाहिनीम् ॥ ८.७७.७५ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਦਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਸੌਭਦ੍ਰ।
8.77.76
निर्मनुष्याश्च मातङ्गा विरथाश्च महारथाः ।
प्रद्रवन्ति स्म समरे दिशो भीताऽभिमन्यवे ॥ ८.७७.७६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਹਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਰੱਥਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਹਾਰਥੀ ਅਭਿਮਨਿਊ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
8.77.77
विगतासूंश्च तुरगान्पत्तीन्व्यायुधजीवितान् ।
कुर्वन्तमृषभस्कन्धं कुरुवृष्णियशस्करम्।
तन्मे दहति गात्राणि सखे सत्येन ते शपे ॥ ८.७७.७७ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਗਵਾਏ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ ਪੈਦਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ, ਬਲਦ-ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ, ਕੁਰੂ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ—ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਸਾੜਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਤਰ, ਸੱਚ ਦੀ ਸੌਂਹ ਖਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
8.77.78
यत्तदासीत्सुदुष्टात्मा कर्णो विनिहतः प्रभुः ।
न शक्तो ह्यभिमन्योस्तु कर्णः स्थातुं रणाग्रतः ॥ ८.७७.७८ ॥
ਉਹੀ ਹੋਇਆ—ਉਸ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤ ਪ੍ਰਭੂ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੰਗ ਦੇ ਅਗਾਂਹ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰਨ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕਿਆ।
8.77.79
सौभद्रशरनिर्भिन्नो विसंज्ञः शोणितोक्षितः ।
निश्वसन्क्रोधसन्दीप्तो विमुखः सायकार्दितः ॥ ८.७७.७९ ॥
ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੇਹੋਸ਼, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ, ਹਉਕੇ ਭਰਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਲਦਾ, ਮੂੰਹ ਫੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਸੀ।
8.77.80
तस्थौ स विह्वलः सङ्ख्ये प्रहारजनितच्छविः ।
अपयानकृतोत्साहो निरुत्साहश्च भारत ॥ ८.७७.८० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ; ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ, ਪਰ ਹੌਸਲਾ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
8.77.81
दुर्योधनं रणे दृष्ट्वा लज्जमानो मुहुर्मुहुः ।
नापयासीत्तततः पार्थ सोऽभिमन्योर्महारणे ॥ ८.७७.८१ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ।
8.77.82
दृष्ट्वा द्रोणं वधोपायमभिमन्योश्च पृष्टवान् ।
श्रुत्वा द्रोणवचः क्रूरं ततश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.७७.८२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਉਪਾਅ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
8.77.83
ततश्छिन्नायुधं तेन दृष्ट्वा पञ्च महारथाः ।
स चैव निकृतिप्राज्ञः प्राहिणोच्छरवृष्टिभिः ॥ ८.७७.८३ ॥
ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਸਤਰ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪੰਜ ਮਹਾਰਥੀ, ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਵੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.77.84
प्रहसन्स तु दुष्टात्मा कर्णो राजा च कौरवः ।
यच्च कर्णोऽब्रवीत्कृष्णां सभायां परुषं वचः।
प्रमुखे पाण्डवेयानां कुरूणां चैव पश्यताम् ॥ ८.७७.८४ ॥
ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਹੱਸੇ; ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜੋ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ ਸਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
8.77.85
विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णे शाश्वतं नरकं गताः ।
पतिमन्यं पृथुश्रोणि वृणीष्व मृदुभाषिणि ॥ ८.७७.८५ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਪਾਂਡਵ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਥੁ-ਨਿਤੰਬਿਨੀ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਤੀ ਚੁਣ ਲੈ।
8.77.86
एषा त्वं धृतराष्ट्रस्य दासीभूता निवेशनम् ।
प्रविशारालपक्ष्माक्षि न सन्ति पतयस्तव ॥ ८.७७.८६ ॥
ਤੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਘਰ ਦਾਸੀ ਬਣ ਕੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ। ਹੇ ਟੇਢੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਈ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
8.77.87
न पाण्डवाः प्रभवन्ति तव कृष्णे कथञ्चन ।
दासभार्या च पाञ्चालि स्वयं दासी च शोभने ॥ ८.७७.८७ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਪਾਂਡਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਹੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਤੂੰ ਦਾਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਦਾਸੀ ਹੈਂ।
8.77.88
अद्य दुर्योधनो राजा पृथिव्यां नृपतिः स्मृतः ।
सर्वे चास्य महिपाला योगक्षेममुपासते ॥ ८.७७.८८ ॥
ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹੀਪਾਲ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗ-ਖੇਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
8.77.89
पश्येदानीं यदा भद्रे निविष्टाः पाण्डवाः समम् ।
अन्योन्यं समुदीक्षन्ते धार्तराष्ट्रस्य तेजसा ॥ ८.७७.८९ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਹੁਣ ਵੇਖ, ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
8.77.90
व्यक्तं षण्डतिला ह्येते नरके च निमज्जिताः ।
प्रेष्यवच्चापि राजानमुपस्थास्यन्ति कौरवम् ॥ ८.७७.९० ॥
ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੰਡ-ਤਿਲ ਹਨ; ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ। ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਕੌਰਵ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੇ।
8.77.91
उक्तवान्स च पातात्मा तथा परमदुर्मतिः ।
पापः पापवचः कर्णः पश्यतस्ते धनञ्जय ॥ ८.७७.९१ ॥
ਪਾਪਾਤਮਾ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਉਸ ਕਰਨ ਨੇ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਪਾਪ ਭਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
8.77.92
अस्य पापस्य तद्वाक्यं सुवर्णविकृताः शराः ।
शमयन्ति शिलाधौता नाशयन्तोऽस्य जीवितम् ॥ ८.७७.९२ ॥
ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਾਣ ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਨਾਸ ਕਰਨਗੇ।
8.77.93
अद्य कर्णं रणे ग्रस्तं पश्यन्तु कुरवस्त्वया ।
स्वर्गावतरणे यत्नं स्वर्गद्वारगतं यथा ॥ ८.७७.९३ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਗ੍ਰਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕੌਰਵ ਵੇਖਣ; ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਉਤਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ-ਦੁਆਰ ਪਹੁੰਚੇ ਵਾਂਗ।
8.77.94
अद्य ते समरे वीर्यं पश्यन्तु कुरुयोधिनः ।
सूतपुत्रे हते पार्थ जानन्तु त्वां महारथम् ॥ ८.७७.९४ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਕੌਰਵ ਯੋਧੇ ਵੇਖਣ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਰਥੀ ਜਾਣਨ।
8.77.95
अद्य काकवला गृध्रा वायसा जम्बुकास्तथा ।
विप्रकर्षन्तु गात्राणि सूतपुत्रस्य मारिष ॥ ८.७७.९५ ॥
ਅੱਜ ਕਾਂ ਵਰਗੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਗਿੱਧ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ ਵੀ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣ।
8.77.96
अद्याधिरथिराक्षिप्तो निहतश्च त्वया रणे ।
कुरूणां शोकमाधत्तां पाण्वानां मुदं तदा ॥ ८.७७.९६ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਧਿਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਏ; ਤਦ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਗ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ।
8.77.97
अद्य त्वां प्रतिमर्दन्तु पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
यथा वृत्रवधे वृत्ते देवाः सर्वे शतक्रतुम् ॥ ८.७७.९७ ॥
ਅੱਜ ਪਾਂਚਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਣ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
8.77.98
अद्य कर्णं रणे हत्वा प्राप्य चैवोत्तमं यशः ।
विशोको विज्वरः पार्थ भव बन्धुपुरस्कृतः ॥ ८.७७.९८ ॥
ਅੱਜ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਮ ਯਸ਼ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ।
8.77.99
नरसिंहवपुः कृत्वा यथा शस्तो महासुरः ।
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ ८.७७.९९ ॥
ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਸੁਰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਨਾਮਕ ਦੈਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਵਿਸ਼ਣੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
8.77.101
तथा त्वमपि राधेयं घोरां कृत्वा महातनुम् ।
जहि युद्धे महाबाहो त्रायस्व च भयात्स्वकान् ॥ ८.७७.१०१ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਕਾਇਆ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ।
8.77.102
कर्णं हाहाकृतं दीनं विषण्णं त्वच्छरार्दितम् ।
प्रपतन्तं महीं कर्णं पश्यन्तु वसुधाधिपाः ॥ ८.७७.१०२ ॥
ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਦੀਨ, ਵਿਆਕੁਲ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਰਾਜੇ ਵੇਖਣ।
8.77.103
तं च स्वशोणिते मग्नं शयानं पतितं भुवि ।
अपविद्धायुकधं कर्णमद्य पश्यन्तु बान्धवाः ॥ ८.७७.१०३ ॥
ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਤੇ ਪਏ, ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਉਸ ਕਰਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਉਸਦੇ ਬੰਧੂ ਵੇਖਣ।
8.77.104
तच्चैवाद्य महत्कर्म गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
रथोपस्थे विशीर्येत ताराराज इवाम्बरात् ॥ ८.७७.१०४ ॥
ਅੱਜ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਥ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
8.77.105
आशु चाद्य शरास्तस्य सम्पतन्तो महाजवैः ।
त्वच्छरैः सन्निकृत्ताग्रा विशीर्यन्ते महीतले ॥ ८.७७.१०५ ॥
ਅੱਜ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ ਕੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
8.77.106
त्वया चाद्य हते तस्य विक्रमे भरतर्षभ ।
विमुखाः सर्वराजानो भवन्तु गतजीविताः ॥ ८.७७.१०६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਹਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਣ।
8.77.107
तथा चाधिरथौ याते प्रयान्तु कुरवो दिशः ।
मन्वानास्तं रथश्रेष्ठं सर्वलोकेषु धन्विनाम् ॥ ८.७७.१०७ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਕਰਣ) ਡਿੱਗਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਥਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨ ਕੇ ਕੌਰਵ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਜਾਣ।
8.77.108
स वै चाद्य भयात्त्यक्त्वा धार्तराष्ट्रो महाचमूम् ।
दुर्योधनो भयोद्विग्नो द्रवतु स्वं निवेशनम् ॥ ८.७७.१०८ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅੱਜ ਡਰ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਭੱਜ ਜਾਵੇ।
8.77.109
तथा चाद्य हतं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
क्षणेन निपतेद्भूमौ विसंज्ञो वै महीपतिः ॥ ८.७७.१०९ ॥
ਅੱਜ ਉਸ (ਕਰਣ) ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬੇਸੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਣਗੇ।
8.77.110
अद्य जानन्तु ते पार्थ विक्रमं सर्वयोधिनः ।
यदुवाच सभामध्ये परुषं भारत त्वयि ॥ ८.७७.११० ॥
ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਜਾਣ ਲੈਣ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ; ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਜੋ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ (ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਹੈ).
8.77.111
यानि चान्यानि दुष्टात्मा पापानि कृतवांस्त्वयि ।
तान्यद्य भरतश्रेष्ठ नाशयन्तु शरास्तव ॥ ८.७७.१११ ॥
ਉਸ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਹੋਰ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਬਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ।
8.77.112
शान्तिं कुरु परिक्लेशा कृष्णायाः शत्रुपातन ।
हत्वा शत्रुं रणे श्लाघ्यं गर्जन्तमतिपौरुषम् ॥ ८.७७.११२ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਨਾਸ਼ਕ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੋਪਦੀ) ਦੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿਓ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ, ਗਰਜਦੇ, ਅਤਿ ਪੌਰੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
8.77.113
अद्य चाधिरथिर्वेद्धस्तव बाणैः समन्ततः ।
मन्यतां त्वां नरव्याघ्र प्रवरं सर्वधन्विनाम् ॥ ८.७७.११३ ॥
ਅੱਜ ਅਧਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿੱਧਿਆ ਜਾਵੇ; ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੇ।
8.77.114
गाण्डीवप्रसृतान्वाणानद्य गात्रस्पृशः शरान् ।
यातु कर्णो रणे पार्थ श्वाविच्छललतो यथा ॥ ८.७७.११४ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਅੱਜ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ (ਸ਼ਵਾਵਿਤ) ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭੱਜੇ।
8.77.115
तं कथं कर्णमासाद्य विद्रवेयुर्महारथाः ।
यस्त्वेकः सर्वपाञ्चालानहन्यहनि नाशयन्।
कालवच्चरते वीर पाञ्चालानां रथव्रजे ॥ ८.७७.११५ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕਿਵੇਂ ਭੱਜ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾਰੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਵੀਰ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਰੱਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
8.77.116
तमप्यासाद्य समरे मित्रार्थे मित्रवत्सल ।
तथा ज्वलन्तमस्त्रैश्च शूरं सर्वधनुष्मताम्।
निर्दहन्तं समारूढं दुर्धर्षं द्रोणमञ्जसा ॥ ८.७७.११६ ॥
ਹੇ ਮਿੱਤਰਵਤਸਲ, ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ, ਸਾੜਦਾ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਅਜੇਯ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌਖਿਆਂ (ਉਹ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ)।
8.77.117
ते नित्यमुदिता जेतुं युधि शत्रुमरिन्दमाः ।
न चेदाधिरथेर्भीताः पाञ्चालाः स्युः पराङ्मुखाः ॥ ८.७७.११७ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਆਧਿਰਥੀ (ਕਰਣ) ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਜੇ ਪਿੱਠ ਨਾ ਫੇਰਦੇ।
8.77.118
तेषामापततां शूरः पाञ्चालानां तरस्विनाम् ।
आदत्तासूञ्शरैः कर्णः पतङ्गानामिवानलः ॥ ८.७७.११८ ॥
ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਸੂਰਮੇ ਕਰਣ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਲਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਗਨੀ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ।
8.77.119
एते द्रवन्ति पाञ्चाला द्राव्यन्ते योधिभिर्ध्रुवम् ।
कर्णेन भरतश्रेष्ठ पश्यपश्य तथाकृतान् ॥ ८.७७.११९ ॥
ਇਹ ਪਾਂਚਾਲ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ; ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਕਰਣ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਭਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਵੇਖੋ, ਵੇਖੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ।
8.77.120
तान्समारोहतः शूरान्मित्रार्थे त्यक्तजीवितान् ।
निस्तारय महाबाहो कर्णास्त्रात्पावकोपमात् ॥ ८.७७.१२० ॥
ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਜਾਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਕਰਣ ਦੇ ਅਸਤਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
8.77.121
अस्त्रं हिरामात्कर्णेन भार्गवादृषिसत्तमात् ।
यदवाप्तं तदा घोरं तस्य रूपमुदीर्यते ॥ ८.७७.१२१ ॥
ਕਰਣ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਤੋਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਜੋ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ — ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਸਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੁਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
8.77.122
तापनं सर्वसैन्यस्य घोररूपं भयानकम् ।
यमाश्रित्य महासेना ज्वलते स्वेन तेजसा ॥ ८.७७.१२२ ॥
ਇਹ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਘੋਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਸੈਨਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈ।
8.77.123
एते चरन्ति सङ्ग्रामे कर्णचापच्युताः शराः ।
प्रभया इह शत्रूणां घातयन्तो जनान्प्रभो ॥ ८.७७.१२३ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਇਹ ਤੀਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ।
8.77.124
एते भ्रमन्ति पाञ्चाला उत्क्रयन्ति च मारिष ।
कर्णास्त्रं समरे प्राप्य दुर्निवार्यं महात्मभिः ॥ ८.७७.१२४ ॥
ਇਹ ਪਾਂਚਾਲ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
8.77.125
एष भीमो दृढक्रोधो वृतः पार्थ समन्ततः ।
सृञ्जयैर्योऽजयत्कर्णं पीड्यते निशितैः शरैः ॥ ८.७७.१२५ ॥
ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਕ੍ਰੋਧ ਵਾਲਾ ਪਾਰਥ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਸਨੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.77.126
पाञ्चालान्सृञ्जयांश्चैव पाण्डवांश्चैव भारत ।
उपेक्षितो दहेत्कर्णो रोगो देहमिवान्तकः ॥ ८.७७.१२६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ — ਜੇ ਅਣਗੌਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਰਨ ਰੋਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਂਗ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
8.77.127
नान्यं त्वत्तो हि पश्यामि योधं यौधिष्ठिरे बले ।
यः समासाद्य राधेयं स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान् ॥ ८.७७.१२७ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਯੋਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਪਰਤ ਸਕੇ।
8.77.128
तमद्य निशितैर्बाणैर्निहत्य भरतर्षभ ।
यथा प्रतिज्ञां त्व पार्थ तीर्त्वा कीर्तिमवाप्स्यसि ॥ ८.७७.१२८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਅੱਜ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
8.77.129
त्वं हि शक्तो रणे कर्णं विजेतुं सह पार्थिवैः ।
नान्यो युधि युधां श्रेष्ठ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ८.७७.१२९ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਰਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
8.77.130
एतत्कृत्वा महत्कार्म हत्वा कर्णं महारथम् ।
कृतार्थः सफलः पार्थ सुखी भव नरोत्तम ॥ ८.७७.१३० ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਤੇ ਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ।